informatieve commissie exploitatievormen sportaccommodaties.pdf

Gemeente Stichtse Vecht

Exploitatievormen sportaccommodaties 23 mei 2023

1

Situatieschets

Twee exploitanten en twee exploitatievormen

Overeenkomst Sportfondsen eindigt eind 2023, geen verlenging Nieuwe exploitant per 1/1/2024 nodig accommodatie zwembad en sportzaal 't Kikkerfort sporthal Stinzenhal sporthal Kockengen gymzaal Loenen a/d Vecht gymzaal Vreeland zwembad en sporthal Safari sportzaal Bloemstede sportzaal Fazantenkamp gymzaal Zwanenkamp gymzaal De Klaroen gymzaal Huis ten Bosch

plaats Breukelen Breukelen Kockengen Loenen a/d Vecht Vreeland Maarssenbroek Maarssenbroek Maarssenbroek Maarssenbroek Maarssen-dorp Maarssen-dorp

exploitant

eigenaar

gemeente

gemeente

Sportfondsen 2

Keuze voor de toekomst Weer aanbesteden, of andere exploitatievorm? Goed moment voor heroverweging

Door gemeente geëxploiteerde accommodaties erbij betrekken: Separaat traject voor ‘t Kikkerfort

Twee werksessies met relevante disciplines Advies toekomstige exploitatievorm 3

Exploitatievorm ≠ eigendom

Exploitatievorm: Gaat niet over eigendom

Gaat over soort/type exploitant Juridische structuur

4

Exploitatievormen

Wat voor soort exploitant zoekt gemeente Stichtse Vecht?

Gangbare vormen: Gemeentelijke exploitatie Interne verzelfstandiging Externe verzelfstandiging (overheidsbedrijf)

Externe verzelfstandiging (joint venture) Uitbesteding aan een stichting Uitbesteding aan een marktpartij 5

Gemeentelijke exploitatie

Exploitatie onderdeel van gemeentelijke organisatie

Personeel in dienst van gemeente Voorbeelden: Amsterdam, Den Haag, Stichtse Vecht, Utrecht

6

Interne verzelfstandiging Exploitatie door verbijzonderd onderdeel gemeentelijke organisatie Gemeente blijft eindverantwoordelijk Personeel in dienst van gemeente Vaak als opmaat naar externe verzelfstandiging (o.a. Arnhem) Voorbeelden: sportbedrijven die geen bedrijven zijn (o.a. Rheden, Tilburg)

7

Externe verzelfstandiging Overheidsbedrijf Zelfstandig rechtspersoon: overheids-BV (gemeentelijk sportbedrijf) Invloed via: Huur- en exploitatieovereenkomst Statuten BV 100% aandeelhouder BV

Winstoogmerk (dividend voor aandeelhouder = gemeente) Personeel in dienst van rechtspersoon Voorbeelden: Amersfoort, Apeldoorn, Arnhem, Deventer, Enschede, Ermelo, Haarlem, Leeuwarden, Lelystad, Nunspeet, Raalte, Rotterdam, Wijchen

8

Externe verzelfstandiging Joint venture Alternatief voor ‘eigen’ sportbedrijf: gezamenlijk sportbedrijf: Gemeente en bestaand overheidsbedrijf elk 50% aandeelhouder op te richten lokale BV Gemeente opdrachtgever voor BV Bestaand overheidsbedrijf sluit dienstverleningsovereenkomst met BV Publiek-publieke samenwerking Kennis, expertise en schaalvoordelen grote exploitant

Invloed gemeente via: Huur- en exploitatieovereenkomst Statuten BV Aandeelhoudersrol (maar wel gedeeld)

Geen aanbesteding nodig Mix van eigen sportbedrijf en uitbesteding aan marktpartij Voorbeelden: De Bilt, Huizen, Velsen, Zeist (SRO), Almelo (Accres)

9

Uitbesteding aan stichting Zelfstandig rechtspersoon: stichting Geen winstoogmerk

Invloed via: Huur- en exploitatieovereenkomst Eventueel via samenstelling bestuur/RvT

Personeel in dienst van rechtspersoon

Maatschappelijke focus, maar soms erg ‘eigenwijs’ (zoals marktpartij) Voorbeelden: zwembad Kockengen, Woerden, talloze in den lande

10

Uitbesteding aan marktpartij Zelfstandig rechtspersoon: lokale BV van marktpartij Invloed alleen via huur- en exploitatieovereenkomst Resultaat van aanbesteding, waarin concurrentie op prijs en kwaliteit Sterk winstoogmerk Personeel in dienst van rechtspersoon Voorbeelden: Sportfondsen: Amsterdam, Gooise Meren, Hilversum, IJsselstein, Stichtse Vecht Optisport: Amsterdam, Bodegraven-Reeuwijk, De Bilt, De Ronde Venen, Houten, Soest ‘Laco’: De Ronde Venen, Utrechtse Heuvelrug Yask/Vebego: Gennep, Voerendaal

11

Best passende exploitatievorm

Exploitatievorm bepaalt context exploitatie

Exploitatievorm leidt niet tot goede of slechte exploitatie Vergelijking op basis van 11 kenmerken Wat vindt Stichtse Vecht belangrijk? → wat is best passende exploitatievorm?

12

Van zes naar twee exploitatievormen Zelf doen geen optie (ook niet bij interne verzelfstandiging) Exploitatie sportaccommodaties geen kerntaak Geen bemoeienis met details bedrijfsvoering

Deprivatisering personeel Sportfondsen ongewenst (en duurder) Gemeente niet ingericht voor efficiënt en effectief exploiteren Specifieke kennis en expertise onvoldoende beschikbaar Vaste jaarlijkse financiële vergoeding voor exploitant gewenst Risico’s financiën en aansprakelijkheid zo klein mogelijk maken Gemeente kan niet btw-belast exploiteren

13

Van zes naar twee exploitatievormen Uitbesteding aan stichting geen goede optie Minder invloed gemeente op bedrijfsvoering en beleid dan bij externe verzelfstandiging Risico’s waarborging kwaliteit en continuïteit bedrijfsvoering, o.a. door gebrek aan vrijwilligers bestuur

Stichting kan niet btw-belast exploiteren Geen sportstichting met vereiste ervaring en kennis aanwezig 14

Van zes naar twee exploitatievormen Externe verzelfstandiging: juiste balans maatschappelijk/financieel Invloed gemeente niet alleen via huur-/exploitatieovereenkomst Sturing gemeente op afstand en op hoofdlijnen

Winstoogmerk minder dominant, maar wel financiële prikkel Overheidsbedrijf kan btw-belast exploiteren Flexibiliteit in afspraken en accommodaties Personeel Sportfondsen in dienst van overheidsbedrijf Vaste financiële vergoeding voor exploitant

15

Van zes naar twee exploitatievormen Joint venture betere keuze dan eigen sportbedrijf Benodigde kennis onvoldoende intern beschikbaar

Partijen hebben specifieke kennis, expertise en schaalvoordelen: ‘combinatie van marktpartij met overheidsbedrijf’ Oprichten eigen sportbedrijf kan langer duren Gedeeld aandeelhouderschap betekent delen verantwoordelijkheden en risico’s 16

Van zes naar twee exploitatievormen Uitbesteding marktpartij ook goede optie Beste mogelijkheden effectieve en efficiënte financiële exploitatie Sturing gemeente op afstand en op hoofdlijnen

Marktpartijen hebben specifieke kennis, expertise en schaalvoordelen Marktpartijen kunnen btw-belast exploiteren Personeel Sportfondsen in dienst van marktpartij Vaste financiële vergoeding voor exploitant Voortzetting huidige situatie voor ‘Sportfondsen-accommodaties’

17

Joint venture of marktpartij? Beste balans maatschappelijke en financiële aspecten Meer mogelijkheden gemeente voor invloed op exploitatie Mogelijkheid wijzigingen tijdens looptijd overeenkomst: Inhoudelijk Accommodaties

Potentieel financieel voordeel marktpartij verdwijnt bij wijzigingen Conclusie: vooralsnog voorkeur joint venture

18

Vervolgstappen

Nader uitwerken keuze joint venture of marktpartij

Besluit college Informeren gemeenteraad Implementeren exploitatievorm

19