rvs Gemeentefonds Septembercirculaire 2021.pdf

Commissie

Raadsvoorstel Onderwerp Gemeentefonds Septembercirculaire 2021 Begrotingswijziging Nr. 12 van 2021 en nr. 2 van 2022 Datum raadsvergadering

Portefeuillehouder A.L. Wisseborn Organisatie onderdeel

E-mail opsteller gijsbert.heij@stichtsevecht.nl Telefoonnummer opsteller 0346254561

21 december 2021 Registratie nummer Z/21/244689-VB/21/97757

Aan de gemeenteraad Voorgesteld Besluit 1.

De extra middelen uit het Corona-compensatiepakket voor 2021 (€ 571.786) en 2022 (€ 131.113) toe te voegen aan de Risicoreserve Corona. De 12e begrotingswijziging van 2021 en de 2e begrotingswijziging van 2022 vast te stellen.

2.

Samenvatting

De Septembercirculaire 2021 van het Gemeentefonds laat voor Stichtse Vecht vanaf 2021 een positief meerjarenbeeld zien. Wel krijgen gemeenten in de komende jaren ook te maken met diverse risico’s, zoals vanaf 2023 de gevolgen van de herijking van het Gemeentefonds. Het Rijk verwacht de nieuwe verdeling van het Gemeentefonds in de Decembercirculaire 2021 te kunnen publiceren. Om een financieel solide gemeente te kunnen blijven stellen wij u voor om de huidige extra middelen aan de stelpost Achteruitgang algemene uitkering toe te voegen. En bij de Kadernota 2023 een nadere afweging te maken over de inzet van deze middelen. Wij stellen de gemeenteraad voor om de extra middelen in 2021 (€ 571.786) en 2022 (€ 131.113) uit het Corona-compensatiepakket toe te voegen aan de Risicoreserve Corona. En deze middelen bij de Programmarekening 2021 in te zetten om de hogere kosten en de lagere inkomsten in 2021 als gevolg van de Corona-maatregelen zoveel mogelijk op te vangen.

Raadsbesluit Septembercirculaire Gemeentefonds 2021 12e begrotingswijziging van de Programmabegroting 2021 2e begrotingswijziging van de Programmabegroting 2022 Raadsinformatiebrief (inclusief bijlage).

Pagina 1 van 6

rvs Gemeentefonds

1. 2. 3. 4. 5.

Septembercirculaire 2021/WJ1

Bijlagen

Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 140346 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl

Doel en beoogd maatschappelijk effect

De raad te informeren over de financiële consequenties van de Septembercirculaire 2021 van het Gemeentefonds. En via de bijgevoegde begrotingswijzigingen de benodigde begrotingsbijstellingen opnemen in de Programmabegrotingen 2021 en 2022.

Relatie met bestaand beleid en regelgeving

In de Financiële verordening gemeente Stichtse Vecht 2019 (ex artikel 212 Gemeentewet) is bepaald dat de raad gedurende het begrotingsjaar via begrotingswijzigingen de begroting kan aanpassen.

Argumenten

1. Financieel perspectief 2021-2025 De septembercirculaire laat voor Stichtse Vecht een positief resultaat zien voor de jaren 2021 t/m 2025. De gemeenteraad behandelt op 9 november 2021 de Begroting 2022. Inzicht in de uitkomsten van de septembercirculaire is voor de raad relevant bij de begrotingsbehandeling. Met bijgaande RIB informeren wij de raad hierover. 2a. Coronacompensatie In de septembercirculaire zijn voor de jaren 2021 (€ 571.786) en 2022 (€ 131.113) extra middelen Coronacompensatie toegekend aan Stichtse Vecht. Conform de beleidslijn houden wij deze middelen beschikbaar voor de gevolgen van de Coronacrisis. Wij stellen voor deze middelen toe te voegen aan de Risicoreserve Corona. 2b. Solide financieel beleid Zoals vermeld in het Collegewerkprogramma staan wij voor een financieel solide beleid. Algemene Uitkering De Algemene uitkering laat als gevolg van de ontwikkelingen uit de Septembercirculaire 2021 ten opzichte van de Meicirculaire 2021 het volgende beeld op hoofdlijnen zien: Hoofdlijn Septembercirculaire 2021

2021

2022

2023

2024

2025

Raming Meicirculaire 2021 (begroting 2022)

87.170.643

91.733.208

90.850.417

92.352.800

94.328.226

Raming Septembercirculaire 2021

88.671.001

93.781.723

93.011.050

94.497.287

96.479.862

Bruto effect Septembercirculaire 2021

1.500.358

2.048.515

2.160.633

2.144.487

2.151.636

-126.455

-130.543

-137.832

Betreft: - aanvullende Coronacompensatie

571.786

131.113

- diverse (taak)mutaties

96.885

-122.838

- overige mutaties

Bruto effect Septembercirculaire 2021

+ = voordeel, - = nadeel

831.687

2.040.240

2.287.088

2.275.029

2.289.467

1.500.358

2.048.515

2.160.633

2.144.487

2.151.636

Septembercirculaire 2021/WJ2

Pagina 2 van 6

rvs Gemeentefonds

Corona-compensatiepakket In de Septembercirculaire 2021 is een aanvulling op het Corona-compensatiepakket voor 2021 en 2022 opgenomen. Wij stellen u voor om deze middelen voor 2021 (€ 571.786) en voor 2022 (€ 131.113) te storten in de Risicoreserve Corona. Bij de Jaarrekening 2021 en de Bestuursrapportage 2022 zullen wij u de voorstellen doen voor de inzet van deze bestemmingsreserve.

Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 140346 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl

Hoofdlijnen Corona-compensatiepakket 2021 en 2022 Re-integratie Gemeentelijk schuldenbeleid Bijzondere bijstand

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) 2e tranche Buurt- en dorpshuizen Lokale cultuur Totaal Corona-compensatiepakket

2021

2022

40.290 60.548 30.274 398.871 28.784 144.132 571.786

131.113

Hoofdlijnen (taak)mutaties In de onderstaande tabel is de hoofdlijn van het netto effect van de Septembercirculaire 2021 opgenomen. Voor een aantal gemeentelijke taken wijzigt in deze circulaire de bijdrage die we krijgen uit het Gemeentefonds (de zogenaamde taakmutaties). Dit bijvoorbeeld als gevolg van gewijzigde regelgeving. Conform de gebruikelijke werkwijze stellen wij voor om deze middelen, in afwachting van nadere besluitvorming door de gemeenteraad, toe te voegen aan de stelpost Achteruitgang algemene uitkering. Hoofdlijnen Taakmutaties Septembercirculaire 2021

2021

Nacalculatie mobiliteitshulpmiddelen Wlz Uitvoering en implementatie Breed offensief Europese richtlijn energieprestatie gebouwen Aanpak problematiek jeugdzorg: restant middelen wachttijden Bijstelling Suppletie-uitkering integratie Sociaal Domein Integratie-uitkeringen Sociaal Domein Landelijke structuur interventieteams Toezicht Kinderopvang Rijksvaccinatieprogramma HPV mannen Uitvoeringskosten SVB PGB Jeugd en WMO

47.468 -32.408 -7.287 -140.264 23.124 12.481

Totaal

-96.885

2022

42.403

23.124 12.169 -5.034 -17.964 -10.677 78.817 122.838

+ = voordeel, - = nadeel

Overige mutaties Financiële consequenties 2021 In de Bestuursrapportage 2021 komt het verwachte nadelig begrotingssaldo reguliere activiteiten uit op € 3.359.093. Wij stellen u voor om het financiële voordeel van de overige mutaties voor 2021 van € 831.687 in te zetten om het verwachte nadelige begrotingssaldo zoveel mogelijk op te vangen. Dit is verwerkt in de bijgevoegde begrotingswijziging 2021 door de toevoeging aan de stelpost Achteruitgang algemene uitkering. Het verwachte nadelig saldo 2021 uit reguliere activiteiten komt dan uit op € 2.527.406. Bij de Jaarrekening 2021 zal het uiteindelijke saldo, na bestemming, worden verrekend met de algemene reserve.

Septembercirculaire 2021/WJ3

Pagina 3 van 6

rvs Gemeentefonds

Financiële consequenties 2022 Wij stellen u voor om het positieve saldo van de overige mutaties uit de Septembercirculaire 2021 (€ 2.040.240) voorlopig beschikbaar te houden in de stelpost Achteruitgang algemene uitkering. Dit gelet op het verwachte nadelige saldo over 2021 (zie hiervoor) om dit zoveel mogelijk te kunnen opvangen. In de bijgevoegde begrotingswijziging 2022 is dit verwerkt.

Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 140346 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl

Financiële consequenties 2023 en volgende jaren In de Programmabegroting 2022 die aan de gemeenteraad ter vaststelling is voorgelegd is het meerjarenperspectief 2023-2025 opgenomen. Hieruit blijkt dat de financiële druk op onze meerjarenbegroting hoog is en is omgeven met grote onzekerheden rond de herijking van het Gemeentefonds en de compensatiebedragen voor de Jeugdzorg 2023 en verder.

In de Kadernota 2022 is als beheersmaatregel, om te komen tot een sluitende begroting vanaf 2022, de stelpost ‘Achteruitgang algemene uitkering’ volledig ingezet. In de Programmabegroting 2022 is deze voor 2022 weer aangevuld tot het basisbedrag van € 951.000, maar voor de jaren 2023 en verder nog niet. Voor de jaren na 2023 zijn de besluiten van het nieuwe Kabinet over de Herijking en de compensatie voor de gestegen kosten in de Jeugdzorg bepalend voor ons financieel meerjarenperspectief. Wij verwachten dat informatie over deze besluitvorming op z’n vroegst zal worden opgenomen in de Decembercirculaire 2021. Bij het opstellen van de Kadernota 2023 zullen wij uitgaan van de dan bekende informatie. In het voorwoord in de Begroting 2022 is al aangegeven dat de organisatie voorstellen voorbereidt om bij de Programmabegroting 2023 te kunnen komen tot een sluitende meerjarenbegroting.

Kanttekeningen

Uitspraak arbitragecommissie Jeugdzorg In de Programmabegroting 2022 – 2025 is geanticipeerd op de besluitvorming van het nieuwe Kabinet over de structurele compensatie van de gestegen kosten in de Jeugdzorg. Conform de landelijke richtlijn is vanaf 2023 75% van het compensatiebedrag opgenomen. Op z’n vroegst zal de besluitvorming van het nieuwe Kabinet hierover worden opgenomen in de Decembercirculaire 2021. Het is mogelijk dat het compensatiebedrag lager zal liggen dan nu verwacht. Daarnaast kan het nodig zijn dat, op grond van landelijke regelgeving, er beheersmaatregelen moeten worden doorgevoerd (zoals bijvoorbeeld de invoering van een eigen bijdrage). Bij het opstellen van de Kadernota 2023 zullen wij de laatst bekende informatie betrekken.

Pagina 4 van 6

rvs Gemeentefonds

Onlangs heeft de Raad voor het Openbaar Bestuur een kritische reactie gepubliceerd op het huidige herijkingsvoorstel (zie bijlage). Wij verwachten dat de demissionaire minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties hierop binnenkort inhoudelijk zal reageren. Wij volgen deze ontwikkelingen en zullen de gemeenteraad hierover bij het voorstel van de Decembercirculaire 2021 nader informeren.

Septembercirculaire 2021/WJ4

Herijking verdeling Gemeentefonds Op dit moment zijn de daadwerkelijke uitkomsten van de herijking van het Gemeentefonds (ingangsjaar 2023) nog niet bekend. Het demissionaire Kabinet zal naar verwachting op z’n vroegst eind 2021 een aangepast Herijkingsvoorstel opstellen. Het nieuwe Kabinet zal een besluit nemen over de Herijking. In het huidige voorstel is Stichtse Vecht een nadeelgemeente. Het geraamde nadeel loopt op tot € 2.196.589 in 2025 (€ 33 per inwoner). In samenwerking met regiogemeenten wordt een reactie gezonden aan de desbetreffende bewindspersonen. Hierin zal worden benadrukt dat de Herijking geen oplossing is voor de financiële druk waarvoor gemeenten nu geplaatst worden. Een vergroting van het Gemeentefonds is dat wel. Hierbij wordt aangesloten op de lijn die de VNG richting het Kabinet inneemt. Deze lijn is kortgezegd alleen instemmen met een herijking van het Gemeentefonds als het nieuwe Kabinet structureel extra middelen voor de Jeugdzorg aan het Gemeentefonds toevoegt.

Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 140346 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl

Bijstelling maatstaven Voor de berekening van de Septembercirculaire 2021 is gebruik gemaakt van de op dit moment beschikbare maatstafgegevens. Voor het doorrekenen van de financiële effecten van de volgende Gemeentefondscirculaire zullen wij gebruikmaken van de op dat moment beschikbare gegevens. Normeringssystematiek In de jaren voor 2020 kon het accres van één uitkeringsjaar tussen de verschillende circulaires aanzienlijk fluctueren. Een evaluatie van de werkwijze met het accres (Normeringssystematiek) is afgerond. In het eindrapport worden een drietal mogelijke alternatieven uitgewerkt om de aanzienlijke fluctuaties in één uitkeringsjaar te beperken. Deze alternatieven zijn: het herinvoeren van een tijdelijke reservering van een deel van het accres (behoedzaamheidsreserve), het bevriezen of vertragen van accresmutaties en een vaste accresomvang bij de aanvang van het regeerakkoord. Het is uiteindelijk een politiek-bestuurlijke keuze hoe in de volgende kabinetsperiode het belang van een stabiele accresontwikkeling wordt afgewogen tegenover een actuele aansluiting van het accres op de rijksuitgaven. Wij volgen de besluitvorming op dit onderdeel en zullen u bij volgende circulaires hierover nader informeren.

Communicatie

In de communicatie over dit voorstel is voorzien door het opstellen van een Raadsinformatiebrief (zie bijlage).

Financiën, risico’s en indicatoren

In dit voorstel zijn de financiële consequenties van de Septembercirculaire beschreven. De onderstaande twee aandachtspunten zijn opgenomen in de overige mutaties 2022 van € 2.040.240. Jeugdzorg 2022 Zoals in de Programmabegroting 2022 beschreven heeft de (demissionaire) Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in een reactie op de uitspraak van de arbitragecommissie Jeugdzorg aangekondigd om gemeenten in 2022 incidenteel te compenseren (voor alle gemeenten ongeveer € 1,3 miljard). Het voor 2022 toegezegde incidentele compensatiebedrag is opgenomen in de Septembercirculaire 2021. De verdeling van de compensatiebedragen in de Septembercirculaire 2021 zijn gebaseerd op de laatste gegevens van de verdeelmaatstaven. Het aandeel van Stichtse Vecht in de compensatiebedragen is in de Septembercirculaire 2021 iets naar beneden bijgesteld. Voor 2022 is deze daling ongeveer € 45.000.

Pagina 5 van 6

rvs Gemeentefonds

Indicatie Begrotingsprognose In het voorstel van de Septembercirculaire 2021 wordt het (netto) financiële saldo conform de gebruikelijke werkwijze toegevoegd aan de stelpost Algemene uitkering. Bij de Kadernota 2023 zal over de inzet van deze stelpost nader worden besloten. Ter indicatie is de onderstaande prognose van het begrotingssaldo opgenomen indien deze volledig wordt ingezet om de negatieve begrotingssaldi na 2023 op te vangen. De Programmabegroting 2022 is ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. Het begrotingssaldo kan in de komende maanden nog wijzigen door

Septembercirculaire 2021/WJ5

Incidentele opschorting verhoging opschalingskorting 2022 Tot en met 2025 stijgt de opschalingskorting jaarlijks. Dit kortingsbedrag loopt op landelijk niveau op tot jaarlijks € 975 miljoen. Voor 2022 heeft het Kabinet besloten om, net als in 2020 en 2021, de jaarlijkse verhoging van de opschalingskorting te schrappen. Hierdoor stijgt onze algemene uitkering in 2022 incidenteel met € 794.638. De hoogte van de opschalingskorting blijft na 2022 op het oude niveau gehandhaafd. Het nieuwe Kabinet zal een besluit moeten nemen over een mogelijke verdere beperking van de opschalingskorting in de jaren na 2022.

Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 140346 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl

raadsbesluiten. Bij de Kadernota 2023 zal weer een volledig geactualiseerd begrotingssaldo worden bepaald. Indicatie Begrotingsprognose

2021

2022

2023

2024

2025

Nieuw geprognosticeerde begrotingssaldo (Begroting 2022) Effect Septembercirculaire 2021 (in afw achting besluitvorm ing bij Kadernota toevoeging stelpost Achteruitgang AU)

-3.359.093

412.570

-1.109.295

-209.343

-782.221

831.687

1.917.402

2.160.633

2.144.487

2.151.636

Begrotingssaldo indicatie na Septembercirculaire 2021

-2.527.406

2.329.972

1.051.338

1.935.144

1.369.415

Herijking Gemeentefonds (stand augustus 2021)

-986.383

-1.985.006

-2.196.589

Jeugdzorg 100% i.p.v. 75% na Kabinetsbesluit

959.027

900.325

829.750

1.023.982

850.463

2.575

Begrotingssaldo indicatie

-2.527.406

2.329.972

2 november 2021 Burgemeester en wethouders van Stichtse Vecht

Septembercirculaire 2021/WJ6

Pagina 6 van 6

Burgemeester drs. A.J.H.T.H. Reinders

rvs Gemeentefonds

Gemeentesecretaris Drs. F.J. Halsema