Nota Vraag en aanbod binnensportaccommodaties mei 2025.pdf
Tekst van het document
VRAAG EN AANBOD BINNENSPORTACCOMMODATIES GEMEENTE STICHTSE VECHT 8 mei 2025
I.
Aanleiding en opzet van deze nota
De gemeenteraad van Stichtse Vecht heeft op 9 juli 2024 een motie aangenomen waarin het college van Burgemeester en Wethouders het volgende wordt verzocht. “1. Om een behoefteonderzoek naar binnensportruimte bij sportverenigingen in Stichtse Vecht uit te voeren; 2. Dit te vergelijken met huidige cijfers van mogelijk aanbod van binnensportruimte aan sportverenigingen in Stichtse Vecht; 3. Dit onderzoek en vergelijk aan de raad aan te bieden in een informatieve commissie.” Deze nota beantwoordt de hierboven gestelde vragen 1 en 2 van de gemeenteraad en is als volgt opgezet.
Vraag en aanbod binnensportaccommodaties gemeente Stichtse Vecht
2
Algemeen Het memo bestaat uit een vijftal hoofdstukken: 1. Landelijk beeld binnensportaccommodaties 2. Huidige situatie binnensportaccommodaties 2024 (minus zwembaden) 3. Constatering binnensportaccommodaties 4. Aanbevelingen korte en lange termijn 5. Conclusies Ten aanzien van de binnensportaccommodaties wordt in hoofdstuk 1 het landelijke beeld geschetst. Het Mulier instituut heeft hier onderzoek naar gedaan. De kenmerken van dit landelijke beeld komt sterk overeen met de situatie in de Stichtse Vecht. In hoofdstuk 2 is de huidige situatie (2024) van de binnensportaccommodaties, minus de zwembaden en de sportscholen, in de Stichtse Vecht in beeld gebracht. Het overzicht bevat de binnensportaccommodaties, de ligging van deze accommodaties over de gemeente en in welke mate deze binnensportaccommodaties worden gebruikt. Om de bezetting per binnensportaccommodatie aan te gegeven is het voor onderwijs (basisonderwijs en voortgezet onderwijs) en sport(verenigingen) gehanteerd. De tabellen 2 en 3 geven de informatie van de 19 binnensportaccommodaties weer. In hoofdstuk 3 zijn met betrekking tot het aanbod en de vraag naar binnensportaccommodaties constateringen gedaan. De bezettingsgraad van de 19 binnensportaccommodaties, welke in tabel 1 zijn weergegeven, liggen hieraan ten grondslag.
Op grond van de resultaten en de conclusies zijn in hoofdstuk 4 aanbevelingen gedaan die zowel de korte als de lange termijn gerealiseerd kunnen worden. Vervolgens staan in hoofdstuk 5 de conclusies.
Vraag en aanbod binnensportaccommodaties gemeente Stichtse Vecht
3
1. Het landelijk beeld Zaalsporten en bewegingsonderwijs vinden plaats in de in Nederland aanwezige 1.500 sporthallen, 700 sportzalen en 4.500 gymzalen. Er is geen sprake van een evenredige verdeling over het land. Het waarneembare patroon is dat het aantal binnensportaccommodaties per 25.000 inwoners toeneemt naarmate de stedelijkheid of het aantal inwoners afneemt. In (zeer) stedelijke gemeenten is gemiddeld sprake van een aanbod van één sporthal per 15.000 inwoners. In weinig tot niet stedelijke gemeenten is er één sporthal per 8.000 inwoners. Dit is met name ingegeven door het belang dat iedere sportbeoefening op een respectabele afstand kan plaatsvinden. 90% van de Nederlanders woont binnen 3,0 kilometer van een binnensportaccommodatie. Gemiddeld gebruik en gebruiksuren Sporthallen worden gemiddeld 2.000 uur op jaarbasis gebruikt, sportzalen circa 1.800 uur en gymzalen circa 1.400 uur. Sporthallen worden hoofdzakelijk voor sportdoeleinden gebruikt, gymzalen voor het bewegingsonderwijs. De behoefte aan ruimte is in de wintermaanden het hoogst. Hockey, korfbal en voetbal gaan naar binnen en het bewegingsonderwijs maakt in de zomer gebruik van de sportvelden. Bewegingsonderwijs gebruikt de binnensportaccommodaties over het algemeen tussen 9.00 en 15.00 uur. Doordeweeks zijn de uren tussen 18.00 en 22.00 uur het meest populair bij sportverenigingen.
De knelpunten ten aanzien van de bezetting hebben veelal betrekking op de trainingsuren doordeweeks. De capaciteit op de zaterdag en de zondag is meestal voldoende. Multifunctionaliteit van sporthal, sportzaal en gymzaal De veranderlijke behoefte aan ruimte in de binnensportaccommodaties compliceert het vaststellen van het aantal benodigde accommodaties. De multifunctionaliteit van binnensportaccommodaties is groot. Daarentegen worden buitensportaccommodaties meestal door één sportvereniging gebruikt. De multifunctionaliteit is bij een sporthal het grootst, wordt minder bij een sportzaal en neemt verder af bij een gymzaal. Richtlijnen Planologische kengetallen en voorschriften van de Vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG) en NOC*NSF geven aan dat voor een sporthal 15.000 tot 20.000 inwoners moet worden aangehouden. Voor een sportzaal is dat 10.000 tot 12.500 inwoners. Er moet een behoefte zijn van minimaal 1.600 uur op jaarbasis. NOC&NSF hanteert een richtlijn van minimaal 1.400 uur behoefte voor een sporthal en sportzaal. Voor gymzalen zijn er geen richtlijnen omdat de bouw vaak gekoppeld is aan de bouw van een school. Het Mulier Instituut komt op grond van onderzoek tot hernieuwde richtlijnen. Voor een sporthal 10.000 tot 17.500 inwoners en voor een sportzaal 6.250 tot 12.500 inwoners.
Van de beschrijving van dit hoofdstuk is gebruik gemaakt van het onderzoek dat het Mulier instituut heeft verricht onder de titel “Binnensportaccommodaties in Nederland: Aanbod, gebruik en planning van sporthallen, sportzalen en gymzalen”, Utrecht, december 2020.
Vraag en aanbod binnensportaccommodaties gemeente Stichtse Vecht
4
2. De huidige situatie in de gemeente Stichtse Vecht In de gemeente Stichtse Vecht zijn gymzalen, sportzalen en sporthallen aanwezig. Ze zijn verdeeld over de diverse kernen. De zalen en hallen worden doordeweeks met name overdag gebruikt door het basis- en voortgezet onderwijs en vanaf eind van de middag door sportverenigingen. In het weekend ligt het gebruik veelal bij sportverenigingen. Waar liggen de gymzalen, sportzalen en sporthallen? In tabel 1 zijn de binnensportaccommodaties in de gemeente Stichtse Vecht aangegeven. Het betreft 4 sporthallen, 3 sportzalen en 12 gymzalen. In het algemeen is een gymzaal 1 zaaldeel, een sportzaal 2 zaaldelen en een sporthal omvat 3 zaaldelen. In totaal gaat het om 31 zaaldelen. Opgemerkt dient te worden dat de sporthal Kockengen slechts uit 2 zaaldelen bestaat. Bij sportzaal Kikkerfort kunnen twee zaaldelen gebruikt worden. De andere twee sportzalen Bloemstede en Fazantenkamp kennen dat niet.
Tabel 1. Overzicht binnensportaccommodaties gemeente Stichtse Vecht Omschrijving 1.Sporthal Safari 2.Sporthal Kockengen 3.Sporthal Stinzenhal 4.Sporthal Broklede 5.Sporthal OVVO 6.Sportzaal 't Kikkerfort 7.Sportzaal Bloemstede 8.Sportzaal Fazantenkamp 9.Gymzaal Klaroen 10.Gymzaal Huis Ten Bosch 11.Gymzaal Zwanenkamp 12.Gymzaal Vreeland 13.Gymzaal Loenen 14.Gymzaal Harmonieplein 15.Gymzalen Niftarlake college 16.Gymzaal Rientjes Mavo 17.Gymzaal Dorpshuis Nigtevecht 18.Gymzaal Dorpshuis Ons Genoegen 19.Gymzaal Dorpshuis De Veenkluit * Geen scheidingswand
Plaats Maarssenbroek Kockengen Breukelen Breukelen Oud Zuilen Breukelen Maarssenbroek Maarssenbroek Maarssen-dorp Maarssen-dorp Maarssenbroek Vreeland Loenen a/d Vecht Maarssen Maarssenbroek Maarssenbroek Nigtevecht Nieuwer Ter Aa Tienhoven
Zaaldele n 3 2* 3 3 3 2 1* 1* 1 1 1 1 1 1 3 1 1 1 1
In beheer van… SRO per 1-1-2025 SRO per 1-1-2025 SRO per 1-1-2025 Broklede OVVO Gemeente SV SRO per 1-1-2025 SRO per 1-1-2025 SRO per 1-1-2025 SRO per 1-1-2025 SRO per 1-1-2025 SRO per later SRO per 1-1-2025 SRO per 1-1-2025 Niftarlake college Rientjes Mavo Dorpshuis Nigtevecht Stichting behoud leefbaarheid Stichting dorpshuis Tienhoven
Bouwjaa r 2013 1997 2000 1967 1990 1973 1975 1958 1983 1984 1975 2008 2023 1993 1981 1963 1959 2024
31
Hoe zijn de afmetingen van de zalen en hallen? Een gymzaal (minimaal 21x12m) wordt beschouwd als één zaaldeel. Een sportzaal (minimaal 28x22m) telt 2 zaaldelen en een sporthal (minimaal 44 x 24m) heeft 3 zaaldelen. In de praktijk zijn er verschillen in de afmetingen van de binnensportaccommodaties. De sportzalen Fazantenkamp en Bloemstede zijn 28x16m en sportzaal Kikkerfort 21x24m. Zo worden voor nieuwe gymzalen grotere afmetingen dan 21x12m toegepast.
Vraag en aanbod binnensportaccommodaties gemeente Stichtse Vecht
5
Hoe verhouden de zalen en hallen zich tot de inwonersaantallen? De gemeente Stichtse Vecht kent 12 kernen. In tabel 2 zijn deze 12 kernen aangegeven met de daarbij horende aantallen inwoners en de binnensportaccommodaties. Zo is per kern indicatief de relatie tussen het aantal inwoners en de aanwezige binnensportvoorziening gerubriceerd. In de wijken Breukelen, Maarssen en Maarssenbroek wonen de meeste inwoners van de gemeente. Het is daarom niet verwonderlijk dat hier 12 van de 19 binnensportaccommodaties aanwezig zijn. In 10 kernen is een binnensportaccommodatie aanwezig. In 2 kernen, Nieuwersluis en Loenersloot, niet.
Tabel 2 Binnensportaccommodaties wijk/inwonertal Kernen 1. Maarssen
Inwonerta l 15.961
2.Breukelen
10.733
3.Loenen a/d Vecht 4.Nieuwer Ter Aa 5. Kockengen 6. Vreeland 7. Tienhoven 8. Nigtevecht 9. Nieuwersluis 10. Loenersloot 11. Oud Zuilen 12. Maarssen(broek)
4.488 727 3.470 1.987 1.782 1.573 501 496 603 23.645
Aantal inwoners
65.966
Binnensportaccommodatie Gymzaal Klaroen Gymzaal Huis Ten Bosch Gymzaal Harmonieplein Sporthal OVVO (eigendom OVVO) Sporthal Stinzenhal Gymzalen Broklede Sportzaal 't Kikkerfort Gymzaal Loenen Gymzaal Dorpshuis Ons Genoegen Sporthal Kockengen Gymzaal Vreeland Gymzaal Dorpshuis De Veenkluit Gymzaal Dorpshuis Nigtevecht
Sporthal Safari Sportzaal Bloemstede Sportzaal Fazantenkamp Gymzaal Zwanenkamp Gymzalen Niftarlake college Gymzaal Rientjes Mavo
Wie doet beheer, onderhoud en exploitatie van de zalen en hallen? De tabel 1 laat zien dat het eigendom en het beheer naast de gemeente in meerdere handen is. Per 1 januari 2025 is een Joint Venture afgesloten met SRO. SRO zorgt voor het beheer, onderhoud en exploitatie van de in de tabel aangegeven binnensportaccommodaties. Verder zijn binnensportaccommodaties in beheer van scholen en een drietal dorpshuizen. De sporthal OVVO is in eigendom en wordt geëxploiteerd door de beheerstichting Korfbalhal OVVO. De oudste gymzaal dateert van 1958. 11 van de 19 accommodaties zijn ouder dan 40 jaar (zie ook tabel 1). Wat is de bezettingsgraad? Voor de gymzalen, sportzalen en sporthallen is naar de bezettingsgraad van het onderwijs (basis en voortgezet) en sportverenigingen gekeken. De bezettingsgraad is per zaaldeel bepaald en voor de sportzaal en de sporthal zijn de zaaldelen bij elkaar opgeteld. Gebruik is gemaakt van schoolroosters basis- en voortgezet onderwijs 2024/2025 en verhuur.
Vraag en aanbod binnensportaccommodaties gemeente Stichtse Vecht
6
Tabel 3 laat de bezetting in 2024 per binnensportaccommodatie zien. Voor de gymzalen en de sportzalen, die als een zaaldeel worden gezien, is de bezetting aangegeven als een gemiddelde van het onderwijs- en sportgebruik. Voor de sportzaal met 2 zaaldelen en de sporthallen met 3 zaaldelen is de gemiddelde bezetting van het onderwijs- en het sportgebruik aangegeven. Overig gebruik (geen sportverenigingen) van de accommodatie is bij het sportgebruik opgeteld. De bezetting die in tabel 3 is aangegeven is een gemiddelde van het onderwijs- en sportgebruik. sportaccommodaties aan sportverenigingen 2024/2025.
Tabel 3. Bezetting binnensportaccommodaties Bezetting Binnensportaccommodatie 1.Sporthal Safari 2.Sporthal Kockengen 3.Sporthal Stinzenhal 4.Sporthal OVVO 5.Sportzaal 't Kikkerfort 6.Sportzaal Bloemstede 7.Sportzaal Fazantenkamp 8.Gymzaal Klaroen 9.Gymzaal Vreeland 10.Gymzaal Loenen 11.Gymzaal Huis Ten Bosch 12.Gymzaal Zwanenkamp 13.Gymzalen Broklede 14.Gymzalen Niftarlake college 15.Gymzaal Rientjes Mavo 16.Gymzaal Harmonieplein 17.Dorpshuis Nigtevecht 18.Dorpshuis Ons Genoegen 19.Dorpshuis De Veenkluit * opgave VO school ** eigendom OVVO
Plaats Maarssenbroek Kockengen Breukelen Maarssen Breukelen Maarssenbroek Maarssenbroek Maarssen-dorp Vreeland Loenen a/d Vecht Maarssen-dorp Maarssenbroek Breukelen Maarssenbroek Maarssenbroek Maarssen Nigtevecht Nieuwer Ter Aa Tienhoven
Zale n 3 2 3 3 2 1 1 1 1
Onderwij s 85% 47% 76% 28%** 84% 57% 85% 100% 44%
1
Sport
Bezettin g
Overig
65% 50% 71% 42% 43% 51% 40% 46% 23%
3% 0% 0% 0% 0% 0% 0% 8% 4%
85%
29%
1%
1 1 3
100% 100% 100%*
31% 35% 0%
4% 13% 0%
3
100%*
7%
0%
1 1 1 1 1
100%* 94% 85% 21% 85%
0% 31% 22% 10% 13%
0% 4% 13% 0% 15%
Totaal 75% 48% 72% 35% 51% 54% 62% 73% 33% 57% 65% 74% 50% 53% 50% 64% 53% 15% 49%
Om de bezettingsgraad van een binnensportaccommodatie te bepalen is het van belang het maximum aantal uren per jaar vast te stellen. Hiervoor zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd. Voor bewegingsonderwijs en sportgebruik wordt uitgegaan van 1.600 uur per jaar. Uitgegaan wordt van 40 weken gebruik, exclusief de 12 vakantieweken. Per week is onderwijsgebruik van 9.00 tot 17.00 uur mogelijk. 5 dagen keer 8 uur is 40 uur per week. Dit maal 40 weken is 1.600 uur per jaar. Echter doordat het basisonderwijs gebruik maakt van continurooster (8.30 tot 14.15 uur) is het niet 1600 uur maar 1130 uur. Voor sportverenigingen is gebruik mogelijk van 17.00 tot 22.00 uur, is 5 uur per dag. In het weekend is uitgegaan van 15 uur sportgebruik. 25 uur per week en 15 uur in het weekend maakt 40 uur keer 40 weken is ook 1.600 uur per jaar.
Vraag en aanbod binnensportaccommodaties gemeente Stichtse Vecht
7
3. Conclusies vraag en aanbod binnensportaccommodaties Voor het gebruik van de gymzalen, sportzalen en sporthallen door basis- en voortgezet onderwijs en sportverenigingen zijn een aantal conclusies te trekken. We hebben ze hieronder op een rijtje gezet. 1. Onderwijs: basis- en voorgezet onderwijs a. Met name in Maarssen zitten de zalen voor het basisonderwijs behoorlijk vol. Er is (zie tabel 1) ten aanzien van bezetting gymzalen, sportzalen en sporthallen voor het onderwijs aan te geven dat bezettingsgraad voor het basisonderwijs hoog is. Met name in Maarssen zitten de zalen behoorlijk vol. Dit komt onder andere door veranderd rijksbeleid waarbij basisonderwijs naar een verdubbeling van het aantal beweegonderwijs uren is gegaan sinds 1 januari 2023. De groepen van basisscholen gymmen niet 1 klokuur per week maar minimaal 2. Daarnaast is het doorgevoerde continurooster van invloed. De meeste basisscholen gymmen tussen 8.30 en 14.15 uur. Overigens in de kleine kernen is meer ruimte voor basisscholen. b. Door eigen zalen en een ruimere openingstijden van het voortgezet onderwijs is de bezetting goed te regelen. Wat betreft het voortgezet onderwijs ligt het weer anders. De Rientjes MAVO, Broklede en Niftarlake hebben eigen zalen bij de school. De bezetting is hier hoog. Als ze onvoldoende ruimte hebben wijken ze uit naar zalen van gemeente.
Zo gymt Niftarlake ook in sporthal Safari. Broecklandcollege heeft geen eigen zaal. Zij gymmen in de Stinzenhal in Breukelen. Door eigen zalen en een ruimere openingstijden van het voortgezet onderwijs is de bezetting goed te regelen. 2. Sportverenigingen: a. Binnensportaccommodaties zijn goed bereikbaar De indeling van de gemeente in 12 kernen in acht nemende kun je constateren dat de verdeling van de binnensportaccommodaties over de wijken, met uitzonderling van Nieuwersluis en Loenersloot, goed is. Het geringe aantal inwoners in deze kernen billijkt dat. Dat verreweg de meeste inwoners van de gemeente een binnensportaccommodatie binnen een bereik hebben is conform beleidsnota “Stichtse Vecht meer in beweging 2021-2025’. b. Er is gezien de bezettingscijfers nog geen sprake van een optimale bezetting voor sportverenigingen. De volgende oorzaken liggen hieraan ten grondslag: - Een optimale bezetting in de kleine kernen is gezien het geringe aantal inwoners minder vanzelfsprekend. De aanwezigheid van een binnensportaccommodatie wordt wel van belang geacht. - Er is sprake van spitsgebruik. Sportverenigingen willen het liefst de zalen en hallen gebruiken van 18.00 tot 20.uur. Na 20.00 tot 23.00 uur zijn de zalen en hallen minder bezet. Ook het gebruik van 15.00 tot 18.00 uur komt veel minder voor. Onderwijs daarentegen gebruikt de zalen veelal van 8.30 tot 15.00 uur.
- Tijdelijk gebruik: sporten als handbal, hockey en korfbal maken geen volledig seizoen gebruik van een binnensportvoorziening. Ze gaan in de winterperiode naar binnen. Het gaat om 5 tot 6 maanden per jaar. In de praktijk blijkt het lastig om de resterende maanden te vullen. - De eigen zalen van het voortgezet onderwijs worden zeer beperkt gebruikt door sportverenigingen. Voortgezet onderwijs houdt regelmatig sportverenigingen buiten de deur. Ze willen geen gedoe met verhuur en schoonmaak. Gevolg is dat deze zalen voor sportverenigingen veelal na 17 uur en in het weekend leeg staan
Vraag en aanbod binnensportaccommodaties gemeente Stichtse Vecht
8
c. Vraag naar extra zaalruimte is niet groot Aan de scholen, sportverenigingen en dorpshuizen zijn een drietal vragen voorgelegd met betrekking tot de bezetting van de binnensportaccommodaties. Een overzicht van de antwoorden is in bijlage 2 weergegeven. Reacties die niets met het bezettingsvraagstuk van doen hebben zijn verder in deze nota buiten beschouwing gelaten. De belangrijkste conclusies zijn: - Uit de binnengekomen reacties blijkt dat, behoudens een enkele school, er zich bij onderwijs geen grote capaciteitsvraagstukken voor doen. Wel wordt door scholen opgemerkt dat de onderlinge afstemming van scholen om tot een goede verdeling van de beschikbare ruimte komen soms moeizaam verloopt. - De scholen in het vervolgonderwijs kennen een maximale bezetting (100%), terwijl deze gymzalen voor sport niet of nauwelijks worden gebruikt. Sportverenigingen heeft een bezetting van enkele procenten. - De meeste sportverenigingen kennen geen problemen met betrekking tot het ruimtegebruik. Specifieke knelpunten doen zich voor bij Helios, hockey, korfbal en Sportopvang Maarssen. - Korfbalvereniging OVVO (eigen sporthal) lost het bezettingsprobleem op door gebruik te maken van de sporthal in Zuilen (Utrecht). De wensen c.q. knelpunten van deze sportverenigingen zijn niet van die omvang, dat dit een extra sportaccommodatie rechtvaardigt.
Anders gezegd, de gewenste behoefte aan uren vult geen sportzaal of sporthal. OVVO heeft alleen de wens om met hun jeugd dichterbij de OVVOhal te trainen. De nieuwe gymzaal bij de onderwijsvoorziening Zuilense Vecht biedt daar een kans voor. - De turnvereniging Virto zoekt extra ruimte, een turnhal, waar met name de toestellen kunnen blijven staan. Hierdoor is het een bijzondere accommodatie omdat het medegebruik in beperkte mate mogelijk is. Tot op heden is hiervoor nog geen oplossing gevonden. - Sportaccommodaties, inclusief die in dorpshuizen, in de kleinere kernen kennen geen problemen met betrekking tot ruimtebehoefte. Onder andere in Tienhoven en Nigtevecht wordt de gymzaal ook gebruikt voor culturele activiteiten zoals muziek en toneel. De bergruimte in de gymzaal is daar veelal niet toereikend voor.
Vraag en aanbod binnensportaccommodaties gemeente Stichtse Vecht
9
4. Aanbevelingen binnensportaccommodaties In Nederland bestaat grote consensus om meer mensen aan het sporten en het bewegen te krijgen. Het landelijke doel is om 75% van de Nederlanders aan het bewegingsrichtlijn te laten voldoen in 2040. Dat beleid zal de komende jaren door het Rijk en gemeenten worden voortgezet. Als meer mensen gaan sporten en bewegen heeft dat onder andere ook consequenties voor de binnensportaccommodaties. Hier liggen ook vanuit beleidsplan Sport en Bewegen 2021-2025 ambities. We willen de bezettingsgraad van de binnensportaccommodaties voor onderwijs, sportverenigingen, particulier en commercieel gebruik verder laten toenemen. Als we deze ambities samen met de conclusies uit hoofdstuk 3 meenemen komen we tot de onderstaande aanbevelingen. Aanbeveling 1: Zorg blijvend voor voldoende en goed bereikbare binnensportaccommodaties. Het basisonderwijs is sinds 1 januari 2023 al verdubbeld van 1 naar 2 klokuren per week per groep. Dit heeft er toe geleid dat de druk op de binnensportaccommodaties is Stichtse Vecht is toegenomen ten aanzien van beweegonderwijs. Vooral in Maarssen is de verdubbeling van beweegonderwijs goed voelbaar. Schoolroosters zijn al moeilijk rond te krijgen. De binnensportaccommodaties in de kleine kernen kunnen de verdubbeling goed aan. De sportverenigingen zijn verdeeld over de gemeenten aanwezig.
Doordat in de kleine kernen ook binnensportlocaties aanwezig zijn kunnen sportvereniging dicht bij terecht. Inwoners hoeven niet ver te reizen. We sluiten hiermee aan bij de landelijke grens dat 90% van de inwoners op maximaal 3 km van een binnensportaccommodatie vandaan woont. Binnensportaccommodaties kunnen meehelpen om inwoners meer aan het bewegen te krijgen. Wanneer een binnensportaccommodatie dicht in de buurt is kan een accommodatie makkelijk voor een (sportieve) activiteit gehuurd worden. Zeker als de toegang van de zalen en hallen straks gedigitaliseerd wordt. Inwoners kunnen dan met een mobiele telefoon en een code naar binnen. Aanbeveling 2: Bezettingsgraad binnensportaccommodaties kan verder omhoog Nu de bezettingsgraad van de binnensportaccommodaties door het onderwijs is toegenomen is de doelstelling om het gebruik van de zalen en hallen via sportverenigingen, naschoolse activiteiten, commercieel gebruik en particulier gebruik ook te laten toenemen. Hier zal in 2025/2026 een plan voor worden gemaakt. We zien nu al dat de diversiteit in het aanbod van sporten en bewegen aan het toenemen is. Het geeft aan dat de gemeente op meer specifieke vragen moet inspelen om het gewenste aanbod te verwezenlijken. Denk hierbij als voorbeeld aan Freerunning, 3x3 basketbal en padel.
De gemeente Stichtse Vecht wil die voorwaarden scheppen opdat iedereen zoveel mogelijk een leven lang kan sporten en bewegen. Voorwaarden die ook betrekking hebben op het aanbod van binnensportaccommodaties. Gemeente Stichtse Vecht heeft als doelstelling in beleidsplan Sport en bewegen 2021-2025 onder sportaccommodaties aangegeven dat de bezettingsgraad van binnensportaccommodaties verder omhoog kan. Hier wordt in 2025 verder aan gewerkt. Aanbeveling 3: Speel met IHP in op huidige vraag van onderwijs en sportverenigingen Een deel van het huidige aanbod van de binnensportaccommodaties is ouder dan 40 jaar en zal de komende periode aan vervanging toe zijn. Bij vervanging c.q. renovatie van Vraag en aanbod binnensportaccommodaties gemeente Stichtse Vecht
10
binnensportaccommodaties komen vragen aan de orde als; speelt de (nieuwe) accommodatie voldoende in op de sport en beweeg behoefte, wordt een optimale bezetting behaald en voldoet het ook aan de onderwijsbehoefte. In het Integraal Huisvestingsplan onderwijs 2024 is ten aanzien van schoolgebouwen het volgende gesteld. Schoolgebouwen dienen optimaal gebruikt te worden, het leidt tot een hogere bezetting en daarmee een duurzaam gebruik van de gebouwen. Ruimte voor bewegend leren gaat niet alleen om sporthallen en gymzalen, maar ook om ruimte voor bewegend leren in en om de scholen. Uitgangspunt is dat minimaal twee van de drie lesuren voor bewegingsonderwijs in een goed uitgerust gymzaal (of andere sportfaciliteit) in nabijheid van de school uitgevoerd kan worden. De komende 10 jaar, wanneer nieuwbouw c.q. renovatie met name in de kernen Breukelen, Maarssen en Maarssenbroek aan de orde is van scholen en binnensportaccommodaties is het van belang om wensen, behoeften vanuit onderwijs, sport en de maatschappij zo veel mogelijk op elkaar af te stemmen. Vanuit die optiek kan alleen een optimale bezettingsgraad uit de bus komen, van multifunctioneel gebruik mogelijk worden gemaakt en wordt ontmoeten in de desbetreffende kern bevorderd. Aanbeveling 4: Onderzoek inzet binnensportaccommodaties VO ook voor PO en sportverenigingen.
Opvallend is dat de scholen in het voortgezet onderwijs, Broklede, Niftarlake college en de Rientjes Mavo een maximale onderwijsbezetting kennen en haast geen bezetting hebben als het om sportverenigingen gaat. Het betreft hier allemaal gymzalen. Op de korte termijn zou nagegaan kunnen worden bij de betreffende scholen waarom het sportgebruik er niet is en of er mogelijkheden zijn om het sportgebruik door sportverenigingen wel te kunnen laten toenemen. Op de langere termijn zou in het kader van nieuwbouw c.q. renovatie nagegaan kunnen worden of gymzalen niet samen te voegen zijn tot een sportzaal of een sporthal zodat het sportgebruik kan toenemen. Hierbij kan ook gekeken worden naar een “aparte” ingang voor sportverenigingen. Aanbeveling 5: Zorg voor voldoende bergruimte in gym- en sportzalen en sporthallen Uit onderzoek blijkt dat de bergruimtes in gymzalen, sportzalen en sporthallen vaak krap bemeten worden. Wanneer er een standaard sportinventaris voor het onderwijs wordt neergezet zoals bokken, springkasten, trampolines, matten e.d. is er vaak onvoldoende of geen plek meer voor spullen van sportverenigingen. Vooral tafeltennisverenigingen, gymverenigingen, hockeyverenigingen, zaalvoetbal lopen hier tegenaan. Hou hier bij nieuwbouw en/of renovatie rekening mee.
Aanbeveling 6: Bouw voor de toekomst – zet in op multifunctioneel We zien in onze maatschappij dat onderwerpen als gezondheid en meer sporten en bewegen een steeds prominentere rol gaat spelen. Dit zal de komende decennia alleen maar toenemen. Op scholen worden meer en meer dynamische schooldagen ingevoerd. Naast gym uren gaan ook bewegen leren, pauzesport, naschoolse activiteiten worden ingezet. Hier zullen beweegvriendelijke schoolpleinen en gymzalen bij nodig zijn. Daarnaast neemt het aantal commerciële beweegactiviteiten (freerunning, bootcamp, 3x3 basketbal, dans, gymnastiek) en losse particuliere initiatieven toe. De verwachting is dat er ook meer gebruik gemaakt gaat worden van binnensportaccommodaties. Bouw daarom voor de toekomst. Een gymzaal staat 40 tot 60 jaar. Hou bij de bouw rekening met multifunctioneel en meer gebruik. Zorg voor voldoende grote en hoge zalen, zodat vakleerkrachten beweegonderwijs goed hun werk kunnen doen door beweeg motorische ontwikkeling te verbeteren en sportverenigingen dichtbij in een binnensportaccommodatie terecht kunnen. Belemmer nu niet voor de toekomst.
Vraag en aanbod binnensportaccommodaties gemeente Stichtse Vecht
11
Vraag en aanbod binnensportaccommodaties gemeente Stichtse Vecht
12