Monitoren maatschappelijke effecten - informatieve commissie 27 feb 2024.pdf

Monitoren maatschappelijke effecten • Fundament op orde: programma 2 Een begroting gericht op de toekomst • Project: Nieuwe opzet beleidsbegroting • Informatieve commissie 27 februari 2024

Agenda • Algemeen inleidend deel Waarom doen we dit? Wat hebben we gedaan tot nu toe? • Uitwerking van een set indicatoren voor een thema Hoe ziet het er uit in de jaarstukken?

27 februari 2024

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

2

Coalitieakkoord 2022-2026 • • • • • • • •

Doel fundament op orde: om een slagvaardige en betrouwbare lokale overheid te zijn voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties Dit doen we door te werken aan een toekomstgerichte begroting in overleg met het management van de ambtelijke organisatie. Een toekomstgerichte begroting geeft meer sturingsmogelijkheden Doel: om te komen tot een strategisch financieel meerjarenbeleid Noodzakelijk om de sturing te versterken, tijdig te kunnen anticiperen op ontwikkelingen en heldere keuzes te maken Nieuwe opzet van de begroting moet de raad beter in staat stellen om zijn kaderstellende en controlerende taak uit te voeren Het vastleggen van de maatschappelijke effecten die we willen bereiken en deze effecten (waar mogelijk) meetbaar maken draagt bij aan een transparante en betrouwbare overheid Keuzes maken: balans tussen de bestuurlijke ambities, de financiële situatie en de ambtelijke organisatie is een randvoorwaarde

27 februari 2024

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

3

Plan van aanpak & proces Plan van aanpak Een begroting van Stichtse Vecht gericht op de toekomst • Woordvoerdersoverleg 13 september 2022 (uitleg stappen nieuwe opzet beleidsbegroting 2023) • Concept 0.1 18 november 2022 • Definitief 2 februari 2023 • Vastgesteld college B&W 28 maart 2023 • Auditcommissie 6 juni 2023 (op 21 februari 2023 stand van zaken gedeeld) Proces met de raad • Werkbijeenkomsten raad (verslagen) • •

Informatieve commissie Raadsvoorstel

27 februari 2024

13 juni 2023 raad en ambtelijk 3 oktober 2023 raad, ambtelijk en portefeuillehouder 1 november 2023 raad, ambtelijk en portefeuillehouder 27 februari 2024 2 juli 2024 Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

4

Een begroting van Stichtse Vecht gericht op de toekomst (1) Stap

3e kw 2022

1. Beleidsbegroting 2023

(Opzet) Beleidsbegr. 2023

2. Onderzoek & analyse

4e kw 2022

1e helft 2023

2e helft 2023

Onderzoek & analyse

Onderzoek & analyse

1e helft 2025

2e helft 2025

Rapport conclusies

Bespreken college / directie

4. Effectindicatoren 2022-2026

Gesprek met Raad

Vaststellen Raad

Voorstel in KN 2024

Begroting 2024 vaststellen

27 februari 2024

2e helft 2024

Raad B2023

3. Aanpak en proces KN24

5A. Nieuw beleid 2024 e.v.

1e helft 2024

Ambtelijk voorbereiden

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

5

Een begroting van Stichtse Vecht gericht op de toekomst (2) 1e helft 2023

2e helft 2023

5B. Fin voorstellen KN2024

Dekkingsvoorstellen KN 2024

Strategisch financieel beleid

6.P&C cyclus 2023-2026

Voorstel P&C cyclus (Berap 23)

Voorstel P&C cyclus (geheel)

Stap

7. Implem. en borgen B2024 (25)

3e kw 2022

4e kw 2022

Begroting 2024

1e helft 2024

2e helft 2024

1e helft 2025

2e helft 2025

Berap 24 / Jaarrek. 23 / KN 25

Begroting 2025

Berap 25 / Jaarrek. 24 / KN 26

Begroting 2026

8. Evaluatie P&C-cyclus 2024

27 februari 2024

Evaluatie P&C-cyclus 2024

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

6

Werkbijeenkomsten met de raad • Oriënterende en verdiepende gesprekken • Ervaringen andere gemeenten en inspirerende voorbeelden • Doelenboom en indicatoren voor thema’s veiligheid, wonen en sociaal domein (oriënterend)

• Uitgangspunten • Verdieping op thema wonen: opgave voldoende betaalbare en passende woningen • Inventarisatie van thema’s

27 februari 2024

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

7

Planning & Control cyclus Raadsperiode (4 jaar) Liggen wij op koers om gewenste maatschappelijke effecten (lange termijn) te gaan bereiken?

4. Jaarstukken Juni jaar t+1 Activiteiten / prestaties op koers / gerealiseerd? In relatie tot gewenste maatschappelijke effecten.

Hebben wij gewenste maatschappelijke effecten bereikt of op koers om in volgende raadsperiode(n) te gaan bereiken?

3. Eindevaluatie (jaar 4)

1. Coalitie Akkoord 2. College werkprogramma

Jaarlijks P&C cyclus (ambtelijk) 2. Managementrapportages

1. Concernagenda, domein- en teamplannen

1. Kadernota Juli jaar t-1

Gewenste maatschappelijke effecten: bepalen, bijstellen en hoe te meten?

Bestuurlijke & strategische organisatie doelen

2. Begroting Programmaplan

3. Bestuursrapportage September jaar t

27 februari 2024

Jaarlijkse P&C cyclus (bestuurlijk) Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

November jaar t-1

8

Coalitieakkoord, beleidscycli en de Planning & Control cyclus 3. Eindevaluatie (jaar 4)

Hebben wij gewenste maatschappelijke effecten bereikt of op koers om in volgende raadsperiode(n) te gaan bereiken?

Raadsperiode (4 jaar)

2. College werkprogramma

Jaarlijkse P&C cyclus

Liggen wij op koers om gewenste maatschappelijke effecten (lange termijn) te gaan bereiken?

Gewenste maatschappelijke effecten: bepalen, bijstellen en hoe te meten?

1. Coalitie Akkoord

4. Jaarstukken

1. Kadernota

3. Bestuursrapportage

2. Begroting Programmaplan

Jaarlijks integrale afweging van ambities, capaciteit en geld (in balans brengen / houden) Rol raad: kaders stellen en controleren Rol college: uitvoeren en verantwoorden

Informatiebehoefte voor algemene beschouwingen, begrotingsbehandeling en verantwoordingsgesprek raad met college 3. Evalueren beleid

Beleidscyclus A nieuw

Beleidscyclus A bestaand

2. Monitoren beleid

Beleidscyclus Z bestaand Jaar -3

Jaar -2

27 februari 2024

Jaar -1

Jaar 0

1. Vaststellen beleid

Jaar 1

Jaar 2

Jaar 3

Jaar 4

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

Jaar 5

Jaar 6

Jaar 7

Jaar 8 9

Monitoren maatschappelijke effecten de raad stelt kaders 1. Doelomschrijving én doelenboom

2. Effect indicatoren Effect beleid Lange termijn blik 2-4 jaar of langer Causaal verband? Vooraf: gaan wij de juiste dingen doen om gewenst effect te bereiken? Achteraf: hebben activiteiten gewenst effect opgeleverd?

3. Prestatie indicatoren 4. Mijlpalen 27 februari 2024

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

Prestaties Korte termijn blik Komend begrotingsjaar ‘mijlpalen’ 5. Duiding bij causaliteit in P&C documenten!

10

Voldoende betaalbare en passende woningen (verdiepend gesprek) Effect beleid Lange termijn blik 2-4 jaar of langer Effecten, bezien vanuit: Causaal verband? • Gemeente? Vooraf: gaan wij de juiste • Ontwikkelaars? dingen doen om gewenst effect • Netwerk? te bereiken? Achteraf: hebben activiteiten gewenst effect opgeleverd?

• • • 27 februari 2024

Beleidskaders Bestemmingsplannen Omgevingsvergunningen

Projectontwikkelaars & woningcorporaties • Uitvoering woningbouwprojecten

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

Prestaties Korte termijn blik Komend begrotingsjaar ‘mijlpalen’

Prestaties, bezien vanuit: • Gemeente? • Ontwikkelaars? 11 • Netwerk?

Concept Uitgangspunten voor monitoring maatschappelijke effecten

27 februari 2024

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

12

Agenda • Algemeen inleidend deel Waarom doen we dit? Wat hebben we gedaan tot nu toe? • Uitwerking van een set indicatoren voor een thema Hoe ziet het er uit in de jaarstukken?

27 februari 2024

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

13

Overzicht bestuurlijke opgaven en prioriteiten (B2024) 1. Een betrokken en professionele ambtelijke organisatie

2. Een begroting gericht op de toekomst

3. Samenwerking en participatie

4. Een veilige gemeente voor iedereen

5. Voldoende betaalbare en passende woningen

7. Bereikbare, duurzame en verkeersveilige mobiliteit

8. Veilige en leefbare buurten, dorpen en landelijk gebied

9. Iedereen doet mee en hoort erbij

10. Huisvesting onderwijs

11. Toekomstbestendige economie en arbeidsmarkt in balans

27 februari 2024

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

6. Een klimaatbestendige leefomgeving en duurzame energievoorziening

14

Concept uitwerking Programma 4 Sociaal

Monitoren maatschappelijke effecten de raad stelt kaders 1. Doelomschrijving én doelenboom

2. Effect indicatoren Effect beleid Lange termijn blik 2-4 jaar of langer Causaal verband? Vooraf: gaan wij de juiste dingen doen om gewenst effect te bereiken? Achteraf: hebben activiteiten gewenst effect opgeleverd?

3. Prestatie indicatoren 4. Mijlpalen 27 februari 2024

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

Prestaties Korte termijn blik Komend begrotingsjaar ‘mijlpalen’ 5. Duiding bij causaliteit in P&C documenten!

16

1.

Programma 4. Sociaal Doelenboom 9. Iedereen doet mee en hoort erbij

Relaties met andere bestuurlijke opgaven en prioriteiten: • • •

4. Een veilige gemeente voor iedereen (programma 2 Veiligheid) 5. Voldoende en betaalbare passende woningen (programma 3 Fysiek) 8. Veilige en leefbare buurten, dorpen en landelijk gebied (programma 3 Fysiek)

Voorkomen is beter

Samen redzaam en verdraagzaam

Subdoel 1: we versterken de zelfredzaamheid van onze inwoners

Subdoel 1: er zijn sterke sociale verbindingen tussen inwoners in de wijken

Subdoel 2: we realiseren meer toegankelijke informele collectieve en algemene voorzieningen Subdoel 3: we zetten sterker in op vroeg signalering

27 februari 2024

Subdoel 2: er is een wijkgericht aanbod van voorzieningen en/of activiteiten Subdoel 3: we dragen bij aan het creëren van een leefomgeving waarin inwoners zich welkom en veilig voelen

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

Leefwereld inwoner is leidend

Iedereen doet mee Subdoel 1: we stimuleren economische participatie Subdoel 2: we stimuleren maatschappelijke participatie Subdoel 3: we zorgen voor goede ontwikkelmogelijkhe den

Subdoel 4: inwoners kunnen zichzelf zijn en worden gelijkwaardig behandeld in de samenleving

Thuis en dichtbij

Subdoel 1: inwoners wonen in een passende woning Subdoel 2: inwoners wonen zo thuis mogelijk Subdoel 3: inwoners wonen in een veilige en stabiele omgeving Subdoel 4: inwoners die dat nodig hebben ontvangen zorg en ondersteuning dichtbij

17

1.

Programma 4. Sociaal Beleidskaders 9. Iedereen doet mee en hoort erbij

Integraal beleidskader (IBK) Sociaal domein (3 juni 2020) Uitwerking IBK Sociaal domein (B&W 5 juli 2022) Beleidskaders dragen bij aan:

Voorkomen is beter

Samen redzaam en verdraagbaar

Iedereen doet mee

Regionale bestuursopdracht arbeidsmarktregio midden Utrecht met de vier resultaatgebieden 2022 (B&W 25 jan 2022)

X

X

Beleidsnota Samen in actie tegen armoede en schulden - Minima- en schuldhulpverleningsbeleid 2021-2024 (30 mrt 2021)

X

X

Actieplan Stichtse Vecht Werkt 2020 (B&W 26 nov 2019)

X

X

Lokale Inclusie Agenda 2021 (B&W 21 sep 2021)

X

Thuis en dichtbij

X

Beleidsnota Iedereen doet mee/doorontwikkeling Kansis (B&W 8 feb 2022)

X

X

Regionale Agenda Jeugd Utrecht West 2022-2025 (raad 21 december 2021)

X

X

X

X

X

X

X

X

Nota Sport en Bewegen Stichtse Vecht meer in beweging 2021 – 2025 (raad 21 Monitoren maatschappelijk X effecten (informatieve 27 februari december 2021)2024 commissie)

X

Regioplan Beschermd wonen U16 2023-2028 Nota Positief Gezondheidsbeleid, 2020 -2023 (raad 1 oktober 2019). Uitvoeringsprogramma's Gezond Gewicht, middelengebruik, mentale gezondheid, eenzaamheid (uitvoeringsplannen college 23 juni 2020)

X

Subsidieprogramma 2021 – 2024 (raad 3 juni 2020)

X

18

Programma 4 Sociaal Topindicatoren

1.

Effect

Doel

2.

3.

Omschrijving

Topindicatoren

We willen dat iedereen in Stichtse Vecht zich naar vermogen kan ontwikkelen, binnen zijn of haar mogelijkheden mee kan doen en aan de samenleving kan bijdragen.

7. Sociale kracht in Stichtse Vecht, bron Monitor Sociale Kracht (tweejaarlijks)

Voorkomen is beter

Inwoners ontvangen eerder en zo normaal mogelijke ondersteuning.

8. Zelfredzaamheid, bron Monitor Sociale Kracht (tweejaarlijks)

Samen redzaam en verdraagzaam

Inwoners helpen elkaar en hebben begrip voor elkaar. Waar nodig ondersteunen we.

9. Sociale samenhang in de buurt, bron Monitor Sociale Kracht (tweejaarlijks) 10. Mate van eenzaamheid, bron Monitor Sociale Kracht (tweejaarlijks)

Iedereen doet mee

Inwoners hebben een zinvolle dagbesteding, kunnen zich ontwikkelen en doen mee op hun eigen wijze.

11. Participatie, bron Monitor Sociale Kracht (tweejaarlijks)

Thuis en dichtbij

Inwoners kunnen prettig en veilig wonen in een passende woning en ontvangen zorg en ondersteuning dicht bij huis.

12. Jongeren met jeugdhulp - % van jongeren tot 18 jaar, bron CBS jeugd/GMSD 13. Aantal cliënten per 10.000 inwoners met een maatwerkarrangement WMO, bron CBS 14. Aantal unieke cliënten jeugd en WMO maatwerk via TIM SV, bron rapportages TIM SV

9. Iedereen doet mee en hoort erbij

27 februari 2024

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

19

Toelichting topindicatoren Sociaal domein •

De effecten meten we met de Monitor Sociale Kracht. De overall score ‘sociale kracht’ is gekoppeld aan het hoofd effect dat we nastreven. Het IBK kent vervolgens 4 hoofddoelen, waaraan we minimaal één onderliggende indicator hebben gekoppeld. Daarmee hebben we 5 hoofdindicatoren.

•

In het sociaal domein is sprake van een grote onzekerheid ten aanzien van de volume ontwikkeling qua zorgbehoefte en beheersbaarheid van de kosten. Dit geldt specifiek voor de WMO en jeugdzorg en uit zich in de kosten via onderaannemers (maatwerk) bij TIM SV. Specifiek hiervoor stellen we een aantal extra ‘topindicatoren’ voor die gekoppeld zijn aan het volume van de zorgvraag van jeugd en WMO (breed) en aantal cliënten die zorg en ondersteuning ontvangen via onderaannemers (maatwerk).

•

Naast de topindicatoren zijn we op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht een aantal indicatoren te presenteren in de begroting en jaarstukken. Een of meer van deze indicatoren heeft betrekking op de Participatiewet.

27 februari 2024

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

20

Programma 4 Sociaal Topindicatoren en duiding

2.

3.

Bestuurlijke opgave, prioriteit (going concern)

Top indicator

Effect / prestatie

Nulmeting

Realisatie

Realisatie

Realisatie

Iedereen doet mee en hoort erbij

7. Sociale kracht in SV

Effect

7,6 (2020)

7,5 (2016)

7,5 (2018)

Xx (2023)

8. Zelfredzaamheid

Effect

8,3 (2020)

8,3 (2016)

8,3 (2018)

Xx (2023)

9. Mate van eenzaamheid

Effect

8,2 (2020)

8,7 (2016)

8,6 (2018)

Xx (2023)

10. Sociale samenhang in de buurt

Effect

6,7 (2020)

6,2 (2016)

6,3 (2018)

Xx (2023)

11. Participatie

Effect

7,6 (2020)

7,5 (2016)

7,5 (2018)

Xx (2023)

12. Jongeren met jeugdhulp - % van jongeren tot 18 jaar (verplicht BBV nr. 27)

Prestatie

6,6 SV 10,7 NL (1e hj 2022)

12,1 SV 13,22 NL (2022 voorlopig)

10,5 SV 11,1 NL (1e hj 2023 voorlopig)

Daling én gelijk of lager gemiddelde NL

13. Aantal cliënten per 10.000 inwoners meet een maatwerkarrangement WMO (verplicht BBV nr. 26)

Prestatie

XX

XX

XX

Daling én gelijk of lager gemiddelde NL

14. Aantal unieke cliënten jeugd en WMO maatwerk via TIM SV

Prestatie

XXX (2022)

XXX (2023)

5.

Streefwaarde

Daling

Toelichting causaliteit activiteiten en effecten: Door meer in te zetten op eigen kracht en preventieve/collectieve oplossingen willen we problemen eerder te signaleren en zo normaal mogelijk op te lossen in de leefwereld van de inwoner. Daarmee houden we (specialistische) zorg en ondersteuning betaalbaar voor inwoners die dat echt nodig hebben.

27 februari 2024

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

21

Programma 4 Sociaal verplichte BBV indicatoren

Programma

Bestuurlijke opgave / prioriteit

4. Sociaal

Going concern

Taakvelden going concern

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.3 Inkomensregelingen

6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie

Verplichte BBV-indicatoren

20. Aantal personen per 10.000 inwoners met een een bijstandsuitkering 21. Aantal lopende re-integratieuitkeringen per 10.000 inwoners van 15 tot en met 64 jaar 22. % Kinderen tot 18 jaar in een uitkeringsgezin 23. Aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tot en met 64 jaar 24. Netto arbeidsparticipatie (% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking 25. % werkloze jongeren (16 tot en met 22 jarigen)

6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.7.1 Maatwerkdienstverlening 18+ 26. Aantal cliënten per 10.000 inwoners met een maatwerkarrangement Wmo 6.7.2 Maatwerkdienstverlening 18- 27. % jongeren van alle jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp 6.8.1 Geëscaleerde zorg 18+ 6.8.2 Geëscaleerde zorg 1828. % jongeren van alle jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming 29. % jongeren van alle jongeren tot 18 jaar met jeugdreclassering 30. % 12 tot en met 21 jarigen met een delict voor de rechter 7.1 Volksgezondheid

27 februari 2024

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

22

Programma 4 Sociaal Overige monitoring informatie • Periodiek de raad informeren in ‘informatieve commissies’. • Monitor Sociale Kracht – tweejaarlijks.

27 februari 2024

Monitoren maatschappelijk effecten (informatieve commissie)

23