Integraal Veiligheidsplan Stichtse Vecht 2023-2026.pdf

Integraal Veiligheidsplan Stichtse Vecht 2023 - 2026

Integraal Veiligheidsplan gemeente Stichtse Vecht 2023 - 2026

Vastgesteld door de gemeenteraad van Stichtse Vecht op 20 december 2022

I

Inhoudsopgave Voorwoord 4

Inleiding 5 Georganiseerde ondermijnende criminaliteit

6

Digitale veiligheid 8 Zorg & Veiligheid 10 Jeugd & Veiligheid 12 Buurt & Veiligheid 14 Risico- & Crisisbeheersing 16

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 gemeente Stichtse Vecht

3

Voorwoord Voor u ligt het derde Integraal Veiligheidsplan (IVP) van Stichtse Vecht dat de periode 2023-2026 bestrijkt. In het IVP staan de ambities en doelstellingen waarmee de gemeente regie voert op veiligheid. Voor het opstellen van dit veiligheidsplan hebben wij gesprekken gevoerd met inwoners over wat zij belangrijk vinden. Daarnaast zijn we in gesprek gegaan met onze veiligheidspartners (politie, openbaar ministerie, Veiligheidscoalitie Midden-Nederland en Veiligheidsregio Utrecht) en hebben wij trends en ontwikkelingen op het gebied van veiligheid geanalyseerd. De resultante van deze exercitie en onze analyses vormen de basis van voorliggend IVP. Veiligheid is een complexer wordend thema in een veranderende maatschappij. Gebeurtenissen die hun oorsprong vinden buiten onze gemeente kunnen sneller en eenvoudiger impact hebben op onze gemeente en het veiligheidsgevoel van inwoners. De coronapandemie en de maatschappelijke onrust die dit teweegbracht zijn in dit verband goede voorbeelden. Ook een breder maatschappelijk ongenoegen heeft zijn impact op het veiligheidsdomein, al dan niet gevoed door des- en misinformatie. Het gaat hier om een type ontwikkelingen die ook van ons als gemeente samen met onze veiligheidspartners aandacht en alertheid vraagt en niet onder één noemer te scharen is. In dit IVP hebben wij van digitale criminaliteit een geprioriteerd thema gemaakt.

We zien dat digitale criminaliteit (cybercrime) razendsnel toeneemt en dat we rekening moeten houden met incidenten die ontwrichtend kunnen zijn. In gesprekken met inwoners hebben wij gevraagd over wat voor soort crisis men zich het meest zorgen maakt. Het meest gegeven antwoord: een cyberaanval. Ook bij onszelf als gemeente, in samenwerking met de Chief Information and Security Officer (CISO), gaan we verder aan de slag met digitale veiligheid. Wij willen de kans op data- en informatielekken beperken tot een minimum en werken daarom aan bewustwording van medewerkers. We zien ook dat de (geestelijke) gezondheidszorg onder druk staat. Er is een tekort aan budget en personeel wat weer als gevolg heeft dat er een groter beroep wordt gedaan op de politie, gemeente, sociaal wijkteam, jongerenwerkers, huisartsen, maar zeker ook onze gemeentelijke handhavers. Zorgbehoevenden, zoals mensen die verward gedrag vertonen,

4

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 gemeente Stichtse Vecht

hebben vaker passende hulp nodig. Die komt niet van handboeien en een politiewagen. Deze problemen en complexiteit vereisen een domein overstijgende, integrale aanpak. In Stichtse Vecht willen wij veilige en leefbare buurten en dorpen. Ook ons buitengebied moet veilig en leefbaar blijven. Wij kiezen voor een balans in het voorkomen van criminaliteit en het aanpakken ervan. Als mensen toch afglijden richting crimineel gedrag pakken we dit aan. Wij richten ons hierin ook op jongeren. Zij moeten voldoende ruimte hebben om zich te ontwikkelen, maar dienen waar nodig ook begrensd te worden. Zeker de laatste jaren zien we hoe vatbaar en kwetsbaar jongeren zijn voor georganiseerde criminaliteit. Zij raken soms al op jonge leeftijd verstrikt in gewelddadige drugscriminaliteit. Eenmaal begonnen, is er geen weg meer terug. Wij willen daarom de komende jaren inzetten op voorlichting op scholen en het bieden van individueel handelingsperspectief aan jongeren. Bij het laatste gaat het onder meer om opleiding en werk maar ook om voldoende aanbod van activiteiten voor jongeren. In dit IVP vindt u geen blauwdruk voor hoe wij de komende vier jaar met veiligheid omgaan. Het is veeleer een veiligheidsagenda die dient als kompas hoe wij op een aantal specifieke thema’s samen met partners onze inzet willen plegen.

De uitvoeringsplannen die wij gaan maken zijn gebaseerd op de uitgangspunten en doelen in dit IVP. Tegelijkertijd blijven wij flexibel door in te spelen op onverwachte ontwikkelingen die op ons afkomen. Ik dank het team Openbare Orde en Veiligheid, onze veiligheidspartners, inwoners en ondernemers voor alle bijdragen en voorbereidingen om te komen tot dit IVP 2023-2026. Ik kijk er naar uit om ons de komende jaren samen in te zetten voor een veilig en weerbaar Stichtse Vecht.

drs. Ap Reinders Burgemeester gemeente Stichtse Vecht

I

Inleiding Het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 bevat ambities en doelstellingen waarmee de gemeente regie voert op veiligheid. De komende beleidsperiode staan zes thema’s centraal: Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit, Digitale Veiligheid, Zorg & Veiligheid, Jeugd & Veiligheid, Buurt & Veiligheid en Risico- en Crisisbeheersing. De doelstellingen binnen deze thema’s dragen bij aan de algemene ambitie: Algemene ambitie IVP 2023-2026

Een integrale aanpak om overlast verder terug te dringen, nieuwe crises te beheersen, nieuwe vormen van criminaliteit te bestrijden en het behouden van het veiligheidsniveau op traditionele vormen van criminaliteit.

Leeswijzer

Elk hoofdstuk beschrijft een geprioriteerd thema. De thema’s zijn opgebouwd volgens een vaste structuur. Ieder hoofdstuk begint met een duiding en aanleiding van het thema: waarom is dit een geprioriteerd thema in het IVP 2023-2026? Daaropvolgend staat een ambitie binnen dat thema beschreven en meerdere doelstellingen. Deze doelstellingen zijn waar mogelijk geformuleerd als beoogde maatschappelijke effecten. Met andere woorden: wat willen we bereiken en wat zullen onze inwoners en ondernemers hiervan merken? Tot slot staat beschreven wat we gaan doen om deze doelstellingen te bereiken.

Hoe verder?

Na vaststelling van het IVP 2023-2026 door de gemeenteraad worden per jaar en per thema uitvoeringsplannen opgesteld. Daarin vindt een nadere uitwerking plaats op project- en programmaniveau, in samenwerking met de veiligheidspartners. De burgemeester stelt als portefeuillehouder deze uitvoeringsplannen vast. Periodiek vindt vervolgens binnen de gezagsdriehoek (burgemeester, openbaar ministerie en politie) afstemming plaats over de gezamenlijke doelen, prioritering en capaciteit die hiervoor ook bij de politie vrij wordt gemaakt. Daarnaast wordt jaarlijks verantwoording afgelegd aan de gemeenteraad over de veiligheidsaanpak met behulp van de zogenaamde Veiligheidseffectrapportage in de gebruikelijke Planning & Control cyclus.

Wettelijk kader

De burgemeester is verantwoordelijk voor handhaving van de openbare orde en veiligheid, zoals het voorkomen van overlast en ordeverstoringen. Hij heeft daartoe het gezag over politie en brandweer. Volgens de Politiewet art. 38 en 39 stelt de gemeente minstens eens per vier jaar haar doelen op veiligheidsgebied vast. Met de vaststelling van dit IVP

2023-2026 stelt de gemeenteraad de doelen vast die mede input vormen voor het veiligheidsbeleid en de prioritering op regionaal niveau, waaronder de verdeling van politiecapaciteit.

Flankerend beleid handhaving, verkeer en leefbaarheid

Het veiligheidsdomein staat de komende jaren voor een aantal grote maatschappelijke opgaven, zoals u kunt lezen in dit IVP. Daarnaast is veiligheid een voorwaarde voor andere opgaven en onderwerpen binnen de gemeentelijke organisatie, waarvan de regie bij andere teams is belegd. Denk hierbij aan onderwerpen als handhaving, verkeersoverlast, parkeeroverlast, informatiebeveiliging, geluidsoverlast, hondenbeleid of beheer openbare ruimte. Hierbij wordt vanuit het team Openbare Orde en Veiligheid nauw samengewerkt met de betrokken teams.

Financiën

Met de jaarlijkse vaststelling van de begroting stelt de raad de financiële kaders voor het veiligheidsbeleid vast. De financiële kaders bepalen mede het ambitieniveau en de mate waarin projecten en programma’s kunnen worden vormgegeven om de veiligheid te borgen en te vergroten. Uitgangspunt van onderliggend IVP 2023-2026 is dat de ambities en doelstellingen worden bereikt met bestaande middelen.

Tot slot

Het veiligheidsbeleid stelt doelen en ambities voor de komende jaren vast. Dat laat onverlet dat de aanpak dynamisch en flexibel blijft om adequaat te kunnen inspelen op de actualiteit en nieuwe criminele fenomenen.

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 gemeente Stichtse Vecht

5

G

Georganiseerde ondermijnende criminaliteit Bij georganiseerde ondermijnende criminaliteit (kortweg: ondermijning) is sprake van verwevenheid tussen de onderwereld en bovenwereld, waarbij legale structuren worden gebruikt voor illegale activiteiten. Ondermijning is niet altijd zichtbaar, maar heeft wel voelbare en merkbare gevolgen voor de inwoners en ondernemers in onze gemeente. Ondermijning is een probleem, omdat het de veiligheid, leefbaarheid, economie, het rechtsgevoel en het gezag van de overheid ernstig aantast. Ondermijning komt in een grote verscheidenheid aan verschijningsvormen voor. Denk hierbij aan drugshandel, mensenhandel, (zorg)fraude, corruptie, oneerlijke concurrentie en afpersing. Criminelen willen zo veel mogelijk geld en macht vergaren. Daarbij hebben zij de beschikking over omvangrijke criminele vermogens en houden zij er andere normen en waarden op na waarbij grof geweld niet wordt geschuwd. Een dominante criminaliteitsvorm is drugscriminaliteit. Drugscriminaliteit hangt samen met andere misdrijven, zoals geweld, mensenhandel, plofkraken, witwassen en ondergronds bankieren. Criminelen vormen gezamenlijk een omvangrijk netwerk dat sterk verbonden is en snel reageert op interventies door de overheid.

Deze werkwijze stelt criminele netwerken in staat invloed uit te oefenen op maatschappelijke sectoren en ongewenste sociale druk uit te oefenen op de samenleving.

Ondermijning

Naast het gebruik van excessief geweld manifesteren drugscriminelen zich in wijken om respect en afhankelijkheid af te dwingen. Vooral in kwetsbare wijken rekruteren zij jongeren die het grote geld niet kunnen weerstaan of dwingen hen via afpersing mee te werken. Het blijkt in de praktijk vrijwel onmogelijk om na betrokkenheid bij een crimineel netwerk daar weer uit te komen. Afgelopen vier jaar is een aanpak ontwikkeld die kan worden voortgezet en uitgebouwd. Het momentum om door te pakken is nog nooit zo groot geweest als nu. Er is landelijke steun voor een stevigere aanpak van ondermijning. We hebben mede dankzij de samenwerking met veiligheidspartners, waaronder politie, openbaar ministerie en Regionaal Informatie en Expertise Centrum Midden Nederland (RIEC MN), een steeds betere informatiepositie. De regionale ambities zoals verwoord in het “Actieplan tegen ondermijnende drugscriminaliteit Midden-Nederland” bieden een goede uitgangspositie om de aanpak van ondermijning uit te bouwen. Ook in Stichtse Vecht zien we bovengenoemde vormen van ondermijning, zoals de productie en toenemende handel in drugs, witwassen van crimineel vermogen, fraude, bedreiging, intimidatie en (grof) geweld.

Bij georganiseerde ondermijnende criminaliteit (kortweg: ondermijning) is sprake van verwevenheid tussen de onderwereld en bovenwereld, waarbij legale structuren worden gebruikt voor illegale activiteiten.

WERKWIJZE • Zicht krijgen op blinde vlekken • Integrale handhavingsprojecten POLITIE

GEMEENTE

RIEC

BELASTINGDIENST

MELDPUNT ONDERMIJNING

THEMA’S

6

DRUGSCRIMINALITEIT

INTEGRITEIT

RISICOLOCATIES/ FENOMENEN/BRANCHES

WEERBAARHEID

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 gemeente Stichtse Vecht

Ambitie

Voorkomen en bestrijden van georganiseerde ondermijnende criminaliteit in Stichtse Vecht.

Wat willen bereiken? 1.

2. 3. 4.

Drugscriminaliteit en de negatieve effecten worden actief voorkomen en bestreden. Risicolocaties, fenomenen en branches zijn in beeld en worden bestreden. De overheid is integer en weerbaar tegen invloeden van ondermijning. Inwoners, in het bijzonder kwetsbare jongeren en ondernemers zijn weerbaar tegen ondermijning.

Wat gaan we hiervoor doen? 1. Drugscriminaliteit en de negatieve effecten worden actief voorkomen en bestreden. • Ten aanzien van het verstoren van criminele samenwerkingsverbanden (csv) versterken we de gezamenlijke informatiepositie van veiligheidspartners omtrent csv. • De integrale methodiek “Van signaal tot interventie” op basis van een betere informatiepositie verder ontwikkelen om signalen effectiever op te pakken. • Het maximaal benutten van het beschikbare instrumentarium door drugscriminaliteit strafrechtelijk, fiscaal en bestuursrechtelijk aan te pakken. 2. Risicolocaties, fenomenen en branches zijn in beeld en worden bestreden. • De bestaande integrale aanpak uitbreiden naar nieuwe verschijningsvormen van ondermijning. • Risicolocaties in beeld brengen en aanpakken met integrale controles. • De gezamenlijke informatiepositie versterken om signalen over fenomenen en branches (zoals mensenhandel) effectiever te kunnen oppakken.

3. De overheid is integer en weerbaar tegen invloeden van ondermijning. • Periodiek een “weerbaarheidsscan lokale overheid” uitvoeren, om kwetsbaarheden in de gemeentelijke organisatie in kaart te brengen en op basis van actuele informatie risico’s te beheersen. • Maximaal benutten van bestuurlijk instrumentarium voor het opwerpen van barrières tegen ondermijning, onder andere door het toepassen van het instrument Bibob. 4. Inwoners, in het bijzonder kwetsbare jongeren en ondernemers zijn weerbaar tegen ondermijning. • Inwoners en ondernemers bewust maken van signalen en de gevolgen van ondermijning, zodat zij minder snel verleid worden om met de georganiseerde criminaliteit “zaken” te doen. • Inwoners en ondernemers bewust maken van meldpunten om signalen van ondermijning (anoniem) te melden. • ‘Jonge aanwas’ bewust en weerbaar maken en het aantal jongeren dat verleid wordt om in de georganiseerde criminaliteit terecht te komen terugdringen. En jongeren die in de kluwen van de georganiseerde criminaliteit terecht zijn gekomen – voor zover mogelijk – terughalen en de nodige zorg geven. • Maatschappelijk tegenwicht vergroten richting ondermijning, door het aangaan van publiekprivate samenwerkingsverbanden.

“Een preventieve aanpak om jongeren uit drugscriminaliteit te houden is belangrijk. Alleen repressief drugshandelaren aanpakken is geen oplossing voor het probleem.” - inwoner

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 gemeente Stichtse Vecht

7

D

Digitale veiligheid De impact van digitale criminaliteit blijft toenemen. Mede door corona is de digitalisering in een versnelling terecht gekomen. De beveiliging is echter niet meegegroeid. Digitale criminaliteit verandert razendsnel: van WhatsApp fraude en fraude met online aankopen naar helpdeskfraude en diefstal van cryptomunten. De dreiging van digitale criminaliteit heeft inmiddels een permanent karakter. De samenleving moet rekening houden met incidenten die kunnen leiden tot veel persoonlijk leed, schade en zelfs maatschappelijke ontwrichting.

Daarnaast neemt de intensiteit van online oproepen tot verstoringen van de openbare orde overal in Nederland toe. Dit hangt samen met een toenemend maatschappelijk ongenoegen en het feit dat op internet relatief anoniem gecommuniceerd kan worden. De bevoegdheden van de burgemeester sluiten echter steeds minder goed aan op deze digitale ontwikkelingen. Burgemeesters hebben immers (nog) geen online bevoegdheden. Denk aan een ‘digitaal gebiedsverbod’ bij herhalende oproepen tot rellen en geweld.

Op dit moment is gijzelsoftware de meest dominante dreiging. De financiële schade loopt landelijk jaarlijks in de miljoenen euro’s. Daarnaast is een opvallende trend ‘social engineering’: criminelen die hun slachtoffers bepaalde gegevens ontfutselen om zich daarmee later overtuigend voor te doen als een ander en het slachtoffer zo geld of gegevens afhandig maken. Dit vormt een grote bedreiging voor de informatiebeveiliging van particulieren, overheidsorganisaties en bedrijven. Zo zijn informatielekken in veel gevallen geen technisch falen maar menselijke fouten. En zien we dat in de praktijk de impact enorm kan zijn wanneer het mis gaat, zoals bij de Universiteit van Maastricht, de gemeente Hof van Twente of de gemeente Buren.

Tevens worden we steeds afhankelijker van digitale systemen en de onderlinge verbondenheid van die systemen. Onderlinge verbondenheid creëert immers gemak en efficiëntie, maar kan daarmee ook tot extra risico’s leiden. Vanwege deze keteneffecten wordt de impact van cyberincidenten steeds groter en onzekerder. Voorbeelden van kwetsbaarheden door onderlinge verbondenheid van systemen in Stichtse Vecht zijn de op afstand bedienbare bruggen en sluizen, slagbomen bij spoorwegovergangen en verkeerslichten. Grootschalige uitval van systemen kan leiden tot maatschappelijke ontwrichting. In het kader van risico- en crisisbeheersing worden in veiligheidsregioverband voorbereidingen getroffen om deze risico’s te beheersen.

Digitale Veiligheid

CYBERCRIMINALITEIT

• Bewustwording en ondersteuning van inwoners over fraude en oplichting

WERKWIJZE

• Bewustwordingscampagnes binnen gemeentelijke organisatie • Onderzoek naar risico’s en dreigingen bij interne systemen • Werken naar beheersing van risico’s en bedreigingen

VNG

GEMEENTE

INFORMATIEBEVEILIGING

POLITIE

CYBERCRISIS

• Onderzoek naar fysieke kwetsbaarheden in de gemeente

• Opzetten meldpunt en assistentie bij cyberincidenten voor middel- en grote bedrijven

VRU

• Gezamenlijke aanpak online verstoringen

8

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 gemeente Stichtse Vecht

Ambitie

Een gemeente waarin inwoners en ondernemers weerbaar zijn tegen risico’s en dreigingen van de snel digitaliserende maatschappij.

Wat willen bereiken? 1.

2. 3.

De kans op data- en informatielekken vanuit de gemeente is minimaal. De impact van cyberincidenten en -crises wordt zo veel mogelijk beperkt. Digitaal kwetsbare inwoners zijn in beeld en worden zo goed mogelijk ondersteund.

Wat gaan we hiervoor doen? 1. De kans op data- en informatielekken vanuit de gemeente is minimaal. • In samenwerking met de Chief Information Security Officer (CISO) maken we de gemeentelijke organisatie bewust van de risico’s en kenmerken van phishing mails. • In samenwerking met de CISO gaan we onderzoeken welke digitale risico’s en dreigingen ten aanzien van de interne systemen kunnen zorgen voor maatschappelijke onrust en crises. • De relevante risico’s en dreigingen beheersen door middel van relevante programma’s.

2. De impact van cyberincidenten en -crises wordt zo veel mogelijk beperkt. • We brengen in kaart en minimaliseren de voornaamste kwetsbaarheden en risico’s in de fysieke leefomgeving, die tot maatschappelijke ontwrichting kunnen leiden vanwege de keteneffecten. • In samenwerking met de VNG, VRU, politie en andere partners ontwikkelen we een aanpak om online verstoringen aan te kunnen pakken. • We zetten een centrale voorziening op voor middel- en kleine bedrijven (MKB) om cyberincidenten te melden en zo nodig gespecialiseerde IT-security assistentie te krijgen bij digitale noodsituaties. 3. Digitaal kwetsbare inwoners zijn in beeld en worden zo goed mogelijk ondersteund. • Bewustwording en weerbaarheid van inwoners over digitale fraude en oplichting. • Ondersteuning bieden aan digitaal-kwetsbaren.

In 2021 werd 17 procent van de personen in Nederland slachtoffer van een vorm van online criminaliteit

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 gemeente Stichtse Vecht

9

Z

Zorg & Veiligheid

Steeds vaker krijgen we te maken met inwoners met een opeenstapeling van persoonlijke problemen zoals psychische klachten, het zich niet thuis voelen in de samenleving of een verslaving. Inwoners zijn in deze gevallen vaak onvoldoende in staat om hun situatie zelf te veranderen. Wetgeving, financieringsstromen, regels en indicaties zijn ingewikkeld. Voor kwetsbare mensen met gebrekkig coördinerend vermogen is het vaak moeilijk uit te vinden bij welk ‘loket’ ze moeten zijn voor de juiste hulp.

maakt dat het zowel om veiligheidsproblematiek als zorgproblematiek kan gaan. Daarbij komt dat deze kwetsbare inwoners met meervoudige problematiek hierdoor vaak te maken krijgen met een overheid die ingewikkeld en veelal gefragmenteerd georganiseerd is. Organisatiestructuren zijn complex en niet altijd is duidelijk welke organisatie of afdeling verantwoordelijk is. Dit maakt een effectieve uitvoering voor professionals ingewikkelder. Met alle gevolgen van dien voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt.

De gevolgen van de decentralisatie van zorgtaken en bijbehorende bezuinigingen maakt dat zorgproblematiek verschuift naar veiligheidsproblematiek. De problemen kunnen zo groot worden dat ze een gevaar voor zichzelf of hun omgeving vormen en overlast en veiligheidsproblemen veroorzaken. De complexiteit is er mede in gelegen dat deze inwoners zowel dader als slachtoffer kunnen zijn. Dat

In Stichtse Vecht zien wij een toename van meldingen bij politie over personen die verward gedrag vertonen. Dit betreft in veel gevallen cases waarbij passende zorg nodig is, maar de overlast of onveilige situatie leidend is in de aanpak.

Zorg & Veiligheid

Top-X is een lijst van personen welke overlast en/of crimiAANTAL naliteit veroorzaken. Om een gedragsverandering van een TOPX- E R S IN 2022: persoon (Top-X) te bewerkstelligen is een hulpverleningsen/of justitieel traject noodzakelijk, waarin aandacht wordt besteed aan alle leefgebieden.

9

THEMA’S • Adequate zorg en vroegsignalering • Handelingsperspectief bieden • Begrijpelijke informatie voor hulpbehoevenden

ÉÉN MANIER VAN WERKEN

ZORGPARTNERS POLITIE

WONINGCORPORATIE

GEMEENTE

PERSOONSGERICHTE AANPAK

#@!?#*

Een aanpak gericht op de persoon en waar nodig het gezin waarbij bestuurlijke-, straf- en z orgmaatregelen worden ingezet. JONGERENWERK

10

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 gemeente Stichtse Vecht

LEERPLICHT

Ambitie

Een gemeente waar maatwerk wordt geleverd voor inwoners met meervoudige problematiek waardoor overlast en onveilige situaties tot een minimum wordt beperkt.

Wat willen bereiken? 1.

2.

3.

Inwoners kunnen rekenen op adequate zorg en maatregelen voor personen die door hun gedrag overlast en onveilige situaties veroorzaken. Inwoners beschikken over handelingsperspectief voor de omgang met personen die verward of verdacht gedrag vertonen. Inwoners met meervoudige problematiek hebben te maken met een minder gefragmenteerde overheid.

Wat gaan we hiervoor doen? 1. Inwoners kunnen rekenen op adequate zorg en maatregelen voor personen die door hun gedrag overlast en onveilige situaties veroorzaken. • Door effectieve samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners wordt middels een persoonsgerichte aanpak op zwaardere meervoudige persoonsproblematiek geacteerd om overlast en onveilige situaties te doen stoppen. • Informatiedeling tussen zorg- en veiligheidspartners over enkelvoudige overlastproblematiek vindt in een vroegtijdig stadium plaats (vroegsignalering), waardoor partijen eerder in staat zijn om tot een gezamenlijke aanpak te komen. • Complexe zorg- en veiligheidsvraagstukken worden onder regie van de gemeente middels een persoonsgerichte aanpak integraal benaderd. • Gedetineerden worden tijdens detentie voorbereid op een veilige terugkeer naar de samenleving voor henzelf en hun omgeving.

2. Inwoners beschikken over handelingsperspectief voor de omgang met personen die verward of verdacht gedrag vertonen. • Inwoners worden bewust gemaakt van signalen van radicalisering, mensenhandel, huiselijk geweld, stalking of personen die verward gedrag vertonen. • Inwoners weten waar ze terecht kunnen met signalen. 3. Inwoners met meervoudige problematiek hebben te maken met een minder gefragmenteerde overheid. • Inwoners met meervoudige problematiek kunnen op toegankelijke en begrijpelijke wijze informatie inwinnen. • Zorgpartners voelen zich verantwoordelijk voor elke hulpbehoevende die zich bij hun instantie meldt. • Hulpvragen van inwoners met meervoudige problematiek worden adequaat opgepakt. • Onder regie van de gemeente wordt periodiek de integrale samenwerking tussen zorg- en veiligheidsinstanties gemonitord en geëvalueerd.

“Hulpbehoevenden zouden minder van het kastje naar de muur moeten worden gestuurd” - inwoner

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 gemeente Stichtse Vecht

11

J

Jeugd & Veiligheid

Het is belangrijk dat jongeren in een veilige omgeving kunnen opgroeien. Het opzoeken van de grenzen van het toelaatbare kan onderdeel zijn van een gezonde ontwikkeling van jongeren. Dit kan echter door omwonenden ervaren worden als overlast gevend. Wanneer er sprake is van overlast hangt mede af van percepties, normen en waarden. Tegelijkertijd gaan jongeren soms ook objectief gezien over de grenzen heen van het toelaatbare. Denk aan rommel op straat gooien, vernieling van publieke eigendommen of fietsen- of winkeldiefstal. Dit gebeurt veelal in groepsverband en door groepsdruk. Soms gaat dit van kwaad tot erger en maken jongeren zich schuldig aan intimidatie, bedreigingen of gewelden drugsmisdrijven.

relatief gemakkelijk te verkrijgen is, de aantrekkingskracht van het grote geld en het feit dat jongeren consequenties van besluiten minder goed kunnen overzien. Zij zijn minder weerbaar tegen bepaalde verleidingen en tegenwoordig wordt geen enkel middel geschuwd om kwetsbare jongeren te dwingen of te lokken. Eenmaal een voet binnen maakt het heel moeilijk nog te ontsnappen aan de harde drugswereld. Met veruit het grootste gedeelte van de jongeren in Stichtse Vecht gaat het goed. Er zijn echter ook jongeren in Stichtse Vecht die volgens omwonenden voor overlast zorgen en jongeren die objectief grenzen overschrijden. Daarnaast zijn ook in Stichtse Vecht jongeren die verstrikt zijn geraakt of dreigen te raken in de georganiseerde drugscriminaliteit.

Jongeren lopen daarnaast het risico verstrikt te raken in de georganiseerde drugscriminaliteit. Dit komt vooral door de combinatie van het feit dat drugs

Jeugd & Veiligheid

WERKWIJZE





ZORG

POLITIE

GEMEENTE

JONGERENWERK

• Vroegsignalering • Groepsscan • Jeugd In Beeld-overleg

ONTMOETINGSPLEKKEN

PREVENTIE EN VOORLICHTING

ALCOHOL & DRUGS

SCHOOL

• Aanspreken op alcohol drinken op straat • Drugshandel • Aanspreken op drugsgebruik

12

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 gemeente Stichtse Vecht

Ambitie

Een gemeente waarin jongeren zich in een veilige omgeving kunnen ontwikkelen en structurele jongerenoverlast nauwelijks voorkomt.

Wat willen bereiken? 1.

2.

3.

4.

De door inwoners en ondernemers ervaren overlast door jongeren is minimaal. Jongeren kunnen negatieve onderlinge groepsdruk weerstaan die kan leiden tot keuzes die hun toekomst negatief kunnen beïnvloeden. Voorkomen dat jongeren, die de grenzen van het toelaatbare hebben overschreden, verder afglijden. Voorkomen dat jongeren in aanraking komen met de georganiseerde (drugs)criminaliteit.

Wat gaan we hiervoor doen? 1. De door inwoners en ondernemers ervaren overlast door jongeren is minimaal. • Samen met inwoners, ondernemers en jongeren wordt gewerkt aan duurzame oplossingen om overlast tot een aanvaardbaar niveau te beperken. • Het divers en passend aanbod aan faciliteiten en activiteiten voor jongeren wordt vergroot. • Er wordt handelingsperspectief geboden aan inwoners en ondernemers wanneer zij jeugdoverlast ervaren. • De samenwerking tussen jongerenwerk, inwoners, ondernemers, jeugdboa’s en andere handhavingsinstanties wordt verder verstevigd. 2. Jongeren kunnen negatieve onderlinge groepsdruk weerstaan die kan leiden tot keuzes die hun toekomst negatief kunnen beïnvloeden. • De gemeente faciliteert scholen met verschillende lesprogramma’s, waaronder die over groepsdruk gaan, om actief bij te dragen aan het weerbaar maken van jongeren om verkeerde keuzes te voorkomen. • Ouders, verzorgers en docenten worden bekend gemaakt met signalen van grensoverschrijdend gedrag en jongeren die dreigen af te glijden richting criminaliteit. • Ouders, verzorgers en docenten krijgen een handelingsperspectief om met jongeren op een effectieve manier in gesprek te kunnen over verkeerde keuzes.

3. Voorkomen dat jongeren, die de grenzen van het toelaatbare hebben overschreden, verder afglijden. • Jongeren die afglijden richting (drugs)criminaliteit of structureel ernstige overlast veroorzaken kunnen rekenen op een integrale maatwerkaanpak op persoons- en groepsniveau onder regie van de gemeente, waarbij jongeren zowel begrensd worden als perspectief en hulp wordt geboden. 4. Voorkomen dat jongeren in aanraking komen met de georganiseerde (drugs)criminaliteit. • Iedere jongere in de bovenbouw van het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs in Stichtse Vecht wordt bekend gemaakt met de signalen, de gevaren en de gevolgen van georganiseerde (drugs)criminaliteit en het gebruik van verdovende middelen. • Iedere jongere in de bovenbouw van het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs in Stichtse Vecht wordt handelingsperspectief geboden waar zij signalen of zorgen kunnen delen.

“Jongeren hebben perspectief nodig”

“Er moeten voldoende faciliteiten zijn om zich te kunnen vermaken” - inwoner

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 gemeente Stichtse Vecht

13

B

Buurt & Veiligheid

Het veiligheidsgevoel van inwoners daalt de laatste jaren. Tegelijkertijd daalt ook het aantal woninginbraken, fietsendiefstallen, autokraken, straatroven en andere ‘traditionele’ vormen van criminaliteit. Er is echter een verschuiving merkbaar van deze traditionele vormen van criminaliteit naar meer ongrijpbare vormen van criminaliteit, zoals drugshandel, mensenhandel, maar ook digitale criminaliteit. Dat betekent echter niet dat traditionele vormen van criminaliteit verdwijnen. Juist deze vormen van criminaliteit, zoals woninginbraken, kunnen forse impact hebben op het veiligheidsgevoel van inwoners. Ondanks de opkomst van de meer ongrijpbare vormen van criminaliteit is het van belang om de aanpak van traditionele vormen van criminaliteit te continueren. Daarnaast zien we meer spanning ontstaan in de samenleving, welke effect heeft op het veiligheidsgevoel. Zo is sprake van een veranderende bevolkingssamenstelling door meer immigratie en bevolkingsgroei en wonen mensen letterlijk dichter op elkaar. Als gevolg hiervan kan woonoverlast vaker en in ernstigere mate voorkomen en de leefbaarheid onder druk komen te staan.

Meer dan voorheen wordt polarisatie, discriminatie en een dalend vertrouwen in de overheid ervaren. Ook dit levert spanning in de samenleving op. Dit zijn ontwikkelingen die onveiligheidsgevoelens versterken. Dit terwijl juist sociale cohesie in de buurt, goede kwaliteit van leven en thuisgevoel bijdragen aan het gevoel van veiligheid. Nadrukkelijke verbinding tussen inwoners maar ook tussen inwoners en overheid is van essentieel belang. Daarbij zijn participerende inwoners niet meer weg te denken uit de samenleving. Veel inwoners voelen zich nauw betrokken bij hun wijk of omgeving en zetten zich graag in om een steentje bij te dragen. Ook in Stichtse Vecht zien wij deze trends. Zo zien wij afgelopen jaren een dalend veiligheidsgevoel onder inwoners. Daartegenover zie wij ook in Stichtse Vecht een dalend aantal geregistreerde klassieke criminaliteitsdelicten en uiten inwoners soms extreme standpunten, online maar ook in de publieke ruimte.

Buurt & Veiligheid

i

BUURTBEMIDDELING

BEWUSTWORDINGSCAMPAGNES

• Bewustwordingscampagnes • Donkere Dagen Offensief • Week van de V eilighe d

Zorg

Oud

en

dat

w

Attentie!

N i eu

Gemeente Stichtse Vecht wil samen met de politie de overlast van vuurwerk rondom Oud en Nieuw

Jongerenoverlast?

Elke gestolen fiets is er één teveel. D aarom deze 5 tips:

en de gevolgen als je deze overtreedt. Laten we er met elkaar

Tips

•

Bewaar vuurwerk op een veilige, droge plek.

•

Draag geen kleding van snel brandbare synthetische stoffen.

•

Stop vuurwerk nooit in je zakken.

•

Lees voor het afsteken de gebruiksaanwijzing.

•

Gebruik een aansteeklont en een veiligheidsbril.

•

Steek geen vuurwerk uit je hand af.

•

Zet vuurpijlen in een fles die stevig rechtop staat.

•

Neem na het aansteken direct zes meter afstand.

•

Laat vochtig en oud vuurwerk liggen.

•

Steek vuurwerk dat weigert niet opnieuw af.

buurtpreventie

Voorkom fietsendiefstal!

zoveel mogelijk beperken. Hieronder staan de veiligheidstips op een rij. Op de achterkant kun je lezen wat de regels zijn voor zorgen dat Oud en Nieuw voor iedereen een feest blijft.

v ei l i g h ei d s

1. Zet uw fiets altijd op slot én v ast, ook als u maar even weg bent. 2. Gebruik een goedgekeurd slot. 3. Maak zoveel mogelijk gebruik van bewaakte fietsenstallingen. 4. Noteer de kenmerken (frame- en/of chipnummer, kleur, merk etc.) van uw fiets. 5. Zet uw fiets in het zicht. 6. Zie je een verdachte situatie? Bel 112!

Lees wat u kunt doen op:

Toch slachtoffer van diefstal? Doe altijd aangifte bij de politie.

Nieuwe leden buurtpreventie gezocht! Bewoners zijn de oren en de ogen van de wijk. Zij weten als geen ander wat de normale gang van zaken is binnen hun straat en zien en horen ook snel wanneer dat afwijkt. De WhatsApp groepen en de Signaleringsteams zijn ervoor om te reageren als er iets vreemd of verdacht is. Vindt u het ook belangrijk dat de veiligheid in uw straat optimaal blijft? En wilt u daaraan meewerken? Geef u dan op voor de WhatsApp groep en/of het Signaleringsteam bij u in de buurt. U kunt zich aanmelden via een formulier op onderstaande website.

www.buurtpreventiestichtsevecht.nl

www.stichtsevecht.nl/ jongerenoverlast

CAMERATOEZICHT MAATSCHAPPELIJKE BETROKKENHEID

• Vast cameratoezicht in horecagebieden en stationsgebieden Maarssen en Breukelen en flexibel cameratoezicht.

• Burgerinitiatieven • Burgerparticipatie

GEMEENTE

• Vaker toetsing veiligheidsgevoel van inwoners met de Veiligheidsmonitor (enquête).

BABBELTRUCS

€€?

CRIMINALITEIT

Autokraken

Fietsendiefstallen Woninginbraken

14

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 gemeente Stichtse Vecht

Ambitie

Inwoners en ondernemers voelen zich veilig, het aantal traditionele geregistreerde misdrijven stijgt niet en de sociale cohesie en participatie zijn optimaal.

Wat willen bereiken? 1.

2.

3.

4.

Het veiligheidsgevoel onder inwoners en ondernemers verbetert. Het aantal traditionele vormen van criminaliteit, zoals woninginbraken, fietsendiefstal, autokraken, winkeldiefstal, vernielingen en vandalisme, wordt niet hoger dan tot op heden het geval is. Inwoners spreken elkaar aan wanneer sprake is van ervaren (woon)overlast en weten de weg te vinden naar de instanties die daar professioneel bij kunnen ondersteunen. Inwoners voelen zich betrokken en verantwoordelijk voor de veiligheid in hun wijk of omgeving en zetten zich daarvoor in.

Wat gaan we hiervoor doen? 1. Het veiligheidsgevoel onder inwoners en ondernemers verbetert. • Nauw in contact staan met inwoners om te weten wat in de wijk speelt zodat samen aan een veilige buurt kan worden gewerkt. • Stimuleren van sociale controle, vergroten van de meldingsbereidheid en signalering door inwoners en ondernemers zelf om onveilige situaties te voorkomen. • Jaarlijks representatieve enquêtes afnemen om het veiligheidsgevoel van inwoners te meten en door de tijd heen te kunnen volgen.

2. Het aantal traditionele vormen van criminaliteit wordt niet hoger dan tot op heden het geval is. • Nauwe samenwerking met veiligheidspartners, inwoners en ondernemers behouden om veel voorkomende vormen van criminaliteit te bestrijden. • Inzetten van passende maatregelen voor een veilige en leefbare buurt. 3. Inwoners spreken elkaar aan wanneer sprake is van ervaren (woon)overlast en weten de weg te vinden naar de instanties die daar professioneel bij kunnen ondersteunen. • De inzet van buurtbemiddeling stimuleren, zodat inwoners in een vroegtijdig stadium zelf bijdragen aan de oplossing. 4. Inwoners voelen zich betrokken en verantwoordelijk voor de veiligheid in hun wijk of omgeving en zetten zich daarvoor in. • Maatschappelijke betrokkenheid en burgerinitiatieven worden gestimuleerd en gefaciliteerd.

“Ik vind het belangrijk dat er nog steeds aandacht is voor de aanpak van traditionele criminaliteit. Ik voel mij veiliger als ik weet dat mijn buren alert zijn op bijvoorbeeld ladders die tegen woningen staan” - inwoner

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 gemeente Stichtse Vecht

15

R

Risico- & Crisisbeheersing

Risicobeheersing is het verkleinen van de kans dat een risico of dreiging daadwerkelijk uitmondt in een incident of crisis. Crisisbeheersing gaat over het verkleinen van de gevolgen van een crisis en zo snel mogelijk terugkeren naar een ‘normale’ situatie. Hiermee trachten we de veiligheid te vergroten en de veiligheidsrisico’s te beperken binnen onze gemeente. De burgemeester is het bevoegd gezag bij rampen, crises en (dreigende) openbare ordeverstoringen. Openbare orde incidenten en crises worden steeds complexer, duren langer, zijn in toenemende mate gemeentegrens overschrijdend en er zijn steeds meer partijen bij betrokken. Naast de klassieke veiligheidspartners, zoals brandweer, GHOR en politie, werken wij steeds meer samen met partners die een kritieke of specialistische functie hebben. Denk aan de energiemaatschappij, drinkwaterleverancier, openbaar vervoersinstantie en omgevingsdienst.

Rampen en crises treffen al snel meerdere beleidsterreinen, systemen en kritische infrastructuren. Ze brengen steeds grotere strategische uitdagingen met zich mee, vanwege de toenemende potentiële impact op inwoners en ondernemers. Omdat crises tegenwoordig ook vaak langdurig van aard zijn, vraagt dit om een nieuwe manier van denken en een nieuwe benadering van de crisisorganisatie. Daarnaast bestaat ook nog steeds de kans op een korte, onverwachte (flits)ramp. Op regionaal niveau, in de Veiligheidsregio Utrecht, wordt periodiek een risicoprofiel en bijbehorend beleidsplan opgesteld, om de actuele fysieke risico’s en dreigingen in kaart te brengen en hoe deze te beheersen. Ook Stichtse Vecht heeft te maken met aanzienlijke potentiële risico’s, mede vanwege de ligging. Denk aan de verkeersader A2, de drukke vaarroute Amsterdam-Rijnkanaal, maar ook aan bedrijven met gevaarlijke stoffen, zoals Enviem Oil Nederland.

Risico- en crisisbeheersing

Als er een ramp of crisis uitbreekt werken brandweer, GHOR, gemeente en politie samen. De Gecoördineerde Regionale IncidentbestrijdingsProcedure (GRIP) bepaalt hoe de coördinatie tussen de hulpverleningsdiensten verloopt.

LANGDURIGE STRATEGISCHE CRISES

LOKALE CRISISORGANISATIE

BEPERKEN RISICOVOLLE SITUATIES BIJ EVENEMENTEN

POLITIE

GEMEENTE

ALARMERING, PREVENTIE EN VOORLICHTING

OTO Opleiden, Trainen, Oefenen.

GHOR

BR ANDWEER

16

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 gemeente Stichtse Vecht

Ambitie

Adequaat optreden bij de (dreiging van) incidenten, rampen en (langdurige) crises en daarmee de impact voor inwoners en ondernemers beheersen.

Wat willen bereiken? 1.

2.

3.

4.

De samenleving keert na een ramp of crisis zo snel mogelijk terug naar normaal, door de juiste keuzes te maken in de aanloop naar en tijdens een ramp of crisis. Zelfredzame inwoners zijn behulpzaam tijdens incidenten, crises en rampen om verminderd zelfredzamen te helpen. Situaties die kunnen leiden tot maatschappelijke onrust worden tijdig gesignaleerd en in de kiem gesmoord. Het aantal risicovolle situaties bij publieksevenementen wordt tot een minimum beperkt.

Wat gaan we hiervoor doen? 1. De samenleving keert na een ramp of crisis zo snel mogelijk terug naar normaal, door de juiste keuzes te maken in de aanloop naar en tijdens een ramp of crisis. • Doorontwikkelen van de operationeel georiënteerde crisisbeheersingsorganisatie naar een strategische crisisbeheersingsorganisatie. • De mate van geoefendheid van gemeentelijke sleutelfunctionarissen op pijl brengen en houden. • Doorontwikkelen van de gemeentelijke crisisprocessen ‘Bevolkingszorg’. • Zorgen voor een effectieve inrichting en inzet van de crisisorganisatie bij met name langdurige crises, zodat de reguliere dienstverlening van de gemeente zo min mogelijk onder druk komt te staan en de impact op inwoners en ondernemers zo veel mogelijk wordt beperkt.

2. Zelfredzame inwoners zijn behulpzaam tijdens incidenten, crises en rampen om verminderd zelfredzamen te helpen. • Versterken en benutten van (zelf)redzaamheid door middel van trainingen, workshops en voorlichting voor inwoners over handelingsperspectief en levensreddende vaardigheden bij noodsituaties. 3. Situaties die kunnen leiden tot maatschappelijke onrust worden tijdig gesignaleerd en in de kiem gesmoord. • De informatiepositie verbeteren om te kunnen monitoren bij maatschappelijke onrust wat er leeft onder inwoners van Stichtse Vecht. Hiertoe samenwerking zoeken met organisaties, verenigingen en instanties die middenin de samenleving staan en hieraan kunnen bijdragen. • In samenwerking met deze instanties de nodige keuzes maken om maatschappelijke onrust (en spanningen in de samenleving) gezamenlijk te beheersen. 4. Het aantal risicovolle situaties bij publieksevenementen wordt tot een minimum beperkt. • Adviseren op veiligheidsaspecten bij aanvragen van vergunningen voor (middel)grote en risicovolle publieksevenementen (zogenaamde B- en C-evenementen). • Samen met de partnerdiensten organiseren van een integrale schouw voor de start van risicovolle publieksevenementen.

Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 gemeente Stichtse Vecht

17

Gemeente Stichtse Vecht Bezoekadres: Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postadres: Postbus 1212, 3600 BE Maarssen

www.stichtsevecht.nl @stichtsevecht gemeente.stichtsevecht

T 14 0346 E info@stichtsevecht.nl

@gemeentestichtsevecht