Startnotitie Gebiedsvisie Maarssenbroek.pdf

Startnotitie - Gebiedsvisie Maarssenbroek Beoogd Bestuurlijk opdrachtgever: Dick Polman Ambtelijk opdrachtgever: Marijke Boer Initiatiefnemer Gemeente Stichtse Vecht

Project Gebiedsvisie Maarssenbroek

Versie 1.1 Datum 23/10/2024

Beoogd projectleider Coen Hermans

Inleiding

In de gebiedsvisie voor Maarssenbroek wordt de toekomstige ruimtelijke inrichting van Maarssenbroek tot 2050 beschreven aan de hand van verschillende ambities. De gebiedsvisie Maarssenbroek is een nadere uitwerking van de Omgevingsvisie toegespitst op het gebied Maarssenbroek. De gebiedsvisie gaat verder dan de Omgevingsvisie, doordat het de verschillende ambities nader ruimtelijk alloceert binnen het gebied. Bovendien worden de ambities met elkaar verbonden en/of tegen elkaar afgewogen. Een gebiedsvisie Maarssenbroek is nodig om voldoende concrete kaders te hebben voor het opstellen van een gebiedsgericht omgevingsprogramma voor Maarssenbroek. 50 jaar Maarssenbroek Maarssenbroek is gebouwd in de jaren ’70 en bestaat dit jaar 50 jaar. Dit betekent dat Maarssenbroek nu in een levensfase verkeerd waarin de gemeente samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en andere belanghebbenden moet nadenken over de toekomst van Maarssenbroek. Revitalisering van de wijk is (op onderdelen) nodig, ook wat betreft bijvoorbeeld onderwijsvoorzieningen (zie ook het Integraal Huisvestingsplan). Brede ambities In de Omgevingsvisie Stichtse Vecht (2022) wordt Maarssenbroek benoemd als één van de drie grote kernen en als onderdeel van het gebied de Snelle Vecht.

Beschreven ambities voor Maarssenbroek zijn o.a.;  verbeteren van een gezonde leefomgeving;  toevoegen van woningen;  revitaliseren van het centrumgebied en het bedrijventerrein;  meer ruimte bieden aan water, bomen en groen;  aanpakken hittestress. In de gebiedsvisie Maarssenbroek worden deze ambities verder uitgewerkt op buurtniveau. Bijvoorbeeld; waar in Maarssenbroek voegen we woningen toe? En waar zeker niet? Welke voorzieningen moeten worden toegevoegd? Waar moet groen en water worden toegevoegd aan de wijk? Etc. Verschillende ambities Behalve de ambities in de Omgevingsvisie zijn er vanuit het ruimtelijk en sociaal domein nog veel meer ambities voor Maarssenbroek benoemd. Een overzicht van deze ambities is terug te vinden in bijlage I. Voor al deze ambities geldt dat zij - in meer of mindere mate - in Maarssenbroek gerealiseerd dienen te worden. Dit betekent echter niet dat elke ambitie op iedere vierkante meter van Maarssenbroek gerealiseerd wordt. Niet alles kan overal. Er dienen binnen het gebied (Maarssenbroek) keuzes gemaakt te worden waar er aan welke ambities gewerkt wordt. Hierbij dienen de ambities in samenhang bekeken te worden om te bezien hoe ze elkaar beïnvloeden en versterken. In de gebiedsvisie Maarssenbroek worden de verschillende ambities met elkaar verbonden, afgewogen en ruimtelijk gealloceerd.

Identiteit behouden Bij de (ruimtelijke) ontwikkeling van Maarssenbroek dient de identiteit van de wijk te worden behouden en versterkt, zoals ook beschreven in de Omgevingsvisie. Een helder beeld van de identiteit van Maarssenbroek helpt bovendien om de ambities gericht te verbinden en af te wegen. Wat de identiteit van Maarssenbroek is, is tot op heden nog niet beschreven. Als onderdeel van de gebiedsvisie zal de huidige identiteit en het gewenste toekomstbeeld van Maarssenbroek worden vastgelegd. Concrete kaders voor een gebiedsgericht omgevingsprogramma Door in een gebiedsvisie de ambities voor Maarssenbroek op buurtniveau uit te werken en ruimtelijk te alloceren worden concrete en samenhangende kaders opgesteld voor de toekomstige ontwikkeling van Maarssenbroek. Deze kaders zijn nodig om een gebiedsgericht omgevingsprogramma voor Maarssenbroek te kunnen opstellen.

1

Scope en afbakening van de Gebiedsvisie

Gebiedsafbakening: Maarssenbroek Op onderstaande kaart zijn de plangrenzen voor de gebiedsvisie Maarssenbroek aangegeven. Het betreft de hele wijk Maarssenbroek met de buurten: Zwanenkamp(1), Zebraspoor(2), Spechtenkamp(3), Valkenkamp(4), Kamelenspoor(5), Pauwenkamp(6), Reigerskamp(7), Bisonspoor(8), Duivenkamp(9), Fazantenkamp(10), Antilopespoor(11), Waterstede (17), Bloemstede(12) en Boomstede(13). Ook het industrieterrein Maarssenbroek(14), Ruimtekwartier(15) en Haagstede(16) zijn onderdeel van het plangebied.

1

1 2 3 4

5 6 8

7

11

9

17

10

14 12

15

16 13

Afbeelding 1. Plangrens gebiedsvisie Maarssenbroek Aan drie kanten wordt de plangrens gevormd door (water)wegen. Aan de zuidwestkant de A2, aan de zuidoostzijde de Zuilense Ring en aan de noord oostkant vormt het Amsterdam Rijnkanaal de plangrens. Alleen aan de noordwestkant wordt Maarssenbroek niet afgesneden door infrastructuur. Hier vormt het water de Haarrijn de plangrens. Door alle buurten en het industrieterrein van Maarssenbroek op te nemen in de gebiedsvisie kunnen buurt overstijgende opgaven worden meegenomen. Ook kan zo goed worden bekeken wat het werken aan ambities en

2

opgaven in de ene buurt voor effect heeft op de omliggende buurten. Zo ontstaat er een samenhangende gebiedsvisie voor heel Maarssenbroek. De gebiedsvisie Maarssenbroek wordt opgesteld voor het gebied binnen de plangrens. Dit betekent echter niet dat het gebied enkel op zichzelf wordt bekeken. Ontwikkelingen in de (directe) omgeving die invloed hebben op de het gebied worden meegenomen bij het opstellen van de gebiedsvisie. En ook andersom wordt rekening gehouden met welke effecten de ontwikkeling van Maarssenbroek heeft op de omgeving. Met 23.405 inwoners verdeeld over 10.360 huishoudens (CBS, 2023) huisvest Maarssenbroek ruim een derde van de inwoners van Stichtse Vecht en is daarmee qua inwonersaantal de grootste kern van de gemeente. Economisch bezien vormt Maarssenbroek de tweede kern van de gemeente (na Breukelen) met 6530 banen en 2060 vestigingen (LISA,2022). Tegelijkertijd kent Maarssenbroek met 15,2% ook het hoogste percentage leegstaande verkooppunten (detailhandel, horeca en consument gerichte dienstverlening) van de gemeente. Op de Monitor sociale kracht blijft Maarssenbroek met een 7,2 achter bij het gemiddelde van de gemeente (7,6). Scope bestaande ambities en beleid Zoals in de inleiding beschreven zijn er naast de brede ambities uit de Omgevingsvisie ook in andere gemeentelijke beleidsdocumenten ambities voor Maarssenbroek opgenomen.

Bij het opstellen van de gebiedsvisie Maarssenbroek dient rekening gehouden te worden met deze ambities. Deze ambities kunnen en mogen logischer wijs niet tegenstrijdig zijn aan de gebiedsvisie en vice versa. De gebiedsvisie stelt de reeds vastgestelde ambities dan ook niet opnieuw ter discussie, maar geeft aan waar en in welke mate een ambitie in Maarssenbroek gerealiseerd wordt. Wanneer blijkt dat er (onbedoeld) tegenstrijdige ambities zijn geformuleerd, dan wordt er in de gebiedsvisie een keuze gemaakt. Daar waar nodig worden reeds geformuleerde ambities verder geconcretiseerd of vertaald naar ambities specifiek voor Maarssenbroek. De ambities uit onderstaande documenten worden meegenomen bij het opstellen van de gebiedsvisie Maarssenbroek1. Het betreft hier ambities met een ruimtelijke component en gericht op de lange termijn. In bijlage I zijn de ambities uit deze documenten opgenomen.                     

Omgevingsvisie Stichtse Vecht Woonvisie 2023-2030 Mobiliteitsprogramma (concept) Maarssenbroek Samen Schoon Heel Veilig Waardevol Toerisme Toekomstvisie Bedrijventerreinen Stichtse Vecht Nota kostenverhaal Vastgoednota 2020 Warmtevisie Stichtse Vecht Strategie Zonnevelden Trendlijnen Stichtse Vecht | cultuurhistorische en landschappelijke trendlijnen Integraal Beleidskader Sociaal Domein en bijbehorende uitwerking Woonzorgvisie 2021-2030 Monitor Sociale kracht 2023 Integraal Huisvestingsplan (2024) Kernfoto’s sociaal domein Integraal Veiligheidsplan Stichtse Vecht Lokale Inclusie agenda Actieplan Geluid Horecavisie Retailvisie

Naast de gemeentelijke ambities wordt ook gekeken naar eerdere buurt overstijgende visies en ambities van andere partijen in het gebied, bijvoorbeeld de Toekomstvisie Maarssenbroek 2010-2030 van Woningcorporatie Portaal. Scope Toekomstbeeld Maarssenbroek Het nader formuleren van het gewenste toekomstbeeld valt binnen de scope van de gebiedsvisie Maarssenbroek. De Omgevingsvisie geeft immers aan de verschillende kernen van Stichtse Vecht ieder hun eigen identiteit moeten blijven behouden. Een formulering van de verschillende identiteiten, kernwaarden en onderscheidende elementen per kern is er echter nog niet. In de gebiedsvisie Maarssenbroek wordt daarom de huidige identiteit en het gewenste toekomstbeeld van de wijk vastgelegd.

1

De lijst van beschreven beleidsdocumenten zal niet uitputtend zijn, deze is constant in ontwikkeling en aan verandering onderhevig. Over tijd zal de lijst toe- en afnemen in aantal en uitwerking.

3

Out of scope

Gebiedsvisie i.r.t. de kerninstrumenten onder de omgevingswet Onder de Omgevingswet zijn vier kerninstrumenten te onderscheiden, namelijk de omgevingsvisie, -programma, -plan en -vergunning. Een gebiedsvisie is dus geen kerninstrument onder de Omgevingswet. De vier kerninstrumenten kennen een onderlinge wisselwerking. Omgevingsvisie: De omgevingsvisie is een samenhangend, strategisch plan over de leefomgeving. De visie gaat over de hele gemeente en is gericht op de lange termijn. De omgevingsvisie beschrijft ambities en geeft daarmee de kaders voor omgevingsprogramma’s. Gebiedsvisie: Een gebiedsvisie is een nadere uitwerking van de omgevingsvisie voor een specifiek gebied op visieniveau. Deze uitwerking is nodig om voldoende kaders te hebben om een gebiedsgericht omgevingsprogramma op te kunnen stellen. Een gebiedsvisie wordt als hoofdstuk of bijlage toegevoegd aan de Omgevingsvisie Omgevingsprogramma: In een (gebiedsgericht) omgevingsprogramma worden de ambities de omgevingsvisie vertaald naar doelen en maatregelen. De doelen en maatregelen in een gebiedsgerichte omgevingsprogramma zijn uitvoeringsgericht. Een gebiedsgericht omgevingsprogramma gaat over een specifiek gebied en is gericht op een termijn van enkele (±4) jaren.

Afbeelding 2. Wisselwerking tussen de kerninstrumenten

Afbeelding 3. Kenmerken beleidsstukken Stichtse Vecht en hun relatie tot de kerninstrumenten van de Omgevingswet Gebiedsvisie is GEEN gebiedsgericht omgevingsprogramma Een gebiedsvisie is dus geen gebiedsgericht omgevingsprogramma. Een gebiedsvisie zorgt juist dat er voldoende afgebakende kaders zijn om een gebiedsgericht omgevingsprogramma op te kunnen stellen. Op 2 juli 2024 is de notitie Werken aan Omgevingsprogramma’s (2024) door de gemeenteraad vastgesteld. In deze notitie wordt Maarssenbroek benoemd als één van de eerste gebieden waarvoor een gebiedsgericht Omgevingsprogramma opgesteld dient te worden (op basis van de gestelde randvoorwaarden; doelen omgevingsvisie, urgentie, schaalgrootte en samenbrengen thema’s en doelen, stakeholders, kennis en capaciteit). Op dit moment zijn er nog onvoldoende concrete kaders voor Maarssenbroek om een gebiedsgericht omgevingsprogramma op te stellen. Om dit goed te kunnen doen dient er dus eerst een gebiedsvisie opgesteld te worden waarin de ambities voor Maarssenbroek nader worden beschreven en ruimtelijk gealloceerd. Geen invloed op de huidige projecten in uitvoering De gebiedsvisie Maarssenbroek richt zich op de lange termijn, tot 2050. Dit betekent dat de gebiedsvisie geen invloed heeft op projecten die nu al in uitvoering zijn in Maarssenbroek, zoals bijvoorbeeld Ruimtekwartier en Haagstede.

Bij het opstellen van de gebiedsvisie wordt de realisatie van deze projecten als een gegeven gezien en beschouwd als onderdeel van de huidige situatie. Ook wanneer er tijdens het opstellen van de gebiedsvisie Maarssenbroek nieuwe initiatieven ontstaan of starten

4

hoeven deze niet te wachten tot de gebiedsvisie is afgerond. Met deze nieuwe initiatieven wordt afstemming gezocht om het initiatief en de gebiedsvisie op elkaar af te stemmen. Afhankelijk van de fase waarin het opstellen van de gebiedsvisie zich bevindt, kunnen mogelijk al enige kaders en randvoorwaarden worden meegegeven aan het initiatief.

Werkwijze

Initiatieffase Onderdeel van de initiatieffase is het opstellen van deze voorliggende startnotitie. Hierin staat beschreven wat een gebiedsvisie is, waarom de gebiedsvisie wordt opgesteld en een samenvatting op hoofdlijnen van hoe deze wordt opgesteld en welke middelen en inzet hiervoor nodig zijn. De startnotitie wordt via het PHO en het college aangeboden aan de gemeenteraad ter vaststelling. Hierna start de definitiefase. Definitiefase In de definitiefase wordt de startnotitie verder uitgewerkt in een Projectopdracht en een Projectplan. In de Projectopdracht staan de gewenste projectresultaten beschreven en alle harde randvoorwaarden. Oftewel een gedetailleerde beschrijving van wat de gebiedsvisie Maarssenbroek is en aan welke randvoorwaarden de visie moet voldoen. In het projectplan staat beschreven ‘hoe’ de gebiedsvisie opgesteld wordt, welke stappen daarvoor doorlopen worden en wanneer er welke besluitvorming plaatsvindt. De hoofdlijnen waarlangs het projectplan opgesteld zal worden zijn hierna beschreven onder de uitvoeringsfase. Uitvoeringsfase Om te komen tot een gebiedsvisie voor Maarssenbroek worden drie stappen doorlopen(zie afbeelding 4).

Afbeelding 4. Aanpak om te komen tot een gebiedsvisie 1.Analyse Allereerst wordt er een Analyse uitgevoerd. De Analyse bestaat uit verschillende onderdelen. Het bestaand beleid wordt geanalyseerd en onderzocht welke ambities er voor Maarssenbroek en Stichtse Vecht als geheel zijn geformuleerd in het bestaande beleid. Daarnaast wordt een ruimtelijke analyse gedaan om inzicht te krijgen in de opbouw en het huidig functioneren van het gebied. Middels een stakeholderanalyse wordt in kaart gebracht wie voor de lange termijn de belangrijkste stakeholders in het gebied zijn. Vervolgens wordt Maarssenbroek in een bredere context geplaatst; welke trends en grote (maatschappelijke) opgaven spelen er die van invloed zijn op Maarssenbroek. Daarnaast wordt verkend voor welke doelgroepen Maarssenbroek interessant is, nu en in de toekomst. Tot slot worden de huidige kwaliteiten, verbeterpunten, kansen en bedreigingen getoond in een SWOTanalyse. Voor bovenstaande stappen wordt deskresearch uitgevoerd, beleidsmedewerkers en strategen van de gemeente Stichtse Vecht geïnterviewd en wordt gesproken met verschillende stakeholders, waaronder de inwoners, ondernemers, wijkcommissies en maatschappelijke organisaties(zie ook het volgende hoofdstuk Participatie en belanghebbenden).

De verschillende onderdelen van de Analyse leiden gezamenlijk tot de uitgangspunten die wij als gemeente hanteren bij het opstellen van de gebiedsvisie. De uitgangspunten vormen samen met het toekomstbeeld (stap 2) het koersdocument. Het koersdocument vormt het vertrekpunt voor de scenario-studie (stap 3). Het koersdocument wordt ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad.

5

2. Toekomstbeeld Als tweede wordt er een toekomstbeeld voor Maarssenbroek opgesteld. Dit toekomstbeeld bestaat uit twee onderdelen. Het eerste deel is een beschrijving van de huidige identiteit van Maarssenbroek; wat zijn de kenmerken en kwaliteiten die Maarssenbroek uniek maken die behouden en (waar mogelijk) versterkt moeten worden. Het tweede deel is het toekomstbeeld voor 2050. Dit is een beschrijving van hoe Maarssenbroek er in 2050 uitziet; hoe er wordt gewoond, gewerkt, gerecreëerd en samengeleefd. Beide beschrijvingen worden opgesteld op basis van de (gewenste) kenmerken en kwaliteiten zoals die uit de Analyse naar voor komen en op basis van een participatiebijeenkomst en enquête onder inwoners over de huidige identiteit en het toekomstbeeld voor Maarssenbroek (zie ook het volgende hoofdstuk Participatie en belanghebbenden). Er wordt eerst een concept van het toekomstbeeld (huidige identiteit + toekomstbeeld) opgesteld. Dit concept wordt getoetst bij inwoners, ondernemers, wijkcommissies, maatschappelijke organisaties en andere relevante stakeholders. De reacties op het concept worden meegenomen bij het opstellen van het definitieve toekomstbeeld. Het toekomstbeeld vormt samen met uitgangspunten (resultaat stap 1) het koersdocument. Het koersdocument vormt het vertrekpunt voor de scenario-studie (stap 3).

Het koersdocument wordt ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad.

Koersdocument Het koersdocument bestaat uit twee onderdelen. Allereerst staan in het koersdocument de uitgangspunten voor de gebiedsvisie Maarssenbroek. Deze uitgangspunten zijn kaderstellend. Het tweede onderdeel is het toekomstbeeld. Dit is een beschrijving van hoe er in 2050 in Maarssenbroek wordt gewoond, gewerkt, gerecreëerd en samengeleefd. Het toekomstbeeld geeft aan ‘wat’ Maarssenbroek is, maar nog niet hoe dit ruimtelijke is vormgegeven.

3. Scenario-studie Voor de visievorming wordt een scenario-studie gedaan. Ieder scenario hanteert dezelfde uitgangspunten (zoals geformuleerd na stap 1. Analyse) en leidt tot hetzelfde toekomstbeeld (zoals geformuleerd in stap 2. Toekomstbeeld), maar kiest een andere ontwikkelrichting en legt andere accenten. De verschillende scenario’s worden voorgelegd en besproken met de inwoners, ondernemers, wijkcommissies, maatschappelijke organisaties en andere relevante stakeholders. Op basis van de scenario-studie en de daaruit voorkomende voorkeuren wordt een ontwikkelrichting gekozen. De ontwikkelrichting is niet per se één van de scenario’s maar is mogelijk een combinatie van meerdere scenario’s. De gekozen ontwikkelrichting wordt uitgewerkt tot de gebiedsvisie Maarssenbroek. De gebiedsvisie Maarssenbroek wordt ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad.

Gebiedsvisie Maarssenbroek De gebiedsvisie Maarssenbroek beschrijft de mogelijke ruimtelijke ontwikkeling van Maarssenbroek tot 2050. In de gebiedsvisie worden keuzes gemaakt voor hoe we willen dat de wijk er in 2050 uit komt te zien. De visie op Maarssenbroek 2050 wordt zowel in tekst als in beeld- en kaartmateriaal weergegeven.

Afrondingsfase Nadat de gebiedsvisie Maarssenbroek is vastgesteld wordt deze onderdeel van de Omgevingsvisie Stichtse Vecht en heeft daarmee ook dezelfde status. Dit betekent dat het de kaders vormt waarbinnen nieuw beleid opgesteld dient te worden. De gebiedsvisie Maarssenbroek wordt als hoofdstuk of bijlage toegevoegd aan de Omgevingsvisie.

6

Beoogde projectorganisatie

Projectorganisatie Bestuurlijk opdrachtgever: Dick Polman Ambtelijk opdrachtgever: Marijke Boer Voor het opstellen van de gebiedsvisie Maarssenbroek is input nodig vanuit veel verschillende collega’s, teams en domeinen. Echter de benodigde tijd en inspanning verschilt. Zodoende wordt er niet met een vaste projectgroep gewerkt maar met vier klankbordgroepen. De klankbordgroepen worden zowel apart geraadpleegd, als gecombineerd. Ook worden collega’s individueel geraadpleegd. Hieronder wordt per klankbordgroep kort aangegeven welke input verwacht wordt en hoeveel tijd dit gemiddeld vraagt. Klankbordgroep Ruimtelijke strategie Wie: Strategen ruimtelijk domein Input: Inbrengen strategische en tactische koers vanuit eigen expertise. Meedenken en integraal verbinden van verschillende opgaven en thema’s als input voor de gebiedsvisie. Tijd: 2-4 uur per maand Klankbordgroep Sociale strategie Wie: Strategen sociaal domein Input: Inbrengen strategische en tactische koers vanuit eigen expertise. Meedenken en integraal verbinden van verschillende opgaven en thema’s als input voor de gebiedsvisie. Tijd: 1-2 uur per maand Klankbordgroep Ruimtelijk beleid Wie: Beleidsadviseurs ruimtelijk domein Input: Vanuit de eigen expertise relevante lange termijn ontwikkelingen inbrengen en feedback geven op tussenproducten.

Tijd: 0-2 uur per maand Klankbordgroep Sociaal beleid Wie: Beleidsadviseurs sociaal domein Input: Vanuit de eigen expertise relevante lange termijn ontwikkelingen inbrengen en feedback geven op tussenproducten. Tijd: 0-2 uur per maand Naast de input van beleidsmakers en strategen via de interne klankbordgroepen is er ook input gewenst vanuit collega’s die directer in de praktijk werken. Zoals boa’s, (groen) onderhoud, adviseur leefomgeving. Deze inzet is echter niet structureel van aard. Inhoudelijke ondersteuning Tijdens de Uitvoeringsfase zal inhoudelijke ondersteuning worden ingehuurd via het bestaande raamcontract. De inhoudelijke ondersteuning wordt ingezet voor het opstellen van het toekomstbeeld en het opstellen van de scenario’s (Stap 2 en 3 uit de Uitvoeringsfase). Stap 1. Analyse wordt volledig ambtelijk uitgevoerd.

7

Participatie en belanghebbenden

Participatie Voor de participatie wordt gekozen voor stap 2 ‘Mening geven – Raadplegen’ van de participatiesleutel uit de Participatieleidraad van Stichtse Vecht (bijlage II). Hiermee kan belangrijke informatie worden opgehaald bij participanten en kan over onderdelen van het project advies worden gevraagd. Er wordt gebruik gemaakt van fysieke bijeenkomsten en (digitale) enquêtes. Het participatieproces bestaat uit twee delen. Het eerste deel van de participatie richt zich op de Analyse en het Toekomstbeeld. Het tweede deel van de participatie richt zich op de Scenario-studie.

Afbeelding 5. Participatieproces Doel van de participatie is om zo breed mogelijk input op te halen; van inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties tot bezoekers; van jong tot oud; van individu tot georganiseerd in wijkcommissie, VvE of ondernemersvereniging etc. En om de betrokkenen mee te nemen en op de hoogte te houden van de voortgang en de keuzes die gemaakt worden bij het opstellen van de gebiedsvisie. Onderstaand wordt het participatieproces toegelicht. Deel 1 – Analyse en Toekomstbeeld Ophalen - In gesprek over de analyse, identiteit en toekomstbeeld Het eerste deel van de participatie richt zich op de analyse en het toekomstbeeld. Het doel hierbij is tweeledig. Ten eerste het checken en aanvullen van de analyse. Ten tweede input ophalen over de identiteit en toekomstbeeld voor Maarssenbroek. De centrale vragen in deze fase zijn; Analyse Herkent u de bevindingen uit de analyse? Mist u nog wat in de analyse? Wat vindt u de sterke en zwakke punten van Maarssenbroek? Waar ziet u kansen en bedreigingen voor Maarssenbroek? Identiteit en toekomstbeeld Wat is kenmerkend voor Maarssenbroek? Wat maakt Maarssenbroek uniek? Hoe zou Maarssenbroek er in 2050 uit moeten zien? Wat is uw droom voor Maarssenbroek? Om zoveel mogelijk mensen te bereiken wordt op vijf verschillende manieren geparticipeerd. 1.

Inloopbijeenkomst: Voor inwoners, ondernemers en andere geïnteresseerde wordt een inloopbijeenkomst georganiseerd. 2. Naar de mensen toe: Omdat niet iedereen in de gelegenheid zal zijn om naar de inloopbijeenkomst te komen en om een zo breed mogelijk groep mensen aan te trekken, gaan we ook naar de mensen toe. Op een aantal plekken waar veel mensen samen komen gaan we in gesprek met inwoners, ondernemers en bezoekers. Bijvoorbeeld op de markt, bij scholen, bij sportverenigingen, bij zorglocaties etc. 3. Wijkberaad: Doormiddel van loting worden 15-20 inwoners van Maarssenbroek geselecteerd. Dit is een diverse groep, die verschilt qua geslacht, inkomen, opleiding, wijk e.d. Door middel van een interactieve workshop / serious game wordt hen gevraagd naar de sterke en zwakke punten van Maarssenbroek, naar de kansen en bedreigingen die zij zien en naar de identiteit van Maarssenbroek. 4. Interviews stakeholders: Er worden gesprekken gevoerd met een aantal grote en/of georganiseerde stakeholders (o.b.v. de stakeholder-analyse), bijvoorbeeld woningcorporatie, ondernemersverenigingen, wijkcommissies, vastgoedeigenaren, spoorwegbeheerder e.d. Zo kunnen ook zij reageren, input leveren en op de hoogte blijven van de voortgang 5. Enquête: Onder alle inwoners van Maarssenbroek wordt een enquête verspreidt. Zo wordt bij een grotere en bredere groep inwoners input opgehaald.

In de enquête wordt gevraagd naar de sterke en zwakke

8

punten, de kansen en bedreigingen, de huidige identiteit en het gewenste toekomstbeeld. Terugkoppelen en presenteren – Presentatie uitgangspunten en toekomstbeeld Het doel van de tweede bijeenkomst is het presenteren van de uitgangspunten die wij als gemeente hanteren bij het opstellen van de gebiedsvisie. En het presenteren van het toekomstbeeld (huidige identiteit en toekomstbeeld) voor Maarssenbroek. Deze twee elementen vormen samen het koersdocument. Het koersdocument vormt de basis voor de scenario-studie. Tijdens de bijeenkomst wordt ook aangegeven hoe de opbrengsten van het eerste deel van de participatie (ophalen) hierin zijn meegenomen. Deel 2 – Scenario-studie Ophalen – In gesprek over scenario’s Het tweede deel van de participatie richt zich op de scenario-studie. Elk scenario kiest een andere oplossingsrichting, maar allemaal hanteren ze dezelfde uitgangspunten en leiden ze tot hetzelfde toekomstbeeld. Doel van deze fase is niet om betrokkenen te laten kiezen tussen de scenario’s maar om per scenario op te halen welke elementen er wel of niet aanspreken en waarom. De opbrengsten worden meegenomen bij het bepalen van de ontwikkelrichting voor de gebiedsvisie. Wederom wordt er op vijf verschillende manieren reacties opgehaald2: 1.

Inloopbijeenkomst: Voor inwoners, ondernemers en andere geïnteresseerde wordt een inloopbijeenkomst georganiseerd waar de scenario’s worden getoond en per scenario reacties kunnen worden gegeven. 2. Naar de mensen toe: Omdat niet iedereen in de gelegenheid zal zijn om naar de inloopbijeenkomst te komen en om een zo breed mogelijk groep mensen aan te trekken, gaan we ook met de scenario’s naar de mensen toe. Op een aantal plekken waar veel mensen samen komen gaan we in gesprek met inwoners, ondernemers en bezoekers. Bijvoorbeeld op de markt, bij scholen, bij sportverenigingen, bij zorglocaties etc. 3. Wijkberaad: Dezelfde groep van 15-20 inwoners als bij deel 1 van de participatie wordt opnieuw bevraagd via een interactieve workshop / serious game. Ditmaal over de verschillende scenario’s. 4. Interviews stakeholders: Er worden gesprekken gevoerd met een aantal grote en/of georganiseerde stakeholders (o.b.v. de stakeholder-analyse), bijvoorbeeld woningcorporatie, ondernemersverenigingen, wijkcommissies, vastgoedeigenaren, spoorwegbeheerder e.d. Zo kunnen ook zij reageren, input leveren en op de hoogte blijven van de voortgang 5. Enquête: Onder alle inwoners van Maarssenbroek wordt een enquête verspreidt. Zo wordt bij een grotere en bredere groep inwoners input opgehaald.

In deze enquête worden de scenario’s toegelicht en wordt per scenario gevraagd welke elementen aanspreken en welke elementen niet aanspreken. Terugkoppelen en presenteren – Presentatie concept gebiedsvisie Tijdens de afsluitende participatiebijeenkomst wordt de concept gebiedsvisie voor Maarssenbroek gepresenteerd. Deze bijeenkomst heeft een meer informerend karakter. Tijdens de bijeenkomst wordt ook aangegeven hoe de opbrengsten van het vorige deel van de participatie (ophalen) zijn meegenomen. Doel van de bijeenkomst is de betrokken informeren over het eindresultaat en hoe hun inbreng daarbij is meegenomen, alvorens de gebiedsvisie wordt besproken in de gemeenteraad. Participatieverslag Een verslag van het volledige participatieproces en de gesprekken met stakeholders wordt als bijlage toegevoegd aan de gebiedsvisie Maarssenbroek en meegestuurd aan de gemeenteraad.

2

Indien nodig kunnen de participatievormen worden aangepast als daar op basis van de ervaringen met participatie in deel 1 aanleiding toe is.

9

Procedure en afstemming met gemeenteraad

Onderdeel van de Omgevingsvisie De gebiedsvisie Maarssenbroek is een nadere uitwerking van de Omgevingsvisie toegespitst op het gebied Maarssenbroek. Het betreft hier een uitwerking op visieniveau. Nadat de gebiedsvisie is vastgesteld wordt deze onderdeel van de Omgevingsvisie van Stichtse Vecht. Het vaststellen, aanvullen en wijzigen van de Omgevingsvisie is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Zodoende dient de gemeenteraad de gebiedsvisie Maarssenbroek vast te stellen. Vaststellen koersdocument en gebiedsvisie In het Koersdocument staan de uitgangspunten (stap 1) en het toekomstbeeld (stap 2) voor Maarssenbroek 2050. Dit vormt een belangrijk tussenproduct in het proces. Het geeft immers de randvoorwaarden voor de scenario’s aan en waartoe de ontwikkeling van Maarssenbroek in 2050 moet leiden. Zodoende zal ook het koersdocument ter vaststelling aan de gemeenteraad worden aangeboden.

Afbeelding 6. Beslismomenten gemeenteraad Informeren gemeenteraad Na het vaststellen van deze startnotitie zal de gemeenteraad via informatieve commissies worden geïnformeerd over de voortgang van het proces. Wanneer er relatief weinig voortgang te melden is in het proces zonder dat dit tot vragen of wijzigingen leidt kan worden volstaan met een RIB. Daarnaast zullen raadsleden worden uitgenodigd om als toehoorder aanwezig te zijn bij de participatiebijeenkomsten.

Financiële aspecten

Kosten Op voorhand worden de kosten voor het opstellen van een gebiedsvisie geschat op ongeveer €50.000,-. Echter is het opstellen van een gebiedsvisie en het werken onder de Omgevingswet nieuw. Hierdoor kunnen de werkelijke kosten anders uitvallen. Onderstaand een inschatting per fase. Stap 1. Analyse 2. Toekomstbeeld 3. Scenario’s + gebiedsvisie Totaal

Kosten € 5.000,€ 15.000,€ 30.000,€ 50.000,-

Voor stappen 2 en 3 wordt via het bestaande raamcontract inhoudelijke ondersteuning ingehuurd. Dekking In de kadernota 2024 is €40.000,- opgenomen voor het opstellen van een gebiedsvisie. Voor 2025 t/m 2028 is €25.000,- beschikbaar.

10

Planning

Onderstaande tabel geeft de tijdsplanning voor gebiedsvisie voor Maarssenbroek, uitgesplitst in de initiatief- en definitiefase en de drie stappen van de uitvoering.

Risico’s

Welke risico’s kleven aan dit initiatief, vanuit de gemeente bezien? -

Risico: De doorlooptijd en kosten kunnen in werkelijkheid anders zijn, doordat werken onder de Omgevingswet en het opstellen van een gebiedsvisie nieuw zijn. Gevolg: De werkelijke doorlooptijd is langer/korter dan vooraf ingeschat. En/of de kosten zijn lager/hoger dan vooraf ingeschat. Kans: Medium Beheersmaatregel I: Projectleider en ambtelijk opdrachtgever monitoren extra op planning en kosten. Bij substantiële afwijkingen wordt de raad tijdig geïnformeerd.

-

Risico: Er worden te hoge / onrealistische verwachtingen gewekt bij inwoners Gevolg: Als gemeente kunnen we niet aan de verwachtingen voldoen, waardoor de gemeente als onbetrouwbaar overkomt. Kans: Medium Beheersmaatregel I: In de communicatie en gedurende het participatieproces steeds benoemen en herhalen wat een gebiedsvisie is (en wat niet) en waar het voor bedoeld is. In gesprek blijven over de wensen en verwachtingen.

-

Risico: Wanneer de gebiedsvisies onvoldoende bekend is in de ambtelijke organisatie kan er onvoldoende

11

vervolg aan worden gegeven in de uitvoering. Gevolg: Gebiedsvisie verdwijnt in de spreekwoordelijke ‘la’ en vormt niet de kaders voor het gemeentelijk beleid. Kans: Laag Beheersmaatregel I: Beleidsadviseurs en strategen van de gemeente tijdens het opstellen van de gebiedsvisie veelvuldig betrekken, bevragen en informeren over de voortgang. Beheersmaatregel II: In startnotities standaard vragen naar de relatie met de Omgevingsvisie / gebiedsvisie. Beheersmaatregel III: Uitvoeringsprogramma Maarssenbroek opnemen in de planning Omgevingsprogramma’s -

Risico: Het verschil tussen en gebiedsvisie en gebiedsgericht omgevingsprogramma zijn onvoldoende duidelijk bij de gemeenteraad. Gevolg: Inhoud van de gebiedsvisie niet voldoet aan de verwachting van de gemeenteraad. Kans: Medium Beheersmaatregel I: College en gemeenteraad informeren over de verschillen. Beheersmaatregel II: Gemeenteraad geregeld meenemen in de voortgang tijdens informatieve commissies.

Borging

Wanneer de gebiedsvisie Maarssenbroek is opgesteld en vastgesteld wordt deze onderdeel van de Omgevingsvisie Stichtse Vecht en heeft daarmee dezelfde status. Dit betekent dat het de kaders vormt waarbinnen nieuw beleid opgesteld dient te worden. Nieuw beleid zal altijd moeten aansluiten op de ambities uit Omgevingsvisie en hierop getoetst worden. Doordat bij het opstellen van het de gebiedsvisie veel verschillende collega’s worden betrokken uit zowel het ruimtelijke als sociale domein wordt de bekendheid en inhoud van de gebiedsvisie al tijdens het opstellen breed in de organisatie onder de aandacht gebracht.

Voor akkoord Opdrachtgever

Projectleider

datum

datum

12

Bijlage I – Overzicht ambities uit bestaand beleid gemeente Stichtse Vecht Naast de brede ambities uit de Omgevingsvisie zijn er ook in andere gemeentelijke beleidsdocumenten ambities voor Maarssenbroek opgenomen Onderstaande ambities voor Maarssenbroek komen uit reeds bestaand beleid van de gemeente Stichtse Vecht. De genoemde ambities bevatten een ruimtelijke component en zijn gericht op de lange termijn. Deze ambities worden niet opnieuw ter discussie gesteld, maar meegenomen in de gebiedsvisie voor Maarssenbroek. Daar waar nodig worden ambities verder geconcretiseerd of vertaald naar ambities specifiek voor Maarssenbroek.

Ambities uit bestaand beleid Stichtse Vecht Wonen Voldoende betaalbare en passende woningen – Coalitieakkoord, Woonvisie, Woonzorgvisie Binnenstedelijke woningbouwontwikkeling dichtbij bestaande mobiliteitsknooppunten – Woonvisie, IRP Nieuwe woningen bouwen in een gezonde omgeving, liefst op afstand van drukke wegen - Woonvisie Voldoende, aantrekkelijk en divers woningaanbod - Woonzorgvisie Inclusieve wijken en kernen – Woonzorgvisie De kwaliteit van de leefomgeving in Maarssenbroek verbeteren – Woonvisie, Maarssenbroek SHV, Versterken van de sociale samenhang in Maarssenbroek – Sociale kracht monitor 2023 Economie Bedrijventerrein Maarssenbroek is een modern (up-to-date) bedrijventerrein met gemengd karakter; met focus op (stads)logistiek, productie en de reeds aanwezige (grootschalige) detailhandelsvestigingen.

Met name gericht op de regio Utrecht – Toekomstvisie bedrijventerreinen Stichtse Vecht o Goed ingepast in de nabije woonomgeving o Beter bereikbaar per OV en fiets o Ruimte geboden aan ontwikkeling o Regionaal kerngebied voor emissieloze stadslogistiek o Circulaire hub voor de regio aan de kanaalzijde o Samenhang woongebied: weinig wederzijdse hinder (lucht, verkeer, geluid) o Voorbereid op zware buien en hitte (klimaatbestendig) Horeca ontwikkeling stimuleren die bijdraagt aan de kwaliteit en identiteit van de gemeente – Horecavisie SV In centrumgebieden ruimte bieden aan meer daghoreca – Horecavisie SV Concentreren, vernieuwen en versterken van retailvoorzieningen – Retailvisie SV Concentratie van voorzieningen in de centra van de vier grootste kernen – Retailvisie SV Leefbaarheid Een perspectief voor Maarssenbroek voor de komende 20 jaar – Maarssenbroek Samen Schoon Heel Veilig Een buurt waar jong en oud zich thuis voelt en waar het toegankelijk, schoon en veilig is Maarssenbroek Samen Schoon Heel Veilig De leefbaarheid in verschillende wijken in Maarssenbroek verbeteren - Maarssenbroek Samen Schoon Heel Veilig Behouden van de balans tussen alle ruimtelijke claims (ruimtelijk/wonen/sociaal/economisch/energie) – Trendlijnen rapport Stichtse Vecht Versterken van de sociale cohesie in wijken en kernen – Kernfoto’s Sociaal domein De leefwereld van inwoners is leidend.

– Integraal beleidskader Sociaal Domein o We nemen het dagelijks leven van inwoners in de wijken en kernen van onze gemeente als basis voor ons beleid. Mobiliteit Het mobiliteitssysteem van de gemeente Stichtse Vecht is veilig – Mobiliteitsprogramma SV o We zetten in op langzamer verkeer en richten onze wegen daarop in. o We zetten in op het scheiden van verkeersstromen Het mobiliteitssysteem van de gemeente Stichtse Vecht is duurzaam en schoon – Mobiliteitsprogramma SV o We stimuleren het OV (intensiveren stations), de fiets en elektrisch rijden. o We reduceren luchtverontreiniging en geluidsoverlast Het mobiliteitssysteem van de gemeente Stichtse Vecht is toegankelijk voor iedereen – Mobiliteitsprogramma SV Het mobiliteitssysteem van de gemeente Stichtse Vecht is bereikbaar voor iedereen– Mobiliteitsprogramma SV o We zetten ons in voor meer oost-westverbindingen waarmee we de infrastructurele barrière slechten en tweedeling in de gemeente tegengaan.

13

-

-

Het mobiliteitssysteem van de gemeente Stichtse Vecht is gericht op doorstroming – Mobiliteitsprogramma SV o Inwoners, ondernemers en bezoekers in onze gemeente kunnen gemakkelijk van A naar B met OV, de auto, op de fiets en lopend. Bereikbaar houden van de centrumgebieden voor voetgangers, fietsers, auto’s en openbaar vervoer ten behoeven van het versterken van de (retail)voorzieningen – Retailvisie SV Iedereen doet mee – Integraal beleidskader Sociaal Domein o Mobiliteit bevorderen, met een fijnmazig, dekkend netwerk van (informeel) vervoer, zowel gemeente-breed als op wijkniveau

Vastgoed en huisvesting Verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed – Vastgoednota Compacte en strategisch waardevolle vastgoedportefeuille die bijdraagt aan onze maatschappelijke beleidsdoelstellingen. Gericht op de kerntaken, accommodaties met grote maatschappelijke meerwaarde en/of die bijdragen aan de unieke identiteit en uitstraling van Stichtse Vecht, waarborgen van sociale cohesie en maatschappelijke voorzieningen – Vastgoednota Ten behoeve van het verhalen van bovenwijkse kosten wordt in een omgevingsvisie of -programma een onderbouwing opgenomen van de ruimtelijk-functionele samenhang van deze kosten – Tijdelijke nota kostenverhaal SV 2023 In Maarssenbroek middels clustering, (ver)nieuwbouw en renovatie toewerken naar een efficiënte en logische spreiding van het basisonderwijs.

– Integraal Huisvestingsplan 2024 - 2043 Kwaliteitsambities Onderwijshuisvesting (bouwsteen 2) – Integraal Huisvestingsplan 2024 - 2043 2.2 Onderwijskundige functionaliteit en flexibiliteit 2.3 Inclusief en toegankelijk 2.4 Multifunctioneel gebruik 2.5 Locatie: spil in de wijk of kern 2.6 Ruimte voor sport en bewegen: in en om de school 2.7 Vanuit veiligheid: welzijn en gezondheid 2.8 Verkeersveiligheid Duurzaamheidsambities (bouwsteen 3) – Integraal Huisvestingsplan 2024 - 2043 3.5 Groene en blauwe buitenruimte 3.6 Duurzaamheid in bestaande gebouwen Capaciteitsambities (bouwsteen 4) – Integraal Huisvestingsplan 2024 - 2043 4.1 Binnen de gemeente Stichtse Vecht is er voldoende onderwijsaanbod 4.2 Voor ieder kind is een passende plek beschikbaar o Primair onderwijs in of nabij de kern/wijk o Gespecialiseerd en voortgezet onderwijs in de regio 4.3 (Bij investeringen) in gesprek over toekomstbestendigheid van schoollocaties Samenwerkingsambities (bouwsteen 5) – Integraal Huisvestingsplan 2024 - 2043 5.2 Samenwerking betekent dat scholen gebouwen delen Duurzaamheid Een klimaatbestendige leefomgeving en duurzame energievoorziening in Stichtse Vecht – Coalitieakkoord 2023-2026 Nederland (en dus ook Stichtse Vecht) is in 2050 aardgasvrij – Klimaatakkoord, SV op weg naar nieuwe energie Wijken / gebieden maken gebruik van lokale warmtebronnen uit de directe omgeving - SV op weg naar

nieuwe energie Op lokaalniveau invulling geven aan de klimaatdoelstellingen – SV op weg naar nieuwe energie Stichtse Vecht wekt 0,2 Terrawattuur (TWh) duurzame energie op in 2040 - SV op weg naar nieuwe energie Toerisme, recreatie en cultuurhistorie Een toekomstbestendige ontwikkeling van Stichtse Vecht als waardevolle toeristisch-recreatieve gemeente – Waardevol toerisme SV o Recreatie en toerisme versterken SV als aantrekkelijke woon- werkgemeente o Recreatie en toerisme leveren een waardevolle bijdrage aan behoud en ontwikkeling van cultuur, cultureel erfgoed, natuur en landschap van SV o Recreatie en toerisme leveren een waardevolle bijdrage aan duurzame vrijetijdsmobiliteit in SV o Recreatie en toerisme leveren een bijdrage aan de vitalisering van het platteland Versterken duurzame vormen van vrijetijdsmobiliteit – Waardevol toerisme SV Verbeteren van de recreatieve ontsluiting van het buitengebied – Waardevol toerisme SV Publieksvoorzieningen in de Snelle Vecht functioneren solitair – Waardvol Toerisme SV Behouden de ruimtelijke samenhang in dit duizend jaar oude cultuurlandschap – Trendlijnen rapport Stichtse Vecht

14

Veiligheid Voorkomen en bestrijden van georganiseerde ondermijnende criminaliteit – Integraal Veiligheidsplan Een gemeente waarin jongeren zich in een veilige omgeving kunnen ontwikkelen en structurele jongeren overlast nauwelijks voorkomt – Integraal Veiligheidsplan Inwoners en ondernemers voelen zich veilig, het aantal traditioneel geregistreerde misdrijven stijgt niet en de sociale cohesie en participatie zijn optimaal – Integraal Veiligheidsplan Veilig wonen, werken en vertoeven in Maarssenbroek - Maarssenbroek Samen Schoon Heel Veilig Gezondheid en toegankelijkheid Voorkomen is beter – Integraal beleidskader Sociaal Domein o Gezondheidsproblemen voorkomen o Laagdrempelige toegang tot ondersteuning en hulp in de wijk Iedereen doet mee – Integraal beleidskader Sociaal Domein o Kinderen een gevarieerd aanbod aan spel en ontwikkeling bieden in een (sociaal en fysiek) veilige omgeving We werken aan fysieke toegankelijkheid – Lokale inclusie agenda SV Bij ontwikkeling van ruimtelijke plannen nieuwe knelpunten (geluid) proactief voorkomen – Actieplan Geluid

15

Bijlage II – Participatieleidraad Stichtse Vecht De Participatieleidraad Stichtse Vecht is hier terug te vinden.

16