Bijlage 4 Concept-FER.pdf

Concept fusie-effectrapportage bestuursoverdracht Rientjes Mavo en RSG Broklede Stichting VO De Vechtstreek (41897) Willibrord Stichting (40094), onderdeel van PCOU Willibrord Datum

| 9 april 2026

Status

| Concept

Classificatie | Vertrouwelijk

Inhoudsopgave 1.

2.

3.

4.

5.

Beoogde fusie en aanleiding voor de fusie ....................................................................................................3 1.1

Beoogde fusie en fusieproces ....................................................................................................................3

1.2

Tijdsbestek ..................................................................................................................................................... 17

1.3

De motieven voor de fusie ....................................................................................................................... 20

1.4

Alternatieven voor de fusie ..................................................................................................................... 21

1.5

Te bereiken (gekwantificeerde) doelen van de fusie ..................................................................... 25

Communicatie over de visie .............................................................................................................................. 26 2.1

Wijze waarop medezeggenschapsraden zijn en worden betrokken ....................................... 26

2.2

Wijze waarop Raad van Toezicht is en wordt betrokken ............................................................. 27

2.3

Wijze waarop personeel, ouders en leerlingen zijn en worden betrokken ........................... 29

2.4

Wijze waarop externe belanghebbenden erbij zijn en worden betrokken ............................ 33

Gevolgen voor personeel, ouders en leerlingen en borging van de menselijke maat ............... 36 3.1

Omvang en organisatie van de rechtspersonen na fusie ............................................................. 36

3.2

Gevolgen van de fusie voor de overzichtelijkheid op locatieniveau ......................................... 38

3.3

Gevolgen van de fusie voor de betrokkenheid van personeel, leerlingen en ouders ........ 39

3.4

Medezeggenschap ...................................................................................................................................... 45

3.5

Gevolgen voor voorzieningen ................................................................................................................. 45

3.6

Gevolgen voor arbeidsvoorwaarden en personeelsbeleid .......................................................... 46

Effecten van de fusie op keuzevrijheid, diversiteit en bereikbaarheid .............................................. 50 4.1

Effecten van de fusie op de keuzevrijheid .......................................................................................... 50

4.2

Effecten van de fusie op de diversiteit ................................................................................................ 50

4.3

Effecten van de fusie op de spreiding van onderwijsvoorzieningen in de regio .................. 53

Kosten en baten van de fusie ........................................................................................................................... 54 5.1

Financiële kosten en baten ...................................................................................................................... 54

5.2

Financiële risico’s ......................................................................................................................................... 58

5.3

Niet-financiële kosten en baten ............................................................................................................. 59

6.

Evaluatie van de fusie ......................................................................................................................................... 61

7.

Advies van burgemeesters en wethouders ................................................................................................ 62

Bijlage .................................................................................................................................................................................. 63

2

1.

Beoogde fusie en aanleiding voor de fusie Stichting VO De Vechtstreek (41897), het bevoegd gezag van de Rientjes Mavo (17HX00) en RSG Broklede (11NY00), en de Willibrord Stichting (40094), onderdeel van PCOU Willibrord, hebben het voornemen om de twee scholen onder het bevoegd gezag van Stichting VO De Vechtstreek bestuurlijk over te dragen aan de Willibrord Stichting, conform artikel 3.28 lid 1 Wvo 2020. Uitgangspunt bij deze bestuursoverdracht is het behoud van het huidige brede onderwijsaanbod in gemeente Stichtse Vecht. Een bestuursoverdracht kwalificeert onderwijsrechtelijk als een fusie (artikel 3.30 lid 1 Wvo 2020). In dat kader vereist de Wvo 2020 het opstellen van een fusie-effectrapportage (FER) en de goedkeuring van de minister. In deze FER wordt het voorgenomen besluit van Stichting VO De Vechtstreek en de Willibrord Stichting nader uitgewerkt en toegelicht en zijn de verwachte gevolgen voor leerlingen, ouders en personeel uitgewerkt. De FER vormt hiermee de inhoudelijke onderbouwing om in- en extern draagvlak te verkrijgen voor de bestuursoverdracht.

1.1

Beoogde fusie en fusieproces Inleiding In gemeente Stichtse Vecht zijn vier scholen voor voortgezet onderwijs gevestigd: het Broeckland College (23VD) en Niftarlake College (03OY) onder het bevoegd gezag van de Willibrord Stichting, onderdeel van PCOU Willibrord, 1 en de Rientjes Mavo (17HX) en RSG Broklede (11NY) onder het bevoegd gezag van Stichting VO De Vechtstreek. Het bevoegd gezag van Stichting VO De Vechtstreek houdt alleen deze twee scholen in stand; het bevoegd gezag van PCOU Willibrord houdt in totaal 14 scholen voor voortgezet onderwijs in de regio Utrecht in stand (11 BRIN4, 20 BRIN6), 26 scholen voor basisonderwijs en 4 scholen voor gespecialiseerd onderwijs. Aanleiding bestuurlijke samenwerking Op basis van de huidige situatie concluderen de besturen het volgende (zie hieronder voor een uitgebreide onderbouwing van deze conclusies):

PCOU Willibrord bestaat uit twee stichtingen: Stichting Protestants Christelijk Onderwijs Utrecht (Stichting PCOU; 62662) voor primair onderwijs en de Willibrord Stichting (40094) voor voortgezet onderwijs. Er is één College van Bestuur en één Raad van Toezicht. De vo-scholen in gemeente Stichtse Vecht vallen dus onder het bevoegd gezag van de Willibrord Stichting, en die stichting is onderdeel van PCOU Willibrord. 1

3

1. De continuïteit van het vo-onderwijs in gemeente Stichtse Vecht staat onder druk, door ontwikkelingen in leerlingenstromen en de toename van meervoudige basisschooladviezen. 2. Hoewel de vo-scholen in gemeente Stichtse Vecht op dit moment kwalitatief goed onderwijs bieden (zie paragraaf 3.3), staat de continuïteit van de kwaliteit van het onderwijs onder druk, mede veroorzaakt door de personeelstekorten in het onderwijs. 3. Doordat de continuïteit (van de kwaliteit) van het onderwijs onder druk staat, is ook het behoud van de variatie in het onderwijsaanbod – en daarmee het behoud van keuzemogelijkheden voor kinderen en ouders – onzeker. 4. De scholen in gemeente Stichtse Vecht moeten zich meer dan voorheen onderwijskundig en pedagogisch profileren in de regio (op complementariteit en onderscheidend vermogen), vanwege ontwikkelingen in de regio zoals het steeds robuuster worden van het onderwijsaanbod in Leidsche Rijn. 5. Met een klein bestuur gaat een groter continuïteitsrisico t.a.v. werkgeverschap gepaard, zeker in de huidige tijd van krapte op de onderwijsarbeidsmarkt. 6. Door toenemende eisen met betrekking tot het afleggen van verantwoording worden kleine scholen en besturen in toenemende mate kwetsbaarder dan voorheen.

Deze conclusies bij elkaar opgeteld hebben geresulteerd in de constatering dat zonder ingrijpen de continuïteit van één van de vier vo-scholen in gemeente Stichtse Vecht (op termijn) niet houdbaar is. Specifiek is de verwachting dat bij gelijkblijvend beleid in eerste instantie de Rientjes Mavo – en in dat geval in tweede instantie ook RSG Broklede als enige overblijvende school onder Stichting VO De Vechtstreek – niet als zelfstandige school kan blijven voortbestaan. Dit heeft geleid tot de wens (en noodzaak) van een verdergaande vorm van bestuurlijke samenwerking tussen de twee besturen in gemeente Stichtse Vecht. Uitgangspunt bij die samenwerking is dat het beste thuisnabij onderwijs voor elke leerling in gemeente Stichtse Vecht centraal staat (maatschappelijke propositie: voor elke leerling een passende plek). De samenwerking moet een antwoord geven op de geconstateerde bedreigingen en zoveel mogelijk inspelen op (onbenutte) kansen. Bedreigingen •

Daling leerlingenaantallen, en concurrentie om leerlingen

•

Verschraling van het onderwijsaanbod binnen de gemeente

•

Afname kwaliteit

•

Kwetsbaarheid (in bedrijfsvoering) door omvang

Kansen •

Betere afstemming over onderwijsaanbod en leerlingstromen, met als doel de leerlingen in de regio zo goed mogelijk te bedienen

•

Betere afstemming van profilering van scholen

4

•

Betere mogelijkheden voor samenwerking om tekorten op de arbeidsmarkt op te vangen

•

Slagvaardiger kunnen optreden in de regio (bijvoorbeeld richting gemeente t.a.v. huisvesting)

•

Meer capaciteit (aan ondersteuning) en daarmee meer continuïteit

Een bestuursoverdracht van de Rientjes Mavo en RSG Broklede naar de Willibrord Stichting, onderdeel van PCOU Willibrord, mitigeert de bedreigingen en benut de kansen zoals hierboven geformuleerd. •

Bedreiging van dalende leerlingaantallen en concurrentie om leerlingen Het integraal bekijken van het vo-onderwijsaanbod in de gemeente kan zorgen voor meer stabiliteit in leerlingstromen. Bovendien kan betere afstemming tussen de scholen (t.a.v. aanbod én profilering) ervoor zorgen dat leerlingen in gemeente Stichtse Vecht zoveel mogelijk meteen op de juiste plek terecht komen. Door een bestuursoverdracht van beide scholen kan met andere woorden meer maatschappelijk effect bereikt worden.

•

Bedreiging van verschraling van het onderwijsaanbod Verschraling – het verdwijnen van onderwijsaanbod – dreigt met name wanneer een school niet langer zelfstandig kan voortbestaan of wanneer een structureel dalend leerlingaantal financiële ruimte voor beleidsrijke keuzes beperkt. Bij kleinere besturen is die ruimte beperkt. Binnen een groter en robuuster bestuur ontstaat meer financiële en organisatorische draagkracht (zie ook hieronder). Hierdoor kan beter worden gestuurd op het behoud van een divers en toegankelijk vo-onderwijsaanbod in de gemeente, met ruimte voor toekomstige ontwikkelingen.

•

Bedreiging van afname van kwaliteit Door meer capaciteit (denk aan kwaliteitsmedewerkers, maar ook meer samenwerking om personeelstekorten op te vangen), kwaliteit en specialisatie aan ondersteuning vanuit een groter bestuur kan de kwetsbaarheid (t.a.v. de kwaliteit) bij de Rientjes Mavo en RSG Broklede gedeeltelijk ondervangen worden.

•

Bedreiging van kwetsbaarheid door omvang De kwetsbaarheid van een klein bestuur – onder andere t.a.v. werkgeverszaken en financiën – verdwijnt met een bestuursoverdracht van de Rientjes Mavo en RSG Broklede naar de Willibrord Stichting. Deze nieuwe bestuursstructuur is voor deze scholen passender bij de huidige ontwikkelingen (regionalisering en veranderend onderwijslandschap). Vier vo-scholen in één gemeente/regio onder hetzelfde bestuur maakt dat er bestuurlijk krachtiger opgetreden kan worden (slagvaardigheid). Eén bestuur met een grotere omvang heeft meer zeggenschap in de regio.

5

Na de bestuursoverdracht van de scholen onder het bevoegd gezag van Stichting VO De Vechtstreek aan de Willibrord Stichting, wordt Stichting VO De Vechtstreek opgeheven. Toelichting terminologie ‘fusie’ en ‘bestuursoverdracht’ In onderwijsrechtelijke zin is er bij het onderbrengen van een of meerdere scholen bij een ander bevoegd gezag sprake van een ‘bestuursoverdracht’. Een bestuursoverdracht wordt in het onderwijsrechtelijke kader ook gezien als een fusie, waardoor het bijvoorbeeld verplicht is een fusie-effectrapportage op te stellen. Een bestuursoverdracht kan op twee manieren plaatsvinden: door een ‘juridische fusie’ of door een ‘losse bestuursoverdracht’. In de wettelijk vastgestelde inhoudsopgave van een fusie-effectrapportage wordt de term ‘fusie’ gehanteerd voor beide varianten. In het kader van de overdracht van de Rientjes Mavo en RSG Broklede naar de Willibrord Stichting is er sprake van een losse bestuursoverdracht. Hieronder wordt verstaan de overdracht van de rechten en plichten ten aanzien van één of meer scholen op basis van een notariële akte (artikel 3.33 lid 1 Wet voortgezet onderwijs 2020). Na de overdracht van de Rientjes Mavo en RSG Broklede blijft qua activiteiten en vermogen een ‘lege’ stichting over. Stichting VO De Vechtstreek wordt na overdracht ontbonden.

Grondslag (denominatie) scholen en stichtingen PCOU Willibrord en Stichting VO De Vechtstreek hebben verschillende grondslagen. Scholengroep PCOU Willibrord verenigt twee stichtingen voor bijzonder onderwijs: Stichting PCOU met een protestants-christelijke grondslag en de Willibrord Stichting met een katholieke en protestants-christelijke grondslag. Stichting VO De Vechtstreek houdt zowel openbaar onderwijs als katholiek onderwijs in stand: openbaar onderwijs op RSG Broklede en onderwijs op katholieke grondslag op de Rientjes Mavo. Een school kan alleen worden overgedragen aan een rechtspersoon die dezelfde grondslag of denominatie hanteert. De overdracht moet passen binnen de statuten van de ontvangende rechtspersoon. Een bestuursoverdracht van de Rientjes Mavo naar de Willibrord Stichting is dus passend binnen de grondslag; beiden hebben een katholieke (en protestants-christelijke) grondslag. Wel heeft de Nederlandse Katholieke Schoolraad (“NKSR”) op grond van artikel 17 lid 10 van de statuten van Stichting VO De Vechtstreek een goedkeuringsrecht op de overdracht van de katholieke Rientjes Mavo.

Voor een overdracht van RSG Broklede naar de Willibrord Stichting is het noodzakelijk dat (1) RSG Broklede van denominatie verandert: van openbaar naar algemeen bijzonder (met openbare invulling), en (2) de statuten van de Willibrord Stichting zodanig worden aangepast dat de stichting ook algemeen bijzonder onderwijs in stand kan houden. In hoofdstuk 4 wordt uitgebreid stilgestaan bij de (gevolgen van) de verandering van denominatie.

6

Besluitvorming omzetting denominatie RSG Broklede Het omzetten van een openbare school in een bijzondere school (algemeen bijzonder dan wel christelijk) is geregeld in artikel 4.9 lid 1 Wvo 2020: “Onze Minister kan, onder door hem te stellen voorwaarden, voor bekostiging in aanmerking brengen een school die wordt opgericht door omzetting van een bekostigde openbare school in een gelijksoortige bijzondere school.” • Een omzetting kan slechts plaatsvinden met ingang van 1 augustus van enig kalenderjaar en de bepaling gaat ook op ten aanzien van scholengemeenschappen (artikel 4.8 lid 4 en lid 5 Wvo 2020). • In artikel 16 Regeling voorzieningenplanning vo 2020 is opgenomen dat de aanvraag moet worden gedaan voor 1 november voorafgaand aan het kalenderjaar van omzetting (dus ongeveer 9 maanden voor de 1 augustus van omzetting). • Daarnaast is in dit artikel opgenomen dat het bevoegd gezag advies vraagt aan de gedeputeerde staten over de voorgenomen omzetting. Indien de gedeputeerde staten advies geven, moet dit advies met de aanvraag worden meegezonden. De ratio achter het vragen van een advies aan de gedeputeerde staten is dat de gedeputeerde staten zijn belast met de zorg dat is voorzien in de behoefte aan openbaar onderwijs door een voldoende aantal scholen in de provincie (artikel 4.4 Wvo 2020; Staatscourant 2020, 46173, p. 21).

• In de besluitvorming wordt er daarnaast vanuit gegaan dat ook de gemeenteraad van Stichtse Vecht een goedkeuringsrecht toekomt. • Voor het nemen van een besluit tot omzetting van de grondslag is ook instemming van de oudergeleding van de medezeggenschapsraad vereist (artikel 14 lid 2 sub b Wms). In de geest van de wet wordt voorafgaand aan de instemming ook een ouderraadpleging georganiseerd (strikt genomen is hier – in tegenstelling tot voor het primair onderwijs (artikel 15 lid 3 Wms) – in het voortgezet onderwijs geen wettelijke verplichting). • Tot slot heeft ook de Raad van Toezicht van Stichting VO De Vechtstreek een voorafgaand goedkeuringsrecht op het besluit tot omzetting van een school die door de stichting in stand wordt gehouden (artikel 9 lid 7 sub b statuten Stichting VO De Vechtstreek). De besluitvorming van de Raad van Toezicht moet in beginsel plaatsvinden in een vergadering waarin alle leden aanwezig zijn en met instemming van alle leden (artikel 17 lid 7 statuten Stichting VO De Vechtstreek). Besluitvorming aanpassing statuten Willibrord Stichting Het bestuur van PCOU Willibrord kan de statuten van de Willibrord Stichting aanpassen na: • voorafgaande goedkeuring van de Raad van Toezicht (artikel 7 lid 6 sub j en artikel 11 lid 1 statuten Willibrord Stichting en • het inwinnen van advies van de NKSR (artikel 13 lid 1 statuten Willibrord Stichting).

7

Besluitvorming opheffing Stichting VO De Vechtstreek Het besluit tot ontbinding van de stichting is onderworpen aan: • voorafgaande goedkeuring door de Raad van Toezicht (artikel 18 lid 1 statuten Stichting VO De Vechtstreek); • voorafgaande goedkeuring door de gemeenteraad van Stichtse Vecht (artikel 18 lid 1 statuten Stichting VO De Vechtstreek) • instemming van de NKSR (artikel 17 lid 10 statuten Stichting VO De Vechtstreek). Combinatie besluitvormingstrajecten Uitgangspunt is dat de besluitvormingstrajecten voor de denominatiewijziging van RSG Broklede, de statutenwijziging van de Willibrord Stichting en ontbinding van Stichting VO De Vechtstreek waar mogelijk gecombineerd en gelijktijdig doorlopen worden met de besluitvorming rondom de bestuursoverdracht. Concreet betekent dit: • het combineren van het voorbereiden en uitzetten van de achterbanraadpleging t.b.v. de bestuursoverdracht (ouderraadpleging) in samenwerking met de medezeggenschap, met het voorbereiden en uitzetten van de ouderraadpleging t.b.v.

de omzetting van de denominatie van RSG Broklede; • het combineren van de vraag voor goedkeuring door de gemeenteraad van Stichtse Vecht voor (i) de bestuursoverdracht van RSG Broklede, (ii) de omzetting van de denominatie van RSG Broklede, en (iii) de ontbinding van Stichting VO De Vechtstreek; • het combineren van de vraag voor instemming van de medezeggenschap over de bestuursoverdracht, met de vraag voor instemming door de oudergeleding van de medezeggenschapsraad van RSG Broklede voor de omzetting van de denominatie van RSG Broklede; • het combineren van de vraag voor goedkeuring door de RvT’s voor de bestuursoverdracht, met de vraag voor goedkeuring door de RvT van Stichting VO De Vechtstreek voor de omzetting van de denominatie van RSG Broklede en ontbinding van de stichting, en de vraag voor goedkeuring door de RvT van PCOU Willibrord voor het aanpassen van de statuten van de Willibrord Stichting. De adviesaanvraag aan de NKSR over het aanpassen van de statuten van de Willibrord Stichting en de instemmingsverzoeken aan de NKSR over de overdracht van de Rientjes Mavo (conform statuten Stichting VO De Vechtstreek artikel 17 lid 10) en ontbinding van Stichting VO De Vechtstreek worden separaat aan de NKSR voorgelegd.

Analyse huidige situatie Tabel 1 geeft meer informatie over de vier vo-scholen in gemeente Stichtse Vecht, zoals BRIN, denominatie, locatie en aangeboden schoolsoorten. De afkortingen in de meest rechterkolom van tabel 1 (en in tabel 2) die betrekking hebben op het vmbo verwijzen naar de vier leerwegen in het vmbo: •

vmbo-b(l): vmbo-basis of basisberoepsgerichte leerweg;

•

vmbo-k(l): vmbo-kader of kaderberoepsgerichte leerweg;

•

vmbo-t(l): theoretische leerweg (mavo);

•

vmbo-g(l): gemengde leerweg.

8

Tabel 1. Scholen voor voortgezet onderwijs in gemeente Stichtse Vecht Bestuur

School

BRIN

Willibrord Stichting (40094)

Broeckland College Niftarlake College

Stichting VO De Vechtstreek (41897)

Rientjes Mavo RSG Broklede

Vestiging

Adres

Postcode

Plaats

Schoolsoorten

23VD00

Denominatie PC, RK

Hoofdvestiging

3621 CV

Breukelen

Vmbo-b/k Vmbo-g/t

03OY00

PC, RK

Hoofdvestiging

Engel de Ruijterstraat 40 Pauwenkamp 151

3607 GK

Maarssen

Vmbo-g/t Havo Vwo

03OY01

PC, RK

Pauwenkamp 152

3607 GK

Maarssen

17HX00

RK

3607 MJ 3621 JK

Vmbo-g/t

Openbaar

Valkenkamp 551 Schepersweg 6A

Maarssen

11NY00

Tijdelijke nevenvestiging Hoofdvestiging Hoofdvestiging

Breukelen

Havo Vwo

Zoals te zien in tabel 2 bieden de vier vo-scholen in gemeente Stichtse Vecht samen nagenoeg alle schoolsoorten aan (geen praktijkonderwijs). Op onderdelen is er overlap. Tabel 2. Leerlingaantallen per schoolsoort 2024-2025 (DUO-data peildatum 1 oktober 2025) Bestuur

School

Brugjaar 1-2

Willibrord Stichting

Broeckland College

236

Niftarlake College

517

Rientjes Mavo

177

Stichting VO De Vechtstreek

RSG Broklede Totaal per schoolsoort

Havo/ vwo Lj 3

Vmbobl Lj 3-4

Vmbokl Lj 3-4

Vmbo(gl/)tl Lj 3-4

111

63

46 +1 VAVO

215

288

159

1.218

374

184 +2 VAVO 203 +6 VAVO

111

63

442

Havo Lj 4-5

Vwo Lj 4-6

Totaal 20252026 457

258 +9 VAVO

270 +2 VAVO

1.457

386

217

287

951

484

559

3.251

De ontwikkelingen en prognoses van het aantal leerlingen per leerjaar en onderwijssoort in gemeente Stichtse Vecht (figuur 1 en 2 en tabel 3 hieronder) – namelijk over bijna de gehele linie dalende leerlingaantallen – en de basisschooladviezen in de gemeente (figuur 3) – namelijk een toename van meervoudige basisschooladviezen (kansrijk adviseren) en een afname van de enkelvoudige schooladviezen, met name havo- en vmbo-t advies – laten zien dat de continuïteit van het onderwijs in de gemeente onder druk staat. Dit geldt met name voor het vmbo-onderwijs. De DUO- en Voion-prognoses in figuur 1 zijn beleidsarm. 2 Dit betekent dat verwachte toekomstige effecten van beleid en onvoorziene ontwikkelingen niet meegenomen De tellingen in figuur 1 zijn gebaseerd op de DUO-data met peildatum 1 oktober 2025. De DUOprognoses zijn gebaseerd op de DUO-data met peildatum 1 oktober 2024. Het gaat dus om relatief ‘oude’ prognoses. De nieuwe prognoses van DUO met peildatum 1 oktober 2025 worden ergens in het voorjaar van 2026 gepubliceerd. Zodra deze beschikbaar zijn, kunnen de betreffende figuren en teksten geactualiseerd worden. De Voion-prognoses gaan wel uit van 1 oktober 2025. 2

9

worden in deze prognoses. Daarom zijn in deze figuur ook beleidsrijkere eigen prognoses met peildatum 1 oktober (vanuit de meerjarenbegroting, zie hoofdstuk 5) meegenomen. De eigen prognose in figuren 1a en 1b laat zien dat verwacht wordt dat het aantal leerlingen op de Rientjes Mavo verder zal gaan dalen; deze daling kan mede verklaard worden door het aannamebeleid: leerlingen met een kader/tl-advies worden niet aangenomen op de Rientjes Mavo, in tegenstelling tot bij het Broeckland College (waar juist een groei wordt verwacht). Broeckland College

Niftarlake College

2000

2000

1500

1500

1000

1000

500

500

0

0

DUO-telling

DUO-telling

DUO-prognose

DUO-prognose

Voion-prognose

Voion-prognose

Eigen prognose

Eigen prognose

Rientjes Mavo

RSG Broklede

2000

2000

1500

1500

1000

1000

500

500

0

0

DUO-telling

DUO-telling

DUO-prognose

DUO-prognose

Voion-prognose

Voion-prognose

Eigen prognose

Eigen prognose

Figuur 1a. Ontwikkeling leerlingaantallen (telling: DUO-data 1-10-2025; prognoses: DUOdata 1-10-2024, Voion-data 1-10-2025 en eigen data 1-10-2025)3

Belangrijke verschillen tussen de DUO-prognose en de Voion-prognose zijn: (i) DUO gebruikt Primos-data (gemeente niveau) en Voion gebruikt CBS-data (PC4 niveau) voor de basisgeneratiecijfers, (ii) DUO gaat voor de instroom en doorstroom uit van een gewogen 3

10

Broeckland College

Niftarlake College

600

1800

550

1700

500

1600

450

1500

400

1400

350

1300

300

1200

DUO-telling

DUO-telling

DUO-prognose

DUO-prognose

Voion-prognose

Voion-prognose

Eigen prognose

Eigen prognose

Rientjes Mavo

RSG Broklede

500

1400

450

1300 1200

400

1100

350

1000

300

900

250

800

200

700

DUO-telling

DUO-telling

DUO-prognose

DUO-prognose

Voion-prognose

Voion-prognose

Eigen prognose

Eigen prognose

Figuur 1b. Ontwikkeling leerlingaantallen: uitvergrote weergave (verschillende y-assen)

gemiddelde van het marktaandeel over de afgelopen 5 jaar; Voion kijkt naar de afgelopen 3 jaar, (iii) DUO maakt een ijking op de referentieraming OCW; Voion doet geen extra bijstelling achteraf.

11

4100 3900 3700 3500 3300 3100 2900 2700 2500

DUO-telling

DUO-prognose

Voion-prognose

Eigen prognose

Figuur 1c. Ontwikkeling leerlingaantal vier vo-scholen in gemeente Stichtse Vecht gezamenlijk

Figuur 2. Voion-prognoses per schoolsoort in Stichtse Vecht (peildatum 1 oktober 2025) Tabel 3. Voion-prognoses per schoolsoort gemeente Stichtse Vecht 2026 1.200 98 65 479 634 735 3.211

Brugjaar Vmbo-bl (basisberoepsgerichte leerweg) Vmbo-kl (kaderberoepsgerichte leerweg) Vmbo-tl (theoretische leerweg, mavo) Havo Vwo Totaal

12

2037 1.100 111 73 422 510 660 2.876

% 2026-2037 -8,3% +13,3% +12,3% -11,9% -19,6% -10,2% -10,4%

100% 90%

29

25

31

32

9

9

21

20

80% 70%

10

24

18 3

20% 10% 0%

19

23

50%

30%

27

3 4

60%

40%

28

4

7 7

7

24

19

5

18

15

14 1

1

10

12

1 7 1 0

1 5 1 1

2 6 3 3 1 0

2018-2019

2019-2020

2020-2021

15 6

1

4

9

9

1 6 1 0

2 6 1 0

1 6 2 1 0

2021-2022

2022-2023

2023-2024

10

VSO

PRO

VMBO-B

VMBO-B/K

VMBO-K

VMBO-K/GT

VMBO-GT

VMBO-GT/HAVO

HAVO

HAVO/VWO

VWO

Figuur 3. Ontwikkeling van basisschooladviezen in gemeente Stichtse Vecht

Specifiek voor het vmbo-tl onderwijs in gemeente Stichtse Vecht geldt dat gezien de afnemende instroom van leerlingen het aantal beschikbare vmbo-tl plaatsen groter is dan de (verwachte) vraag. Binnen de gemeente bieden het Broeckland College, het Niftarlake College en de Rientjes Mavo vmbo-tl onderwijs aan (zie tabel 2). Daarnaast is in de bredere regio sprake van een veranderend scholenlandschap, en bieden ook de nabijgelegen scholen Academie Tien (onder bevoegd gezag van NUOVO Scholen), het Amadeus Lyceum en het groeiende Limus College (beide onder bevoegd gezag van PCOU Willibrord) vmbo-tl onderwijs aan. Met name de groei van het Limus College draagt bij aan de verdere verruiming van het aanbod in de regio. De toename van het aantal dubbele schooladviezen (en daarmee opwaartse druk om op een zo hoog mogelijk onderwijsniveau te komen) kan bovendien de instroom van leerlingen bij de categoriale mavo, namelijk de Rientjes mavo, onder druk zetten. De Rientjes Mavo is een relatief kleine mavoschool met een klein medewerkersbestand. Deze school wordt door Stichting VO De Vechtstreek in stand gehouden, die naast deze mavoschool enkel nog één andere school in stand houdt, met andere schoolsoorten: RSG Broklede met havo en (tweetalig) vwo. Gezamenlijk brengen deze constateringen de continuïteit van de Rientjes Mavo (en RSG Broklede) als zelfstandige school onder

13

een klein bestuur in het geding. Er is immers geen mogelijkheid voor terugval op een grotere scholengroep (t.a.v. werkgeverschap, financiën, etc.). Kortom: door alle ontwikkelingen is met name de Rientjes Mavo ‘kwetsbaar’ in gemeente Stichtse Vecht. Tegelijkertijd wordt de kleinschaligheid van deze mavovoorziening gewaardeerd door een bepaalde doelgroep. Dit is terug te zien in het stabiele marktaandeel dat de Rientjes Mavo (17HX) de afgelopen jaren heeft gehad in de gemeente (figuur 4): ook in tijden van krimp heeft de school de eigen positie weten vast te houden. Behoud van de Rientjes Mavo is dus wenselijk.

Figuur 4. Ontwikkeling van aandeel leerlingen per school in gemeente Stichtse Vecht (03OY = Niftarlake College, 11NY = RSG Broklede, 17HX = Rientjes Mavo, 23VD = Broeckland College, 24TR14 = Ithaka ISK onderwijs in Maarssen, onder NUOVO Scholen)

Naast de druk op het vmbo(-tl) onderwijs in gemeente Stichtse Vecht kan op basis van de prognoses (figuur 3 en tabel 4) geconstateerd worden dat de verwachting is dat met name de havo, maar ook het vwo (in iets mindere mate dan de havo) te maken krijgen met een flinke leerlingendaling. Ook voor die schoolsoorten geldt dus dat de continuïteit ervan binnen gemeente Stichtse Vecht aandacht vraagt. Door het steeds robuuster worden van het onderwijsaanbod in Leidsche Rijn geldt voor alle scholen in gemeente Stichtse Vecht, en met name voor de scholen in Maarssen, dat zij zich meer dan voorheen onderwijskundig en pedagogisch moeten profileren in de

14

regio (op complementariteit en onderscheidend vermogen). Er is immers meer te kiezen voor kinderen en ouders dan er eerder was. Het gegeven dat de voedingsgebieden van de scholen (in hoge mate) overlappen (figuur 5), verhoogt de urgentie van een gezamenlijke aanpak voor de vraagstukken waar de scholen in gemeente Stichtse Vecht voor staan. Broeckland College (Breukelen)

RSG Broklede (Breukelen)

Niftarlake College (Maarssen)

Rientjes Mavo (Maarssen)

Figuur 5. Voedingsgebieden scholen Stichtse Vecht (DUO-data 1-10-2025)

De huidige samenleving kenmerkt zich door toenemende diversiteit, complexiteit en polarisatie. Ook onderwijsbesturen hebben te maken met een veranderende omgeving. De toenemende complexiteit, de noodzaak voor samenwerking, mondigere burgers en steeds nieuwe opgaven voor het onderwijs zorgen ervoor dat besturen een blik naar buiten moeten hebben, wendbaar, innovatief en flexibel moeten zijn, duurzaam moeten inzetten op professionalisering en de versterking van (onderwijs)kwaliteit, en dat alles in een context van meer verwachtingen en minder of gelijkblijvende middelen die daartegenover staan.

15

Vanuit bestuurlijk perspectief ontstaat de realiteit dat (met name kleinere) schoolbesturen in toenemende mate kwetsbaarder worden dan voorheen. Dit wordt met name verklaard door de volgende ontwikkelingen: •

Regionalisering: in toenemende mate worden (netwerken/samenwerkingsverbanden in) regio’s gevormd om gezamenlijk bepaalde regionale maatschappelijke opgaven aan te pakken (o.a. samenwerkingsverbanden passend onderwijs, partnerschappen SO&P, onderwijsregio’s, Sterk Techniek Onderwijs). Deze ontwikkeling vraagt een blik naar buiten, en creëert bestuurlijke drukte in de regio (die door kan sijpelen in de school). Bovendien heeft deze ontwikkeling consequenties voor (de zeggenschap over) financiële middelen (denk bijvoorbeeld aan de middelen die voorheen naar scholen gingen en nu via de onderwijsregio’s lopen). Door regionalisering moeten schoolbesturen steeds meer balanceren tussen de verantwoordelijkheid voor de eigen organisatie en een bredere regionale en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Dit is met name voor kleinere besturen moeilijker te organiseren.

•

Veranderend onderwijslandschap: de ontwikkelingen in het onderwijs volgen elkaar in hoog tempo op. Er wordt steeds meer van het onderwijs verwacht (complexere werkstromen en toenemende verantwoordingslast). Dit vraagt wendbaarheid, innovatievermogen en flexibiliteit van scholen en besturen: zij moeten adequaat en snel in kunnen spelen op veranderende omstandigheden en toenemende druk. Grotere besturen kunnen scholen vaak uitgebreider en soms ook eerder (door tijdig signaleren) ondersteunen op alle relevante ontwikkelingen en uitdagingen.

De kwetsbaarheid van Stichting VO De Vechtstreek manifesteert zich op meerdere vlakken: •

Kwaliteit van onderwijs: de kleine omvang van het bestuur, de kleinschaligheid van in ieder geval de Rientjes Mavo en de aanhoudende personeelstekorten in het onderwijs kunnen (op termijn) gevolgen hebben voor de onderwijskwaliteit, de mate van innovatie en de aansluiting bij ontwikkelingen binnen het vo.

•

Werkgeverschap: voor een relatief klein bestuur kan het lastig zijn om volwaardig en toekomstbestendig werkgeverschap te realiseren. Over het algemeen kan gesteld worden dat er met een klein bestuur een groter continuïteitsrisico t.a.v. werkgeverschap gepaard gaat dan met een groter bestuur (zo is vervanging bij ziekte of uitval moeilijker te organiseren), zeker in tijden van krapte op de arbeidsmarkt. Ook is er binnen een klein bestuur vaak minder loopbaanperspectief in de zin van doorgroeimogelijkheden voor medewerkers binnen (de scholen van) het bestuur, en is er minder of geen ruimte voor de uitwisseling van medewerkers tussen scholen (mobiliteit). Een groter vo-bestuur kan hierin meer mogelijkheden bieden.

•

Financiën en bedrijfsvoering: de beperkte omvang van Stichting VO De Vechtstreek brengt kwetsbaarheiden met zich mee op het gebied van financiën en bedrijfsvoering. Financiële risico’s – zoals leerlingendaling of noodzakelijke

16

investeringen in bijvoorbeeld huisvesting of digitale infrastructuur – zijn moeilijker te ondervangen, omdat er binnen het bestuur beperkt mogelijkheden zijn om risico’s te spreiden of specifieke expertise en middelen te delen. Daarnaast is ook de bredere bedrijfsvoering kwetsbaar. Denk hierbij aan zaken als ICT-ondersteuning, strategische beleidsvorming, en juridische zaken. Omdat Stichting VO De Vechtstreek een klein bestuur is, is het lastig om schaalvoordelen te benutten, processen te standaardiseren of specialistische kennis duurzaam in te zetten. Beoogde bestuursoverdracht De bestuursoverdracht van de twee scholen onder het bevoegd gezag van Stichting VO De Vechtstreek wordt gezien als een noodzakelijke stap om deze kwetsbaarheden te beperken en het onderwijsaanbod in de gemeente toekomstbestendig te maken. Uitgangspunt bij de bestuursoverdracht is dat voor de komende periode het unieke onderwijskundig profiel en de identiteit van de Rientjes Mavo en RSG Broklede behouden blijven. De bestuurlijke inbedding van de scholen onder PCOU Willibrord biedt kansen om deze koers verder te versterken, met behoud van de eigen visie en schoolcultuur. Zo blijven de Rientjes Mavo en RSG Broklede herkenbaar voor leerlingen, ouders en medewerkers, en kunnen de scholen voortbouwen op hun bestaande kwaliteiten en ambities.

Samenwerking in de toekomst Met de bestuursoverdracht wordt de continuïteit van het huidige onderwijsaanbod op de vier vo-scholen in de gemeente voor de komende periode geborgd. Voor de langere termijn is het niet uitgesloten dat er aanvullende maatregelen nodig zijn om het onderwijsaanbod in de gemeente toekomstbestendig te houden (zie ook de tekst onder figuur 3 hierboven en paragraaf 1.4 hieronder). De invulling hiervan zal in gezamenlijkheid binnen de groep van scholen in de gemeente vormgegeven worden. De bestuursoverdracht creëert hiervoor de beste randvoorwaarden, omdat deze het mogelijk maakt om in goed overleg samen te werken en af te stemmen, ook met de scholen in het bredere voedingsgebied, in het bijzonder het Amadeus Lyceum en het Limus College in Leidsche Rijn.

1.2

Tijdsbestek De beoogde bestuursoverdracht vindt per 1 augustus 2027 plaats. Op de route op weg naar effectuering van de bestuursoverdracht worden een aantal fasen onderscheiden. •

Fase 1: verkennende fase (2024-2025) In 2024 hebben de besturen van Stichting VO De Vechtstreek en PCOU Willibrord een eerste verkenning van toekomstscenario’s t.a.v. bestuurlijke samenwerking in gemeente Stichtse Vecht gedaan (zoals verwoord in de notitie ‘Toekomstscenario’s in gemeente Stichtse Vecht’ d.d. 7 juni 2024). Naar aanleiding van deze verkenning hebben de besturen besloten een aantal toekomstscenario’s verder te onderzoeken. In de periode januari tot en met mei

17

2025 is hiertoe onderzoek uitgevoerd door een kerngroep bestaande uit schoolleiders en bestuurlijke staf (zoals verwoord in het rapport ‘Onderzoek bestuurlijke samenwerking in gemeente Stichtse Vecht’, d.d. mei 2025). Uit dit onderzoek is een voorkeursscenario naar voren gekomen, namelijk het scenario waarbij de Rientjes Mavo en RSG beide bestuurlijk worden overgedragen aan het bevoegd gezag van PCOU Willibrord. Vervolgens is door beide besturen en Raden van Toezicht geconstateerd dat er voldoende aanleiding bestaat om een dergelijke bestuursoverdracht nader uit te werken. Daartoe hebben zij op 10 november 2025 een intentieovereenkomst getekend. •

Fase 2: onderzoek en opstellen FER (november 2025-januari/februari 2026) De tweede fase kenmerkte zich door het nader onderzoeken van de beoogde bestuursoverdracht van de Rientjes Mavo en RSG Broklede naar de Willibrord Stichting. In de periode van half november 2025 tot en met februari 2026 heeft dit nadere onderzoek plaatsgevonden en is een concept-FER opgesteld.

•

Fase 3: ouderraadpleging en overleg externe gremia (maart-april 2026) Deze fase stond in het teken van de formele en informele raadpleging van verschillende gremia. Er is daarmee voornamelijk aandacht besteed aan heldere communicatie over de beoogde bestuursoverdracht, met als doel alle betrokkenen op een passende manier te informeren over dan wel voor te bereiden op eventuele (wettelijke) rollen in een proces tot overdracht. In deze fase heeft de ouderraadpleging plaatsgevonden onder de ouders van de leerlingen van de Rientjes Mavo en RSG Broklede. De betrokken medezeggenschapsorganen hebben de formele rol om in te stemmen met de fusie-effectrapportage en het besluit tot bestuursoverdracht, op grond van artikel 10 sub h Wms, inclusief een ouderraadpleging (artikel 15 lid 3 Wms). Het doel hiervan is om ouders te informeren en informatie te verzamelen over hoe zij aankijken tegen de beoogde bestuursoverdracht. Dit geldt wettelijk gezien voor de ouders van de leerlingen van de school/scholen die wordt/worden overgedragen, zijnde de ouders van de leerlingen van de Rientjes Mavo en RSG Broklede. De ouders van de leerlingen van RSG Broklede zijn aanvullend bevraagd over de omzetting van de denominatie van de school. Er is niet wettelijk bepaald op welke manier en in welke vorm een ouderraadpleging moet worden ingericht.

Tussen het bestuur en de directie van de Rientjes Mavo en RSG Broklede, en de GMR van Stichting VO De Vechtstreek is daarom in de voorgaande fase afgestemd op welke manier een ouderraadpleging passend is binnen deze context. In paragraaf 2.3 worden de opzet en uitkomsten van de ouderraadpleging nader toegelicht. In deze fase wordt ook overleg gevoerd met overige externe gremia die een wettelijke rol hebben bij een bestuursoverdracht. Dit betreft in dit geval de

18

vakbonden (artikel 20.1 lid 2 cao vo), waarmee Decentraal Georganiseerd Overleg (DGO) wordt gevoerd. In paragraaf 2.4 wordt het doorlopen proces met de vakbonden nader toegelicht. Bij het doorlopen van een proces tot bestuursoverdracht is het een wettelijke verplichting om het college van burgemeester en wethouders van de betrokken gemeente(n) om advies te vragen over de wenselijkheid van de voorgestelde fusie (artikel 3.31 lid 3 sub i WVO 2020). In dit geval betreft het in ieder geval de gemeente Stichtse Vecht, aangezien de Rientjes Mavo en RSG Broklede in deze gemeente zijn gevestigd. Omdat PCOU Willibrord in de gemeente Utrecht gevestigd is (en de meeste vo-scholen onder het bevoegd gezag van PCOU Willibrord in deze gemeente gevestigd zijn), wordt ook het college van burgemeester en wethouders van deze gemeente om advies gevraagd inzake de voorgestelde bestuursoverdracht. In paragraaf 2.4 wordt het doorlopen proces met de gemeente Stichtse Vecht en gemeente Utrecht nader toegelicht. Nadat de besturen een voorgenomen besluit hebben genomen, wordt de concept-FER in juni 2026 voorgelegd aan de RvT’s ter goedkeuring en aan de (G)MR’en ter instemming. Aan hen wordt gevraagd een besluit te nemen ten aanzien van de beoogde bestuursoverdracht en de fusie-effectrapportage. •

Fase 4: formaliseren en afronden Bij een definitief positief besluit van de betrokken gremia ten aanzien van de bestuursoverdracht en de fusie-effectrapportage, zoals hierboven beschreven, kan in deze laatste fase worden overgegaan tot het formaliseren van de bestuursoverdracht en het vaststellen en indienen van de FER. De volgende besluiten zullen door de besturen, voorzitters (G)MR en voorzitters RvT worden getekend: -

Instemmingsbesluit (G)MR’en;

-

Goedkeuringsbesluit RvT’s;

-

Definitief bestuursbesluit.

Er wordt naar gestreefd om de definitieve FER alsmede de besluiten voor de zomer 2026 in te dienen bij DUO/OCW. Zij hanteren een maximale reactietermijn van 13 weken, die zij bij uitzondering met 13 weken mogen verlengen. In deze fase worden ook de notariële procedures doorlopen met tot doel de formele overdracht per 1 augustus 2027 te bekrachtigen. •

Fase 5: implementatiefase Deze fase is gericht op de daadwerkelijke realisatie van de bestuursoverdracht. Voorbereidende werkzaamheden kunnen parallel aan fase 4 worden geïnitieerd

19

(onder voorbehoud van vooruitlopende of definitieve besluitvorming) en kennen een doorlooptijd tot na de daadwerkelijke juridische overdracht.

1.3

De motieven voor de fusie De besturen hebben meerdere overwegingen die hen ertoe hebben gebracht om deze bestuursoverdracht gezamenlijk te willen realiseren. De belangrijkste motieven zijn (zie ook paragraaf 1.1) hieronder beschreven. •

borgen van de continuïteit van het onderwijs De besturen stellen het behoud van een volwaardig, gevarieerd en toekomstbestendig onderwijsaanbod in gemeente Stichtse Vecht centraal. De Rientjes Mavo en RSG Broklede leveren hierin een belangrijke bijdrage en hebben meerwaarde voor leerlingen en ouders in de regio. Het uitgangspunt is dan ook dat het onderwijsaanbod van beide scholen behouden blijft. Daarbij wordt ernaar gestreefd de scholen zelf eveneens in stand te houden en ruimte te bieden voor verdere ontwikkeling. Dat vraagt om een schoolbestuur dat de benodigde expertise en omvang in het voortgezet onderwijs heeft om dit optimaal te ondersteunen. Wanneer al het vo-onderwijs in gemeente Stichtse Vecht onder één bestuur valt, kan dat ertoe leiden dat er andere beleidsopties (kunnen) ontstaan die de continuïteit van het onderwijs versterken. Het integraal bekijken van het voonderwijsaanbod in de gemeente/voedingsgebied kan zorgen voor meer stabiliteit in leerlingstromen. Bovendien kan betere afstemming tussen de scholen ervoor zorgen dat leerlingen in gemeente Stichtse Vecht zoveel mogelijk meteen op de juiste plek terecht komen. Concreet kan het vmbo-tl aanbod beter afgestemd worden tussen de drie belanghebbende scholen in gemeente Stichtse Vecht, en de omliggende scholen Amadeus Lyceum en Limus College, die eveneens onder het bevoegd gezag van PCOU Willibrord vallen.

Door een bestuursoverdracht van beide scholen kan met andere woorden meer maatschappelijk effect bereikt worden.

•

borgen van de kwaliteit van het onderwijs De besturen hechten er grote waarde aan dat het onderwijs op de vier scholen in gemeente Stichtse Vecht van hoge kwaliteit is en blijft. Dit betekent dat leerlingen optimale leerresultaten behalen, dat docenten de mogelijkheid hebben zich professioneel verder te ontwikkelen, en dat er ruimte is voor innovaties in onderwijs en didactiek. Dit vraagt om een bestuur dat scholen effectief kan ondersteunen bij het realiseren van goed onderwijs, zodat de scholen zich blijven ontwikkelingen tot krachtige leeromgevingen, waarin zowel leerlingen als medewerkers zich kunnen ontplooien.

20

•

beperken van de kwetsbaarheid Stichting VO De Vechtstreek is een relatief klein bestuur, in een regio met verschillende grote besturen zoals PCOU Willibrord en NUOVO Scholen. In deze context vergroot de beperkte omvang van de stichting de kwetsbaarheid, onder andere op het gebied van werkgeverschap, bedrijfsvoering en bestuurskracht. Dit maakt het voor Stichting VO De Vechtstreek een grote uitdaging om alle ontwikkelingen en uitdagingen het hoofd te bieden, op een wijze die vergelijkbaar is voor de omliggende besturen.

1.4

Alternatieven voor de fusie Er is gekeken naar mogelijke alternatieven voor de beoogde bestuursoverdracht van de Rientjes Mavo en RSG Broklede naar PCOU Willibrord. Deze worden hieronder toegelicht. ●

Handhaven huidige situatie Bij gelijkblijvend beleid zal hoogstwaarschijnlijk noodgedwongen één van de voscholen in gemeente Stichtse Vecht (op termijn) moeten sluiten (zie paragraaf 1.1). Specifiek zullen de Rientjes Mavo en RSG Broklede naar alle waarschijnlijkheid niet als zelfstandige scholen onder Stichting VO De Vechtstreek kunnen blijven voortbestaan.

●

Rientjes Mavo overdragen aan PCOU Willibrord; RSG Broklede gaat als éénpitter door In dit alternatief wordt de Rientjes Mavo bestuurlijk overgedragen naar PCOU Willibrord en gaat RSG Broklede onder het bevoegd gezag van Stichting VO De Vechtstreek als éénpitter door. Dit scenario zorgt voor een minder kwetsbare positie voor de Rientjes Mavo, maar maakt de positie van RSG Broklede des te kwetsbaarder. De positionering van RSG Broklede als enige school onder Stichting VO De Vechtstreek wordt vanwege de kwetsbaarheid als niet houdbaar en onverantwoord beschouwd. •

De continuïteit van het onderwijsaanbod van RSG Broklede komt enorm onder druk te staan. De verwachting is dat de school op termijn niet kan blijven voortbestaan; hiermee zouden er keuzemogelijkheden voor kinderen en ouders verdwijnen in gemeente Stichtse Vecht.

•

RSG Broklede wordt kwetsbaarder t.a.v. kwaliteit omdat er met een mindere schaal minder capaciteit beschikbaar is voor ondersteuning op dit vlak.

•

De bestuurskracht van Stichting VO De Vechtstreek verzwakt verder (het kan momenteel al een uitdaging zijn om alle ontwikkelingen en uitdagingen het hoofd te bieden; zie hierboven).

•

De suboptimale situatie blijft behouden waarbij er twee besturen actief zijn in een gemeente.

•

Zelfs bij het voortbestaan van de school zou dit alternatief tot reductie van werkgelegenheid binnen de stichting kunnen leiden. In het geval van het niet

21

kunnen blijven voortbestaan van de school zal daarmee de werkgelegenheid binnen de school en in dit geval de stichting verdwijnen. ●

Rientjes Mavo overdragen aan PCOU Willibrord; RSG Broklede overdragen aan NUOVO Scholen NUOVO Scholen is de stichting voor openbaar voortgezet onderwijs in Utrecht en omgeving; de stichting houdt 16 openbare vo-scholen in stand. NUOVO Scholen heeft geen scholen in gemeente Stichtse Vecht (meer), maar wel zijn er verschillende scholen van de scholengroep actief in de regio (o.a. in Leidsche Rijn en Vleuten). In dit alternatief wordt de Rientjes Mavo bestuurlijk overgedragen naar PCOU Willibrord en wordt RSG Broklede bestuurlijk overgedragen naar NUOVO Scholen. Aangezien RSG Broklede openbaar onderwijs verzorgt, is een overdracht van RSG Broklede naar NUOVO Scholen dus mogelijk zonder het aanpassen van statuten of het veranderen van denominatie. Het alternatief waarbij RSG Broklede overgedragen wordt aan NUOVO Scholen is in april-juni 2025 uitgewerkt door een werkgroep bestaande uit vertegenwoordiging vanuit NUOVO Scholen en vanuit RSG Broklede/Stichting VO De Vechtstreek (zoals verwoord in de notitie ‘Uitwerking criteria afwegingskader. Scenario bestuursoverdracht van RSG Broklede naar NUOVO Scholen’ d.d. 30 juni 2025). Dit alternatief zorgt voor een minder kwetsbare positie voor de Rientjes Mavo én voor een minder kwetsbare positie voor RSG Broklede. Zowel PCOU Willibrord als NUOVO Scholen zijn relatief grote besturen in de omgeving.

Veel van wat geldt voor de situatie waarbij beide scholen bestuurlijk overgedragen worden aan PCOU Willibrord, geldt ook voor dit alternatief: de kwetsbaarheid van de scholen wordt verminderd en de capaciteit (aan ondersteuning) wordt vergroot. Wat dit alternatief echter anders maakt dan de situatie waarbij beide scholen onder het bevoegd gezag van PCOU Willibrord komen, is dat niet alle vo-scholen in gemeente Stichtse Vecht onder hetzelfde bestuur vallen. Dit is vanuit doelmatigheidsperspectief minder optimaal. •

Het vo-onderwijsaanbod in de gemeente kan minder goed integraal bekeken worden, waardoor stabiliteit in leerlingstromen minder goed te realiseren is. Bovendien wordt het afstemmen tussen de scholen over het onderwijsaanbod minder gemakkelijk. Overigens geldt ook in dit alternatief dat deze afstemming er wel kan zijn voor het vmbo-tl onderwijs in gemeente Stichtse Vecht, aangezien de Rientjes Mavo onder hetzelfde bestuur komt te vallen als de andere twee scholen die vmbo-tl onderwijs in de gemeente aanbieden.

•

Hierdoor wordt de situatie behouden waarbij er twee besturen actief zijn in een gemeente, waardoor mogelijk minder krachtig (vanuit één stem) opgetreden kan worden richting andere partijen. Het is minder doelmatig om met twee

22

partijen het gesprek met bijvoorbeeld de gemeente te voeren. Dit kan nadelige (financiële) gevolgen hebben voor bijvoorbeeld huisvestingsvraagstukken. Een overdracht van de twee scholen van Stichting VO De Vechtstreek naar verschillende stichtingen maakt bovendien de overgangssituatie complexer. Hoewel iedere samenvoeging uiteraard hoe dan ook extra inspanning vraagt, leidt een verdeling over twee stichtingen meer administratieve lasten op, omdat aparte afspraken gemaakt moeten worden met twee stichtingen. Ook moeten aparte afspraken gemaakt worden met de medewerkers van Stichting VO De Vechtstreek die nu bovenschools werken. Tot slot is de fysieke afstand van RSG Broklede naar andere NUOVO Scholen groter, waardoor het lastiger zal zijn om medewerkers binnen de stichting uit te wisselen. Hoewel bovenstaande argumenten zeker meegewogen hebben, zijn bij de keuze om RSG Broklede over te dragen aan de Willibrord Stichting in plaats van aan NUOVO Scholen uiteindelijk het onderwijskundige aspect en de inhoudelijke match doorslaggevend geweest. De centrale vraag daarbij was onder welke stichting RSG Broklede, met behoud van haar eigenheid, het beste kan functioneren en zich verder kan ontwikkelen.

De werkwijze en besturingsfilosofie van RSG Broklede sluiten goed aan bij de visie, werkwijze en de besturingsfilosofie van de Willibrord Stichting, waar scholen opereren als zelfstandige eenheden met een duidelijke identiteit, die samen een scholengroep vormen. Binnen dat perspectief krijgen scholen en medewerkers veel ruimte om hun onderwijs in te richten op een manier die past bij hun populatie en historie, terwijl zij tegelijkertijd profiteren van samenwerking en kennisdeling binnen het geheel. Uit de gevoerde gesprekken is het beeld ontstaan dat NUOVO Scholen werkt vanuit een sterker geïntegreerd organisatiemodel, waarin de gezamenlijke koers en beleidsvorming nadrukkelijk vanuit één overkoepelend kader worden ontwikkeld. Beslissingen lijken vaker in gezamenlijk overleg te worden genomen en beleid lijkt meer centraal te worden gestuurd. Ook binnen die structuur is ruimte voor schoolidentiteit en ontwikkeling, maar het perspectief lijkt meer dat van één hechte organisatie waarin scholen nadrukkelijk onderdeel zijn van één bestuurlijk en beleidsmatig kader. Deze aanpak sluit minder vanzelfsprekend aan bij de huidige besturingsfilosofie en werkwijze van RSG Broklede, een school die gewend is aan een hoge mate van eigen verantwoordelijkheid en een evenwichtige mix van stabiliteit en onderwijsontwikkeling.

Daarnaast speelt mee dat bij overdracht van RSG Broklede aan de Willibrord Stichting in de gemeente vier scholen onder hetzelfde bestuur zouden vallen, wat

23

de onderlinge samenwerking, uitwisseling en continuïteit versterkt (zie ook hierboven). Bij overdracht aan NUOVO Scholen zouden drie scholen onder één bestuur vallen en RSG Broklede onder een ander bestuur. Mede gelet op de geografische ligging van de andere scholen van NUOVO zou RSG Broklede daarmee zowel binnen de gemeente als binnen NUOVO een meer afzonderlijke positie innemen, waardoor de school minder direct zou kunnen deelnemen aan samenwerking en afstemming met de andere scholen. ●

Variant op alternatieven: scholenfusie Rientjes Mavo en Niftarlake College Een variant op alle alternatieven betreft een scholenfusie tussen de Rientjes Mavo en het Niftarlake College (institutionele fusie), de twee scholen in Maarssen die beide vmbo-tl onderwijs aanbieden. Op dit moment wordt er geen aanleiding gezien om een scholenfusie volledig uit te werken. Redenen hiervoor zijn: •

Er zijn eerst nog andere minder vergaande opties voorhanden voor het vraagstuk rondom behoud van continuïteit en kwaliteit door kleinschaligheid van de Rientjes Mavo (zoals een bestuursoverdracht van de Rientjes Mavo naar PCOU Willibrord).

•

De kleinschaligheid van de Rientjes Mavo trekt een bepaalde doelgroep aan. De identiteit van de school is aantrekkelijk en wordt gewaardeerd (zie ook hierboven). Behoud van het profiel is dus wenselijk.

•

Financieel gezien is er op dit moment geen reden voor een scholenfusie. Sterker nog, met een scholenfusie verdwijnen de financiële middelen die gepaard gaan met een hoofdvestiging (tegelijkertijd betekent een scholenfusie ook het bundelen van middelen en efficiënter gaan werken, waardoor het (op termijn) ook financiële voordelen kan bieden).

Het is niet uitgesloten dat een scholenfusie in de toekomst – na een bestuursoverdracht van de Rientjes Mavo en RSG Broklede naar PCOU Willibrord – wel noodzakelijk is. Nadere uitwerking van de scholenfusie gebeurt pas als dat vraagstuk echt urgent wordt. Immers, niet alle bestaande vraagstukken t.a.v. het onderwijs in gemeente Stichtse Vecht worden opgelost met een bestuursoverdracht van de Rientjes Mavo en RSG Broklede naar PCOU Willibrord. Zo kan het vraagstuk van te veel vmbo-tl plekken in de gemeente en het bredere voedingsgebied dusdanig groot blijken te zijn, dat op termijn een scholenfusie overwogen moet worden. Dit vraagt bestuurlijke alertheid op de omvang van de scholen in gemeente Stichtse Vecht. Ook zou kunnen blijken dat het kwaliteitsvraagstuk onvoldoende ondervangen wordt door een bestuursoverdracht, en zou een scholenfusie hierin kunnen helpen: door een scholenfusie van de Rientjes Mavo met een grotere school is er voor de school meer capaciteit, kwaliteit en specialisatie aan ondersteuning op het gebied van kwaliteit van onderwijs binnen de secties en vanuit de ondersteunende diensten.

24

1.5

Te bereiken (gekwantificeerde) doelen van de fusie De overdracht is niet alleen gebaseerd op motieven, maar ook gericht op concrete doelen die bijdragen aan een duurzame verbetering van het onderwijs en de organisatie van de Rientjes Mavo en RSG Broklede. De primaire doelen die met de voorgenomen bestuursoverdracht van deze scholen naar PCOU Willibrord worden nagestreefd, zijn: •

versterken van de kwaliteit en continuïteit van het onderwijsaanbod;

•

versterken van het werkgeverschap voor de medewerkers van de Rientjes Mavo en RSG Broklede;

•

versterken van de kwaliteit van ondersteunende diensten en bedrijfsvoering;

•

versterken van de positie van de scholen binnen de regio.

25

2.

Communicatie over de visie Het verwachte resultaat van de bestuursoverdracht hangt samen met de mate waarin deze bestuursoverdracht draagvlak heeft onder in- en externe stakeholders. Onder intern draagvlak wordt verstaan: het draagvlak voor de bestuursoverdracht onder medewerkers en ouders. Bij extern draagvlak speelt het draagvlak onder met name de betrokken gemeenten en de vakbonden een rol.

2.1

Wijze waarop medezeggenschapsraden zijn en worden betrokken De betrokken medezeggenschapsorganen hebben verschillende taken en bevoegdheden op diverse momenten in het traject van de bestuursoverdracht. Formele rol medezeggenschap bij bestuursoverdracht Zowel de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad van Stichting VO De Vechtstreek als de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad van de Willibrord Stichting heeft instemmingsrecht ten aanzien van een besluit tot bestuursoverdracht en het vaststellen van de FER (artikel 10 onder h Wms). Voordat het bevoegd gezag een besluit neemt over de bestuursoverdracht en het betreffende medezeggenschapsorgaan vraagt om instemming te verlenen, dient er een ouderraadpleging plaats te vinden onder de ouders van de betrokken school of scholen bij de bestuursoverdracht (artikel 15 lid 3 Wms). Dit geldt wettelijk gezien voor de Rientjes Mavo en RSG Broklede, zijnde de over te dragen scholen. Het ligt voor de hand dat de ouderraadpleging door de GMR van Stichting VO De Vechtstreek, in afstemming met het bestuur, wordt georganiseerd. De vorm waarin de ouderraadpleging plaatsvindt is vrij. Uiteenlopende vormen zijn denkbaar: van een spreekuur, een bericht in de schoolnieuwsbrief, een inbox waar vragen kunnen worden gesteld tot een informatieavond voor alle betrokkenen.

Het staat een medezeggenschapsraad altijd vrij om onafhankelijk advies aan te vragen. Formele rol medezeggenschap bij omzetting denominatie RSG Broklede Voor het nemen van een besluit tot omzetting van de denominatie van RSG Broklede is ook instemming van de oudergeleding van de medezeggenschapsraad van RSG Broklede vereist (artikel 14 lid 2 sub b Wms). In de geest van de wet wordt voorafgaand aan de instemming ook een ouderraadpleging georganiseerd (strikt genomen is hier – in tegenstelling tot voor het primair onderwijs (artikel 15 lid 3 Wms) – in het voortgezet onderwijs geen wettelijke verplichting). Uitgangspunt is dat het besluitvormingstraject voor de bestuursoverdracht en de omzetting van de denominatiewijziging van RSG Broklede gelijktijdig doorlopen worden. Concreet betekent dit het volgende:

26

•

Het voorbereiden en uitzetten van de achterbanraadpleging t.b.v. de bestuursoverdracht (ouderraadpleging) wordt gecombineerd met het voorbereiden en uitzetten van de ouderraadpleging t.b.v. de omzetting van de denominatie van RSG Broklede.

•

De vraag voor instemming door de medezeggenschap over de bestuursoverdracht wordt gecombineerd met de vraag voor instemming door de oudergeleding van de medezeggenschapsraad van RSG Broklede over de omzetting van de denominatie van RSG Broklede.

Vanaf de aanvang van het proces tot de beoogde bestuursoverdracht zijn zowel de medezeggenschapsorganen van Stichting VO De Vechtstreek als de GMR van de Willibrord Stichting periodiek geïnformeerd over de voortgang. Aanvullend is de medezeggenschap tijdens het proces op de volgende wijze betrokken bij specifieke onderdelen: •

Separate gesprekken met de GMR van Stichting VO de Vechtstreek en (een afvaardiging van) de GMR van de Willibrord Stichting met extern adviesbureau SvRK ten behoeve van het bespreken van de perspectieven, behoeften, randvoorwaarden en ideeën bij de beoogde bestuursoverdracht en het afstemmen van het tijdpad ten aanzien van dit proces (in januari 2026);

•

Doornemen en input leveren op ‘deelproducten’ van de concept-FER, te weten hoofdstuk 1 (aanleiding, tijdsbestek, motieven, alternatieven en doelstellingen);

•

Alleen de GMR van Stichting VO De Vechtstreek: vormgeven van de ouderraadpleging onder ouders van leerlingen op de Rientjes Mavo en RSG Broklede t.b.v. de bestuursoverdracht;

•

Alleen de MR van RSG Broklede: vormgeven van de ouderraadpleging onder ouders van leerlingen op RSG Broklede t.b.v. de denominatiewijziging van de school;

•

Formele bevoegdheid van instemming als slotsom van het proces.

Aan de verschillende medezeggenschapsorganen van Stichting VO De Vechtstreek en de GMR van de Willibrord Stichting wordt gevraagd om: •

voor de GMR van Stichting VO De Vechtstreek en de GMR van de Willibrord Stichting: o

instemming te verlenen aan de FER, waarin ook de belangrijkste gevolgen van de bestuursoverdracht staan beschreven;

o

instemming te verlenen aan het voorgenomen besluit tot bestuursoverdracht.

•

alleen voor de MR van RSG Broklede: instemming te verlenen aan de omzetting van de denominatie van RSG Broklede van openbaar naar algemeen bijzonder (met openbare invulling).

2.2

Wijze waarop Raad van Toezicht is en wordt betrokken Een Raad van Toezicht (RvT) heeft onder andere de taak om intern toezicht te houden op het bestuurlijk handelen (toezicht op de organisatie door het bestuur). Vanaf de 27

verkennende fase zijn de RvT’s van PCOU Willibrord en Stichting VO De Vechtstreek geïnformeerd over de voortgang van het proces. Op verschillende momenten in het proces dienen de RvT’s goedkeuring te geven. Formele rol van de RvT bij bestuursoverdracht Een Raad van Toezicht heeft als primaire verantwoordelijkheid om toe te zien of het gevoerde beleid goed is voor de organisatie en voor de regionale samenleving waaraan het dienend is. Dit doet een Raad van Toezicht vanuit meerdere rollen: toezichthouder, adviseur, klankbord en werkgever van het bestuur. Vanuit dit perspectief dienen de RvT’s van PCOU Willibrord en Stichting VO De Vechtstreek op grond van de statuten goedkeuring te geven aan de FER en aan het besluit tot bestuursoverdracht. Formele rol van de RvT bij aanpassing statuten Willibrord Stichting De Raad van Toezicht van PCOU Willibrord heeft een voorafgaand goedkeuringsrecht op het besluit de statuten van de Willibrord Stichting aan te passen (artikel 7 lid 6 sub j en artikel 11 lid 1 statuten Willibrord Stichting) Formele rol van de RvT bij denominatiewijziging RSG Broklede De Raad van Toezicht van Stichting VO De Vechtstreek heeft een voorafgaand goedkeuringsrecht op het besluit tot omzetting van een school die door de stichting in stand wordt gehouden (artikel 9 lid 7 sub b statuten Stichting VO De Vechtstreek).