bijlage inspreektekst Hans Bots Straman- Notitie Gymzaal.pdf

Asterweg 19 D12 1031 HL Amsterdam +31 (0)20-2615363 www.straman.nl info@straman.nl ____________________________________________________________________________________________________________________

NOTITIE Onderwerp: Datum: Opgesteld door:

Hoogte nieuwbouw sportzaal/gymzaal Vreeland 9 januari 2023 JG/SO

____________________________________________________________________________________________________________________

1. INLEIDING EN VRAAGSTELLING De gemeente Stichtse Vecht is voornemens een nieuw dorpshuis/MFC in Vreeland te ontwikkelen. Hoewel de nieuwe accommodatie gewenst is hebben een aantal buurtbewoners bezwaar tegen de hoogte van de accommodatie, die zij het liefst niet hoger dan noodzakelijk zien. Volgens de gemeente kan de hoogte echter niet lager omdat de sportzaal een minimale vrije hoogte van 7 meter dient te hebben. In één van de gespreksverslagen is daarover het volgende opgenomen: Aanwonende buren van Duinkerken niet akkoord Mijndert heeft namens hemzelf en enkele buren aangegeven dat zij graag een nieuw MFC zien, maar zich niet kunnen vinden in de hoogte van de nieuwe gymzaal. Met de buren is een overleg geweest. Ik heb daarbij getracht toe te lichten dat de nu ingetekende hoogte niet lager kan. Dit houdt verband met de minimale vrije hoogte van 7 meter die vereist is bij een sportzaal. Indien je de vrije hoogte omlaag brengt, naar bijvoorbeeld 5,5 meter, dan is dit geen sportzaal meer maar een gymzaal. Er kan dan niet door andere verenigingen dan een basisschool worden gesport. Actiepunt voor de gemeente is om de behoefte naar een sportzaal te onderbouwen. Mijndert zal, mede namens zijn buren, betrokken blijven bij de ontwikkelgroep om ook over het vervolg te blijven meedenken.

In het kader van bovenstaande discussie en de wens de nieuwe accommodatie niet hoger te maken dan strikt noodzakelijk heeft de heer Mijndert Pon (mede namens de betreffende omwonenden) STRAMAN Management en Advies BV gevraagd hier als gespecialiseerd adviseur sportaccommodaties zijn visie op te geven.

2. NORMERINGEN MAATVOERING SPORTACCOMMODATIES Het is in de eerste plaats van belang om vast te stellen wat het verschil is tussen een sporthal, sportzaal en gymzaal en waarop gekoerst wordt bij de ontwikkeling van MFC Vreeland. In Nederland hebben we te maken met de modelverordening VNG, koepelorganisatie NOC*NSF en de Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding (KVLO) die respectievelijk de wettelijke plicht, richtlijnen en advies beschrijven voor de verschillende typen sportaccommodaties. In Nederland bouwen we meestal één van de volgende configuraties: Type Sporthal Sportzaal (veelal 1/3 of 2/3 deel van sporthal) Gymzaal (VNG norm model verordening) Gymzaal (KVLO advies)

lengte x breedte (m) 24x44 of 28x48 24x14,66 of 28x16 21x12 22x14

STRAMAN Management en Advies B.V. - Notitie hoogte sportzaal/gymzaal Vreeland

vrije hoogte (m) 7 of 9 7 of 9 5,0 5,5

9 januari 2023

oppervlak (m2) 1.056 of 1.344 352 of 448 252 308

1/4

VNG, NOC*NSF en KVLO hanteren niet helemaal dezelfde eisen en richtlijnen en zijn op sommige onderdelen (zoals ramen/lichtinval) zelfs tegenstrijdig. Heeft een ruimte tot doel bewegingsonderwijs te faciliteren dan zouden de KVLO richtlijnen doorslaggevend moeten zijn. De vraag is nu hoe de getekende voorziening, genaamd sportzaal gekwalificeerd kan worden. Uit de ontwerpstukken van Heren 5 architecten d.d. 9 december 2022 maken we op dat de sportzaal een afmeting heeft van 22x14 meter met een oppervlak van 308 m2. Deze afmetingen passen exact bij het KVLO advies en de kwalificatie gymzaal. De hoogte is echter niet aangegeven op de tekeningen. Gaat het om 7 m vrije hoogte zoals in het verslag genoemd? Of om 5,5 meter? Uit onderstaande impressie is dat niet duidelijk op te maken.

Als de ontworpen sportzaal inderdaad een vrije hoogte heeft van 7 meter, dan valt het buiten de KVLO type gymzalen maar is het onder de NOC*NSF richtlijnen wel te kwalificeren als A.2 sportzaal. Zie onderstaande indeling van NOC*NSF:

Een A.2 categorie sportzaal is niet noodzakelijk voor bewegingsonderwijs of een gymvereniging en komt dan ook niet veel voor. De toegevoegde waarde voor andere sportverenigingen is eveneens zeer beperkt. Het is door de vrije hoogte van 7 meter mogelijk een beperkt aantal verenigingssporten te faciliteren, in de vorm van één veld voor: badminton (laagste categorie C), volleybal (uitloop voldoet niet, dispensatie noodzakelijk) en zaalkorfbal (uitsluitend jeugd E/F).

STRAMAN Management en Advies B.V. - Notitie hoogte sportzaal/gymzaal Vreeland

9 januari 2023

2/4

Als het de bedoeling is de sportzaal als A.2 categorie te kwalificeren dan dient er extra aandacht besteed te worden aan de akoestiek omdat de nagalmtijd toeneemt met de inhoud, zie tabel. De nagalmtijd is zeer belangrijk voor de verstaanbaarheid en het voorkomen van gehoorschade bij de gymleraren, een veelvuldig voorkomend probleem bij gymleraren. Verschillende soorten belijningen voor verschillende sporten in een kleine A.2 categorie sportzaal maakt de zaal drukker, hier dient bij het ontwerp van de belijning rekening mee gehouden te worden. Voorts dient opgemerkt te worden dat het ideale ophangpunt (scharnierpunt) voor ringen en touwen 5,5 m bedraagt. Is het ophangpunt zoals bij een A.2 categorie sportzaal dan dienen zwaaipuntverlagers toegepast te worden. Deze dienen inklapbaar uitgevoerd te worden, zoals op de foto hieronder weergegeven, om de vrije hoogte niet beïnvloeden. Zwaaipuntverlagers zijn zware en kostbare elementen en vereisen een hulpconstructie tussen de hoofddraagbalken.

STRAMAN Management en Advies B.V. - Notitie hoogte sportzaal/gymzaal Vreeland

9 januari 2023

3/4

3. BESTEMMINGSPAN Het vigerende bestemmingsplan staat op locatie van de sporthal een maximum bouwhoogte van 7 m toe zoals hieronder weergegeven:

In dit kader is het van belang naast de vrije hoogte ook de constructiehoogte in ogenschouw te nemen. De vrije hoogte is de maat vanaf de bovenkant sportvloer tot aan het laagste punt in de sportzaal. Meestal is dat de onderkant van de liggers (balken dakconstructie), die bij een vrije overspanning van 14 m snel 0,6 – 0,8 m zullen zijn, afhankelijk van de gekozen materialisatie en constructie. Daar bovenop komen nog de dakplaten (0,1 – 0,2 m), isolatie en dakbedekking (0,15 - 0,2 m) en de dakrand (0,2 – 0,4 m) afhankelijk van de wijze van afschot. Een constructiehoogte van ruim 1 m is aannemelijk. Dat betekent bij een vrije hoogte van 5,5 m een bouwhoogte van ruim 6,5 m en bij een vrije hoogte van 7 m een bouwhoogte van ruim 8 m. Daarmee zou alleen een vrije hoogte van 5,5 m passend zijn binnen het bestemmingsplan. Voor een vrije hoogte van 7 m is een wijziging van het bestemmingsplan noodzakelijk.

4. CONCLUSIE Een gymzaal van 14x22m en een vrije hoogte van 5,5 m overstijgt de VNG norm, voldoet aan de NOC*NSF richtlijnen en past bij het advies van KVLO. Voor bewegingsonderwijs is er geen noodzaak meer vrije hoogte toe te passen. Meer vrije hoogte maakt het zelfs moeilijker om te voldoen aan de akoestische eisen en functionele eisen voor ringen en touwen. De vrije hoogte naar 7 m brengen maakt het wel mogelijk de gymzaal als A.2 categorie sportzaal te kwalificeren van NOC*NSF. Het is ons echter niet duidelijk welk doelgroep hiermee beter bediend zou zijn. De extra mogelijkheden voor verenigingsgebruik zijn zeer beperkt en aan voorwaarden gebonden. Een vrije hoogte van 5,5 m zal passen binnen het bestemmingsplan. Een vrije hoogte van 7 m past niet binnen het bestemmingsplan en noodzaakt tot een procedure om het bestemmingsplan te wijzigen. _____________________________________________________________________________________________

STRAMAN Management en Advies B.V. - Notitie hoogte sportzaal/gymzaal Vreeland

9 januari 2023

4/4