Rapport rekenkamercommissie Afvalinzameling Stichtse Vecht.pdf
Tekst van het document
Het betreft voornamelijk mensen boven de 65 jaar. Mensen onder de 65 gingen juist vaker naar de ’stort’ en geven aan ook meer afval te hebben tijdens de coronacrisis (voor ouderen geldt dit nauwelijks).
21
Pagina 43 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
• •
• • • • •
Voor papier geldt dat negen op de tien mensen in Stichtse Vecht dit vaak tot altijd scheiden van het restafval. In 2021 is dit aandeel vergelijkbaar met 2015. Waar omgekeerd inzamelen is ingevoerd, scheiden meer inwoners hun papier dan in plaatsen waar dit nog ingevoerd moet worden. Driekwart van de inwoners van Stichtse Vecht scheidt PMD vaak tot altijd van het andere afval. Dit is gelijk aan 2015 (ook al ging het toen enkel om plastic). Daar waar men omgekeerd inzamelt, scheiden meer inwoners hun PMD (89%) dan in plaatsen waar dit nog ingevoerd moet worden (70%). Dat verschil was er niet in 2015. Negen op de tien inwoners scheiden glas vaak tot altijd van de rest van het afval. Dit aandeel is vrijwel gelijk aan de vorige meting. Ook zijn er geen verschillen gevonden tussen de beide afvalsystemen. Bijna acht op de tien inwoners van de Stichtse Vecht scheiden textielafval van al het andere afval. Dit aandeel is lager dan in 2015. Er zijn geen verschillen gevonden tussen beide afvalsystemen. Acht op de tien inwoners houden klein chemisch afval apart van het restafval. In 2021 is dit aandeel kleiner dan in 2015. Er zijn geen verschillen tussen beide afvalsystemen. Bijna negen op de tien inwoners van Stichtse Vecht scheiden kleine elektrische apparaten van de rest van het afval. In vergelijking met 2015 zijn er in 2021 iets meer inwoners die kleine elektrische apparaten scheiden.
Inwoners van Stichtse Vecht die zelden/nooit of soms papier, PMD en/of GFT scheiden geven daar diverse redenen voor. Zij vinden het met name te veel gedoe of hebben te weinig ruimte in/bij huis. Ook hygiëne, de optie niet hebben en te ver moeten lopen worden vaak als reden genoemd. Waar omgekeerd inzamelen al is ingevoerd speelt het vaker dat afval niet vaak genoeg wordt opgehaald, in vergelijking met plaatsen waar omgekeerd inzamelen nog ingevoerd moet worden.
Plaatsen waar omgekeerd inzamelen al is ingevoerd • Een meerderheid van zes op de tien inwoners van de plaatsen die inmiddels omgekeerd inzamelen kennen vindt dat zij goed zijn geïnformeerd over de wijzigingen. • Meer dan de helft van de inwoners is tevreden over de plek van de ondergrondse containers. Ruim een op de vijf is daar niet tevreden mee. • De manier van inzamelen werkt goed voor 44% van de inwoners, en werkt niet goed voor 31% van de inwoners. • De groep inwoners die achter de nieuwe manier van inzamelen staat is groter dan de groep die niet achter de nieuwe manier van inzamelen staat. • Vier op de tien inwoners vinden de aanpassingen die gepaard gaan met de invoering van het omgekeerd inzamelen nuttig en drie op de tien vinden dat juist niet. • De invoering van omgekeerd inzamelen zorgt voor 34% van de inwoners dat zij beter afval scheiden en voor 38% is dat niet het geval. • Volgens 28%van de inwoners is het zwerfafval toegenomen en volgens 34% niet. • Vier op de tien inwoners voelden zich onvoldoende betrokken bij het invoeren van de wijzigingen. Drie op de tien voelden zich wel voldoende betrokken. Plaatsen waar omgekeerd inzamelen nog ingevoerd gaat worden • Twee derde van de inwoners van plaatsen waar omgekeerd inzamelen nog moet worden ingevoerd, verwacht dat er meer zwerfafval gaat komen.
• 37% van de inwoners vindt dat de gemeente hen niet goed informeert over komende wijzigingen. Daar tegenover staat 31% die zich wel voldoende geïnformeerd voelt. • De helft van de inwoners in de plaatsen waar het omgekeerd inzamelen nog moet worden ingevoerd, staat daar niet achter. Drie op de tien inwoners zien het wel zitten. • Ook vinden vijf op de tien inwoners het geen goed idee dat de gemeente omgekeerd inzamelen invoert. Een kwart van de inwoners vindt het wel een goed idee. • Vijf op de tien inwoners verwachten afval na invoering van omgekeerd inzamelen niet beter te gaan scheiden en een op de vijf verwacht juist wel beter te gaan scheiden. • De helft van de inwoners denkt dat de invoering niet goed zal verlopen en een op de vijf verwacht dat de invoering wel goed zal verlopen.
Pagina 44 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
Bevindingen • Een ruime meerderheid van de inwoners vindt dat de afvalinzameling ordentelijk verloopt. • Waar omgekeerd inzamelen al is ingevoerd is het rapportcijfer voor de mogelijkheden om afval te scheiden lager dan in de gebieden waar omgekeerd inzamelen nog ingevoerd moet worden. In 2015 was het oordeel over de mogelijkheden om afval te scheiden juist hoger in het gebied dat nu al omgekeerd inzamelt. Een opvallend resultaat dat misschien (vooral) iets zegt over de beleving van de mogelijkheden (zie ook de resultaten in figuur 5.14 in hoofdstuk 5 waar men redenen noemt om niet altijd het afval te scheiden). • Daar waar omgekeerd inzamelen is ingevoerd wordt PMD en GFT beter gescheiden dan elders. • Inwoners van gebieden waar omgekeerd wordt ingezameld zijn verdeeld over het nieuwe systeem. Het glas is half vol: de groep die er (op dit moment) positiever over denkt is groter dan de groep die er minder positief over denkt. Bij de inwoners van gebieden waar de uitrol nog moet beginnen is dat andersom en lijkt het glas half leeg (of zelfs leger). Zie kader voor een mogelijke verklaring. Verandering Een mogelijke verklaring voor dit verschil is dat Stichtse Vecht een relatief servicegericht afvalbeleid voerde en bij omgekeerd inzamelen inwoners iets meer zelf moeten doen. Ook elders blijkt dat omgekeerd inzamelen aan de voorkant niet door iedereen wordt omarmd (b.v.
in Medemblik 22). In algemene zin willen mensen het systeem houden dat ze nu hebben, alle alternatieven scoren doorgaans slechter, waarbij (in ons beeld ) omgekeerd inzamelen nog minder enthousiast wordt ontvangen.
4.6.
Beantwoording van de onderzoeksvragen
Tabel 4.2. geeft de beoordeling vanuit het normenkader weer, met een toelichting als aan de norm gedeeltelijk is voldaan of niet is voldaan. Op basis van de bevindingen en de beoordeling beantwoorden we daarna de onderzoekvragen Tabel 4.2: Beoordeling vanuit het nomenkader Norm De gemeente heeft een helder beeld van en inzicht in de resultaten van de afvalinzameling Er is sprake van ordentelijke inzameling en het aantal klachten daalt Het afvalbeleid zorgt voor controleerbare en beheersbare stromen huishoudelijk afval Het afvalbeleid zorgt voor steeds betere afvalscheiding Het afvalbeleid zorgt voor een schonere gemeente en een verbeterde leefomgeving (c.q. minder zwerfafval en minder bijplaatsingen) Inwoners zijn tevreden over het afvalbeleid Indien doelstellingen niet worden gerealiseerd, zijn de oorzaken hiervan bekend en worden verbetervoorstellen gedaan
22
Oordeel Toelichting
Inzameling verloopt goed, klachten zijn stabiel en worden bij uitrolprojecten niet specifiek gemeten
Daar waar omgekeerd inzamelen is ingevoerd Inwoners zijn daarover verdeeld De oorzaken zijn bekend maar er is geen sprake van voorstellen
https://medemblik.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/View/acd638ea-764f-48c7-9b5a-63225486511a
Pagina 45 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
Onderzoeksvragen 1. Hoe zijn de afvalprestaties de afgelopen periode geweest: zijn die conform verwachting, vallen ze mee of tegen? Hoe verhouden ze zich volgens hen tot de landelijke trends? De afvalprestaties vallen tegen ten opzichte van de eigen verwachtingen en ten opzichte van de landelijke trends. De vertraging van de uitrol is daar mede debet aan. 2. In hoeverre zijn de beleidsdoelen en de beoogde maatschappelijke effecten met betrekking tot het afvalbeheer in de periode 2016-2020 gerealiseerd? (Zo nee, is de verwachting dat dat de komende jaren wel lukt?) Deze effecten zijn nog niet gerealiseerd. De gemeente (ambtelijk, bestuur) verwacht dat dat na volledige uitrol wel zo zal zijn. Gelet op de ambitieuze doelstelling en ervaringen elders is dit echter niet realistisch. 3. In hoeverre zijn de resultaten toe te schrijven aan de ingezette middelen? Zijn er externe factoren van invloed geweest op de doeltreffendheid? Omgekeerd inzamelen zorgt voor enigszins betere prestaties. De uitrol is vertraagd hetgeen de doeltreffendheid beïnvloedt. Dat laatste geldt ook voor corona. Aan de kostenkant zijn de ontwikkelingen op de afvalverwerkings- en grondstoffenmarkt een belangrijke externe factor. 4.
Hoe denken inwoners over de afvalinzameling, de afvalscheiding en de (aanstaande) invoering van omgekeerd inzamelen? Inwoners van plaatsen waar omgekeerd inzamelen al is ingevoerd zijn daarover gematigd positief. Inwoners van plaatsen waar omgekeerd inzamelen nog op de rol staat zijn sceptisch. Wordt er minder restafval ingezameld bij kernen die al gestart zijn met omgekeerd inzamelen? Ja. Voorafgaand aan en na de uitrol van omgekeerd inzamelen zijn de inzamelresultaten in Nigtevecht, Vreeland en Loenersloot gemonitord. Daaruit blijkt een duidelijke reductie in de hoeveelheid restafval. De hoeveelheid gescheiden ingezameld PMD is substantieel gestegen. Ook ervaringen elders in het land laten zien dat omgekeerd inzamelen tot betere afvalscheiding en reductie van het restafval leidt. 6. Zijn er neveneffecten te constateren: meer dumping van afval of afvaltoerisme bijvoorbeeld? In beperkte mate. Hoewel er geen kwantitatieve gegevens over afvaldumpingen en bijplaatsingen beschikbaar zijn, is het beeld van medewerkers in het veld (afvalcoaches) dat dumpingen en bijplaatsingen niet zijn toegenomen. Inwoners van gebieden waar omgekeerd inzamelen is ingevoerd ervaren gemiddeld minder vaak zwerfvuil dan inwoners van gebieden waar omgekeerd inzamelen nog niet is ingevoerd.
Pagina 46 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
5.Inwonerspeiling 5.1.
Inleiding
5.2.
Afvalinzameling
Binnen Stichtse Vecht hebben 4.000 willekeurige huishoudens een brief ontvangen om deel te nemen aan de peiling. Het onderzoek liep van 30 maart tot en met 11 april 2021. Met een respons van 852 is het responspercentage 21%. Binnen de plaatsen waar omgekeerd inzamelen al is ingevoerd (Breukelen, Loenen aan de Vecht, Nieuwer ter Aa, Vreeland, Nigtevecht, Nieuwersluis en Loenersloot) hebben 340 inwoners deelgenomen aan het onderzoek (21%). In de overige plaatsen (Maarssen, Kockengen, Tienhoven, Oud Zuilen en Maarssenbroek) hebben 512 inwoners aan het onderzoek meegedaan (ook 21%). De resultaten zijn gewogen naar het aantal inwoners per plaats en de leeftijdsverdeling in de gemeente. We benoemen relevante significante verschillen op achtergrondkenmerken zoals leeftijd in de resultaten. In 2015 is ook een peiling over afvalinzameling uitgevoerd 23. Vragen die ook in 2015 gesteld zijn, vergelijken we met de cijfers uit 2015. Bijna zeven op de tien de inwoners vinden dat de afvalinzameling geordend verloopt. Een op de acht inwoners vindt dat het niet geordend verloopt. Er zijn geen verschillen gevonden tussen beide inzamelsystemen. Inwoners in hoogbouw vinden vaker dan inwoners in laagbouw dat de afvalinzameling niet geordend verloopt (respectievelijk 34% en 22%). Dit geldt ook voor inwoners onder de 40 jaar (31%) in vergelijking met andere leeftijdsgroepen. Figuur 5.1.
Stelling: De afvalinzameling in mijn buurt verloopt geordend. SV totaal
68%
18%
13%
2%
Omgekeerd inzamelen
66%
18%
14%
2%
Oude systeem
68%
12%
1%
0% (helemaal) mee eens
20% neutraal
18%
40% 60% (helemaal) mee oneens
80% weet niet/geen mening
100%
Bijna de helft van de inwoners ervaart veel zwerfafval in hun buurt. Ongeveer een derde geeft aan dit niet te ervaren. In plaatsen waar omgekeerd inzamelen is ingevoerd ervaart men gemiddeld minder zwerfafval dan in plaatsen waar het systeem nog moet worden ingevoerd gevoerd. Figuur 5.2. Stelling: Er is veel zwerfafval in mijn buurt. SV totaal Omgekeerd inzamelen Oude systeem 0% (helemaal) mee eens
23
23%
46% 41%
23%
20% neutraal
40% 60% (helemaal) mee oneens
1% 1%
35%
23%
49%
Nulmeting afval & duurzaamheid Stichtse Vecht – juli 2015.
30%
28% 80% weet niet/geen mening
1% 100%
Pagina 47 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
Ruim de helft van de inwoners van Stichtse Vecht vindt de informatie over afvalinzameling duidelijk. Ongeveer een op de zeven vindt het juist onduidelijk. Er zijn geen verschillen tussen beide inzamelsystemen. Wel vinden relatief veel mensen die buiten de bebouwde kom wonen de informatievoorziening onduidelijk (26%, n=61). Figuur 5.3. Stelling: De informatie die de gemeente geeft over afvalinzameling vind ik duidelijk. SV totaal
53%
28%
15%
Omgekeerd inzamelen
52%
30%
16%
Oude systeem
54%
27%
0% (helemaal) mee eens
20% neutraal
40% 60% (helemaal) mee oneens
15%
80% weet niet/geen mening
4% 2% 4% 100%
Voor iets meer dan de helft van de inwoners van Stichtse Vecht is het momenteel niet duidelijk waarom de afvalstoffenheffing is gestegen. Voor ongeveer een op de zeven is het wel duidelijk. In plaatsen waar omgekeerd inzamelen nog moet worden ingevoerd, is wat meer duidelijkheid over de stijging van de afvalstoffenheffing, dan in plaatsen waar omgekeerd inzamelen al is ingevoerd (respectievelijk 16% en 11%). Figuur 5.4. Stelling: Het is mij duidelijk waarom de afvalstoffenheffing is gestegen. SV totaal Omgekeerd inzamelen Oude systeem
15% 11% 16%
0% (helemaal) mee eens
23% 26% 21% 20% neutraal
40% 60% (helemaal) mee oneens
56%
7%
59%
5%
55%
7%
80% weet niet/geen mening
100%
De meerderheid van de inwoners van Stichtse Vecht is tijdens de coronacrisis niet anders omgegaan met afval dan in de periode daarvoor. Van de groep die wel aangaf tijdens de coronacrisis anders met afval te zijn omgegaan, ging het grootste deel niet of minder vaak naar een afvalbrengstation (figuur 5.5). Het betreft vooral oudere inwoners. Er is weinig verschil tussen de beide inzamelgebieden. Buiten de bebouwde kom gaven relatief meer mensen aan nu minder afval te hebben (8%) dan binnen de bebouwde kom (1%). Oudere inwoner zeggen veel minder vaak dat ze nu meer afval hebben dan jonge inwoners of inwoners van middelbare leeftijd.
Pagina 48 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
Figuur 5.5. Bent u tijdens de coronacrisis anders omgegaan met uw afvalinzameling? (meerdere antwoorden mogelijk) 20% 17% 21%
Ik ben vanwege corona niet of minder vaak naar het afvalbrengstation geweest Ik heb nu meer afval
12% 14% 11%
Ik ben door de coronacrisis vaker naar het afvalbrengstation geweest
10% 11% 9%
Ik ben mijn afval beter gaan scheiden
3% 3% 4%
Ik ben mijn afval slechter gaan scheiden
1% 1% 2%
Ik heb nu minder afval
1% 2% 1%
Anders, namelijk
1% 2% 1%
SV totaal Omgekeerd inzamelen Oude systeem
62% 62% 62%
Nee, ik ben niet anders omgegaan met de afvalinzameling 0%
20%
40%
60%
80%
Inwoners werden in de peiling gevraagd hoe de gemeente de afvalinzameling (nog) kan verbeteren. Vaker genoemde antwoorden zijn o.a. afval vaker ophalen, huidige situatie behouden, zwerfafval verminderen, meer of betere voorlichting/communicatie, stoppen met scheiden van afval of met omgekeerd inzamelen, meer containers plaatsen en meer inbreng van burgers. Daarnaast wil men dat er meer rekening gehouden wordt met ouderen en anderen die slecht ter been zijn. “Vaker pmd ophalen. Met name in de zomermaanden kan het gaan stinken als je het moet opsparen. “
“Meer containers plaatsen, straks moeten we veel verder lopen.”
“Terug naar de kliko voor restafval”
“DezeScheiden vragenlijst komt na afval het besluit dat er van omgekeerd ingezameld gaat worden. Daarmee hebben we als burger geen enkele invloed kunnen hebben op dat besluit.”
“Duidelijker en eenvoudig communiceren richting de inwoners”
“Denkt u wat meer om ouderen.” “Strenger op treden tegen zwerfafval”
“Stoppen met al het scheiden. In de media hoor ik dat het geen meerwaarde heeft en het is een hoop gedoe”
Pagina 49 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
5.3.
Afval scheiden
Inwoners van Stichtse Vecht geven de mogelijkheden om afval te scheiden een gemiddeld rapportcijfer van een 7. In 2015 was dat gemiddeld hoger (7,4). Waar omgekeerd inzamelen al is ingevoerd is het rapportcijfer lager dan in de gebieden waar omgekeerd inzamelen nog ingevoerd moet worden (zie figuur 5.6.). Ook is het aantal onvoldoendes in de plaatsen waar het omgekeerd inzamelen al is ingevoerd hoger (20% versus 13%). In 2015 was het oordeel over de mogelijkheden om afval te scheiden juist hoger in het gebied dat nu al omgekeerd inzamelt (7,6 vs. 7,3). Figuur 5.6. Welk rapportcijfer geeft u de gemeente voor de mogelijkheden die worden geboden om uw afval te scheiden? SV 2015
7,4
SV totaal
7,0
Omgekeerd inzamelen
6,7
Oude systeem
7,2 0,0
2,0
4,0
6,0
8,0
Ongeveer zeven op de tien inwoners scheiden GFT vaak tot altijd. In vergelijking met 2015 (65%) zijn iets meer inwoners GFT vaak tot altijd gaan scheiden. Dit aandeel is groter in de plaatsen waar omgekeerd inzamelen al is ingevoerd (76%) dan in plaatsen waar dat nog moet gebeuren (68%). Binnen de hoogbouw en binnen de laagbouw is dit verschil er ook: verschillen in verdeling van woningtypen vormen dus geen verklaring voor het verschil tussen de gebieden. Het aandeel vaak tot altijd scheiden (15%) in hoogbouw is veel lager dan in laagbouw (77%). Buiten de bebouwde kom wordt GFT beter gescheiden dan binnen de bebouwde kom (vaak tot altijd respectievelijk 85% en 69%). Figuur 5.7. Groente fruit en tuinafval (GFT). Als u naar uw huishouden kijkt, welk deel van onderstaande soorten afval houdt u bij benadering gescheiden van het restafval? 24 SV totaal SV 2015 Omgekeerd inzamelen Oude systeem
19%
11%
22% 14% 21%
19%
13% 10%
51%
15%
50%
20% 12%
56% 19%
0% 20% 40% 0-25% (zelden tot nooit) 25-50% (soms)
49% 60% 50-75% (vaak)
80% 75-100% (altijd)
100%
Voor papier geldt dat negen op de tien mensen in Stichtse Vecht dit vaak tot altijd scheiden van het restafval. In 2021 is dit aandeel vergelijkbaar met 2015. Waar omgekeerd inzamelen is ingevoerd, scheiden meer inwoners hun papier (96%) dan in plaatsen waar dit nog ingevoerd moet worden (90%). Binnen de laagbouw is dit effect nog steeds aanwezig. Meer inwoners in laagbouw (94%) scheiden hun papier in vergelijking met hoogbouw (78%). In 2015 waren de antwoordopties 0-25% (= nooit), 25-50% (= soms), 50-75% (= vaak) en 75-100% (= altijd). Niet van toepassing is niet meegenomen, om goed te kunnen vergelijken met 2015.
24
Pagina 50 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
Figuur 5.8. Papier. Als u naar uw huishouden kijkt, welk deel van onderstaande soorten afval houdt u bij benadering gescheiden van het restafval? SV totaal
6% 2% 10%
82%
SV 2015
6% 4% 7%
82%
Omgekeerd 2% 2% 11% inzamelen Oude systeem
84%
7% 3% 10%
80%
0% 20% 40% 0-25% (zelden tot nooit) 25-50% (soms)
60% 50-75% (vaak)
80% 75-100% (altijd)
100%
Driekwart van de inwoners van Stichtse Vecht scheidt PMD vaak tot altijd van het andere afval. Dit is gelijk aan 2015 (ook al ging het toen enkel om plastic). Daar waar men omgekeerd inzamelt, scheiden meer inwoners hun PMD (89%) dan in plaatsen waar dit nog ingevoerd moet worden (70%). In 2015 was dat verschil er niet. Dit geldt ook voor laagbouw in vergelijking met hoogbouw (respectievelijk 78% en 63%). Inwoners van 65 jaar en ouder scheiden PMD beter (89%) dan de jongere leeftijdsgroepen. Figuur 5.9. PMD (Plastic verpakkingen, Metalen verpakkingen en Drinkpakken). Als u naar uw huishouden kijkt, welk deel van onderstaande soorten afval houdt u bij benadering gescheiden van het restafval? 25 SV totaal
17%
7%
15%
61%
SV 2015
16%
8%
14%
62%
Omgekeerd inzamelen
5% 6%
16%
Oude systeem
23%
73% 7%
15%
0% 20% 40% 0-25% (zelden tot nooit) 25-50% (soms)
55% 60% 50-75% (vaak)
80% 75-100% (altijd)
100%
Negen op de tien inwoners scheiden glas vaak tot altijd van de rest van het afval. Dit aandeel is vrijwel gelijk aan de vorige meting. Ook zijn er geen verschillen gevonden tussen de beide afvalsystemen (de inzameling van glas is ook niet gewijzigd). Figuur 5.10. Glas. Als u naar uw huishouden kijkt, welk deel van onderstaande soorten afval houdt u bij benadering gescheiden van het restafval? SV totaal
6% 5% 7%
SV 2015 4% 4%
10%
Omgekeerd 4% 4% 6% inzamelen Oude systeem
25
83%
6% 5%
82% 86%
7%
81%
0% 20% 40% 0-25% (zelden tot nooit) 25-50% (soms)
60% 50-75% (vaak)
In 2015 werd Plastic verpakkingsmateriaal (kunststoffen) uitgevraagd i.p.v. PMD.
80% 75-100% (altijd)
100%
Pagina 51 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
Bijna acht op de tien inwoners van de Stichtse Vecht scheiden textielafval van al het andere afval. Dit aandeel is lager dan in 2015. Er zijn geen verschillen gevonden tussen beide afvalsystemen. Dit is naar verwachting, aangezien de textielinzameling niet gewijzigd is. Huishoudens met thuiswonende kinderen scheiden textiel beter (79%) dan huishoudens zonder thuiswonende kinderen (74%). Figuur 5.11. Textiel. Als u naar uw huishouden kijkt, welk deel van onderstaande soorten afval houdt u bij benadering gescheiden van het restafval? SV totaal
12%
SV 2015 4%
11%
9%
Omgekeerd inzamelen
10%
Oude systeem
12%
21%
56%
23% 10%
64% 22%
12%
58%
20%
0% 20% 40% 0-25% (zelden tot nooit) 25-50% (soms)
55% 60% 50-75% (vaak)
80% 75-100% (altijd)
100%
Acht op de tien inwoners houden klein chemisch afval apart van het restafval. In 2021 is dit aandeel kleiner dan in 2015 (91%). Er zijn geen verschillen tussen beide afvalsystemen. De afvalsystemen wijken niet van elkaar af op het gebied van klein chemisch afval. Figuur 5.12. Klein chemisch afval. Als u naar uw huishouden kijkt, welk deel van onderstaande soorten afval houdt u bij benadering gescheiden van het restafval? SV totaal
7%
9%
SV 2015 3% 6%
17% 13%
67% 78%
Omgekeerd inzamelen
7%
10%
17%
66%
Oude systeem
7%
9%
18%
67%
0% 20% 40% 0-25% (zelden tot nooit) 25-50% (soms)
60% 50-75% (vaak)
80% 75-100% (altijd)
100%
Bijna negen op de tien inwoners van Stichtse Vecht scheiden kleine elektrische apparaten van de rest van het afval. In vergelijking met 2015 zijn er in 2021 iets meer inwoners die kleine elektrische apparaten scheiden (2015: 83% en 2021: 87%). Ook hier zijn geen verschillen gevonden tussen beide afvalsystemen.
Pagina 52 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
Figuur 5.13. Kleine elektrische apparaten. Als u naar uw huishouden kijkt, welk deel van onderstaande soorten afval houdt u bij benadering gescheiden van het restafval? SV totaal
6%
7%
SV 2015
6%
11%
Omgekeerd inzamelen
5%
9%
Oude systeem
6%
7%
18% 18% 13% 20%
0% 20% 40% 0-25% (zelden tot nooit) 25-50% (soms)
69% 65% 73% 67% 60% 50-75% (vaak)
80% 75-100% (altijd)
100%
Inwoners van Stichtse Vecht die zelden/nooit of soms papier, PMD en/of GFT scheiden geven daar diverse redenen voor. Zij vinden het met name te veel gedoe of hebben te weinig ruimte in/bij huis (beide 37%). Ook hygiëne, de optie niet hebben en te ver moeten lopen worden vaak als reden genoemd (respectievelijk 22%, 21% en 19%). Waar omgekeerd inzamelen al is ingevoerd speelt het vaker dat afval niet vaak genoeg wordt opgehaald, in vergelijking met plaatsen waar omgekeerd inzamelen nog ingevoerd moet worden. In laagbouw noemt men vaker dan in hoogbouw dat het niet vaak genoeg wordt opgehaald, te veel gedoe en onhygiënisch is. Bewoners van hoogbouw noemen juist vaker dat ze niet weten waar ze afval gescheiden moeten aanbieden en dat ze de mogelijkheden niet hebben.
Pagina 53 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
Figuur 5.14. U gaf bij de vorige vraag aan dat u een of meerdere afvalstromen soms of nooit scheidt. Kunt u aangeven waarom? (meerdere antwoorden mogelijk) (alleen respondenten meegenomen die papier, PMD en/of GFT soms tot nooit scheiden, n=305)
Teveel gedoe
37% 37% 38%
Te weinig ruimte in of bij huis
37% 33% 38% 22% 26% 21%
Onhygiënisch
21% 22% 21%
Ik kan niet al mijn afval gescheiden aanbieden (geen mogelijkheden of voorzieningen)
19%
Ik moet te ver lopen om mijn afval gescheiden aan te bieden
17% 14%
Het wordt niet vaak genoeg opgehaald
12%
SV totaal Omgekeerd inzamelen
25%
Oude systeem
22%
13% 17% 12%
Het heeft geen zin
10% 8% 11%
Ik weet niet waar ik mijn gescheiden afval kan aanbieden
9% 7% 9%
Anders, namelijk 0%
10%
20%
30%
40%
Meer dan de helft van de inwoners vindt dat de huidige manier van afval inzamelen aanspoort om afval te scheiden. Er zijn geen verschillen gevonden tussen beide afvalsystemen. Iets minder dan een kwart vindt dat het huidige systeem het scheiden van afval juist niet aanspoort. Dit geldt vaker voor bewoners van hoogbouw (34%) dan voor bewoners van laagbouw (22%) en ook meer voor inwoners onder de 40 jaar (31%) dan voor oudere inwoners. Figuur 5.15. Stelling: De huidige manier van afval inzamelen spoort mij aan om afval te scheiden. SV totaal
55%
21%
23%
1%
Omgekeerd inzamelen
56%
20%
23%
1%
Oude systeem
55%
21%
23%
1%
0% (helemaal) mee eens
20% neutraal
40% 60% (helemaal) mee oneens
80% weet niet/geen mening
100%
Pagina 54 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
Een meerderheid van bijna acht op de tien inwoners vinden afval scheiden belangrijk. Zeven procent van de inwoners vindt dit niet belangrijk. Er zijn geen verschillen tussen beide afvalsystemen. Figuur 5.16. Stelling: Ik vind afval scheiden belangrijk. SV totaal
78%
14%
7%
0%
Omgekeerd inzamelen
78%
14%
7%
1%
Oude systeem
79%
14%
7% 0%
0% (helemaal) mee eens
20% neutraal
40% 60% (helemaal) mee oneens
80% weet niet/geen mening
100%
Zes op de tien inwoners van Stichtse Vecht kost het -naar eigen zeggen- weinig moeite om afval te scheiden. Ongeveer een op de vijf inwoners is het juist niet eens met de stelling. In plaatsen waar omgekeerd inzamelen is ingevoerd, geven meer inwoners aan het niet met de stelling eens te zijn (26%) dan in plaatsen waar het systeem nog niet is ingevoerd (19%). Dit effect is er nog steeds als we alleen kijken naar de groep die hun PMD, GFT en papier vaak tot altijd scheiden. Figuur 5.17. Stelling: Het kost me weinig moeite om mijn afval te scheiden. SV totaal
60%
Omgekeerd inzamelen
60%
Oude systeem
60%
0% (helemaal) mee eens
20% neutraal
18% 13%
26%
0% 0%
19%
1%
80% weet niet/geen mening
100%
20% 40% 60% (helemaal) mee oneens
21%
Afvalcoaches Weinig respondenten hebben ervaring met de afvalcoaches. Binnen de groep van 852 respondenten heeft één respondent een rode kaart gekregen en hebben 12 respondenten een gesprek gehad met een afvalcoach. Ongeveer zes op de tien inwoners geven aan nog nooit van het fenomeen ‘afvalcoach’ gehoord te hebben. Binnen de leeftijdsgroep 65+ is dit aandeel, met 45 procent, lager dan in andere leeftijdsgroepen. Figuur 5.18 Hebt u wel eens contact gehad met een afvalcoach? 0%1% Nee, geen contact mee gehad 41%
58%
Nee, geen contact gehad en ook nog nooit van gehoord Ja, ik heb een rode kaart gekregen
Pagina 55 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
5.4.
Al wel of nog niet omgekeerd inzamelen
Al wel omgekeerd inzamelen Een meerderheid van zes op de tien inwoners van de plaatsen die inmiddels omgekeerd inzamelen kennen vinden dat zij goed zijn geïnformeerd over de wijzigingen. Meer dan de helft van de inwoners is tevreden over de plek van de ondergrondse containers. Ruim een op de vijf is daar niet tevreden mee. Binnen de bebouwde kom heerst veel meer tevredenheid over de plek dan buiten de bebouwde kom (respectievelijk 61% en 13% van de inwoners zijn tevreden). De manier van inzamelen werkt goed voor 44% van de inwoners, en werkt niet goed voor 31%van de inwoners. De groep inwoners die achter de nieuwe manier van inzamelen staat (42%), is groter dan de groep die niet achter de nieuwe manier van inzamelen staat (34%). Buiten de bebouwde geven relatief meer mensen ‘weet niet/geen mening’ aan (14%) dan binnen de bebouwde kom. Dat komt bij meerdere stellingen tot uiting. Wellicht merken mensen buiten de bebouwde kom minder verschillen ten opzichte van het oude systeem omdat buiten de bebouwde kom (soms) minder is veranderd. Vier op de tien inwoners vinden de aanpassingen die gepaard gaan met de invoering van het omgekeerd inzamelen nuttig en drie op de tien vinden dat juist niet. Binnen de bebouwde kom (43%) zien meer mensen het nut van de aanpassingen in dan buiten de bebouwde kom (20%).
De invoering van omgekeerd inzamelen zorgt voor 34% van de inwoners dat zij beter afval scheiden en voor 38% is dat niet het geval. Binnen de bebouwde kom zijn relatief meer mensen die aangeven dat ze door de invoering van het nieuwe systeem niet beter zijn gaan scheiden (41%) dan buiten de bebouwde kom (18%). Volgens 28%van de inwoners is het zwerfafval toegenomen en volgens 34% niet. Vier op de tien inwoners voelden zich onvoldoende betrokken bij het invoeren van de wijzigingen. Drie op de tien voelden zich wel voldoende betrokken. Inwoners vanaf 40 jaar voelden zich vaker voldoende betrokken (33%) dan de jongere inwoners (11%).
Pagina 56 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
Figuur 5.19 Kunt u aangeven in hoeverre u het eens of oneens bent met de volgende stellingen. n=340. Ik werd goed geïnformeerd over de wijzigingen
59%
Ik ben tevreden over de plek van de ondergrondse containers in mijn buurt
56%
Deze manier van inzamelen werkt goed voor mij
44%
Ik sta achter deze manier van inzamelen
42%
Ik vind de aanpassingen nuttig
40%
Ik scheid mijn afval beter sinds de invoering van omgekeerd inzamelen
34%
14% 7%
20% 14%
22%
8%
31%
2%
21%
34%
3%
23%
31%
22%
24%
5% 4%
38%
De hoeveelheid zwerfafval is toegenomen
28%
29%
34%
9%
Ik voel me voldoende betrokken bij het invoeren van de wijzigingen
27%
27%
41%
6%
(helemaal) mee eens
neutraal
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% (helemaal) mee oneens weet niet/geen mening
Nog geen omgekeerd inzamelen Twee derde van de inwoners van plaatsen waar omgekeerd inzamelen nog moet worden ingevoerd, verwacht dat er meer zwerfafval gaat komen. Met de overige stellingen zijn meer mensen het niet eens dan wel eens. Zo vindt 37% van de inwoners dat de gemeente hen niet goed informeert over komende wijzigingen. Daar tegenover staat 31% die zich wel voldoende geïnformeerd voelt. De helft van de inwoners in de plaatsen waar het omgekeerd inzamelen nog moet worden ingevoerd, staat daar niet achter. Drie op de tien inwoners zien het wel zitten. Ook vinden vijf op de tien inwoners het geen goed idee dat de gemeente omgekeerd inzamelen invoert. Een kwart van de inwoners vindt het wel een goed idee. Vijf op de tien inwoners verwachten afval na invoering van omgekeerd inzamelen niet beter te gaan scheiden en een op de vijf verwacht juist wel beter te gaan scheiden. 48% van de inwoners in deze plaatsen verwacht dat de invoering niet goed zal verlopen en een op de vijf verwacht dat de invoering wel goed zal verlopen Binnen hoogbouw verwacht een kleinere groep dat de invoering niet goed verloopt (33%), in vergelijking met laagbouw (50%).
Pagina 57 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
Figuur 5.20 Kunt u aangeven in hoeverre u het eens of oneens bent met de volgende stellingen. n=512. Ik verwacht dat er meer zwerfafval ontstaat
65%
16%
13% 5%
De gemeente informeert me goed over de komende wijzigingen
31%
Ik sta achter deze manier van inzamelen
29%
14%
52%
4%
Ik vind het een goed idee dat de gemeente dit systeem invoert
26%
16%
55%
4%
Ik verwacht mijn afval beter zelf te gaan scheiden na invoering
21%
17%
56%
6%
Ik verwacht dat de invoering goed verloopt
19%
26%
(helemaal) mee eens
neutraal
28%
37%
48%
3%
7%
0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% (helemaal) mee oneens weet niet/geen mening
Pagina 58 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
6. Bestuurlijke reactie Datum 10 november 2021 Onderwerp Bestuurlijke reactie rekenkameronderzoek Afvalbeleid Bijlage(n) n.v.t.
Beste heer Molenaar, In 2021, een jaar voor het einde van de looptijd van de huidige Afvalvisie en het Grondstoffenplan, heeft de rekenkamer een rapport opgesteld over de doeltreffendheid en doelmatigheid van het afvalbeleid over de jaren 2016 tot en met 2020 en naar de controle daarop door de raad. Tevens is gekeken naar de doorwerking van de aanbevelingen uit het rapport van de rekenkamer uit 2015. De rekenkamer vraagt in haar brief van 1 september 2021 om een bestuurlijke reactie over met name de conclusies en aanbevelingen. Deze treft u onderstaand per onderwerp aan. Algemeen Het rapport geeft een goed beeld van de situatie tot en met 2020. Op dit moment is de invoering van omgekeerd inzamelen ook in de kernen van Maarssen Dorp, Oud Zuilen en Tienhoven afgerond. Dat houdt in dat tot op dit moment in circa twee derde deel van de gemeente omgekeerd inzamelen is ingevoerd. Volgens de actuele planning zal omgekeerd inzamelen in de (laatste) kernen Maarssenbroek en Kockengen in 2022 worden gerealiseerd met een mogelijke uitloop naar 2023. Daarmee is het project volledig afgerond. Doeltreffendheid De door uw commissie aangegeven rode draad dat een en ander doeltreffend is georganiseerd en praktisch organisatorisch ordentelijk is verlopen verloopt onderschrijven wij. Hier is hard aan gewerkt na de vaststelling van het Grondstoffenplan Stichtse Vecht 2016 – 2022 in 2016.
Door discussies in de gemeenteraad over bron- en nascheiding zijn vertragingen opgelopen. De Corona-beperkingen en de vele wisselingen van portefeuillehouders Afval in de periode 2016 - 2022 waren ook vertragende factoren. Gelukkig is er nu zicht op de afronding van de implementatie van omgekeerd inzamelen. Een groot deel van de gestelde doelen uit het Grondstoffenplan 2016 - 2022 zijn gerealiseerd. Ook de aanbevelingen uit het rapport van 2015 zijn grotendeels opgevolgd. Het ultieme doel van 75 kg restafval per inwoner per jaar in 2022 wordt tot nu toe (helaas nog) niet gehaald. Terugkijkend was deze ambitie wellicht te hoog. Zeer zeker gezien de tot nu toe behaalde resultaten van rond de 190 kg aan restafval per inwoner per jaar. Er is dus nog een lange weg te gaan om deze doelstelling te behalen. Uit de cijfers in Stichtse Vecht blijkt dat bronscheiding van grondstoffen stijgende is en dat de kwaliteit ervan goed is voor de recycling mogelijkheden. De landen van de Europese Unie om ons heen waaronder Nederland zetten in op een circulaire economie met onder andere (bron)scheiding van afvalstoffen als middel. De ambitie van het Rijk is nog steeds 75% bronscheiding met een perspectief dat er in 2050 geen huishoudelijke restafval meer verbrand wordt. Dat betekent dat gemeenten voortvarend moeten werken om per beleidsperiode het aandeel te verbranden restafval te verminderen.
Hierin achten wij omgekeerd inzamelen passend en doorgaan op deze weg zal tot betere inzamelresultaten leiden naast de andere per beleidsperiode nog te nemen flankerende maatregelen. Naast het meetbare doel van restafval van aantal kg per inwoner per jaar zal dit ook bijdragen aan andere minder concreet meetbare doelen die wij nastreven zoals minder CO2, minder fijnstof, gezondere lucht, minder verspilling en minder onnodig water- en energieverbruik. Door omgekeerd inzamelen worden ook deze doelen indirect gediend. In de nieuwe beleidsperiode na 2022 kan de nieuwe gemeenteraad de ambitie bepalen van alle (nieuwe) Pagina 59 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
afvalbeleidsdoelen. Wij zien dat het huidige beleid met het oog op 2050 doeltreffend te noemen is. Dit beleid kan in de nieuwe beleidsperiode na 2022 verder verbeterd en vernieuwd worden. Doelmatigheid De door de rekenkamer getrokken conclusie dat de doelmatigheid van het beleid lager is dan vooraf werd gedacht verdient naar onze mening enige nuancering. De verhoging van de afvalstoffenheffing is helaas veroorzaakt door externe marktontwikkelingen en doet in onze ogen niets af aan het doelmatig bereiken van de behaalde resultaten. Door onze inspanningen is de afvalstoffenheffing jaarlijks structureel minder gestegen dan zonder deze resultaten het geval zou zijn geweest. Ook de eerder gemelde vertragingen hebben helaas de doelmatigheid negatief beïnvloed. Doorwerking van de aanbevelingen uit het rapport van 2015 Het bijstellen van het ambitieniveau door de gemeenteraad van bijvoorbeeld het aantal kg per inwoner per jaar restafval is in onze ogen een terechte opmerking in het kader van de begrotingscyclus. Aanbevelingen De twee door u in het rapport genoemde aanbevelingen voor de raad (instellen raadswerkgroep en monitoring) nemen wij over als bespreekstuk voor de nieuwe raad na de verkiezingen van maart 2022.
De kanttekening die wij hierbij willen maken is dat benchmarks en verdergaande monitoring relatief veel ambtelijke capaciteit kosten waardoor er minder capaciteit overblijft om voortgang te geven aan de kerntaken (nieuw (afval)beleid), en andere prioriteiten (service aan de inwoners) waardoor de doelmatigheid afneemt. Nascheiding/bronscheiding Blijkens een recent rapport van de Nederlandse Vereniging voor Reinigingsdirecteuren (Handreiking afvalbeleid gemeenten, d.d. juli 2021) ligt de keuze voor de variant van nascheiding niet voor de hand bij het systeem van omgekeerd inzamelen. Volgens de NVRD kleven er teveel nadelen aan. Voor Stichtse Vecht geldt dat de invoering van omgekeerd inzamelen in de twee laatste kernen van de gemeente al in een dermate vergevorderd stadium is dat onderzoek / discussie over nascheiding ons inziens niet meer in de rede ligt. Het streven is om eind 2022 omgekeerd inzamelen in de gehele gemeente ingevoerd te hebben. Voor nascheiding van Plastic Metalen en Drinkkartons (PMD) heeft de gemeente geen contracten met verwerkers terwijl de bestaande verwerkingscapaciteit in Nederland al te gering is voor de vraag van met name de grote steden. Elke vorm van vertraging zal de gemeente per maand veel geld kosten en (negatieve) publiciteit opleveren.
Inwonerspeiling/klachtenanalyse Dit heeft sinds enkele jaren onze aandacht en het valt op dat het aantal klachten na de periode van de invoering van omgekeerd inzamelen in die betreffende gebieden fors afneemt ten opzichte van structurele klachten in de jaren ervoor. Kringloopwinkels Jaarlijks vinden gesprekken plaats in relatie tot de bestaande afvalscheidingsstations en sinds 2021 ook over het nog nieuw te realiseren afvalscheidingsstation. AVU en prijsschommelingen in de markt De mogelijkheden om toekomstige prijsschommelingen in de markt te beperken kunnen worden onderzocht. Bekend is dat gemeenten bijna unaniem tegen grote financiële reserves van gemeenschappelijke regelingen zijn en daarmee is een mogelijke oplossing bij de AVU ons inziens niet opportuun. Conclusies Ons college stemt in hoofdlijnen in met de inhoud van het rapport alsmede met de conclusies / aanbevelingen behoudens enkele in deze reactie benoemde kanttekeningen. Het is aan de nieuwe gemeenteraad en het nieuw te vormen college van burgemeester en wethouders om samen met de Pagina 60 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
ambtelijke organisatie en inwoners/bedrijven de nieuwe afvalbeleidsperiode (grondstoffenbeleidsperiode) gestalte te geven na 2022. Met vriendelijke groet, Namens de burgemeester en wethouders van Stichtse Vecht, Trijntje de Kraker Teammanager Ontwikkeling Leefomgeving en Economie
Pagina 61 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
7. Nawoord rekenkamercommissie De rekenkamercommissie heeft met belangstelling en waardering kennis genomen van de bestuurlijke reactie van het college. Het college geeft aan op hoofdlijnen in te stemmen met de inhoud van het rapport en de conclusies en aanbevelingen te onderschrijven behoudens enkele kanttekeningen. Bij de reactie van het college willen wij nog enkele opmerkingen maken. Ambitieniveau Het college constateert dat het ultieme doel van 75 kg restafval per inwoner per jaar in 2022 tot nu toe (helaas nog) niet gehaald wordt en dat terugkijkend deze ambitie wellicht te hoog was. De rekenkamercommissie merkt volledigheidshalve op dat deze ambitie nog wel als zodanig is opgenomen in de programmabegroting 2022. Mogelijk zal dit in de volgende raadsperiode, waarin wordt gesproken over dit onderwerp, nog aanleiding geven tot een begrotingswijziging. Dit is dan vooruitlopend op de beleidsperiode na 2022, waarop het college doelt. Het college plaatst de effectiviteit van het huidige beleid in het perspectief tot 2050. Naar onze mening is dat wel erg breed. Wij geven raad en college in overweging om de beoogde aanpassingen te voorzien van mijlpalen waarmee veel eerder de voortgang gevolgd kan worden.
Benchmarks en monitoring Het college stelt dat onze aanbeveling om aandacht te schenken aan benchmarks en monitoring ten koste gaat van kerntaken (nieuw beleid) en andere prioriteiten (service aan de inwoners). Wij merken op dat de vinger aan de pols houden bij de uitvoering van vastgesteld beleid, onder meer met benchmarks en monitoring, van essentieel belang is om de gestelde ambitieuze doelen te realiseren. Deze benchmarking en monitoring zijn geen doel op zich, maar een middel om de doeltreffendheid en doelmatigheid van het beleid te kunnen beoordelen. Dat betreft zowel de informatiepositie van het college als de raad. Zodat bijsturing op basis van de verworven inzichten mogelijk is. Wij zien hierin geen tegengesteld belang ten opzichte van nieuw beleid en andere prioriteiten. Bovendien menen wij dat juist ook op het terrein van het afvalbeleid veel discussies worden gevoerd over de meest effectieve en efficiënte methoden van inzameling, gegeven de gestelde doelen. Juist dan is de beschikking over relevante en vergelijkbare informatie om van te leren en te verbeteren van groot belang. Kanttekeningen van het college bij beslispunt 3 Uit de reactie van het college blijkt dat het college bij enkele aanbevelingen kanttekeningen plaatst. Dat betreft in het bijzonder de implementatie van de aanbevelingen aan het college (beslispunt 3a t/m 3d).
Deze kanttekeningen kunt u betrekken bij de behandeling van het raadsvoorstel en de besluitvorming hierover. Op een enkel punt willen wij nog ingaan. Nascheiding / bronscheiding Het college stelt in reactie op beslispunt 3a dat dat de invoering van omgekeerd inzamelen in de twee laatste kernen van de gemeente al in een dermate vergevorderd stadium is dat onderzoek / discussie over nascheiding niet meer in de rede ligt. Wij hebben begrip voor dit standpunt, maar merken wel dat het bij nascheiding in dit verband ging om kernen met achterblijvende afvalprestaties ten opzichte van de rest van de gemeente. Wij menen dat een reflectie op de meest effectieve methode van afvalinzameling niet los gezien kan worden van de feitelijke prestaties in relatie tot de mate waarin de gestelde doelen worden bereikt. De rekenkamercommissie hoopt met het onderzoek en rapport een bijdrage te hebben geleverd aan de verdere ontwikkeling van het afvalbeleid en ziet de behandeling van het rapport door de raad met belangstelling tegemoet.
Pagina 62 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
Bijlage 1 Bronnen Visie op afval? Een onderzoek naar het afvalbeleid van Stichtse Vecht (mei 2015). Nulmeting afval & duurzaamheid Stichtse Vecht – juli 2015. Van afvalstof naar grondstoffen 2016 – 2022 (september 2015). Grondstoffenplan Stichtse Vecht 2016 – 2022 en uitvoeringsprogramma’s Uitvoeringsplan grondstoffenplan 2018 • Uitvoeringsplan grondstoffenplan 2019 • Uitvoeringsplan grondstoffenplan 2020 • Uitvoeringsplan grondstoffenplan 2021 Afvalstoffenverordening 2017 en het uitvoeringsbesluit Raadsinformatiebrieven • 28-01-2016 - Afvalvisie • 04-02-2016 - Plastic • 12-05-2016 - Duurzaamheid in aanbestedingen AVU • 19-05-2016 - Pilots Afvalcoach • 14-07-2016 - Pilots Uitvoeringsprogramma grondstoffen 2016 • 17-11-2016 - Uitvoeringsprogramma grondstoffen 2017 • 24-11-2016 - Toekomstvisie AVU • 01-12-2016 - Inzameling en recycling kunststof verpakkingen.
• 01-12-2016 - Inzameling PMD (Plastic, Metalen en Drankenkartons) • 01-12-2016 - Papierinzameling Kockengen • 15-12-2016 - Vervolg inzameling PMD (Plastic, Metalen en Drankenkartons) • 15-02-2017 - Uitnodiging deelname project 100 – 100 –100 (Afval) • 18-05-2017 - Tussenstand uitzetten minicontainers voor oud papier • 15-06-2017 - Wecycle Recycle Certificaat 2016 • 21-09-2017 - Rapport CPB over de inzameling van plastic, blik en drinkpakken (PMD) • 12-01-2018 - Aanscherping afspraken inzameling PMD • 01-03-2018 - Uitvoeringsprogramma grondstoffen 2018 • 19-04-2018 - Implementatie omgekeerd inzamelen in Nigtevecht • 26-4-2018 - Extra ondergrondse containers voor PMD in Maarssen, Oud-Zuilen en Breukelen • 03-05-2018 - Ontwikkelingen bij kringloopwinkel De Sirkel Maarssen • 1-11-2018 - Besluit vaststelling tekst gemeenschappelijke regeling AVU • 22-11-2018 - Implementatie omgekeerd inzamelen in Vreeland en Loenersloot • Onbekend - Uitvoeringsprogramma grondstoffen 2019 • 10-01-2019 - Nieuwe inzamelaar kliko’s en verzamelcontainers • 17-01-2019 - Nieuwe inzamelaar kliko’s en verzamelcontainers (update) • 31-01-2019 - Update afvalinzameling (2) • 13-06-2019 - Nieuwe overeenkomst Stichting Inzameling Oud Papier Stichtse Vecht en gemeente getekend • 19-9-2019 - Implementatie omgekeerd inzamelen in Loenen aan de Vecht en Nieuwersluis • 26-9-2019 - Kerstbomeninzameling 2020 •
21-11-2019 - Implementatie omgekeerd inzamelen in Loenen a/d Vecht en Nieuwersluis • 28-11-2019 - Begrotingswijzigingen Afvalverwijdering Utrecht (AVU) • Eind 2019 - Kerstbomeninzameling 2020 • 23-1-2020 - Uitvoeringsprogramma grondstoffen 2020 26 26 Het gaat dan om een aankondiging/mededeling. Het uitvoeringsprogramma zelf wordt niet meegestuurd.
Pagina 63 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
• • • • • • •
26-3-2020 - Ontwerpbegroting AVU 2021 2-4-2020 - Omgekeerd inzamelen (Breukelen en Nieuwer ter Aa inloopbijeenkomsten)) 9-5-2020 - Update ontwikkelingen bij Stichting kringloopwinkel De Sirkel Maarssen 11-6-2020 - Implementatie omgekeerd inzamelen in Breukelen en Nieuwer Ter Aa (locatiekeuzes) 25-6-2020 - Stand van zaken nieuwe locatie Afvalscheidingsstation 19-11-2020 - Kerstbomeninzameling 2021 17-06-2021 - Implementatie omgekeerd inzamelen in Maarssen, Oud-Zuilen en Tienhoven
Raadsvragen Wanneer 15-02-2016 ??-??-2017 ??-10-2017 31-10-2017 23-05-2017 ??-02-2018 08-11-2018 15-01-2019 ??-03-2019 21-05-2019 28-06-2018 10-08-2018 05-11-2019 18-04-2020 23-06-2020 07-07-2020 08-07-2020 18-02-2020 12-05-2020 25-01-2021 10-03-2021 10-03-2021
Wie Onderwerp 27 Plastic afval (verstopping containers) Lokaal Liberaal Bronscheiding vs. nascheiding PMD Lokaal Liberaal Containers die langs de weg blijven staan Maarssen 2000 Afval bij nieuwe flat in Bisonspoor PVDA Storten puin bij afvalscheidingsstations Stichtse Vecht Beweegt Ondergrondse afvalcontainers Stichtse Vecht Beweegt Technische vraag over zakken tuinafval Streekbelangen Ophaalfrequentie van PMD-afval CU-SGP Technische vraag Afvalbakken Streekbelangen Voorzieningen voor mensen met een beperking CDA Blijvende signalen over gebreken in afhalen afval door SUEZ (nu PreZero) GroenLinks Uitgangspunten en randvoorwaarden afvalscheidingsstations PVDA Zwerfafvalvergoeding Het Vechtse Verbond Bronscheiding vs. nascheiding PMD Lokaal Liberaal Gescheiden inzamelen afval (n.a.v. berichtgeving Utrecht) PVV Frequentie legen PMD-containers CDA PMD-inzameling Streekbelangen College notulen versnelling afvalscheidingsstation Lokaal Liberaal Proef nascheiding PMD in Stichtse Vecht Lokaal Liberaal Afvalinzameling ondergrondse containers Samen Stichtse Vecht Chips op OPK en PMD kliko’s Lokaal Liberaal Kettingbeding Renewi Lokaal Liberaal
Overig • Diftar als beleidsinstrument bij huishoudelijk afvalbeheer, 25 januari 2021. Beschrijvend onderzoek van IPR Normag, in opdracht van Rijkswaterstaat. • Atlas van de lokale lasten 2021 - Coelo.
27
Hoofdonderwerp, vaak zijn er meerdere deelvragen.
Pagina 64 van 65
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
Bijlage 2 Geïnterviewden Ambtelijk • Afdelingshoofd Economie en Duurzaamheid • Beleidsadviseur Duurzaamheid • Beleidsadviseur Duurzaamheid • Uitvoerend beleidsadviseur Duurzaamheid • Commissiegriffier Fysiek domein Bestuurlijk • Wethouder Duurzaamheid • 12 Raadsleden en commissieleden Partners • Vertegenwoordiger AVU • Vertegenwoordiger SUEZ (nu PreZero) • Vertegenwoordiger Renewi • Vertegenwoordiger Kringkoop Mijdrecht • Vertegenwoordiger Kringloopwinkel de Sirkel • Vertegenwoordiger Stichting Inzameling Oud-Papier Stichtse Vecht
Pagina 65 van 65