Evaluatie Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 versie 12 januari.pdf

Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 Tussentijdse evaluatie

Inhoudsopgave Inleiding .................................................................................................................................................. 3 1.

Algemeen ........................................................................................................................................ 4

1.1.

Buurt & veiligheid ...................................................................................................................... 5

1.2.

Zorg & veiligheid........................................................................................................................ 9

1.3.

Jeugd & veiligheid ................................................................................................................... 13

1.4.

Ondermijning ........................................................................................................................... 16

1.5.

Openbare orde & veiligheid .................................................................................................... 19

1.6.

Risico- en crisisbeheersing .................................................................................................... 22

2

Inleiding Voor u ligt de tussentijdse evaluatie van het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2019-2022. Het is niet mogelijk om een gehele evaluatie te geven van het beleidsplan, omdat het Integraal Veiligheidsplan tot en met 2022 loopt. Deze tussentijdse evaluatie gaat over de periode van januari 2019 tot en met het derde kwartaal van 2021. Deze evaluatie zal een leidraad zijn voor de informatieve commissie van uw gemeenteraad. In deze informatieve commissie informeren wij u over de tussentijdse resultaten van het veiligheidsbeleid tot en met het derde kwartaal van 2021. Proces IVP 2023-2026 In september 2022 zal een startnotitie worden aangeboden aan uw raad. Voorliggende evaluatie zal worden aangevuld met de gegevens tot september 2022 en onderdeel zijn van de startnotitie. Met de raad ‘in nieuwe samenstelling’ gaan wij vervolgens in gesprek over de ambities op het gebied van veiligheid voor de komende jaren. Deze worden verwerkt in het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026. Corona Vanaf Maart 2020 hebben wij te maken met de wereldwijde coronacrisis en verschillende (vrijheidsbeperkende) maatregelen om verspreiding van het coronavirus af te remmen. Voor de beheersing van deze pandemie is gewerkt in regionaal verband, in nauwe samenwerking met Veiligheidsregio Utrecht (VRU).

Van 5 maart 2020 tot 15 maart 2021 is de regionale crisisbeheersingsorganisatie op bestuurlijk niveau opgeschaald (GRIP 4) geweest. Vanaf 15 maart is regionaal afgeschaald en zijn alle activiteiten ter beheersing van de coronacrisis overgeheveld naar de gemeentelijke organisaties op lokaal niveau. Zo is de coronacrisis een vast onderdeel geworden van de wekelijkse collegevergaderingen. Op ambtelijk niveau is een aparte crisisorganisatie tot het derde kwartaal 2021 actief geweest. De landelijke maatregelen en de gevolgen voor de lokale samenleving hebben vooral in het begin veel gevraagd van de lokale crisisorganisatie en daardoor tevens van de rest van het ambtelijk apparaat. Medewerkers kunnen immers maar een keer ingezet worden. Toen duidelijk werd dat de pandemie nog langer ging duren is besloten de werkzaamheden zo veel mogelijk binnen de reguliere organisatie uit te voeren. Zo konden de extra werkzaamheden beter verdeeld worden over de beschikbare capaciteit. Dit heeft er desondanks toe geleid dat minder urgente taken op een andere wijze of later moment, minder of (nog) niet uitgevoerd zijn. Het coronavirus heeft dan ook tot een noodzakelijke en onvermijdbare herprioritering geleid. Desalniettemin ligt de realisatie van de bestuurlijke ambities van het IVP op koers.

Leeswijzer Elke hoofdstuk van de tussentijdse evaluatie begint met een infographic van het deelterrein, zoals die ook in het IVP is opgenomen. Daarna presenteren we een tussenstand ten aanzien van de concrete ambities in het IVP.

3

1. Algemeen Algemene ambitie: Behoud van het huidige veiligheidsniveau en het continueren van de aanpak die tot dit niveau heeft geleid. Deze ambitie is tot aan het derde kwartaal van 2021 behaald. In 2019 hebben wij een stijging gezien van het totaal aantal geregistreerde misdrijven in Stichtse Vecht. Deze aantallen zijn gestegen van 2.764 naar 2.909. In 2020 zien wij juist een forse daling naar 2.459. Ten opzichte van de ambitie van 2018 is dit een daling van ruim 10%. Voor 2021 zijn wij ook op de goede weg om onder de 2.764 van 2018 uit te komen. Het behouden van het veiligheidsniveau van 2018 is behaald. Het tweede deel van deze ambitie is het continueren van de aanpak die tot dit niveau heeft geleid. Ten dele is dit gelukt. Zoals in de inleiding is aangegeven, is het als gevolg van het coronavirus en de coronamaatregelen, lastiger om onze werkzaamheden ‘als normaal’ uit te voeren. Verder zien wij een verschuiving van de traditionele vormen van criminaliteit (woninginbraken, fietsendiefstallen en autokraken) naar online cybercriminaliteit en de georganiseerde ondermijnende criminaliteit. De afgelopen jaren hebben deze vormen van criminaliteit aan belang gewonnen waarop wij onze aanpak - onder meer wat betreft preventie - hebben aangepast. De aanpassingen worden verder toegelicht in de hoofdstukken.

4

1.1. Buurt & veiligheid

Figuur 1 - Infographic buurt & veiligheid afkomst uit het IVP 2019-2022

Hoofddoelstelling: Samen met de buurt zorgen voor het behoud van een veilig woon- en leefklimaat Niet Behaald In behandeling behaald Voortgang, acties en resultaten die hebben bijgedragen aan het al dan niet behalen van de hoofddoelstelling:



Het stimuleren van sociale controle, het vergroten van de meldingsbereidheid en signalering door inwoners en ondernemers zelf om onveilige situaties te voorkomen. De afgelopen jaren zijn verschillende bewustwordingscampagnes georganiseerd. Voor inwoners is het de afgelopen jaren mogelijk geworden om langs nieuwe, verschillende wegen te melden. Denk hierbij aan de mogelijkheid om te melden via Meld Misdaad Anoniem (MMA). Andere manieren die al mogelijk waren zijn extra onder de aandacht gebracht van inwoners. Hierbij valt te denken aan het uitdelen van flyers waarop aangegeven staat wat de route is voor het melden van jongerenoverlast. Met betrekking tot cybercriminaliteit is voor de jongerendoelgroep de campagne Hackshield opgestart. Aan deze campagne hebben 292 jongeren meegedaan en de beste drie zijn gehuldigd. 5

Het doel van de afgelopen jaren was om meer met de tent fysiek de wijk in te gaan. Met de coronamaatregelen is dit vaak niet gelukt. Wij zijn desondanks een maal met de tent de wijk in geweest. Tijdens deze tent in de wijk hebben wij inwoners gevraagd een enquête in te vullen, de reacties op de tent in de wijk waren goed. Naast de reguliere kanalen van de gemeente hebben de Boa’s een Instagram-account aangemaakt. Dit kanaal wordt veelvuldig gebruikt om inwoners een beeld te geven van de werkzaamheden van de Boa’s, maar ook om inwoners op te roepen meldingen te doen.



Maatschappelijke betrokkenheid en bewonersinitiatieven, zoals signaleringsteams, WhatsApp groepen en Burgernet wordt gestimuleerd en gefaciliteerd. Daarnaast wordt aangesloten bij (technologische) ontwikkelingen uit de samenleving. De maatschappelijke betrokkenheid van inwoners blijft ontzettend belangrijk. Het is belangrijk om extra ogen en oren in de wijk te hebben, die verdachte situaties kunnen signaleren. De afgelopen jaren zien wij dat nog steeds veel inwoners mee doen aan initiatieven, zoals signaleringsteams, WhatsApp groepen en Burgernet. Voor de signaleringsteams blijft het lastig om inwoners actief te krijgen om echt de straat op te gaan om een ronde te lopen. Het aantal signaleringsteams is in de afgelopen beleidsperiode gedaald van zeven naar zes. Alle signaleringsteams hebben de afgelopen jaren een vergoeding van 200 euro ontvangen. Met deze vergoeding is het mogelijk om bijeenkomsten te organiseren of een presentje te kopen voor de inzet van de leden. Naast deze vergoeding faciliteert de gemeente eventueel het drukken van flyers voor een campagne om leden te werven. In 2021 is het gelukt om een bijeenkomst te organiseren voor de coördinatoren van de WhatsApp groepen. Het aantal WhatsApp groepen wordt in de wijken iets minder, maar de vertegenwoordiging is nog steeds gemeente-breed. Binnen de WhatsApp groepen zien wij ook een verschuiving.

Veel inwoners kiezen ervoor een WhatsApp groep op te starten met alleen de straat of een hofje waar zij woonachtig zijn. Veel coördinatoren van WhatsApp groepen staan met elkaar in contact, zodat meestal ‘kern-breed’ alle informatie met elkaar wordt gedeeld. Eind 2021 is het mogelijk geworden om Burgernet meer in te zetten op verschillende thema’s. Voorheen was dit vooral voor verdachte situaties en vermissingen. Sinds 2021 is het voor gemeenten mogelijk om ook nieuwsbrieven te versturen vanuit Burgernet om inwoners informatie te geven op verschillende veiligheidsonderwerpen.



Op basis van data-analyse worden trends in een vroegtijdig stadium herkend, zodat gericht kan worden ingezet op de aanpak van woninginbraken, fietsendiefstallen, autokraken, babbeltrucs en andere vormen van criminaliteit. Wij zien een verschuiving van de traditionele veel voorkomende vormen van criminaliteit (VVC) en High Impact Crimes (HIC) naar cybercriminaliteit en georganiseerde ondermijnende criminaliteit (GOC). Deze verschuivingen hebben erin geresulteerd dat de aanpak ook verschoven is. Voor de bewustwording van cybercriminaliteit onder jongeren is de campagne Hackshield opgestart. Bij een piek in de cijfers van de traditionele vormen van criminaliteit investeren wij op het alert en bewust maken van inwoners en ondernemers. Op basis van beschikbare data doen we dat door aandacht te vragen op sociale media van politie en gemeente, maar ook door wijkgerichte acties te organiseren, zoals de inzet van tekstkarren. Niet alleen de beschikbare digitale data wordt hiervoor gebruikt, maar ook de informatie van de wijkagent is belangrijk in deze aanpak. 6



Het houden van bewustwordingscampagnes gericht op bovenstaande vormen van criminaliteit, onder andere tijdens de Week van de Veiligheid en het Donkere Dagen Offensief. Jaarlijks wordt er aandacht besteed aan bewustwordingscampagnes in de Week van de Veiligheid (WvdV), welke tevens de start is voor het Donkere Dagen Offensief. In de WvdV sloten wij zowel aan bij de landelijke trends als bij thema’s die lokaal aandacht behoeven, gebaseerd op beschikbare data van politie en gemeente. De WvdV in 2019 stond in het teken van de traditionele vormen van criminaliteit. Denk hierbij aan voorlichtingen voor verdachte situaties en fiets grafeeracties. In 2020 was het als gevolg van het coronavirus en de verschillende coronamaatregelen niet mogelijk om fysieke bijeenkomsten te organiseren. Wij hebben ervoor gekozen om op de sociale kanalen zichtbaar te zijn. In 2021 is gekozen voor trainingen voor het herkennen van verdachte situaties met aandacht voor cybercriminaliteit. Als gemeente hebben wij ons aangesloten bij de landelijke inleveractie van nep- en steekwapens en zijn wij met de ondermijningsbus langs verschillende kernen geweest om inwoners te informeren over ondermijning.



Op het gebied van cybercrime worden de landelijke ontwikkelingen gevolgd en worden de inwoners, ondernemers en organisaties bewust, alert en weerbaar gemaakt. Wij hebben de landelijke ontwikkelingen op het gebied van cybercriminaliteit gevolgd. Uit de cijfers van politie blijkt dat de cijfers van cybercriminaliteit ook in onze gemeente stijgen. Samen met politie en gemeente De Ronde Venen trekken we samen op in de aanpak van deze vorm van criminaliteit. Hierin ligt de nadruk voor de politie op de opsporing en is het de rol van de gemeente om bewustwording te creëren onder inwoners en ondernemers. Hieruit zijn enkele acties voortgekomen, zoals Hackshield en de trainingen herkennen van verdachte situaties, waarbij nadrukkelijk aandacht voor digitale veiligheid is geweest.



Wij streven ernaar de veiligheid van al onze inwoners te waarborgen, ongeacht etniciteit, leeftijd, geaardheid en geloofsovertuiging. Binnen het team Openbare Orde en Veiligheid zijn geen signalen binnen gekomen. Binnen de organisatie wordt sinds oktober een functie bekleed die zich bezighoudt met dit vraagstuk. In gezamenlijkheid met OOV wordt dit streven verder onderzocht.



De driejaarlijkse veiligheidseffectrapportage wordt zodanig aangepast dat er gegevens op wijk/kernniveau worden verkregen. Dit kan vervolgens leiden tot verbijzondering en aanscherping van veiligheids- en leefbaarheidsambities en – effecten voor specifieke wijken. Op deze manier kan de algemene veiligheidsambitie vertaald worden naar wijkgerichte ambities. Naar aanleiding van een amendement met deze wens is de raad tweemaal met een memo geïnformeerd. Het aanpassen van de veiligheidsmonitor naar jaarlijks en per wijk kost veel geld. Daarnaast is het advies om de monitor niet te vaak uit te laten gaan. Voor de driejaarlijkse monitor is het al lastig om genoeg respondenten te krijgen en met een jaarlijkse monitor wordt dit alleen maar moeilijker. Met de raad is in 2021 afgestemd dat in de eerstvolgende veiligheidseffectrapportage ook gekeken wordt naar subjectieve veiligheid. Hierbij valt te denken aan verhalen uit de wijk van jongerenwerkers, wijkagenten en 7

inwoners. Op deze wijze kan juist ook een beter beeld worden verkregen van hetgeen er op het niveau van wijken en kernen speelt. Incidenteel en bij grote onrust wordt specifiek in één wijk of kern een monitor uitgevoerd naar de veiligheids- en leefbaarheidsgevoelens van inwoners. Op basis van de uitkomsten wordt een aanpak opgesteld, zoals in Maarssenbroek is gedaan en wat heeft geleid tot het project ‘Maarssenbroek: samen schoon, heel en veilig’.

8

1.2. Zorg & veiligheid

Figuur 2 - Infographic zorg & veiligheid afkomst uit het IVP 2019-2022

Hoofddoelstelling: Het versterken van de verbinding tussen zorg en veiligheid.

Niet Behaald In behandeling behaald Voortgang, acties en resultaten die hebben bijgedragen aan het al dan niet behalen van de hoofddoelstelling:



Het vergroten van de effectiviteit van de aanpak door de samenwerking tussen de domeinen zorg en veiligheid te intensiveren. Op regionaal en lokaal niveau is deze samenwerking steeds meer gevonden, welke tot uiting komt in de Top-X aanpak en de persoonsgerichte aanpak (PGA). De PGA is een integrale aanpak waarbij overlastgevende personen besproken worden samen met verschillende disciplines en experts zoals politie, woningcorporaties en hulpverleningsinstanties. Hierdoor is de gemeente nog meer in staat om, samen met haar partnerorganisaties, maatwerk te leveren: welke integrale aanpak is het meest effectief per casus. Bij zeer complexe en keten overstijgende casuïstiek wordt opgeschaald naar de Top X. De regie van deze aanpak ligt bij het Zorg en Veiligheidshuis. Regionaal is het Veiligheidshuis veranderd in het Zorg en 9

Veiligheidshuis. Op lokaal niveau is het portefeuillehouderoverleg (PHO) Zorg en Veiligheid opgestart. In dit PHO worden burgemeester en wethouder bijgepraat over de thema’s die het zorg- en veiligheidsdomein raken. 

Onder regie van de gemeente wordt de Persoonsgerichte Aanpak ingezet bij complexe zorg- en/of veiligheidsvraagstukken. Op de PGA lijst in Stichtse Vecht staan gemiddeld 15-20 personen per jaar. Het doel is om deze personen waar nodig de hulp te bieden die zij nodig hebben, maar ook overlast die zij veelal in hun wijk of kern veroorzaken te doen stoppen. Veel casussen vragen om een snelle interventie waarbij de overlast of problematiek met behulp van de PGA verminderd. Door mensen op de PGA lijst te plaatsen is het mogelijk om heel gericht mensen te helpen die te maken hebben met acute of ernstige problematiek. De mogelijkheid om snel en adequaat met alle partijen te kunnen overleggen werkt goed. Alle partijen geven aan een meerwaarde te zien in de persoonsgerichte aanpak.



De bekendheid van buurtbemiddeling vergroten, zodat inwoners in een vroegtijdig stadium zelf kunnen bijdragen aan de oplossing en ingrijpen door de gemeente minder vaak nodig is. Vanuit Buurtbemiddeling wordt jaarlijks een jaarverslag opgemaakt over het aantal casussen en wie deze casussen aandragen. In 2020 zijn 91 zaken aangedragen bij Buurtbemiddeling, 73 hiervan zijn aangenomen en 84% van die 73 heeft een positief resultaat behaald. In dit jaarverslag zien wij een belangrijke verschuiving. Waar Politie en woningcorporaties in het verleden degene waren die de casussen aandragen, wordt nu veel vaker op eigen initiatief van inwoners contact gezocht met buurtbemiddeling. Politie en woningcorporaties blijven zeer actief in het aanmelden van casussen. 21% van de aanmeldingen is op eigen initiatief van de inwoners. Daarnaast is er een groep inwoners die zich op eigen initiatief aanmeldt naar aanleiding van contact met de politie of de woningcorporatie. Dit bedraagt 25% van de aanmeldingen. Inwoners geven zelf in casussen vaak al aan dat zij de stap naar buurtbemiddeling hebben gezet.



Het conform de privacywetgeving uitwisselen van informatie tussen partners van de PGA vindt structureel en in een vroegtijdig stadium plaats. Alle PGA-casussen vallen onder het PGA-convenant. Elke casus wordt in een zo vroeg mogelijk stadium gemeld, zodat zo snel mogelijk de juiste partners met elkaar in gesprek kunnen. Het is belangrijk dat hierbij de informatiedeling goed geregeld is, zodat vrijuit gesproken kan worden over de persoon met het doel deze de juiste zorg en hulp te bieden. De personen worden bij aanmeldingen en beëindigen altijd geïnformeerd middels een brief of een gesprek. Zij hebben de mogelijkheid om aan te sluiten bij het casusoverleg. De uitwisseling van informatie vindt plaats conform privacywetgeving en protocollen.

10



Het samenwerkingsverband Veiligheidshuis Utrecht wordt ingezet om de partners uit de strafrechtketen, de zorgketen en de gemeente te verbinden in de aanpak van complexe problematiek Gemiddeld staan 10-15 personen op de Top-X lijst. Dit zijn personen met verschillende leeftijden en verschillende achtergronden, maar met ernstigere en/of complexere problematiek dan in de PGA. Deze personen worden in het Top-X overleg besproken. De regie van deze aanpak ligt bij het Zorg en Veiligheidshuis. Het Top-X overleg kijkt naar de situatie en welke keten (straf of zorg), of welke combinatie het meest effectief is in een bepaalde casus. De personen ‘stromen in’ vanuit de persoonsgerichte Aanpak of worden door de ernst van de problematiek rechtstreeks op de lijst geplaatst.



Nog tijdens detentie bereidt het Veiligheidshuis gedetineerden voor op terugkeer in de samenleving. Voor de 10 gemeenten van district Utrecht-West is een nazorgcoördinator werkzaam. In 2020 is deze functie herijkt met de 10 gemeenten en is het functieprofiel aangepast. Met de nieuwe invulling van deze functie wordt beoogd in een vroegtijdig stadium het contact te zoeken met inwoners die in detentie zitten. In gesprekken met betrokkenen wordt gekeken wat deze personen nodig hebben als zij terugkeren naar de maatschappij. Op 1 juli 2021 is de Wet straffen en beschermen ingetreden. Elke gedetineerde is verplicht om mee te werken aan een plan van aanpak waarin wordt bekeken wat nodig is als deze persoon terugkeert in de maatschappij.



In het casusoverleg radicalisering worden in een vroegtijdig stadium signalen en de aanpak besproken. Gezamenlijk met de 10 gemeenten in district Utrecht-West is een casusoverleg radicalisering geïnitieerd. In 2019 en 2020 zijn voor Stichtse Vecht twee signalen omtrent radicalisering binnengekomen. Deze signalen zijn besproken in dit overleg en hierop is een plan van aanpak opgesteld. Beide signalen hebben niet geleid tot problemen op het gebied van radicalisering, hierbij lijkt de aanpak effectief te zijn.



Voor personen die verward gedrag vertonen, wordt op basis van maatwerk zo snel mogelijk de juiste opvang, zorg en ondersteuning ingezet. Op 1 januari 2020 is de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) in werking getreden. Vanuit de burgemeester kan een crisismaatregel opgelegd worden als sprake is van acuut gevaar voor de persoon of zijn omgeving. In 2020 is tien keer een crisismaatregel opgelegd en tot aan 1 oktober 2021 zijn twaalf maatregelen opgelegd. Deze casussen hebben gemeen dat inwoners niet meer in staat zijn om voor zichzelf te zorgen en dat de omgeving hier ook niet meer toe in staat is. De nieuwe wet geeft de mogelijkheid om een verkennend onderzoek in te zetten. Dit onderzoek wordt gestart als een persoon niet meewerkt aan vrijwillige hulp en de (ernstige) zorgen nog steeds aanwezig zijn. Als een verkennend onderzoek wordt uitgevoerd dan worden alle betrokken partijen gehoord. Vervolgens kan besloten worden verplichte zorg te verlenen door middel van een ‘zorgmachtiging’. Deze heeft de gemeente tot op heden nog niet hoeven inzetten. De afgelopen jaren zijn waar nodig huisverboden opgelegd aan personen waarbij de gezinssituatie een time out nodig had. In 2019 zijn 9 huisverboden opgelegd, in 2020 waren dit er 15 en in 2021 tot aan het derde kwartaal 6. Als wij naar voorgaande jaren kijken zien 11

wij niet een explosieve stijgingen van het aantal huisverboden in relatie tot het coronavirus, ondanks dat dat de verwachting was. Meer thuis moeten zitten leidt immers in het algemeen tot meer spanningen en meer huiselijk geweld.

12

1.3. Jeugd & veiligheid

Figuur 3 - Infographic jeugd & veiligheid afkomst uit het IVP 2019-2022

Hoofddoelstelling: Overlast van jeugd in de openbare ruimte verminderen Niet Behaald In behandeling behaald Voortgang, acties en resultaten die hebben bijgedragen aan het al dan niet behalen van de hoofddoelstelling:



Er is geïnvesteerd op verhoging van de zelfredzaamheid van burgers in de omgang met jeugd in bepaalde (overlast)situaties. Uit de veiligheids-/ en leefbaarheidsmonitor is gebleken is dat inwoners jongeren niet altijd aan durven spreken op hun gedrag vanwege een bepaalde angst voor eventuele gevolgen. Angst die niet vanzelfsprekend terecht is of hoeft te zijn. Vanuit de afdeling openbare orde en veiligheid, hierna OOV te noemen, wordt in 2021 onderzoek gedaan naar hoe inwoners en ondernemers zelfredzamer kunnen worden in het contact met de jongeren. De resultaten van dit onderzoek kunnen worden meegenomen in het nieuw op te stellen IVP. Daarnaast wordt bij meldingen van jeugdoverlast altijd contact opgenomen met de melder door ofwel de BOA, politie of gebiedsregisseur van de gemeente. In deze gesprekken worden aan melders handvaten meegegeven hoe zij jongeren op een goede wijze aan kunnen spreken op 13

hun gedrag. De effecten hiervan zijn echter moeilijk meetbaar. Daarbij wordt ook vermeld dat de samenwerkende (overheid)instanties middels een groeps-/ of persoonsgerichte aanpak werken aan het verminderen van de overlast. Onderdeel van de groepsaanpak is het betrekken van om- en aanwonenden van overlastlocaties waarbij samen gekeken wordt naar de best passende oplossing. Dit neemt de gebiedsregisseur op zich. Door om- en aanwonenden te betrekken is merkbaar dat er spanningen worden weg genomen waardoor escalaties verminderd voor lijken te komen.



Via het jongerenwerk van Jeugdpunt Stichtse Vecht van Jeugdpunt Stichtse Vecht en HALT wordt voorlichting gegeven over alcohol, drugs en vuurwerk met als doel jongeren bewust te maken van de nadelige effecten hiervan. Bureau Halt en het jongerenwerk van Jeugdpunt Stichtse Vecht hebben in 2019, 2020 en 2021 voorlichting gegeven. Gedurende de pandemie hebben veel scholen gekozen voor een onlineversie van de voorlichting. De voorlichting is zeer divers zoals voorlichting over digitale veiligheid, maar ook over de risico’s van wapens, geweld en groepsdruk. In totaal zijn er door HALT tot en met november 2021, 82 voorlichtingen op basisscholen en middelbare scholen verzorgd en zijn er 13 voorlichtingen uitgesteld vanwege Corona(maatregelen).



OOV van de gemeente voert regie op het proces groepsscans. Groepsscans worden ingezet bij structurele overlast en gepleegde strafbare feiten door jongeren teneinde een integrale veiligheidsaanpak te ontwikkelen waarbij gekeken wordt naar de groep, het individu en het domein. Sinds 2019 tot op heden zijn doorlopend 5 groepsscans in Stichtse Vecht opgestart. Hierbij vindt samenwerking en onderlinge afstemming plaats onder regie van de gemeente (OOV) tussen politie, jongerenwerk van Jeugdpunt Stichtse Vecht, leerplicht, HALT, SAVE en het sociaal wijkteam. Deze groepsscans centreren zich vooral in Maarssen en Breukelen. Van 2 groepsscans is besloten om deze af te schalen, omdat de jongeren niet meer in beeld zijn en mogelijk geen overlast meer veroorzaken. Een andere reden kan zijn dat de groep zich ergens anders is gaan ophouden. Bij de groepsscans wordt gekeken naar de groep als geheel. Hierbij wordt gekeken wie bijvoorbeeld de leider is en wie de meelopers. Voor elk individu wordt gezamenlijk een aanpak ontwikkeld hoe deze persoon te benaderen en te ‘behandelen’. De thuissituatie wordt hierin ook meegenomen/- en gewogen. Tenslotte wordt naar de fysieke omgeving gekeken of er aanpassingen noodzakelijk zijn die het veiligheidsgevoel en/of beleving kunnen doen toenemen.

Wijzigingen in de openbare ruimte die reeds hebben plaats gevonden zijn bijvoorbeeld het plaatsen van prullenbakken, langer of juist korter laten branden van de straatverlichting of het plaatsen van een mobiele camera.



Overlast in en rondom de scholen wordt tegengegaan met toepassing van het convenant ‘Veilige Scholen’.

Het convenant ‘Veilige Scholen’ is al een aantal jaren geleden beëindigd. Op het gebied van veiligheid wordt de laatste jaren steeds meer in contact getreden met de scholen. In 2020 en 2021 hebben er op alle middelbare scholen kluiscontroles plaats gevonden. De scholen hebben hierin de regie en vanuit politie en Boa’s wordt er ondersteund op de dag dat de kluisjescontrole wordt uitgevoerd. De wijkagenten, die een school in de wijk hebben, staan ook in nauw contact met de scholen. Sinds 2020 is binnen de politie een jeugdwijkagent aangesteld, die proactief het contact zoekt met de scholen. Voor komend jaar staat het convenant ‘Veilige Scholen’ wel weer op de agenda van het JIB-overleg als (op)nieuw op te pakken onderwerp. 14



OOV van de gemeente voert regie op het Jeugd In Beeld (JIB) overleg. Het JIB-overleg is ontwikkeld om integraal samenwerkingsafspraken te maken op het gebied van jeugd & veiligheid. Anders dan bij groepsscans richt het JIB zich meer op de lange termijn aanpak onderverdeeld in preventie, repressie en communicatieve acties. Sinds de start in 2018 is het JIB-overleg bij de deelnemende partijen meer standaard dan uitzondering geworden. Het is in de jaren dusdanig geëvolueerd dat inmiddels iedere samenwerkingspartner één vaste vertegenwoordiger aan het overleg kan laten deelnemen. Naast politie, jongerenwerk Jeugdpunt Stichtse Vecht, het sociaal wijkteam, Boa’s, gebiedsregisseurs en een beleidsmedewerker Jeugd van de gemeente zijn afgelopen jaar ook leerplicht en bureau HALT aan het JIB-overleg toegevoegd. Daarnaast is er een nieuwe methode, het stoplichtenmodel, ontwikkeld waar in 2022 mee gestart wordt. Dit model ziet erop toe dat een locatie wordt gekoppeld aan een kleur. Groen is positief, oranje verdient aandacht en rood vergt een zeer repressieve handhaving. Bij de groene locaties wordt dus met name contact gelegd met jongeren door de jongerenwerkers van Jeugdpunt Stichtse Vecht, Boa’s en politie. Getracht wordt de jongeren te overtuigen om deel te nemen aan activiteiten georganiseerd vanuit Jeugdpunt.

Oranje locaties kunnen locaties zijn waar overlast wordt ondervonden en waar al bepaalde regels met de jongeren zijn afgesproken. Rode locaties zijn locaties waar het absoluut niet wenselijk is dat er jongeren rondhangen. Voor 2022 en verder zijn er vernieuwde afspraken met de JIB-partners gemaakt die meer visie en structuur met zich mee moeten gaan brengen. Zo zijn de agenda en deelnemers aangepast, vindt er periodiek meer overleg plaats en wordt er concreet gewerkt aan een preventieve aanpak met doorkijk naar het gehele jaar.

15

1.4. Ondermijning

Figuur 4 - Infographic ondermijning afkomst uit het IVP 2019-2022

Voorkomen en bestrijden van de criminaliteit dat het gezag en het vertrouwen in de overheid ondermijnt

Hoofddoelstelling: Voorkomen en bestrijden van de criminaliteit dat het gezag en het vertrouwen in de overheid ondermijnt .

Niet Behaald In behandeling behaald Voortgang, acties en resultaten die hebben bijgedragen aan het al dan niet behalen van de hoofddoelstelling:



Inzicht vergroten ten aanzien van de verschijningsvormen van ondermijnende criminaliteit in de gemeente. Ondermijning komt in veel verschillende vormen voor. De meest bekende vorm is drugscriminaliteit. Afgelopen periode is in samenwerking met de politie en het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) hierop geïnvesteerd, wat heeft geleid tot het oprollen van verschillende hennepkwekerijen en harddrugsvondsten. Tevens is een verschuiving geconstateerd naar het circuit van harddrugs, zowel naar drugslabs als de handel in harddrugs. Dit heeft geresulteerd tot voornemens tot sluitingen van woningen en panden op grond van art. 13b Opiumwet en het opleggen van lasten onder dwangsommen voor handel in drugs op straat. 16

In 2019, 2020 en 2021 zijn respectievelijk 6, 4 en 3 voornemens tot sluitingen van woningen en panden opgelegd die geresulteerd hebben in een waarschuwing of sluiting. Deze worden opgelegd op basis van de APV. Sinds eind 2019 zijn wij aangesloten bij MMA, waarbij een grote verscheidenheid aan type meldingen binnen komt, waardoor het zicht wordt vergroot. Daarnaast hebben wij meer inzicht en expertise gekregen in de aanpak van ondermijning op gebied van bedrijventerreinen, horeca, illegale prostitutie en het buitengebied. Mede door regionale samenwerking met partners en andere gemeenten en door van elkaars ervaringen en expertise leren. Tot slot is het inzicht vergroot door controles uit te voeren, echter zijn als gevolg het coronavirus en de coronamaatregelen in 2020 en 2021 minder controles uitgevoerd dan aanvankelijk beoogd.



De organisatie en het bestuur weerbaar maken tegen criminele invloeden. Binnen de eigen organisatie is veel aandacht besteed aan bewustwording. Zowel gericht op ambtenaren als op bestuur door o.a. het organiseren van bewustwordingstrainingen, ondermijning op te nemen als terugkerend agendapunt (politiek/bestuurlijk/ambtelijk) en resultaten te delen.



Inwoners en ondernemers worden aan de hand van campagnes en bijeenkomsten bewust gemaakt van het fenomeen ondermijning en wordt een handelingsperspectief geboden. Bij inwoners en ondernemers wordt ondermijning op veel manieren onder de aandacht gebracht, zoals de Veiligheidskrant, social media, en nieuwsberichten. Sinds 2019 besteden wij aandacht aan het meldpunt ondermijning, MMA, bewustwordingscampagnes en er is een bewustwordingsbijeenkomst voor agrariërs georganiseerd. In de WvdV 2021 is de ondermijningsbus ingezet. Daarnaast is via communicatie aandacht aan ondermijning geschonken (op de gemeentelijke website, Veiligheidskrant, in het nieuws, naar aanleiding van een integrale controle, op social media, etc.). In de communicatieberichten wordt een handelingsperspectief meegegeven en worden meldroutes aangeven. Tijdens alle campagnes, bijeenkomsten en communicatie wordt een handelingsperspectief en meldroutes gecommuniceerd.



Een duidelijke en laagdrempelige meldroute voor ondermijning opzetten om de informatiepositie te verbeteren. Naast de algemene meldroutes bij politie en gemeenten, is er een gemeentelijk meldpunt Ondermijning op de gemeentelijke website opgericht waarbij ook anoniem en laagdrempelig gemeld kan worden. Tevens zijn wij als Stichtse Vecht aangesloten bij MMA.



Onder regie van de gemeente wordt met partners samengewerkt om van signaal tot aanpak te komen. In het periodiek Lokaal Overleg Ondermijning, met verschillende partners zoals RIEC en de politie, worden signalen opgehaald en omgezet naar een aanpak. Bij complexe casuïstiek wordt opgeschaald naar Districtelijk Team Ondermijning (DTO RIEC), waarbij meer partners meewerken in de aanpak. Intern is het Integraal Interventie Team opgericht, waarin met interne afdelingen en toezichthouders signalen worden besproken. .

17



Op basis van de prioriteiten uit de Aanpak Ondermijning wordt het beleid versterkt, de handelingssnelheid verhoogd en integrale toezicht en handhaving geïntensiveerd. Met de aanpak ondermijning is al veel bereikt. Er is begonnen met het opzetten van de basis, te beginnen bij het invullen van alle sleutelfuncties, het weerbaar en bewust maken van de organisatie en het bestuur. Daarnaast is begonnen met het opzetten van het bestuurlijk en lokaal overleg en het opzetten van de meldroutes voor signalen. Daarna is de focus gelegd op het versterken van de basis om een duurzame aanpak van ondermijning te realiseren. Door een betere samenwerking met interne en externe partners is onze informatiepositie verbeterd. Hierdoor kunnen wij bij signalen sneller handelen om tot interventie te komen. Ook zijn stappen gezet in het kader van integraal toezicht en handhaving. Er zijn meerdere structurele en gerichte toezichthoudende en handhavende acties geweest.



Het bestuurlijk instrumentarium wordt ten volle benut. Naast het bestaande bestuurlijke instrumentarium op basis van landelijke wetgeving zijn met name de specifieke artikelen gericht op bestrijding van ondermijning in de APV opgenomen en is het BIBOB-beleid op orde gebracht. Dit maakt het vanaf heden mogelijk om op grond van de APV te handhaven op bijvoorbeeld het bespieden van personen en verbod op colors. De implementatie van BIBOB en de werkwijze met BIBOB moet nog ingebed worden in de organisatie. Wij hebben ondersteuning van toezichthouders en juristen gehad van het RIEC bij de inzet van bestuurlijke instrumentarium en bij integrale controles. Illegale kamerverhuur Het afgelopen jaar is een aanpak gestart van illegale kamerverhuur. Dit project komt niet voort uit de aanpak van ondermijning. Illegale kamerverhuur betreft een overtreding van het bestemmingsplan waarop handhavend wordt opgetreden door gebruik te maken van het al bestaande bestuurlijk instrumentarium. Vanuit deze strategie is gekozen voor het opzetten van een taskforce waarbij tevens aandacht is voor signalen van ondermijning.

18

1.5. Openbare orde & veiligheid

Figuur 5 - Infographic openbare orde & veiligheid afkomst uit het IVP 2019-2022

Hoofddoelstelling: Adequaat en vroegtijdig optreden bij (dreigende) verstoring openbare orde.

Niet Behaald In behandeling behaald Voortgang, acties en resultaten die hebben bijgedragen aan het al dan niet behalen van de hoofddoelstelling:



Snel en doeltreffend handelen om grip te krijgen op (dreigende) maatschappelijke onrust. Bij incidenten, die een grote impact hebben op de persoonlijke levenssfeer van inwoners, hebben wij samen met onze partners, zoals de politie en de brandweer, aandacht voor de gevolgen en nasleep van een incident. Samen met ketenpartners zoeken wij het contact met de buurt en trachten wij onveiligheidsgevoelens weg te nemen en onrust te voorkomen. Een voorbeeld van dreigende maatschappelijke onrust waarmee wij te maken hebben gehad, is een oproep in juni 2020 van jongeren uit Utrecht om te rellen in een bepaalde wijk in Maarssenbroek. Op dergelijke momenten staan wij in nauw contact met de politie, Boa’s, buurgemeente Utrecht en ons jongerenwerk om een goede informatiepositie te verkrijgen. 19

Door vroeg signalering en adequaat optreden van betrokken partners zijn vermoedelijk misstanden/rellen voorkomen. In de zomer van 2020 hebben enkele op zichzelf staande straatroven en steekincidenten ertoe geleid dat er onrust binnen de gemeente is ontstaan. Naar aanleiding hiervan heeft een spoeddebat plaatsgevonden waarin gesproken is over de onveiligheidsgevoelens van inwoners. Door adequaat optreden van politie zijn er meerdere aanhoudingen geweest en heeft onderzoek plaatsgevonden. Op basis van verschillende informatiebronnen, zoals twee monitors waarin naar de veiligheids- en leefbaarheidsgevoelens van inwoners is gevraagd, is geconcludeerd dat het onveiligheidsgevoel met name werd veroorzaakt door zaken die de leefbaarheid in Maarssenbroek aantasten. Naar aanleiding daarvan is project Maarssenbroek Samen Schoon Heel en Veilig gestart. In oktober 2021 bent u geïnformeerd over een enquête die onder 877 inwoners van Maarssenbroek is afgenomen over dit project.



De burgemeestersbevoegdheden worden ten volle benut en de landelijke ontwikkelingen worden gevolgd. De afgelopen jaren is bij complexe casuïstiek doorlopend getoetst of de inzet van bepaalde burgemeestersbevoegdheden past bij het vraagstuk en of de inzet gerechtvaardigd en proportioneel is. Dit heeft ertoe geleidt dat er een gebiedsverbod is ingezet voor een dreigende verstoring van de openbare orde, is naast het vaste cameratoezicht ook flexibel cameratoezicht ingezet ter voorkoming van openbare ordeverstoringen, zijn meerdere drugspanden gesloten, lasten onder dwangsommen opgelegd voor drugshandel op straat en het voorhanden hebben van inbrekerswerktuigen. Met name in 2021 zien we door de genomen maatregelen van het Kabinet om de coronacrisis te bestrijden een toenemende mate van polarisatie in de samenleving. In Stichtse Vecht volgt de politie actief signalen op van mogelijke onaangekondigde demonstraties, opruiing of signalen van onrust in onze gemeente. De gemeente neemt contact met de organisatoren van demonstraties op om afspraken te maken en heeft het bestuurlijk instrumentarium paraat bij dreigende openbare ordeverstoringen. Samen met politie dragen wij zorg voor een zo vreedzaam mogelijk verloop van demonstraties. Stichtse Vecht heeft enkele kleine, vreedzame demonstraties gehad in de afgelopen periode. Voor demonstraties toetsen wij aan de Wet Openbare Manifestaties.



Bij de beoordeling van alle evenementenvergunningen worden veiligheidsaspecten nadrukkelijk meegenomen Vanuit OOV worden alle evenementen die als B- of C-evenement zijn geclassificeerd van veiligheidsadvies voorzien. Het advies van de politie en de brandweer is integraal onderdeel van de beoordeling van aanvragen voor evenementenvergunningen.



Om ervoor te zorgen dat men veilig kan blijven uitgaan, wordt het toezicht op de horeca geïntensiveerd. Tot aan de coronatijd is geïnvesteerd op het toezicht in de horeca. De Boa’s en politie gingen met ondernemers in gesprek over onder andere vergunningen. Daar waar nodig werd handhavend opgetreden. Op het gebied van horeca wordt nauw samengewerkt met de politie. Bij signalen worden beide partijen ingezet voor de bevoegdheden die zij hebben. Als gevolg van het coronavirus en de coronamaatregelen is de horeca voor een lange tijd gesloten geweest of in aangepaste vorm geopend. De Boa’s zijn bij wijzigingen in het coronabeleid in contact getreden met de horecaondernemers om de regels uit te leggen. Hierbij is altijd rekening gehouden met

20

de handhavingsstrategie van de Veiligheidsregio Utrecht. Deze geeft aan eerst het gesprek aan te gaan, daarna te waarschuwen en tenslotte handhavend op te treden.



Naast continuering van het huidige cameratoezicht wordt waar mogelijk gebruik gemaakt van flexibel cameratoezicht In zowel 2019 en 2020 is flexibel cameratoezicht toegepast voor drie maanden met een verlenging van drie maanden in Breukelen. Daarnaast is in 2020 drie maanden flexibel cameratoezicht toegepast in Antilopespoor. Ondanks het feit dat flexibel cameratoezicht mogelijkheden biedt om cameratoezicht effectiever toe te passen, is de inzet nog steeds aan dezelfde juridische grondslag gebonden als bij vast cameratoezicht. Dat houdt in dat er sprake moet zijn van (dreigende) openbare ordeverstoringen, de proportionaliteit en subsidiariteit getoetst moet worden en er eerst andere middelen onvoldoende effectief moeten zijn gebleken, alvorens flexibel cameratoezicht kan worden ingezet. Begin 2022 wordt de evaluatie cameratoezicht afgerond en in route gebracht.

21

1.6. Risico- en crisisbeheersing

Figuur 6 - Infographic risico- en crisisbeheersing afkomst uit het IVP 2019-2022

Hoofddoelstelling: Adequaat optreden bij rampen en crises Niet Behaald In behandeling behaald Toelichting: bij crises of rampen van kleinere omvang maar met middelmatige tot grote impact zoals stroomstoringen, branden en ongevallen is er conform geldende procedures opgetreden. Daarnaast heeft de nog steeds durende pandemie ervoor gezorgd dat de operationele en bestuurlijke gremia die deels ook actief zijn bij overige rampen of crises een enorme ervarings- en deskundigheidsslag hebben gemaakt. Voortgang, acties en resultaten die hebben bijgedragen aan het al dan niet behalen van de hoofddoelstelling:



De gemeentelijke crisisorganisatie is goed ingericht en kan 24/7 worden ingezet bij incidenten. In 2019 is het lokale handboek Bevolkingszorg voor Stichtse Vecht door de directieraad geactualiseerd en vastgesteld. Crisisprocessen en facilitaire zaken zijn geactualiseerd en er zijn 22

medewerkers aan de lokale en regionale rampenorganisatie toegevoegd. Daarbij is er gezorgd voor een drievoudige bezetting van alle functies. Voor alle lokale functionarissen zijn er trainingen en oefeningen verzorgd. Vanaf 2021 zijn er echter veel personele wijzigingen geweest door uitstroom waardoor de driedubbele bezetting niet meer gewaarborgd kon worden. Bezetting en continuïteit van de crisisorganisatie zijn echter te allen tijde gewaarborgd geweest. Inmiddels zijn, met de aanstelling van nieuwe managers, alle functies weer ruim bezet.



Aan de regionale crisisorganisatie worden functionarissen geleverd, die worden ingezet bij incidenten in de hele veiligheidsregio. In 2019 en 2020 leverde Stichtse Vecht 5 functionarissen voor de regionale crisisorganisatie. In 2021 is gestart met de doorontwikkeling van de organisatie. Als gevolg hiervan zijn enkele medewerkers vertrokken die een rol hadden in de regionale crisisorganisatie. Tot april 2021 heeft Stichtse Vecht 4 functionarissen geleverd die een functie in de regionale crisisorganisatie vervulden. Sinds april levert Stichtse Vecht nog 3 regionale functionarissen, hetgeen overeenkomstig is met het minimaal afgesproken te leveren aantal medewerkers.



Functionarissen uit de crisisorganisatie zijn opgeleid, getraind en geoefend conform de standaarden van de Veiligheidsregio Utrecht. Jaarlijks krijgen de regionale en lokale functionarissen de mogelijkheid om deel te nemen aan trainingen en oefeningen, die worden verzorgd door de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). De verantwoordelijkheid om geoefend en getraind te blijven ligt primair bij de functionarissen zelf echter wordt dit nauwgezet gevolgd door de verantwoordelijk medewerkers van het team OOV. Tot op heden is niet gebleken dat functionarissen niet getraind en/of geoefend zijn.



Elke inzet van de lokale crisisorganisatie wordt geëvalueerd. De VRU evalueert alle incidenten waarbij is opgeschaald naar een GRIP 1 situatie. GRIP staat voor Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijding Procedure. Ook in geval van geen GRIP-situatie kan er sprake zijn van een lokale crisis met impact. Hierbij kan gedacht worden aan (kleinere) stroomstoringen, ongevallen en/of bijvoorbeeld branden. In veel gevallen vindt er ook dan overleg plaats volgens de beginselen van een crisisaanpak. Het is net zo belangrijk om deze situaties te evalueren teneinde lering uit de casus en gekozen aanpak te trekken. Deze evaluaties vinden dan ook plaats onder leiding van OOV waarbij alle samenwerkingspartners worden meegenomen.



De behulpzaamheid van de samenleving wordt benut voor beheersing van een incident. Bij elke incident wordt gekeken naar de zelfredzaamheid van de inwoners. Mocht er sprake zijn van burgers met een verminderde zelfredzaamheid dan wordt vanuit bevolkingszorg gekeken naar oplossingen voor bijvoorbeeld tijdelijk onderdak. Tevens wordt aangesloten bij of een beroep gedaan op de maatschappelijke betrokkenheid van de omgeving, bijvoorbeeld het openen van een restaurant of buurthuis voor het tijdelijk opvangen en verzorgen van inwoners.



In samenwerking met de partners uit de gemeenschappelijke regeling wordt zorg gedragen voor een efficiënt gebruik van de gemeentelijke middelen. Voorafgaand aan de vaststelling van de financiële stukken door het algemeen bestuur van de VRU wordt de gemeenteraad altijd geconsulteerd. Samen met de 25 andere adviseurs van de VRU-gemeenten en financieel adviseurs wordt gecontroleerd of de gemeentelijke middelen 23

efficiënt worden ingezet. Daarnaast wordt twee keer per jaar aan de portefeuillehouder een terugkoppeling gegeven over de uitvoering en resultaten van de taken, die de VRU voor Stichtse Vecht uitvoert.



De zeven bandweerposten voldoen in 2022 aan de wettelijke technische en functionele eisen. De werkzaamheden aan de brandweerposten Kockengen (verbouw) en Nieuwer ter Aa (nieuwbouw) zijn afgerond. De brandweerposten Nigtevecht en Westbroek-Tienhoven worden nieuw gebouwd en naar verwachting voor het einde van 2022 opgeleverd. De brandweerpost Loenen aan de Vecht wordt tijdelijk aangepast zodat deze aan de eisen voldoet. De nieuwbouw van deze post wordt, indien planvorming gereed is, waarschijnlijk medio 2025 gerealiseerd op de locatie waar nu de gemeentewerf in Loenen aan de Vecht is gevestigd. De andere twee posten, Breukelen en Maarssen voldoen aan de huidige eisen. Op het moment van de evaluatie voldoen nog niet alle brandweerposten aan de wettelijke technische en functionele eisen. De posten die (nog) niet voldoen zullen weldra voldoen aan de geldende wet- en regelgeving.



Er wordt aangesloten bij de planvorming en structuur van de Veiligheidsregio Utrecht. Wij zijn aangesloten en betrokken bij de vaststelling en advisering van de wettelijk verplichte planvorming en wijzigingen in de structuur in het algemeen bestuur van de VRU.



In samenwerking met de Veiligheidsregio Utrecht worden een aantal preventieve campagnes opgezet. Jaarlijks organiseren wij met de VRU preventieve campagnes gericht op bewustwording van brandveiligheid. Doorlopend kijkt de afdeling brandpreventie van de VRU naar manieren om inwoners bewust te maken van brandveiligheid. Enkele voorbeelden van preventieve campagnes zijn dat de brandweer verschillende keren per jaar de wijk in gaat om te kijken of zij overal kunnen komen met hun hulpverleningsvoertuigen. Mocht dit niet mogelijk zijn dan worden er gele kaarten uitgereikt. Op deze kaarten wordt aangegeven waar een automobilist rekening mee moet houden bij het parkeren van de auto. Tijdens de nationale brandpreventieweken is in gezamenlijkheid met de VRU onder andere aandacht besteed aan de actie “rookmelders redden levens”. Daarnaast worden er ook nog voorlichtingen op basisscholen gegeven.

24