Financiële positie gemeente Stichtse Vecht (Informatieve commissie 14 dec 2021).pdf

Financiële positie gemeente Stichtse Vecht Dennis van der Graaf, Concerncontroller Informatieve commissie 14 december 2021

Agenda • Gemeentefinanciën Nederland • Begroting 2022: grote onzekerheden 2023 e.v. • Beeld Financiële positie gemeente Stichtse Vecht • Verdieping kengetallen Stichtse Vecht, referentiegemeenten en buurgemeenten • Financiële strategie 2022-2026? Knoppen om aan te draaien • Proces richting verkiezingen 2022, coalitievorming en P&C cyclus 2023

Gemeentefinanciën Nederland

Bronnen: • https://www.raadopenbaarbestuur.nl/documenten/publicaties/2021/ 03/11/adviesrapport-rust-reinheid-regelmaat (maart 2021) • https://www.berenschot.nl/media/o30frvng/roeien-met-te-korteriemen-def.pdf (maart 2021) • https://www.bdo.nl/nl-nl/nieuws/2021/bdo-benchmark-nederlandsegemeenten-2021-financiele-situatie-onhoudbaar-ps-dzb-bmz-gem-lo21 (januari 2021)

Financiële weerbaarheid gemeenten onder de maat: Uitkomst houdbaarheidstekort in % van ombuigingsrelevante lasten jaarrekening 2020 Bron: https://vng.nl/nieuws/financiele-weerbaarheid-bij-veel-gemeenten-onder-de-maat (november 2021)

Gemeentefinanciën Nederland Financiële conditie Stichtse Vecht (VNG) Financieel kengetal

signaalwaarde oranje

signaalwaarde rood

Netto schuldquote Effectieve netto schuldquote Solvabiliteitsratio

≥ 100% ≥ 90% ≤ 20%

≥ 130% ≥ 120% ≤ 0%

Exploitatieresultaat Aantal negatieve resultaten 3 jaar Onbenutte belastingcapaciteit Afahankelijkheidsratio

geen 2 geen ≥ 72,5%

≤ 0% 3 ≤ 0% geen

Netto investeringsquote hoog Netto investeringsquote laag

≥ 4% & ≤ 5% ≥ 0% & ≤ 1%

≥ 5% ≤ 0%

Netto lasten hoog klasse laag Netto lasten laag klasse laag

geen geen

≥ € 1.738 ≤ € 1.375

Netto lasten hoog klasse midden Netto lasten laag klasse midden

geen geen

≥ € 1.947 ≤ € 1.512

Netto lasten hoog klasse hoog Netto lasten laag klasse hoog

geen geen

≥ € 2.297 ≤ € 1.732

Houdbaarheidsquote Kasgeldratio

≥ 20% ≥ 8,5%

≥ 25% geen

Financiële conditie index

= 5,5

≤5

Begroting 2022: grote onzekerheden 2023 e.v. • 1e jaar structureel sluitend, structurele tekorten 2023-2025  toezichtregime ‘repressief toezicht’, voorwaarden: 1. Begrotingsjaar structureel sluitend en/of 2. Laatste jaar structureel sluitend Financieel meerjarenperspectief Incidentele baten en lasten Structureel saldo

2022 412.570 1 669.361 1.081.931

2023 -1.109.295 90.428 -1.018.867

2024 -209.343 -15.719 -225.062

2025 -782.221 37.966 -744.255

2

Regulier overleg met Provincie Utrecht 5 oktober 2021 • Herijking gemeentefonds vanaf 2023 • Discussie: extra jeugdgelden 2023 e.v. Uitgangspunt meerjarenperspectief begroting 2022 Overige Jeugdgelden 25% Herijking gemeentefonds Meerjarenperspectief begroting 2022 en verder

412.570 -1.109.295 -209.343 -782.221 0 992.024 931.301 858.298 0 -983.970 -1.980.150 -2.191.200 412.570 -1.101.241 -1.258.192 -2.115.123

• Voldoende gelden vanuit Rijk voor omgevingswet, energietransitie etc.?

Septembercirculaire 2021 Uitgangspunt meerjarenperspectief begroting 2022 Overige Jeugdgelden 25% Herijking gemeentefonds Meerjarenperspectief begroting 2022 en verder

412.570 -1.109.295 -209.343 -782.221 0 992.024 931.301 858.298 0 -983.970 -1.980.150 -2.191.200 412.570 -1.101.241 -1.258.192 -2.115.123

Financiële positie gemeente Stichtse Vecht Indicator

Zeer gunstig

Gunstig

Neutraal

Ongunstig

2023-2025

2022

Zeer ongunstig

Structurele exploitatie ruimte - Begroting 2021-2024

2021-2024

- Kadernota 2022 - KN 22+meicirculaire

2022-2025

- Begroting 2022-2025

2022

2023-2025

Weerstandsvermogen - Incidenteel (weerstandsratio) - Structureel (stelpost achteruitgang AU) Schuldpositie - Netto schuldpositie - Debt positie (solvabiliteit) Belastingcapaciteit Risicoprofiel

Laag

Gemiddeld

Hoog

Algemene indicatoren en woonlasten referentiegemeenten Gemeente

Landelijk gemiddelde

Provincie

Aantal inwoners 1-1-2021

n.v.t.

Landoppervlakte (km2) Inwoners per km2 landopp. Aantal woonplaatsen 2021

Stichtse Vecht Utrecht

Hoeksche Waard Zuid-Holland

Roosendaal

Bergen op Doetinchem Zoom Noord-Brabant Noord-Brabant Gelderland

Vijfheerenlanden Utrecht

Molenlanden

64.931

87.401

77.251

67.496

58.001

56.811

43.909

96,10 676 11

268,93 325 16

106,50 725 6

79,96 844 3

79,05 734 3

146,41 388 17

181,73 242 20

660 16 -19%

881 266 9%

888 271 9%

814 162 0%

879 259 8%

800 147 -1%

Zuid-Holland

Lokale woonlasten (mph) 2021 Ranglijst Coelo (mph) 2021 n.v.t. % verschil landelijke gemiddeld

811 0%

937 317 16%

% stijging tov 2020 % stijging tov 2015

4% 13%

7% 19%

6% 10%

3% 11%

10% 18%

2%

1%

Lokale woonlasten (mph) 2020 Lokale woonlasten (mph) 2015

777 716

876 789

828 800

859 798

740 691

860

792

301 300

245 315

280 314

99 129

283

185

224.000

231.000

218.000

256.000

287.000

Ranglijst Coelo (mph) 2020 Ranglijst Coelo (mph) 2015 Gemiddelde WOZ waarde 2020

n.v.t. n.v.t. 270.000

348.000

266.000

Algemene indicatoren en woonlasten buurgemeenten Gemeente

Landelijk gemiddelde

Provincie

Aantal inwoners 1-1-2021

n.v.t.

Landoppervlakte (km2) Inwoners per km2 landopp. Aantal woonplaatsen 2021

Stichtse Vecht Utrecht

Woerden

De Ronde Venen Utrecht

Utrecht

De Bilt

Wijdemeren Weesp

Utrecht

Utrecht

Noord-Holland Noord-Holland Utrecht

64.931

52.299

44.456

43.137

24.358

19.738

357.597

96,10 676 11

88,57 590 4

99,92 445 8

66,12 652 6

47,60 512 6

22,79 866 1

93,83 3.811 4

893 277 10%

815 164 0%

985 339 21%

1.091 361 35%

797 142 -2%

833 190 3%

Lokale woonlasten (mph) 2021 Ranglijst Coelo (mph) 2021 n.v.t. % verschil landelijke gemiddeld

811 0%

937 317 16%

% stijging tov 2020 % stijging tov 2015

4% 13%

7% 19%

14% 28%

9% 19%

3% 8%

5% 10%

0% 16%

9% 18%

Lokale woonlasten (mph) 2020 Lokale woonlasten (mph) 2015

777 716

876 789

786 695

746 683

954 909

1.041 993

801 688

762 706

301 300

174 134

106 114

346 387

369 399

198 120

129 155

348.000

306.000

378.000

421.000

409.000

351.000

327.000

Ranglijst Coelo (mph) 2020 Ranglijst Coelo (mph) 2015 Gemiddelde WOZ waarde 2020

n.v.t. n.v.t. 270.000

Kengetallen Begroting 2021 referentiegemeenten Gemeente Provincie

Begroting 2021 - structurele exploitatieruimte - weerstandsratio - netto schuld quote - debt-ratio - solvabiliteitsratio - belastingcapaciteit

Stichtse Vecht Utrecht

Hoeksche Waard Zuid-Holland

1,3 1,8 82,0 78,0 22,0 nnb

Roosendaal

Bergen op Doetinchem Zoom Noord-Brabant Noord-Brabant Gelderland

-2,0 11,3 41,0 40,0 60,0 85,0

Minst Neutraal Meest risicovol risicovol - structurele exploitatieruimte - weerstandsratio - netto schuld quote - debt-ratio - solvabiliteitsratio - belastingcapaciteit

>0 >1,4 <90 <50 >50 <95

0 1,4-1,0 90-130 50-80 50-20 95-105

<0 <1,0 >130 >80 <20 >105

2,0 1,8 68,0 62,0 38,0 115,0 nnb

-3,7 0,8 109,0 94,0 6,0

1,1 0,8 102,0 87,0 13,0 103,0

Vijfheerenlanden Utrecht

1,8 2,2 56,3 65,1 34,9 112,0

Molenlanden Zuid-Holland

-0,7 6,3 45,8 38,2 61,8 108,6

Kengetallen Begroting 2021 buurgemeenten Gemeente Provincie

Begroting 2021 - structurele exploitatieruimte - weerstandsratio - netto schuld quote - debt-ratio - solvabiliteitsratio - belastingcapaciteit

Stichtse Vecht Utrecht

Woerden Utrecht

1,3 1,8 82,0 78,0 22,0 nnb

De Ronde Venen Utrecht

-0,3 2,3 151,0 80,0 20,0 114,0

Minst Neutraal Meest risicovol risicovol - structurele exploitatieruimte - weerstandsratio - netto schuld quote - debt-ratio - solvabiliteitsratio - belastingcapaciteit

>0 >1,4 <90 <50 >50 <95

0 1,4-1,0 90-130 50-80 50-20 95-105

<0 <1,0 >130 >80 <20 >105

-0,8 2,5 91,0 82,0 18,0 106,0

De Bilt

Wijdemeren Weesp

Utrecht

Noord-Holland Noord-Holland Utrecht

-0,6 1,7 78,7 84,3 15,7 127,5

1,7 82,0 80,0 20,0 141,0

Utrecht

-3,6 3,6 116,0 89,0 11,0 102,0

1,5 0,8 84,0 76,1 23,9 107,3

Kengetallen Begroting & Jaarstukken 2020 referentiegemeenten Gemeente Provincie

Stichtse Vecht Utrecht

Hoeksche Waard Zuid-Holland

Roosendaal

Bergen op Doetinchem Zoom Noord-Brabant Noord-Brabant Gelderland

Vijfheerenlanden Utrecht

Jaarrekening 2020 - structurele exploitatieruimte - weerstandsratio - netto schuld quote - debt-ratio - solvabiliteitsratio - belastingcapaciteit

1,4 1,8 64,0 74,0 26,0 111,8

2,0 11,6 2,0 31,0 69,0 86,0

2,0 2,4 44,0 55,0 45,0 109,0

2,1 0,9 94,0 91,6 8,4 108,0

76,0 82,0 18,0 97,0

Begroting 2020 - structurele exploitatieruimte - weerstandsratio - netto schuld quote - debt-ratio - solvabiliteitsratio - belastingcapaciteit

0,5 1,8 105,0 82,0 18,0 111,8

10,3 44,0 50,0 50,0 88,0

2,0 2,2 74,0 66,0 34,0 114,0

0,9 108,0 92,0 8,0 108,0

1,8 nnb 0,8 105,0 85,0 15,0 95,0

NB: In de jaarrekening 2020 gemeente Doetinchem is weerstandsratio niet vermeld (wordt opnieuw berekend in kadernota 2022).

2,6

Molenlanden Zuid-Holland

3,3 1,6 111,0 79,2 20,8 115,5

0,6 6,5 12,1 35,9 64,1 103,3

5,0 112,7 78,4 21,6 115,5

4,3 9,4 17,7 61,9 38,2 105,0

Kengetallen Begroting & Jaarstukken 2020 buurgemeenten Gemeente Provincie

Stichtse Vecht Utrecht

Woerden Utrecht

De Ronde Venen Utrecht

De Bilt

Wijdemeren Weesp

Utrecht

Utrecht

Noord-Holland Noord-Holland Utrecht

Jaarrekening 2020 - structurele exploitatieruimte - weerstandsratio - netto schuld quote - debt-ratio - solvabiliteitsratio - belastingcapaciteit

1,4 1,8 64,0 74,0 26,0 111,8

0,6 1,5 128,0 78,0 22,0 100,0

-1,8 2,8 45,0 74,0 26,0 97,0

3,6 1,6 73,7 79,9 20,1 127,8

-1,0 1,1 55,0 76,0 24,0 138,0

3,6 71,0 78,0 22,0 102,0

2,1 0,8 56,0 59,1 40,9 107,3

Begroting 2020 - structurele exploitatieruimte - weerstandsratio - netto schuld quote - debt-ratio - solvabiliteitsratio - belastingcapaciteit

0,5 1,8 105,0 82,0 18,0 111,8

-1,1 4,8 159,0 77,0 23,0 106,0

-3,0 3,3 66,0 75,0 25,0 102,0

-0,1 1,2 79,6 82,8 17,2 129,2

2,5 85,0 76,0 24,0 140,0

3,3 112,0 88,0 12,0 102,0

0,4 1,1 89,0 76,1 23,9 99,6

Financiële strategie 2022-2026? gemeente Stichtse Vecht 1. Vooruitschuiven (Jaarlijks 1e jaar structureel sluitend, (oplopend) tekort 2e – 4e jaar) 2. Direct duurzaam evenwicht (ieder jaar structureel sluitend vanaf 2023) 3. Duurzaam evenwicht vanaf 4e jaar, spaarpot inzetten (toewerken naar structureel sluitende begroting vanaf 2026 + in 2023-2025 de spaarpot inzetten)

Financiële strategie 2022-2026? Knoppen om aan te draaien Uitgaven verlagen: 1. Minder doen 2. Stoppen 3. Nieuw voor oud 4. Innovatie 5. Kerntakendiscussie 6. Financiële techniek Ambities / in stand houden (minimum) Voorzieningenniveau gemeente Stichtse Vecht

Inkomsten verhogen: 1. Woonlasten 2. Kostendekkendheid tarieven Inkomsten 3. Kostenverhaal verhogen 4. Overige heffingsmogelijkheden (parkeren e.d.) Wat mag het inwoners en ondernemers kosten? Weerstandsvermogen: Spaarpot inzetten: 1. Ruimte boven minimum Uitgaven streefniveau van 1,4 verlagen 2. Onder minimum Weerstandsstreefniveau 1,4 (tijdelijk)

vermogen

Spaarpot aanvullen (op termijn): 1. Heroverweging bestemmingsreserves 2. Positief structureel saldo 3. Stille reserves

Proces richting verkiezingen 2022, coalitievorming en P&C cyclus 2023 • Begroting 2022: behandeling in de raad (Nov 2021)  raad meenemen in financiële positie in Informatieve sessie? • Septembercirculaire 2021 • Decembercirculaire 2021: uitgangspunt voor kadernota 2023 • Ambtelijk voorbereiden: keuzemogelijkheden draaien aan knoppen • Meer zoeken dan nodig • Signaal aan Rijk blijven afgeven • Nieuwe coalitie - coalitieakkoord: • Financiële strategie bepalen en met raad afstemmen • Inhoudelijke keuzes (ambities) en financiële keuzes (draaien aan de knoppen) • Kadernota 2023 • Begroting 2023 Bron: voorwoord Begroting 2022

Vragen?