Transformatieplan Wmo - Informatieve commissie 4 april.pdf
Tekst van het document
Transformatieplan Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Informatieve commissie Dinsdag 4 april 2023
Agenda 1 2 3 4 5 6 7
Aanleiding transformatieplan Doel bespreking Scope transformatieplan Landelijke ontwikkelingen Analyse, verklaringen en uitdagingen Uitgangspunten, verwachte effecten en maatregelen aanpak Procesplanning
Aanleiding transformatieplan • Kosten Wmo de afgelopen jaren hoger dan begroting. • Beschikbaarheid en continuïteit ondersteuning onder druk: wachtlijsten huishoudelijke ondersteuning, leveringstijden hulpmiddelen en woningaanpassingen. • Begroting 2023: budget aangepast en beleidsmaatregelen aangekondigd. • Informatieve commissie november 2022: stand van zaken Wmo toegelicht en aanpak aangekondigd. • Diverse gesprekken gevoerd en werksessies gehouden met interne collega’s, zorgaanbieders, welzijnswerk en ASD over analyse en mogelijke interventies.
Doel bespreking • Informeren en eventuele vragen beantwoorden. • Richtinggevende kaders en mogelijke maatregelen aanpak toelichten. • Vervolgproces schetsen.
Scope transformatieplan Voorzieningen om zo lang mogelijk zelfstandig thuis te kunnen blijven wonen:
Huishoudelijke ondersteuning
Woning-aanpassingen
Hulpmiddelen
Vervoersvoorzieningen
Risico’s • • • • • •
Landelijke ontwikkelingen
Toename gebruik Wmo. Toenemende krapte op arbeidsmarkt. Krappe woningmarkt, ook voor aangepaste woningen. Afnemende beschikbaarheid vrijwilligers en mantelzorgers (ook door effecten corona). Steeds strengere toegang Wlz, Zvw. Onzekere wettelijke grondslag resultaatsturing.
Kansen • • •
Herinvoering inkomensafhankelijke bijdrage Wmo (2025). Landelijke akkoorden en budgetten preventie, versterken basisinfrastructuur en gezondheid (GALA, IZA, WOZO). Landelijke aanpak krapte arbeidsmarkt en campagne levensloopbestendig wonen (dewaardevanouderworden.nl).
Analyse: relevante cijfers Inwoners Stichtse Vecht naar leeftijd 18.648
20.000 14.826
15.000
13.983
10.870 10.000
6.913
5.000 0 0-15 jaar
15-25 jaar
25-45 jaar
Analyse: Naast de 65-plussers is het aantal inwoners tussen de 45 en 65 jaar groot. Dit betekent op termijn dat het aandeel inwoners in de categorie 65–80+ sterk toeneemt.
45-65 jaar
65+ jaar
Analyse: relevante cijfers Leeftijdsopbouw Stichtse Vecht 2022
Analyse: relevante cijfers Zelfstandig wonende 70-plussers per 1.000 inwoners Vierde kwartaal 2021 Eerste kwartaal 2022 Tweede kwartaal 2022 Derde kwartaal 2022 Vierde kwartaal 2022 850
860
870
880
890
900
Stichtse Vecht Bron: CBS, gemeentelijke monitor sociaal domein
910 Nederland
920
930
940
950
960
970
Analyse: relevante cijfers Prognose gebruikers Wmo per jaar 30
Voorspelling
Verschil met 2021
20 10 0 -10 -20 -30
2017
2018
2019
2020
2021 Stichtse Vecht
Bron: CBS, gemeentelijke monitor sociaal domein
2022 Nederland
2023
2024
2025
2026
Analyse: relevante cijfers Prognose gebruikers huishoudelijke ondersteuning per jaar 50
Voorspelling
40
Verschil met 2021
30 20 10 0 -10 -20 -30 -40
2017
2018
2019
2020
2021 Stichtse Vecht
Bron: CBS, gemeentelijke monitor sociaal domein
2022 Nederland
2023
2024
2025
2026
Analyse: relevante cijfers Ontwikkeling begroting en werkelijke uitgaven Wmo 2020
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Begroting
€ 4,7 miljoen
€ 4,4 miljoen
€ 4,6 miljoen
€ 6,4 miljoen
€ 6,7 miljoen
€ 6,7 miljoen
€ 6,7 miljoen
Realisatie
- € 170.000
- € 919.000
Vergelijkbaar met 2021
Betaalbaarheid • • • •
Mogelijke verklaringen
Demografische opbouw gemeente (dubbele vergrijzing). Relatief hoog percentage thuiswonende 70-plussers. Impact invoering landelijk abonnementstarief (2019). Afnemend aantal vrijwilligers en mantelzorgers.
Beschikbaarheid • • • •
Krapte op arbeidsmarkt (landelijke ontwikkeling). Leveringstijden hulpmiddelen en woningaanpassingen. Geografische kenmerken gemeente (spreiding kernen). Beperkter arbeidspotentieel in gemeente dan in bijvoorbeeld de grote steden.
Samenvattend: uitdagingen
Continuïteit en beschikbaarheid
De continuïteit en beschikbaarheid van de ondersteuning staan erg onder druk, nu en vooral in de komende jaren.
Betaalbaarheid De betaalbaarheid van de ondersteuning is op termijn erg onzeker.
Uitvoerbaarheid en kwaliteit De toenemende werkdruk in de hele keten levert risico’s op voor de uitvoerbaarheid en daarmee de kwaliteit van de ondersteuning.
Leefwereld
Uitgangspunten aanpak
• De maatregelen sluiten zoveel mogelijk aan bij de leefwereld van de inwoners van Stichtse Vecht.
Samenhang • De maatregelen zijn samenhangend, versterken elkaar (niet aan één knop draaien) en passen binnen de bredere bewegingen van preventie, integraliteit en gebiedsgericht werken.
Toetsing • We toetsen de uitvoerbaarheid vooraf bij de interne organisatie, (vertegenwoordigers van) inwoners en partners. • We monitoren de effecten en sturen tijdig bij (dashboard).
Verwachte effecten aanpak Beschikbaarheid
Betaalbaarheid
Uitvoerbaarheid en kwaliteit
De wachttijden en leveringstijden zijn binnen deze collegeperiode teruggebracht naar een acceptabel niveau.
De Wmo-uitgaven passen, ook op de langere termijn, binnen de begroting, inclusief de jaarlijkse indexatie.
Gemeenten en aanbieders hebben voldoende ruimte voor een efficiënte en kwalitatieve uitvoering van de Wmo met minimale administratieve druk.
1
2
3
Denkrichtingen Beschikbaarheid
• Efficiënter benutten huidige capaciteit. • Vergroten capaciteit samen met aanbieders.
De wachttijden en leveringstijden zijn binnen deze collegeperiode teruggebracht naar een acceptabel niveau.
1
• Groter beroep doen op eigen mogelijkheden inwoners.
Mogelijke maatregelen Beschikbaarheid De wachttijden en leveringstijden zijn binnen deze collegeperiode teruggebracht naar een acceptabel niveau.
1
1.
Werken met centrale wachtlijst huishoudelijke ondersteuning met ranking: regulier, urgent, spoed.
2.
Optimaliseren planning en samenwerking aanbieders: meer gebiedsgericht werken, gezamenlijk werven, etc.
3.
Vergroten bewustwording schaarste bij inwoners en ze stimuleren om zelf ondersteuning te regelen (particuliere hulp, persoonsgebonden budget).
4.
Nog scherper kijken naar volume en frequentie ondersteuning: schaarste beter verdelen.
5.
Waar nodig nieuwe aanbieders huishoudelijke ondersteuning toelaten: ‘open house’.
Denkrichtingen Betaalbaarheid
• Afbuigen volumegroei om zoveel mogelijk binnen de begroting te blijven. • Verlagen gemiddelde inzet ondersteuning per inwoner.
De Wmo-uitgaven passen, ook op de langere termijn, binnen de begroting, inclusief de jaarlijkse indexatie.
2
• Normaliseren: versterken eigen kracht inwoners om voorliggende alternatieven beter te benutten.
Mogelijke maatregelen Betaalbaarheid
1.
Beroep doen op en waar nodig faciliteren van eigen verantwoordelijkheden en mogelijkheden inwoners: passende woning zoeken, inzet mantelzorgers, fysioen ergotherapie en wijkverpleging, innovatie, etc.
De Wmo-uitgaven passen, ook op de langere termijn, binnen de begroting, inclusief de jaarlijkse indexatie.
2.
Nog scherper kijken naar volume ondersteuning, mogelijk in combinatie met alternatieven.
3.
Bij herbeoordelingen nog scherper toetsen in hoeverre de ondersteuning nog nodig en passend is.
4.
Met aanbieders uitstroom naar Wlz vergroten.
5.
Mogelijkheden verkennen van voorliggende mobiliteitsvoorzieningen: leenscootmobielen.
2
Denkrichtingen Uitvoerbaarheid en kwaliteit
• Versterken ketensamenwerking tussen alle betrokkenen (gemeente, zorgaanbieders, woningcorporaties, voorliggende voorzieningen).
Gemeenten en aanbieders hebben voldoende ruimte voor een efficiënte en kwalitatieve uitvoering van de Wmo met minimale administratieve druk.
• Versimpelen toegangsprocessen, zowel voor zorg in natura als bij persoonsgebonden budgetten.
3
• Versterken vroegsignalering om de kans te vergroten op inzet van lichtere en informele interventies.
Mogelijke maatregelen Uitvoerbaarheid en kwaliteit Gemeenten en aanbieders hebben voldoende ruimte voor een efficiënte en kwalitatieve uitvoering van de Wmo met minimale administratieve druk.
3
1.
Betere triage en meer gerichte verwijzing naar zorgaanbieder of voorliggende voorziening.
2.
Verstrekken langdurige indicaties.
3.
Proactief en tijdig herbeoordelen in plaats van verlengen indicaties: klantvriendelijk, minder administratieve druk, beter beheersen werkvoorraad.
4.
Versimpelen werkprocessen, waaronder procedure persoonsgebonden budgetten.
5.
Gezamenlijk, eenduidig communiceren met inwoners over de verschillende routes voor ondersteuning.
6.
Verder versterken samenwerking professionals.
Procesplanning Mijlpaal
1 Informatieve commissie raad Verder uitwerken en toetsen aanpak
2 met organisatie, inwoners en partners
3
Verwerken uitkomsten dialoog in concept-transformatieplan Wmo (beleidsnotitie)
4 Voorbereiden besluitvorming college/raad 5 Opstellen concept-implementatieplan Wmo 6 Bespreken transformatieplan Wmo in raad
April
Mei
Juni
Juli
Augustus
September