rvs Gemeentefonds Decembercirculaire 2021.pdf
Tekst van het document
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 140346 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl info@stichtsevecht.nl
Raadsvoorstel
Portefeuillehouder A.L. Wisseborn Organisatie onderdeel
Onderwerp Gemeentefonds Decembercirculaire 2021
E-mail opsteller gijsbert.heij@stichtsevecht.nl Telefoonnummer opsteller 0346254561 Registratie nummer Z/21/254914 VB/22/98156
Begrotingswijziging Nr. 5 van 2022 Datum raadsvergadering 28 juni 2022
Aan de gemeenteraad Voorgesteld Besluit 1.
2. 3.
Bij de opstelling van de Programmarekening 2021: • de extra middelen uit het Corona-compensatiepakket voor 2021 (€ 256.677) toe te voegen aan de Risicoreserve Corona. • de in 2021 ontvangen middelen voor een robuust rechtssysteem en het versterken van de gemeentelijke dienstverlening (€ 320.115) via een budgetoverheveling voor dit project in 2022 in te zetten. • de ontvangen doeluitkering voor de Erfgoed deal (€ 317.000) ook voor de Erfgoed deal in te zetten. • nader te besluiten over de inzet van de overige doeluitkeringen. • het resterende negatieve saldo van de overige mutaties (€ 22.338) op te vangen door de inzet van de stelpost Achteruitgang algemene uitkering. • de nabetaling van de algemene uitkering over het uitkeringsjaar 2019 (€ 130.000) toe te voegen aan de stelpost Achteruitgang algemene uitkering. De extra middelen uit het Corona-compensatiepakket voor 2022 (€ 91.900) toe te voegen aan de Risicoreserve Corona. De 5e begrotingswijziging van 2022 vast te stellen.
Pagina 1 van 8
rvs Gemeentefonds
De Decembercirculaire is normaliter een informerende Gemeentefondscirculaire. De in 2021 aangevraagde doeluitkering Erfgoed deal is voor € 317.000 toegekend. In de Decembercirculaire 2021 zijn niet alleen wijzigingen opgenomen voor 2021 maar ook voor de jaren na 2022. De Gemeentefondscirculaire laat voor Stichtse Vecht vanaf 2021 een positief meerjarenbeeld zien. Wel merken wij hierbij op dat gemeenten in de komende jaren ook te maken met diverse risico’s, zoals vanaf 2023 de gevolgen van de herijking van het Gemeentefonds. Het nieuwe Kabinet moet hierover nog een besluit nemen. Het Rijk verwacht de nieuwe verdeling van het Gemeentefonds in de Meicirculaire 2022 te kunnen publiceren. Om een financieel solide gemeente te kunnen blijven stellen wij u voor om de huidige extra middelen uit de taakmutaties aan de stelpost Achteruitgang algemene
Decembercirculaire 2021/WJ1
Samenvatting
uitkering toe te voegen. En bij de Kadernota 2023 een nadere afweging te maken over de inzet van deze middelen. Wij stellen de gemeenteraad voor om de extra middelen in 2021 (€ 256.677) en 2022 (€ 91.900) uit het Corona-compensatiepakket toe te voegen aan de Risicoreserve Corona. En deze middelen bij de Programmarekening 2021 en de Bestuursrapportage 2022 in te zetten om de hogere kosten en de lagere inkomsten in 2021 als gevolg van de Corona-maatregelen zoveel mogelijk op te vangen.
Bijlagen 1. 2. 3. 4.
Raadsbesluit Decembercirculaire Gemeentefonds 2021 5e begrotingswijziging van de Programmabegroting 2022 Raadsinformatiebrief
Pagina 2 van 8
Doel en beoogd maatschappelijk effect De raad te informeren over de financiële consequenties van de Decembercirculaire 2021 van het Gemeentefonds. En via de bijgevoegde begrotingswijziging de benodigde begrotingsbijstellingen opnemen in de Programmabegroting 2022.
Relatie met bestaand beleid en regelgeving In de Financiële verordening gemeente Stichtse Vecht 2019 (ex artikel 212 Gemeentewet) is bepaald dat de raad gedurende het begrotingsjaar via begrotingswijzigingen de begroting kan aanpassen.
Argumenten 1. Financieel perspectief 2021-2025 De Decembercirculaire laat voor Stichtse Vecht een positief resultaat zien voor de jaren 2021 t/m 2025. Hiermee wijzigt het financieel meerjarenperspectief zoals dat is opgenomen in de Programmabegroting 2022-2025. 2a. Coronacompensatie In de Decembercirculaire zijn voor de jaren 2021 (€ 256.677) en 2022 (€ 91.900) extra middelen Coronacompensatie toegekend aan Stichtse Vecht. Conform de beleidslijn houden wij deze middelen beschikbaar voor de gevolgen van de Coronacrisis. Wij stellen voor deze middelen toe te voegen aan de Risicoreserve Corona. En informeren u bij de Programmarekening 2021 en de Bestuursrapportage 2022 over de inzet van deze middelen. 2b. Robuust rechtssysteem en versterken gemeentelijke dienstverlening Het Kabinet heeft in reactie op het rapport Ongekend onrecht van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag aangekondigd dat maatregelen nodig zijn om de dienstverlening aan mensen in een kwetsbare positie te verbeteren. Deze verbeteringen zijn zowel op Rijksniveau als op gemeentelijk niveau. Tot en met 2027 worden hiervoor extra middelen aan gemeenten beschikbaar gesteld. Wij stellen u voor om de voor 2021 ontvangen middelen (€ 320.115), die niet meer in 2021 voor dit doel kunnen worden uitgegeven, bij de jaarrekening 2021 wel hiervoor te bestemmen. 2c.
Erfgoed deal De gemeenteraad heeft op 26 januari 2021 ingestemd met het aanvragen van een rijksbijdrage voor de Erfgoed deal. In de Decembercirculaire 2021 is de toekenning van deze aanvraag (€ 317.000) opgenomen. Wij stellen u voor om deze middelen bij de jaarrekening 2021 ook hiervoor te bestemmen. 2d. Solide financieel beleid Zoals vermeld in het Collegewerkprogramma staan wij voor een financieel solide beleid. Algemene Uitkering De Algemene uitkering laat als gevolg van de ontwikkelingen uit de Decembercirculaire 2021 ten opzichte van de Septembercirculaire 2021 het volgende beeld op hoofdlijnen zien:
Pagina 3 van 8
Hoofdlijn Decembercirculaire 2021
2021
2022
2023
2024
2025
Raming Septembercirculaire 2021
88.671.001
93.781.723
93.011.050
94.497.287
96.479.862
Raming Decembercirculaire 2021
89.716.270
94.537.154
93.447.968
94.817.415
96.993.713
Bruto effect Decembercirculaire 2021
1.045.268
755.431
436.918
320.129
513.851
Betreft: - aanvullende Coronacompensatie
256.677
91.900
- diverse (taak)mutaties
400.637
474.425
478.705
477.149
490.338
- diverse doeluitkeringen
410.292
- overige mutaties
-22.338
189.106
-41.787
-157.020
23.513
1.045.268
755.431
436.918
320.129
513.851
Bruto effect Decembercirculaire 2021 + = voordeel, - = nadeel
Corona-compensatiepakket In de Decembercirculaire 2021 is een aanvulling op het Corona-compensatiepakket voor 2021 en 2022 opgenomen. Wij stellen u voor om deze middelen voor 2021 (€ 256.677) en voor 2022 (€ 91.900) te storten in de Risicoreserve Corona. Bij de Jaarrekening 2021 en de Bestuursrapportage 2022 zullen wij u de voorstellen doen voor de inzet van deze bestemmingsreserve. Hoofdlijnen Corona-compensatiepakket 2021 en 2022 Extra kosten verkiezingen Meerkosten Jeugdzorg Meerkosten wmo Lokale cultuur Totaal Corona-compensatiepakket
2021
2022
91.900 71.219 64.575 120.883 256.677
91.900
+ = voordeel, - = nadeel
Hoofdlijnen (taak)mutaties Voor een aantal gemeentelijke taken wijzigt in deze circulaire de bijdrage die we krijgen uit het Gemeentefonds (de zogenaamde taakmutaties). Dit bijvoorbeeld als gevolg van gewijzigde regelgeving. Conform de gebruikelijke werkwijze stellen wij u voor om deze middelen vanaf 2022, in afwachting van nadere besluitvorming door de gemeenteraad, toe te voegen aan de stelpost Achteruitgang algemene uitkering. Robuust rechtssysteem en versterken gemeentelijke dienstverlening Het Kabinet heeft in reactie op het rapport Ongekend onrecht van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag aangekondigd dat maatregelen nodig zijn om de dienstverlening aan mensen in een kwetsbare positie te verbeteren. Deze verbeteringen zijn zowel op Rijksniveau als op gemeentelijk niveau. Tot en met 2027 worden hiervoor extra middelen aan gemeenten beschikbaar gesteld. Wij stellen u voor om de voor 2021 ontvangen middelen (€ 320.115), die niet meer in 2021 voor dit doel kunnen worden uitgegeven, bij de jaarrekening 2021 wel hiervoor te bestemmen. In 2022 zullen wij u een voorstel doen voor de inzet van de toegekende middelen tot en met 2027.
Pagina 4 van 8
Hoofdlijnen Taakmutaties Decembercirculaire 2021
2021
2022
2023
2024
2025
Robuust rechtsysteem en gemeentelijke dienstverlening Robuust rechtsbeschermingssysteem Versterking ondersteuning wijkteams Impuls integraal werken Systeemleren Subtotaal robuust rechtssysteem en gemeentelijk e dienstverlening
70.121 129.644 102.228 18.131
72.947 134.832 17.211 18.936
81.078 136.088 9.744 19.162
82.465 138.402
84.723 142.193
19.523
20.085
320.125
243.927
246.071
240.390
247.001
108.505 121.994
108.460 124.174
109.579 127.180
111.953 131.385
474.425
478.705
477.149
490.338
Jeugdhulp Kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht Salarislasten zorgdomein (jeugd) Salarislasten zorgdomein (wmo)
51.360 29.152
Totaal
400.637
+ = voordeel, - = nadeel
Hoofdlijnen Doeluitkeringen Het Gemeentefonds kent ook diverse doeluitkeringen, dit zijn rijksbijdragen voor een specifiek doel. Zo is in de Decembercirculaire 2021 opgenomen dat onze aanvraag voor de doeluitkering ‘Erfgoed deal’ is gehonoreerd. Wij ontvangen voor dit project € 317.000 in 2021. Voor 2021 kan de gemeenteraad geen begrotingswijziging meer vaststellen, daarom stellen wij voor om bij de Jaarrekening 2021 deze middelen te bestemmen voor de uitvoering van het project Erfgoed deal in 2022. Tevens ontvangen wij een doeluitkering voor het opvangen van de exploitatietekorten 2021 van Sociale Werkbedrijven (Kansis) in de periode van 1 januari 2021 tot 1 oktober 2021 (€ 66.729). In de begroting van Stichtse Vecht draagt de gemeente het nadeel van Kansis. Bij de Jaarrekening 2021 zullen wij u voorstellen om deze middelen ook voor de genoemde doelen in te zetten. Besluitvorming over het opvangen van de exploitatietekorten in de laatste maanden van 2021 moet nog plaatsvinden. Hoofdlijnen Doeluitkeringen Decembercirculaire 2021
2021
Einde lening inburgeringsplichtig (DU) Erfgoed deal (DU) Inburgering (IU) Participatie (IU)
9.914 317.000 16.649 66.729
Totaal
410.292
2022
0
+ = voordeel, - = nadeel
Overige mutaties Financiële consequenties 2021 In de Bestuursrapportage 2021 komt het verwachte nadelig begrotingssaldo reguliere activiteiten uit op € 3.359.093. Zoals in het raadsvoorstel van de Septembercirculaire 2021 is beschreven daalt het nadelige begrotingssaldo 2021 door de extra middelen uit de Septembercirculaire 2021 tot € 2.527.406. De verdeling van de algemene uitkering 2019 is geactualiseerd. Hierdoor ontvangen wij over 2019 nog ongeveer € 130.000. Wij stellen u voor om hiermee het financiële nadeel van de overige mutaties (€ 22.338) voor 2021 op te vangen en het restant toe te voegen aan de stelpost Achteruitgang algemene uitkering. Het verwachte nadelig saldo 2021 uit reguliere activiteiten komt dan uit op € 2.419.744. Bij de Jaarrekening 2021 zal het uiteindelijke saldo, na bestemming, worden verrekend met de algemene reserve.
Pagina 5 van 8
Financiële consequenties 2022 Wij stellen u voor om het positieve saldo van de overige mutaties uit de Decembercirculaire 2021 (€ 189.106) voorlopig beschikbaar te houden in de stelpost Achteruitgang algemene uitkering. Dit conform de gebruikelijke werkwijze. In de bijgevoegde 5e begrotingswijziging voor 2022 is dit verwerkt. Financiële consequenties 2023 en volgende jaren In het voorstel van de Septembercirculaire 2021 is een indicatieve begrotingsprognose opgenomen voor het meerjarenperspectief 2023-2025. Hieronder is deze indicatie, op basis van het bestaande beleid, aangevuld met de uitkomsten van de Decembercirculaire 2021. Hieruit blijkt dat het geprognosticeerde begrotingssaldo weliswaar is verbeterd, maar dat de financiële druk op onze meerjarenbegroting hoog is en omgeven is met grote onzekerheden rond de herijking van het Gemeentefonds en de compensatiebedragen voor de Jeugdzorg 2023 en verder. Het begrotingssaldo kan in de komende maanden nog wijzigen door raadsbesluiten.
+ = voordeel, - = nadeel
Voor de jaren na 2023 zijn de besluiten van het nieuwe Kabinet over de Herijking en de compensatie voor de gestegen kosten in de Jeugdzorg bepalend voor ons financieel meerjarenperspectief. Wij verwachten dat informatie over deze besluitvorming op z’n vroegst zal worden opgenomen in de Meicirculaire 2022. Bij het opstellen van de Kadernota 2023 zullen wij uitgaan van de dan bekende informatie. In het voorwoord in de Begroting 2022 is al aangegeven dat de organisatie voorstellen voorbereidt om bij de Programmabegroting 2023 te kunnen komen tot een sluitende meerjarenbegroting.
Kanttekeningen Uitspraak arbitragecommissie Jeugdzorg In de Programmabegroting 2022 – 2025 is geanticipeerd op de besluitvorming van het nieuwe Kabinet over de structurele compensatie van de gestegen kosten in de Jeugdzorg. Conform de landelijke richtlijn is vanaf 2023 75% van het compensatiebedrag opgenomen. Op z’n vroegst zal de besluitvorming van het nieuwe Kabinet hierover worden opgenomen in de Meicirculaire 2022. Het is mogelijk dat het compensatiebedrag lager zal liggen dan nu verwacht. Daarnaast kan het nodig zijn dat, op grond van landelijke regelgeving, er beheersmaatregelen moeten worden doorgevoerd (zoals bijvoorbeeld de invoering van een eigen bijdrage). Bij het opstellen van de Kadernota 2023 zullen wij de laatst bekende informatie betrekken. Coalitieakkoord nieuw Kabinet In het Coalitieakkoord 2021-2025 ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’ van het nieuwe Kabinet is in lijn met de uitspraak van de commissie van wijzen additionele financiering voor de jeugdzorg beschikbaar gesteld. Vanaf 2024 worden in aanvulling op de huidige Pagina 6 van 8
hervormingsagenda extra beleidsmaatregelen in de jeugdzorg genomen. Daarbij kan gedacht worden aan (een combinatie van) normeren van de behandelduur of het introduceren van een eigen bijdrage. In de budgettaire bijlage van het coalitieakkoord is in 2024 een extra besparing ingeboekt van € 100 miljoen en vanaf 2025 structureel € 0,5 miljard. Uitgaande van de nu beschikbare gegevens zou dit voor Stichtse Vecht resulteren in 2024 een nadeel van ongeveer € 259.000 en voor 2025 een nadeel van ongeveer € 1.362.000 ten opzichte van de 100% arbitragebedragen. In de Meicirculaire 2022 zal definitief bekend worden welke bedragen Stichtse Vecht voor 2023-2026 zal ontvangen. Herijking verdeling Gemeentefonds Op dit moment zijn de daadwerkelijke uitkomsten van de herijking van het Gemeentefonds (ingangsjaar 2023) nog niet bekend. Het onlangs aangetreden Kabinet zal naar verwachting op z’n vroegst begin 2022 een aangepast Herijkingsvoorstel opstellen. In het huidige voorstel, stand augustus 2021, is Stichtse Vecht een nadeelgemeente. Het geraamde nadeel loopt op tot € 2.196.589 in 2025 (€ 33 per inwoner). In samenwerking met regiogemeenten is een reactie gezonden aan de desbetreffende bewindspersonen. Hierin is benadrukt dat de Herijking geen oplossing is voor de financiële druk waarvoor gemeenten nu geplaatst worden. Een vergroting van het Gemeentefonds is dat wel.
Hierbij wordt aangesloten op de lijn die de VNG richting het Kabinet inneemt. Deze lijn is kortgezegd alleen instemmen met een herijking van het Gemeentefonds als het nieuwe Kabinet structureel extra middelen voor de Jeugdzorg aan het Gemeentefonds toevoegt. Onlangs heeft de Raad voor het Openbaar Bestuur een kritische reactie gepubliceerd op het huidige herijkingsvoorstel. In december 2021 heeft het ministerie een aantal overzichten gepubliceerd waarin het geraamde nadeel voor Stichtse Vecht minder oploopt (naar € 23 per inwoner in plaats van € 33 per inwoner) dan in de raming van augustus 2021. Wel loopt in deze overzichten het nadelige effect van de invoering van het woonplaatsbeginsel in de Jeugdzorg voor ons op van € 2 tot € 4 per inwoner. Op landelijk niveau wordt verwacht dat de overgang naar het woonplaatsbeginsel per 2023 budgettair neutraal verloopt. Op dit moment is het nog niet duidelijk op welke wijze deze aanpassing voor onze gemeente zal doorwerken in de kosten van de Jeugdzorg. De in december 2021 geplaatste overzichten over uitkeringsjaar 2019 zien wij als een tussenbericht om te komen tot het daadwerkelijke wetsvoorstel voor uitkeringsjaar 2023. Wij verwachten dat de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties binnenkort inhoudelijk zal reageren op de kritische reactie van de Raad voor het Openbaar Bestuur.
En een aangepast herijkingsvoorstel per 2023 zal publiceren. Wij volgen deze ontwikkelingen en zullen de gemeenteraad hierover bij het voorstel van de Meicirculaire 2022 nader informeren. Bijstelling maatstaven Voor de berekening van de Decembercirculaire 2021 is gebruik gemaakt van de op dit moment beschikbare maatstafgegevens. Voor het doorrekenen van de financiële effecten van de volgende Gemeentefondscirculaire zullen wij gebruikmaken van de op dat moment beschikbare gegevens. Normeringssystematiek In de jaren voor 2020 kon het accres van één uitkeringsjaar tussen de verschillende circulaires aanzienlijk fluctueren. Een evaluatie van de werkwijze met het accres (Normeringssystematiek) is afgerond. In het eindrapport worden een drietal mogelijke alternatieven uitgewerkt om de aanzienlijke fluctuaties in één uitkeringsjaar te beperken. Deze alternatieven zijn: het herinvoeren van een tijdelijke reservering van een deel van het accres (behoedzaamheidsreserve), het bevriezen of vertragen van accresmutaties en een vaste accresomvang bij de aanvang van het regeerakkoord. Het is uiteindelijk een politiek-bestuurlijke keuze hoe het Kabinet het belang van een stabiele accresontwikkeling afweegt tegenover een actuele aansluiting van het accres op de rijksuitgaven. Wij volgen de besluitvorming op dit onderdeel en zullen u bij volgende circulaires hierover nader informeren.
Pagina 7 van 8
Communicatie In de communicatie over dit voorstel is voorzien door het opstellen van een Raadsinformatiebrief (zie bijlage).
Financiën, risico’s en indicatoren In dit voorstel zijn de financiële consequenties van de Decembercirculaire beschreven. De twee aandachtspunten voor het financiële meerjarenperspectief zijn de nog door het onlangs aangetreden Kabinet te nemen besluiten over de structurele compensatiebedragen voor de Jeugdzorg en de herijking van het Gemeentefonds. Onder het kopje Financiële consequenties 2023 en volgende jaren is een indicatieve begrotingsprognose opgenomen voor het meerjarenperspectief 2023-2025. Het begrotingssaldo kan in de komende maanden nog wijzigen door raadsbesluiten. Bij de Kadernota 2023 zal weer een volledig geactualiseerd begrotingssaldo worden opgesteld. 22 februari 2022
Burgemeester en wethouders van Stichtse Vecht
Gemeentesecretaris drs. F.J. Halsema
Pagina 8 van 8
Burgemeester drs. A.J.H.T.H. Reinders