Bijlage 2 Jaarstukken 2024 2025-05-28 versie 2.pdf

Nota kostenverhaal

Met de Nota Kostenverhaal borgen we de wettelijke plicht om als gemeente de gemaakte kosten te verhalen, voor ruimtelijke ontwikkelingen die door de markt worden geïnitieerd. De gemeente treedt hierbij faciliterend op. De gemeente streeft naar het afsluiten van anterieure overeenkomsten voor het kostenverhaal. Dat houdt in dat we de overeenkomst voorafgaand aan een bepaald project of plan wordt sluiten. Alleen wanneer de privaatrechtelijke route niet leidt tot (voldoende) resultaat, zal de gemeente de kosten via een kostenverhaalbeschikking verhalen (publiekrechtelijke route). Meestal biedt het voor zowel de gemeente als de particuliere grondeigenaar voordelen om het kostenverhaal privaatrechtelijk te regelen. December 2024 hebben we de nieuwe Nota Kostenverhaal vastgesteld met ingangsdatum 1 januari 2025. Bij een nieuw initiatief wordt vanaf dan eerst een voorovereenkomst gesloten waarbij we om een voorschot op de plankosten vragen. Vervolgens wordt in de anterieure overeenkomst het volledige kostenverhaal vastgelegd. Voor de plankosten gaan we uit van de landelijke plankostenscan. Uitgangspunt is dat alle kosten binnen en buiten het projectgebied die we alleen maken door het project voor 100% in rekening worden gebracht.

Voor de plankosten van kleine initiatieven (ruimtelijke plannen die maximaal 2 woningen omvatten), gebruiken we in afwijking van de plankostenscan vaste bedragen voor het wijzigen van het omgevingsplan. In 2024 hebben we in totaal een bedrag van € 70.700,- ontvangen voor plankosten.

Algemene reserve grondexploitatie

De Algemene Reserve Grondexploitaties bedraagt minimaal € 200.000 en maximaal € 600.000. Dit is opgedeeld in een risicodeel van € 200.000 (het minimum) en een ontwikkeldeel van maximaal € 400.000. Het ontwikkeldeel is voor gebiedsontwikkelingsprojecten waarvoor nog geen financiering is geregeld. Zodra de financiering geregeld is, vloeien gemaakte kosten terug naar de Algemene Reserve Grondexploitaties. Als het project niet doorgaat, nemen we het verlies en vullen we de Algemene Reserve Grondexploitaties aan vanuit de Algemene Reserve. Als het saldo van de Algemene Reserve Grondexploitaties onder het minimum of boven het maximum uitkomt, vullen we het aan vanuit of romen het af van de Algemene Reserve. Het college is bevoegd om een werkbudget uit de Algemene Reserve Grondexploitaties te gebruiken voor de eerste plan- en onderzoekskosten bij ruimtelijke ontwikkelingen. In de volgende tabel is het verloop van de Algemene Reserve Grondexploitaties 2024 opgenomen.

92

Tabel t.b.v. jaarrekening 2024 Verloop Algemene Reserve Grondexploitaties 2024

1-1- Ontrekking Storting 2024

31-122024

Bedragen x 1.000 Versnelling grote projecten Ruimtelijke Ontwikkeling

25

25

575

572

Administratieve grondexploitaties

16

Onwikkellocaties

108

0 537

540

Zuilense Vecht Harmonieplein

325

Veenkluit-Tienhoven

246

Haarrijnweg

161

Vreeland

41

Kuyperstraat Kockenest - afsluiting per 31-122024

211

Aanvulling minimaal niveau risicodeel Verloop Algemene Reserve Grondexploitaties

600

596

537

540

N.B. Het saldo per 1-1-2024 is hier 400 hoger dan het vermelde saldo bij het reserveverloop onder de toelichting op de balans: het moment van verwerken van de mutatie van 400, vastgesteld bij de Jaarrekening 2023 in juli 2024, ligt niet op 1-1-2024.

Grondexploitaties

Fetha 3/14/16 te Vreeland In 2024 is het Definitief Ontwerp vastgesteld voor de ontwikkeling van 6 woningen en een Multi Functioneel Centrum (MFC) ter vervanging van het bestaande dorpshuis en een sportzaal. Voor de realisatie van de 6 woningen is een grondexploitatie vastgesteld. Voor de realisatie van een nieuw MFC hebben we een investeringsbudget vastgesteld. Haarrijnweg 5 te Maarssen Op 5 maart 2024 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan voor Haarrijnweg 5 vastgesteld. Daarnaast zijn we in 2024 gestart met het voorbelasten van het perceel voor de bouw van 17 woningen. Harmonieplein te Maarssen Het Harmonieplein bestaat uit drie onderdelen, het Noordblok, het Zuidblok en het openbaar gebied. Zuidblok De gemeenteraad heeft het bestemmingsplan Zuidblok en de geactualiseerde grondexploitatie Harmonieplein in 2024 vastgesteld. De omgevingsvergunning van het Zuidblok hebben we afgegeven en is onherroepelijk. Theater ’t Zand is gesloopt. Afgelopen najaar zijn bij het archeologisch onderzoek op het Harmonieplein archeologische vondsten gedaan. Er zijn sporen gevonden van een agrarische nederzetting van bijna 1000 jaar oud. Het gaat om een bijzondere vondst, want dergelijke oude nederzettingen worden niet vaak gevonden. Een van de vragen is hoe die nederzetting zich verhoudt tot de huidige oude kern van Maarssen.

De opgravingen hebben geen consequentie voor de planning van de nieuwbouw. Noordblok De eerste onderzoeken voor de ruimtelijke onderbouwing zijn uitgevoerd. Hieruit kwam naar voren dat nader onderzoek naar Flora en fauna nodig is. Openbaar gebied/ dorpsplein Na de sloop van de school ’t Kompas hebben we als voorbereiding van de sloop en bouw van het Zuidblok het openbaar gebied tijdelijk ingericht. Dit was nodig voor de veiligheid en bereikbaarheid van het openbaar gebied en de bouwplaats. De ontwikkelaar heeft een bouwplaatsinrichting met omleid-routes voorgesteld. Deze hebben we intern en met de nodige externe partners besproken en goedgekeurd. ’t Kockenest te Kockengen In 2024 hebben we het bestemmingsplan vastgesteld en de grondexploitatie geopend. De grondexploitatie hebben we 31-12-2024 met een positief resultaat afgesloten. Na het bouwrijp maken hebben we de grond verkocht. De ontwikkelende partij is gestart met het bouwen van 25 levensloopbestendige sociale huurappartementen die in 2025 worden opgeleverd. Kuyperstraat te Maarssen In 2024 hebben we het bestemmingsplan vastgesteld en de grondexploitatie geopend. Er is grond bouwrijp gemaakt voor de bouw van 26 sociale huurappartementen. 93

Veenkluit te Tienhoven In oktober 2024 is het Multi Functioneel Centrum (MFC) geopend. Hierin zijn OBS ’t Palet, het voormalig dorpshuis en de gymzaal gehuisvest. Ook zijn het oude dorpshuis en gymzaal gesloopt voor het realiseren van 7 woningen en is het woonrijp maken rondom het MFC gestart. Zuilense Vecht te Maarssen Intern zijn de voorbereidingen gestart voor de aanbesteding voor het realiseren van het woningbouwprogramma. Daarnaast is het Warmteplan Zuilense Vecht op 1 oktober 2024 introkken voor zowel Stichtse Vecht als de gemeente Utrecht. Hiermee vervalt de aansluitplicht voor nieuwbouw in Zuilense Vecht op een collectief Warmtesysteem. Het plan is ingetrokken door grote financiële risico’s die niet af te dekken waren met het relatief gering aantal woningen in het project.

Risico analyse grondexploitaties

Jaarlijks brengen we de risico’s van de grondexploitaties in beeld om de minimaal benodigde weerstandscapaciteit te bepalen. De risicoanalyse is uitgevoerd met een Monte Carlo simulatie. Dat houdt in dat een grondexploitatie 10.000 keer wordt doorgerekend met verschillende scenario’s, binnen een financieel vertaalde bandbreedte van gevolgen van de risico’s. De risicoanalyse is uitgevoerd voor de volgende grondexploitaties: Haarrijnweg 5 te Maarssen, Harmonieplein te Maarssen, Fetha 3/14/16 te Vreeland, Kuyperstraat te Maarssen en Zuilense Vecht te Maarssen. Uit de risicoanalyse komt naar voren dat we een risicoreservering van € 2.090.000 nodig hebben. Het risicodeel van de Algemene Reserve Grondexploitaties voorziet voor € 200.000 in de benodigde risicoafdekking. Het resterende bedrag van € 1.890.000 nemen we mee in de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen in de Algemene Reserve (het bedrag dat we nodig hebben om onverwachte verliezen of risico's op te vangen).

Winst- en verliesneming

Bij afsluiting van een grondexploitatie met een positief resultaat gaat dit resultaat naar de Algemene Reserve Grondexploitaties. Voor een voorzien negatief resultaat treffen we echter direct een voorziening. Deze voorziening is opgenomen in de Algemene Reserve en niet in de Algemene Reserve Grondexploitaties. Volgens de verslaggevingsregels (BBV) moet de gemeente tussentijds winst nemen op basis van de voortgang van de winstgevende projecten. Deze winst is gebaseerd op het totaal verwachte projectresultaat, de al gerealiseerde kosten en de al gerealiseerde grondverkopen. De projectresultaten van de grondexploitaties in 2024 leiden niet tot tussentijdse winstneming. De grondexploitatie 't Kockenest is op 31-12-2024 afgesloten met een positief resultaat. De winst gaat naar de Algemene Reserve Grondexploitaties.

94

De jaarrekening

95

Rechtmatigheidsverantwoording Verantwoordelijkheid college burgemeester en wethouders

De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op 4 maart 2025 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 6.284.383.

De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV van oktober 2024.

Bevindingen

Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen bedrag € 20,7 mln bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 6.284.383. Van de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties is volgens het college overigens een bedrag van € 9,6 mln acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken. Bevinding begrotingscriterium Voor het begrotingscriterium is de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen bedrag € 9,6 mln bedraagt, daarvan is volgens het college een bedrag van € 9,6 mln acceptabel op basis van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken in het Normenkader 2024. Bevinding voorwaardencriterium Er zijn afwijkingen geconstateerd voor een bedrag van ten minste € 11,1 miljoen. Deze worden per definitie als 'niet acceptabel' geclassificeerd in onderstaande tabel. De geconstateerde afwijkingen betreffen:

96

In de paragraaf bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met de raad aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf heeft het college ook beschreven welke actie hij onderneemt om vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen.

97

Het overzicht van baten en lasten en de toelichting Overzicht van baten en lasten

De jaarrekening sluit na dotaties en onttrekkingen aan reserves met een positief saldo van € 3 miljoen. Hieronder vindt u een overzicht van het rekeningresultaat per programma. Voor een gedetailleerde toelichting verwijzen we naar de toelichting op de middelen bij de individuele programma's in het jaarverslag. Programma

Realisatie 2023

(x €1.000)

Begroting 2024

Begroting 2024

primitief

na wijziging

Realisatie 2024

Lasten 1. Bestuur

-36.291

-37.796

-36.776

2. Veiligheid

-7.253

-7.960

-7.868

-39.906 -7.823

3. Fysiek

-44.532

-50.291

-57.205

-52.275

4. Sociaal

-74.100

-66.744

-74.362

-80.397

5. Samenleving

-21.808

-18.506

-20.647

-19.848

Totaal lasten

-183.984

-181.297

-196.859

-200.249

125.950

128.704

131.666

138.005

54

54

158

55

3. Fysiek

25.921

28.977

35.990

36.637

4. Sociaal

22.394

15.138

17.669

24.748

5. Samenleving

6.509

5.700

6.735

6.580

Totaal baten

180.828

178.573

192.217

206.023

-3.156

-2.723

-4.641

5.774

-522

-

-400

-400

-

-

-

-

-4.246

-921

-921

-9.088

Baten 1. Bestuur 2. Veiligheid

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Stortingen 1. Bestuur 2. Veiligheid 3. Fysiek 4. Sociaal

-

-

-

-

5. Samenleving

-1.347

-419

-419

-419

Totaal stortingen

-6.115

-1.340

-1.740

-9.907

1. Bestuur

3.529

2.632

3.658

3.658

2. Veiligheid

57

26

26

26

6.632

605

911

1.359

Onttrekkingen

3. Fysiek 4. Sociaal

200

35

35

35

5. Samenleving

3.735

1.334

2.111

2.094

Totaal onttrekkingen

14.154

4.632

6.740

7.171

Mutaties reserves

8.040

3.292

5.000

-2.735

Gerealiseerd resultaat

4.884

569

359

3.039

98

Algemene dekkingsmiddelen, onvoorzien, overhead en vennootschapsbelasting Algemene dekkingsmiddelen, onvoorzien, overhead en vennootschapsbelasting

Realisatie Begroting Begroting Realisatie 2023

2024

2024

2024

primitief na wijziging Bedragen (x €1.000) Lokale (ongebonden) heffingen

14.978

15.152

15.602

16.656

Algemene uitkering

108.426

108.982

113.840

116.780

Dividend

74

110

110

54

Saldo van de financieringsfunctie

-472

-289

-726

-495

Overige algemene dekkingsmiddelen

149

-2.078

-337

139

-

-90

-90

0

-26.595

-24.709

-26.355

-27.884

Onvoorzien Overhead Vennootschapsbelasting

-1.634

-

-

1

Totaal

94.925

97.078

102.044

105.251

Overzicht incidentele baten en lasten

Incidentele baten en lasten groter dan € 50.000 zijn opgenomen in dit overzicht. Baten en lasten zijn incidenteel als deze zich maximaal 3 jaar op een rij voordoen. Mutaties in reserves zijn altijd incidenteel, tenzij deze in het overzicht structurele reservemutaties zijn opgenomen.

99