presentatie IBK
Tekst van het document
Actualisatie Integraal Beleidskader Sociaal Domein 22 september 2026 1 Stephan Mellegers en Gamis Abdellati Agenda • Aanleiding en doel van vanavond • Het IBK in het kort • Wat heeft de raad meegegeven? • Hoe verwerken we dit inhoudelijk? • Sturing, monitoring en evaluatie • Vervolg en gesprek 22 september 2026 2 Waarom zijn we hier? • Het eerdere voorstel is niet doorgestuurd naar de raad voor besluitvorming • De aandachtspunten zijn daarna verdiept in het woordvoerdersoverleg. • Vanavond laten we zien hoe deze punten concreet worden verwerkt in het IBK. • Doel: informeren en gelegenheid tot het geven van aandachtspunten; besluitvorming volgt later. 22 september 2026 3 IBK in het kort Het IBK vervangt de wettelijke beleidsplannen van: WMO beleidsplan voor maatschappelijke ondersteuning, preventie en meedoen. Jeugdwet beleidsplan voor vroegtijdige (opvoed)ondersteuning, preventie, normaliseren en voorkomen van problematiek. Wet gemeentelijke schuldhulpverlening beleidsplan voor het (vroeg)signaleren, voorkomen en oplossen van financiële problemen. Wet publieke gezondheid (lokaal) beleidsplan op gezondheidsbevordering, preventie en een gezonde leefomgeving. Participatiewet (gedeeltelijk) beleidsplan gericht op de maatschappelijke en preventieve kant van participatie en bestaanszekerheid.
4 Inhoudelijke sturing 5 Voor afzonderlijk beleid in het sociaal domein vormt het IBK de koers.
Wat heeft de raad ons meegegeven? STURING EN ROL VAN DE RAAD • Duidelijker maken waar en wanneer de raad kan sturen • Monitoring, evaluatie en mogelijkheden tot bijsturing versterken INHOUD EN AFBAKENING • Gemeentelijke verantwoordelijkheid scherper afbakenen • Samenhang binnen het sociaal domein én met fysiek en veiligheid versterken • Financiële houdbaarheid nadrukkelijker onderdeel maken van de koers CONCRETISERING • Duidelijker maken wat het IBK regelt en waarvoor afzonderlijk beleid blijft bestaan • Ambities beter meetbaar maken met indicatoren en, waar passend, streefcijfers 22 september 2026 6 Wie is wanneer aan zet? Inwoner – eigen verantwoordelijkheid – Zelf keuzes maken en eigen mogelijkheden benutten, voor zover dat redelijkerwijs kan. Sociaal netwerk – samen waar het kan – Familie, vrienden en maatschappelijke verbanden kunnen ondersteunen, binnen redelijke en vrijwillige grenzen. Sociale basis – gemeente faciliteert – De gemeente zorgt voor informatie, advies, preventie, ontmoeting, welzijn, participatie en toegankelijke algemene voorzieningen. Gemeentelijk vangnet – gemeente aan zet – De gemeente biedt passende ondersteuning wanneer dit redelijkerwijs niet op eigen kracht, met het sociaal netwerk of met algemene voorzieningen kan.
22 september 2026 7 Eén maatschappelijke opgave, over domeinen heen Eén maatschappelijke opgave 8 Financieel houdbaar sociaal domein 9 DE OPGAVE • De vraag naar ondersteuning, advies en zorg neemt toe • Middelen én beschikbare professionals groeien niet onbeperkt mee • Rijksmiddelen en toekomstige kosten zijn niet volledig voorspelbaar ONZE KOERS • Investeren in preventie, normaliseren en een sterke sociale basis. • Ontwikkeling van gebruik, kosten en maatschappelijke effecten volgen. • Waar nodig tijdig bijsturen in organisatie, samenwerking en voorzieningen. • Passende ondersteuning blijft beschikbaar waar die noodzakelijk is. • Financiële houdbaarheid is een belangrijke randvoorwaarde om ook in de toekomst adequate zorg en ondersteuning te kunnen blijven bieden. Dit vraagt om een voortdurende afweging tussen ambities, capaciteit en middelen Wie besluit waarover? 22 september 2026 10 RAAD – stelt de kaders IBK: ambities, doelen en prioriteiten Begroting en programmabudgetten Verordeningen binnen het sociaal domein Afzonderlijke raadsvoorstellen waar aanvullende kaderstelling of besluitvorming nodig is COLLEGE – voert uit binnen de kaders Subsidieregelingen en contractering Uitvoeringsprogramma’s en samenwerking met partners Monitoring en verantwoording
Sturing en informatie gedurende de looptijd 11 DE RAAD STUURT • Bij de vaststelling van het IBK • Via begroting en P&C-cyclus • Via verordeningen en afzonderlijke raadsvoorstellen • Met moties en amendementen DE RAAD WORDT TUSSENTIJDS GEÏNFORMEERD • Via monitoring en rapportages over de voortgang van de ambities • Via technische en informatieve bijeenkomsten en werkbezoeken • Via de tussentijdse evaluatie Van ambities naar meetbare voortgang 12 • Per ambitie werken we met een beperkte set indicatoren • Waar betekenisvol koppelen we daaraan streefwaarden of een gewenste ontwikkelrichting • Niet ieder maatschappelijk effect is rechtstreeks door de gemeente beïnvloedbaar, cijfers worden daarom altijd geduid • Voor de monitoring benutten we de huidige beschikbare gemeentelijke gegevens 22 september 2026 Evalueren en bijsturen 13 • Doorlopend: monitoring en verantwoording via de P&C- cyclus. • Tussentijdse evaluatie eind 2028: maatschappelijke ontwikkelingen, voortgang van de ambities en effectiviteit van de koers. • De uitkomsten kunnen aanleiding zijn om prioriteiten of koers bij te stellen. • Richting het einde van de looptijd volgt een eindevaluatie.
Wat blijft afzonderlijk beleid? 22 september 2026 14 • Het IBK vormt het integrale beleidskader voor het sociaal domein • Niet voor ieder onderdeel wordt daarnaast een afzonderlijke beleidsnota opgesteld • Waar aanvullende kaderstelling of afzonderlijke besluitvorming door de raad nodig is, wordt dit afzonderlijk aan de raad voorgelegd • Nota Bestaanszekerheid: gepland in 2027 en ter vaststelling aan de raad
Concrete aanpassingen • Hoofdstuk over sturing en rol van de raad herschrijven • Gemeentelijke verantwoordelijkheid en verantwoordelijkheidsverdeling scherper formuleren • Samenhang sociaal – fysiek – veiligheid versterken • Financiële houdbaarheid inhoudelijk verankeren • Indicatoren, streefwaarden en monitoring concretiseren • Tussentijdse én eindevaluatie vastleggen • Doorwerking naar afzonderlijk beleid verduidelijken • Nota Bestaanszekerheid 2027 expliciet positioneren 22 september 2026 15 Vervolg en gesprek • Na deze bijeenkomst verwerken we de laatste aandachtspunten in het IBK en het raadsvoorstel. • Daarna volgen besluitvorming door het college en behandeling in commissie en raad. • Voor vanavond: welke aandachtspunten wilt u meegeven voor de verdere uitwerking en afronding? 22 september 2026 16