presentatie vitaal platteland.pdf

Duurzame landbouw – Gezond voedsel - Vitaal platteland

Perspectiefnota Landbouw Frits van der Schans

Rikke Arnouts – Alice Blok – Ine Spijkerman 16 februari 2021

1

Presentatie vanavond

• Opdracht perspectiefnota landbouw • Stand van zaken • Ontwikkelingen van 2000 tot heden • Huidige beleid en toekomstige beleid • Scenario’s voor toekomst • Vervolg proces

2

Perspectiefnota Landbouw

• Doel: – In beeld brengen van perspectieven landbouw

• Gebaseerd op: – Kennis en ervaring van boeren en anderen – Trends uit verleden – Kaders voor de toekomst – Expertise medewerkers Centrum voor Landbouw en Milieu

• Met info uit REP, RES, RAS, Trendlijnen SV, etc. • Bouwsteen voor Omgevingsvisie • Participatie door belanghebbenden • Uitvoering december 2020 – april 2021 3

Waar staan we nu?

Uitgevoerde activiteiten • Trends in beeld (gegevens CBS en inzichten agrariërs) • Gesprekken met agrarische organisaties (LTO NW-Utrecht & Gooi, Vecht en Amstel, Collectief Rijn, Vecht en Venen en Gebiedscoöperatie Wilnis–Vinkeveen)

• Gesprek met Gebiedscommissie Utrecht-West • Huidige en toekomstige beleidskaders op een rij

Vanavond • Presentatie van resultaten tot nu toe • Informeren en ophalen aandachtspunten 4

Ontwikkelingen landbouw 2000-2020

2000

2010

2020

Agrarische bedrijven

301

245

160

Melkveebedrijven

169

130

102

Grasland (ha)

6.032

6.025

5424

Grasland per bedrijf

35,7

43,6

53,2

Rundvee

16.301

16.295

14.418

waarvan melkkoeien

8.020

7.806

8339

Melkkoeien per bedrijf

48

60

82

8.787

7.489

3.961

nb

24,5%

34,5%

Schapen Bedrijven met natuurbeheer* * CBS-data van geheel provincie Utrecht

Ontwikkelingen landbouw 2000-2020

Ontwikkelingen landbouw 2000-2020

• Melkveehouderij dominante sector • Areaal landbouwgrond 10% afgenomen • Circa 40% bedrijven gestopt (zo’n 5 tot 7 per jaar) • Blijvende melkveebedrijven – groeien in aantal koeien en oppervlakte grond – blijven kleiner dan Nederlands gemiddelde – weiden vrijwel allemaal hun melkkoeien zomers – beheren veel (agrarische) natuur en landschap

• Groeiende groep agrariërs (ca. 7% in 2020) haalt >50% van de inkomsten uit verbreding 7

Bestaand beleid voor landbouw

Belangrijke kaders voor melkveehouders • Mest-, ammoniak- en stikstofbeleid • Ruimtelijke kaders • Europees Landbouwbeleid

8

Bestaand beleid – Mest en Ammoniak

Meststoffenwet met uitvoeringsregels • Mestproductie (productierechten) • Mestopslag en –aanwending (middelvoorschriften) • Mestgebruik (gebruiksnormen; grondsoort / gewas)

Besluit emissiearme huisvesting • Emissiearme stallen

Wet Natuurbescherming • Vergunningen voor stallen en bedrijven 9

Bestaand beleid – ‘Ruimtelijk’

Wet Grondgebonden Melkveehouderij • Verplichte beschikking over voldoende gronden voor mestgebruik bij uitbreiding veestapel

Provinciale Ruimtelijke verordening • Verplichting ruwvoer van eigen gronden en mest op eigen gronden; ca 2 melkkoeien per ha grasland

Bestemmingsplan • Beperkt bouwblok voor stallen en voeropslag; veelal niet meer dan 1,5 ha per bedrijf 10

Bestaand beleid – Europees

Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB) • Minder ondersteuning inkomens • Meer vergroening door vrijwillige maatregelen: – Klimaat – Kringlooplandbouw – Leefomgeving en bodem – Water en landschap

Klimaatbeleid – “Farm-to-Fork strategy”

11

Toekomstig beleid voor landbouw

Europese Unie • Implementatie ‘Farm-to-Fork’ strategie

Rijk • Veenweiden • Stikstof • Kringlooplandbouw en Natuurinclusieve Landbouw

Gemeente Stichtse Vecht • Productie duurzame energie • Voormalige Agrarische Bebouwing (ondermijning) 12

Toekomstig beleid - Productie duurzame energie

Problematiek • Stichtse Vecht wil bijdragen met 0,1 TWh in 2030

Verschillende mogelijkheden… • Zon op dak (eigen gebruik) of land (extern gebruik) • Wind klein (eigen gebruik) of groot (extern gebruik) • Biomassa of biogas: beperkte kansen

Wat (niet) te doen om partijen te laten… • strijden om de ruimte cq de gronden, of • samen werken aan productie duurzame energie 13

Toekomstig beleid - Gestopte agrarische bedrijven

Problematiek • Jaarlijks eindigen ca. 5 agrarische bedrijven • Welke mogelijkheden voor vrijkomende gebouwen?

Opties… • Volledig saneren • Alternatieve bewoning of andere bedrijfsvoering

Ruimte bieden • Stimuleren ontwikkeling landelijk gebied • Voorkomen van niet-legale situaties en activiteiten 14

Blik op de toekomst

Trends komende decennia – ‘Business as usual’ – gangbare melkveehouderij – Duurzamer en natuurinclusiever boeren – Verbreden van activiteiten – Omvormen bedrijf naar (niet-agrarisch) alternatief – Bedrijf verplaatsen of beëindigen

Variatie in melkveehouderij is en blijft groot

15

Vervolg proces

• Participatie gericht op boeren en buitenlui • Met boeren in deelgebieden spreken over: – Trends incl. huidig en toekomstig beleid – Sterkte / zwakte en mogelijke trends – Gewenste en verwachte ontwikkelingen

• Reflectie en synthese (door CLM) • Bespreking met inwoners • Presentatie aan gemeenteraad

16

Duurzame landbouw – Gezond voedsel - Vitaal platteland

Dank voor uw aandacht Vragen?

17