Bijlage 1.Uitvoeringsprogramma SV Op weg naar Nieuwe Energie - 22032023.pdf

Uitvoeringsprogramma

2023 - 2026

28 maart 2023

Inhoud 1

Inleiding ............................................................................................................................................ 1

2

Rol van de gemeente ....................................................................................................................... 4

3

Het programma ‘Op weg naar Nieuwe energie’ ............................................................................... 5 Opwek .................................................................................................................................................. 5 Grootschalig zon-op-dak .................................................................................................................. 5 Zonnevelden ..................................................................................................................................... 6 Besparen - Verduurzamen ................................................................................................................... 7 Versnellen verduurzaming woningvoorraad ..................................................................................... 7 Energiearmoede ............................................................................................................................... 8 Erfgoed Deal .................................................................................................................................... 9 Aardgasvrij ...........................................................................................................................................

9 Aardgasvrij Stichtse Vecht ............................................................................................................... 9 Pilot (Op Buuren/Zuilense Vecht) ................................................................................................... 10 Eigen organisatie ............................................................................................................................... 10 Verduurzaming vastgoed ............................................................................................................... 10 Duurzame organisatie .................................................................................................................... 10

4

Randvoorwaarden .......................................................................................................................... 11

Monitoring .............................................................................................................................................. 11 Communicatie en participatie ................................................................................................................ 11 Financiering ........................................................................................................................................... 12

1

Inleiding

In Stichtse Vecht willen we een klimaatbestendige leefomgeving, een duurzame energievoorziening en we willen onze verantwoordelijkheid nemen als het gaat om de klimaatverandering. Dit staat in het Coalitieakkoord 2022-2026 “Bouwen aan een stevig fundament voor Stichtse Vecht”. Ook wordt ons aan alle kanten duidelijk dat er een hoge urgentie uitgaat naar verduurzaming. Het onderwerp maakt een steeds sterker onderdeel uit van het maatschappelijk debat. We zullen op lokaal niveau invulling moeten geven aan het klimaatbeleid. Dit vraagt om het maken van scherpe keuzes in wat we wel en wat we niet doen. Dit doen wij in het Uitvoeringsprogramma ‘Op weg naar Nieuwe Energie’ 2023-2026. In dit programma staan de activiteiten opgenomen waar we ons de komende vier jaar op richten als het gaat om de energietransitie in Stichts Vecht. Door meerdere rapporten van onder andere het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) en zichtbare klimaatverandering (droogte, overstromingen) wordt klimaat een steeds sterker onderdeel in het maatschappelijk debat. Daar komen de hoge energieprijzen nog eens bij, die veel huishoudens en ondernemers de afgelopen periode in de problemen hebben gebracht. De maatschappelijke dynamiek wordt dan ook steeds groter.

Dit heeft als gevolg dat inwoners en andere partijen steeds vaker bij de gemeente terecht komen met uiteenlopende vragen, bijvoorbeeld over het verduurzamen van hun woning en het plaatsen van zonnepanelen. Of over de plannen van de gemeente voor aardgasvrije wijken of de problemen op het net (netcongestie). Urgentie op de politieke agenda Dat laat ook de politiek niet onberoerd. Zo heeft het nieuwe kabinet ruim 60 miljard euro beschikbaar gesteld voor de aanpak van de klimaatverandering en komen er steeds meer middelen beschikbaar voor gemeenten om te investeren in klimaat, energietransitie of de bestrijding van energiearmoede. De toekenning van deze middelen verloopt doorgaans grillig (door maatschappelijke issues, politieke wensen en langzame besluitvorming bij het Rijk). Daardoor is moeilijk in te schatten hoeveel middelen en op welke momenten de komende jaren exact voor duurzaamheid uitgekeerd gaan worden. De extra financiële impuls vanuit het rijk die aangekondigd is, geeft ons de mogelijkheid om te werken aan een sterke basis. Echter een structurele inzet voor de lange termijn is hiermee niet geborgd. In het Coalitieakkoord 2022-2026 neemt duurzaamheid een stevige plek in. De gemeente investeert daarbij ook financieel in duurzaamheid. De incidentele budgetten uit de vorige bestuursperiode zijn structureel gemaakt met het nieuwe coalitieakkoord.

Dit uitvoeringsprogramma is geen beginpunt van het duurzaamheidsbeleid, maar een vervolg op eerder opgestelde en uitgevoerde visies, programma’s en projecten. Veel activiteiten die we doen zijn erop gericht inwoners te stimuleren duurzame initiatieven te ontplooien of zelf de woning te verduurzamen. Noemenswaardige projecten van de afgelopen jaren zijn als volgt. - Met de Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW) zijn ruim 5.000 huishoudens bereikt door het faciliteren van (kleine) energiebesparingsmaatregelen (o.a. uitgifte vouchers). - We voeren de aanpak energiearmoede uit, waarmee we inwoners helpen om de energierekening omlaag te krijgen en zo de energiearmoede in te perken. - In de wijk Op Buuren kijken we samen met bewoners of en hoe hun woningen het beste van het aardgas af gehaald kunnen worden, waarbij de energievoorziening voor de wijk gekoppeld wordt aan de te realiseren warmte-koude-opslag in Zuilense Vecht. - We hebben de Erfgoeddeal gesloten, waarbij we een aanpak ontwikkelen om eigenaren te begeleiden met het verduurzaming van hun monument. Dit uitvoeringsprogramma brengt overzicht aan in de projecten en activiteiten en geeft ons focus voor de komende jaren. Opvolging bestaand beleid In Stichtse Vecht willen we toe naar ‘nieuwe energie’.

Dit staat in het beleidsplan ‘Stichtse Vecht op weg naar Nieuwe Energie’, dat op 15 december 2020 door de Gemeenteraad van Stichtse Vecht is vastgesteld. Aangekondigd is dat het beleidsplan wordt opgevolgd door een uitvoeringsprogramma, dat nu voor u ligt. Het beleidsplan uit 2020 geeft het overkoepelende kader aan met een 1

onderverdeling in vijf pijlers en zet de route uit hoe we ‘nieuwe energie’ voor Stichtse Vecht willen bereiken. De pijlers zijn binnen voorliggend uitvoeringsprogramma nader geïdentificeerd naar vier thema’s. Deze vormen het fundament van het uitvoeringsprogramma, waarbinnen is opgenomen welke concrete activiteiten we gaan doen. In het uitvoeringsprogramma hebben we op uitwerkingsniveau flexibiliteit nodig. We willen kunnen bijsturen en kansen aangrijpen waar nodig, omdat het vakgebied in beweging is en de technologie ook niet stil staat. De uitvoering is de primaire verantwoordelijkheid van het college, binnen de kaders die de raad vaststelt. Daarom stellen we de raad voor de mijlpalen en de monitoringssystematiek vast te stellen, zodat zij daarop kan sturen en controleren. De activiteiten en partners zijn wel onderdeel van het uitvoeringsprogramma, zodat de raad een compleet beeld heeft. Bij dit uitvoeringsprogramma is ook gekeken naar de aanbevelingen van de Rekenkamer. Op 12 september 2022 publiceerde zij haar rapport ‘worstelen met Klimaatbeleid – onderzoek naar het klimaatbeleid van de gemeente Stichtse Vecht’. De Rekenkamer beschrijft daarin de beleidsvorming van de afgelopen jaren en de totstandkoming van onder andere het beleidsplan ‘Op weg naar nieuwe Energie’.

Zij concludeert onder andere dat het beleid onvoldoende meetbaar is en dat informatie onvolledig is of niet aansluit bij de doelen van het klimaatbeleid. Opvolging geven aan de aanbevelingen van de rekenkamer vraagt om een daadkrachtig antwoord van de gemeente met een duidelijke rolopvatting en takenpakket voor de komende jaren. Mede daarom is er een ambitieuze duurzaamheidsparagraaf opgenomen in het coalitieakkoord en zijn er extra middelen vrij gemaakt. In de bijlage is per aanbeveling uit het rekenkameronderzoek aangegeven hoe we daarmee omgaan. In dit uitvoeringsprogramma zijn indicatoren en waar mogelijk streefcijfers opgenomen, waarop de voortgang van het beleid gemonitord kan worden en gestuurd wordt op de resultaten. We sluiten daarmee aan bij de aanbevelingen van de rekenkamer als het gaat om meetbaar maken. Aanbrengen focus ‘Op weg naar nieuwe energie’ Duidelijk is dat we op lokaal niveau invulling moeten geven aan de klimaatdoelstellingen. Dit vraagt om het maken van scherpe keuzes in wat we wel en wat we niet doen binnen de beschikbare middelen en ambtelijke capaciteit. Ten opzichte van de eerder vastgestelde beleidsstukken zien we op diverse onderwerpen een verschuiving, zie onderstaande opsomming. Dit heeft mede te maken met het nieuwe coalitieakkoord en de explosief gestegen prijzen waar we op moeten inspelen.

Verschuivingen: - Sterke focus op verduurzamen van de woningvoorraad, waarbij we ons nog meer richten op isolatie, verbeteringen van energielabels en energieadviezen voor inwoners en ondernemers. - Bestrijding van energiearmoede staat hoog op de agenda. - De zonneladder is leidend als het gaat om energieopwekking. We zorgen dat de gemeente zo veel mogelijk klaar staat als er meer ruimte komt op het elektriciteitsnet. Bij de ontwikkeling van zonnevelden streven we naar 100% collectief eigendom. Ook zullen we de kansenkaart zonnevelden herijken. - Bij aardgasvrij doen we ervaring op met het project Zuilense Vecht mogelijk in combinatie met de wijk Op Buuren. - In de eigen organisatie zorgen we in de eerste plaats dat het fundament van Stichtse Vecht op orde is wat betekent dat we ook realistisch kijken naar verduurzaming. - We zullen inspelen op landelijke ontwikkelingen en nieuwe regelgeving. Het gaat bijvoorbeeld om gebouwgebonden financiering (GGF)1. Om dit mogelijk te maken is door diverse organisaties als IPO en Bouwend Nederland een lobby gestart richting de landelijke politiek. Een wetswijziging hiervoor komt er mogelijk in 2025aan. Andere ontwikkelingen zijn bijvoorbeeld de regelgeving omtrent aanleg van warmtenetten en het nationaal isolatieprogramma waarvoor middelen vanuit het rijk beschikbaar komen indien gemeenten een aanvraag doen voor een lokale isolatieaanpak.

1 Gebouwgebonden financiering (GGF) is een om energiebesparende maatregelen te financieren. De GGF is een

lening die hoort bij een woning, niet bij de persoon die lening afsluit. Er is een wetswijziging nodig die dit mogelijk maakt. Ook zal de financiële sector (de banken) stappen moeten gaan maken.

2

In dit uitvoeringsprogramma leggen we de focus op vier thema’s. Deze zijn gebaseerd op de vijf pijlers uit het beleidsplan Stichtse Vecht op weg naar Nieuwe energie. De pijlers waren: wonen (1), werken (2), mobiliteit (3), duurzame opwek (4), gemeente als voorbeeld (5). Voor de komende jaren (2023-2026) zijn dit de hoofdthema’s: A. Opwek B. Besparen - Verduurzamen C. Aardgasvrij D. Eigen organisatie Andere thema’s zoals mobiliteit en werken (o.a. verduurzaming bedrijventerreinen) krijgen minder de aandacht of landen in andere programma’s zoals het mobiliteitsprogramma of het programma economie. Deze focus is noodzakelijk om slagkracht te organiseren. Door de energie en capaciteit van de gemeente te richten op deze specifieke thema’s kunnen we de komende jaren stappen zetten in de energietransitie. Dat betekent niet dat we onze ogen sluiten voor andere onderwerpen als energie uit waterstof of geothermie. We blijven open staan voor andere initiatieven en innovaties, maar richten ons op de eerder genoemde hoofdthema’s. Relatie met beleid en andere programma’s Op het gebied van duurzaamheid zijn meerdere beleidsstukken opgesteld. De belangrijkste zijn het eerder genoemde beleidsplan, de Transitievisie Warmte en het Beleidskader Zonnevelden, zie nevenstaand kader.

In het vervolg zal op onderdelen nieuw beleid of nieuwe programma’s ontwikkeld worden, zoals het lokale isolatieprogramma en een mogelijk programma voor woon-werkverkeer voor het eigen personeel. Dergelijke stukken worden afzonderlijk behandeld in de raad, waardoor zij in haar kaderstellende rol goed kan sturen. De monitoring van deze onderdelen wordt opgenomen in dit uitvoeringsprogramma, om het totaalbeeld voor duurzaamheid goed te kunnen volgen, bij te houden en bij te sturen. Naast de activiteiten binnen dit uitvoeringsprogramma zal ook op andere plekken in de organisatie duurzaamheid opgepakt worden. Zo wordt bij nieuwbouwwoningen gekeken hoe integrale warmteoplossingen gevonden kunnen worden en is duurzaamheid één van de zes pijlers van het nieuwe mobiliteitsprogramma. Op die manier wordt duurzaamheid steeds meer integraal onderdeel van het beleid in onze gemeente.

 Beleidsplan Stichtse Vecht op weg naar Nieuwe energie (december 2020) In Stichtse Vecht willen we naar nieuwe energie. In het beleidsplan zetten we de route uit om deze ambitie te bereiken. ‘Nieuwe energie’ betekent dat de energievraag van inwoners, bedrijven en organisaties verminderd wordt en dat energie zoveel mogelijk duurzaam wordt opgewekt. De lokale opgave voor duurzame elektriciteit voor Stichtse Vecht in 2030 bedraagt ten minste 0,1 Terawattuur (TWh) en in 2040 0,2 TWh. In het beleidsplan staan de kaders en dit uitvoeringsprogramma is de uitwerking met concrete acties en projecten.  Beleidskader Zonnevelden In december 2020 heeft de gemeenteraad het beleidskader zonnevelden en de bijbehorende kansenkaart vastgesteld. Opgenomen is waar en onder welke voorwaarden zonnevelden kansrijk zijn. Het beleidskader is een belangrijk fundament voor de verdere uitwerking naar een uitvoeringsplan.  Transitievisie Warmte (warmtevisie) De warmtevisie is in januari 2022 vastgesteld. Het is een beleidsdocument dat een eerste richting geeft aan de aanpak van het isoleren en aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving. Er zijn eerste verkennende onderzoeken gedaan naar de mogelijkheden in wijken om aardgasvrij te worden. Het vervolg op de warmtevisie zijn een pilotproject aardgasvrij en een uitvoeringsprogramma dat in ontwikkeling is.

3

2

Rol van de gemeente

De energietransitie is een gezamenlijke, landelijke opgave, waarin overheden een belangrijke rol spelen. De gemeente heeft de opdracht vanuit het rijk om bij te dragen aan realisatie van de klimaatdoelstellingen. Ook moeten rijk, provincie en gemeenten voorwaarden creëren om de energietransitie mogelijk te maken, bijvoorbeeld via de regelgeving. Overheden zijn hierbij afhankelijk van initiatieven van inwoners, ondernemers, en maatschappelijke organisaties. Uiteindelijk moeten mensen zelf aan de slag met de verduurzaming van hun woning, zullen bedrijven zelf de bedrijfsvoering moeten verduurzamen en zijn zonneparken mede afhankelijk van particuliere initiatieven. Bovendien zijn deze partijen vaak de enthousiaste dragers van de transitie en weten zij een beweging op gang te krijgen in de maatschappij. Op sommige vlakken heeft de gemeente een regiefunctie in de energietransitie, denk aan grootschalige opwekking van energie en de voorbereiding en uitvoering van de warmtetransitie. Een tweede belangrijke rol die we zien is faciliteren en verbinden: Op tal van gebieden zijn inwoners, bedrijven en organisaties duurzaam actief. De gemeente zal bijvoorbeeld meedenken met lokale initiatieven en deze ondersteunen en bundelt krachten om samenwerking te stimuleren.

Ook heeft de gemeente een stimuleringsregeling waarmee zijn inwoners en andere partijen stimuleert om duurzame initiatieven te ontwikkelen, die bijdragen aan de realisatie van doelen uit dit uitvoeringsprogramma. De regeling voorziet niet in het subsidiëren van uitvoeringsmaatregelen die al door andere regelingen gedekt zijn. Andere rollen die de gemeente heeft zijn: - De uitvoering van de wettelijke taken, denk daarbij aan het maken van bestemmingsplannen die ruimte bieden aan de energietransitie en taken die voort komen uit de Wet Milieubeheer (o.a. handhaving richting bedrijven), - Voorbeeldfunctie. De gemeente zorgt voor een eigen duurzame bedrijfsvoering en voor bijvoorbeeld de uitvoering van de duurzame aanleg van straten, wegen en paden. Denk daarbij aan klimaatadaptief, circulair gebruik grondstoffen en duurzame inkoopselectie uitvoerders. Aangezien de gemeente niet kiest voor een uitvoerende taak, ligt het voor de hand om met één of meerdere partij(en) een meerjarige samenwerking aan te gaan om dit uitvoeringsprogramma op verschillende aspecten handen en voeten te geven. Samenwerking Samenwerking met andere partijen is in de energietransitie niet weg te denken. Zoals genoemd werkt de gemeente samen in de regio aan de Regionale Energiestrategie - RES U16.

In het Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten, provincies en waterschappen in regio’s invulling geven aan ‘hun’ deel van de nationale opgave in de Regionale Energiestrategie (RES). De zestien aangesloten gemeenten bij de regio U16 werken samen en leveren hun aandeel in het duurzaam opwekken van energie en warmte. Onlangs is besloten dat de RES ook MER-plichtig is. Dat betekent dat er voor de hele U16 op het gebied van energie een MER-zal worden uitgevoerd. Aan dit proces zullen we de komende jaren met de regio werken en waar mogelijk kunnen de plannen van Stichtse Vecht daarop aanhaken. Andere belangrijke partijen die niet onbenoemd kunnen blijven zijn de Stichting Duurzame Vecht en Energiecoöperatie 2030.nu. Zij inspireren en adviseren inwoners en andere partijen om te verduurzamen en werken mee aan de realisatie van zonneprojecten. Daarnaast werken we bijvoorbeeld samen met de Ondernemersvereniging Stichtse Vecht en de woningbouwcorporaties, maar ook met partijen als LTO en Waternet.

4

3

Het programma ‘Op weg naar Nieuwe energie’

In dit hoofdstuk volgen de beschrijvingen van de vier hoofd thema’s en bijbehorende activiteiten

Opwek In het kader van de RES hebben we afgesproken dat we als regio 1,8 TwH opwekken. Voor Stichtse Vecht betekent dit 0,1 Twh in 2030 en 0,2 Twh in 2040. Dit wekken we enerzijds op met grootschalig zon-op-dak, en anderzijds door de ontwikkeling van zonnevelden. Hierbij houden we de landelijke zonneladder aan, waarbij de gewenste volgorde is om eerst te kijken naar lege daken, onbenutte bebouwde locaties en infrastructurele werken. De omvang van de aansluitingen voor opwek-projecten zorgt voor beperkingen. De afgekondigde netcongestie zorgt immers voor problemen in de aansluiting. Deze netcongestie zet onze ambities onder druk. Daarom dagen we de markt en initiatiefnemers uit om met andere oplossingen te komen, bijvoorbeeld door achter-de-meter oplossingen, waarmee initiatiefnemers buiten het elektriciteitsnet om de door hun opgewekte stroom kunnen gebruiken. Ook zetten we ons in om de problemen met netcongestie verder in beeld te krijgen, zodat initiatiefnemers weten waar ze aan toe zijn. Indien nodig ondersteunen we hen met onderzoek naar de mogelijkheden buiten het net om. Ondanks deze beperkende omstandigheden willen we ons toch blijven committeren aan de ambities die we onder andere in de RES overeen zijn gekomen.

Grootschalig zon-op-dak Bij zon-op-dak maken we een onderscheid in kleinschalig en grootschalig zon-op-dak. Het onderscheid zit in de energieopbrengst van de zonnepanelen. Gesproken wordt over grootschalig zon-op-dak als de energieopbrengst meer bedraagt dan 15 kWp (kilowattpiek). Het gaat dan om grote daken en minimaal zestig zonnepanelen, zoals daken van bedrijven, sportclubs, scholen en het overdekken van parkeerterreinen met zonnepanelen. We maken dit onderscheid, omdat dit aansluit bij de kwantificering van de bijdrage in elektriciteit waar in de RES afspraken voor zijn gemaakt. We stimuleren zonnepanelen bij bedrijven en ondersteunen en begeleiden initiatieven om grootschalig zon-op-dak te realiseren, bijvoorbeeld bij sportclubs of agrariërs. Ook gevels kunnen worden bekeken. Daarbij is het van belang om ondernemers te ontzorgen en initiatieven vanuit de markt en het veld te stimuleren. We kijken hierbij ook hoe andere gemeenten dit doen en welke rol maatschappelijke organisaties hierbij kunnen spelen. Volgens cijfers van RESU16 heeft de gemeente met grootschalig zon-op -dak een groei van 34% gemaakt in duurzame energie. Momenteel is 11,5 procent van de grote daken van de gemeente Stichtse Vecht bedekt. De totale opwek is nu 10.131 MWh met een potentieel van 88.298 MWh. Deze berekening is een technische exercitie.

De ervaring leert dat een aanzienlijk aantal van deze daken ongeschikt zijn om zonnepanelen op te leggen, maar dit moet verder worden onderzocht. We spannen ons in om het percentage van 11,5% te vergroten, maar netcongestie en grote investeringen door de markt spelen parten. Ook maken we een plan van aanpak waarbij we inzetten op een vervolg op de 45 daken. Eerst hanteren we het uitgangspunt, afmaken waarmee begonnen is. Lessen hieruit kunnen ook mee genomen worden in het plan van aanpak. Naar verwachting leidt dit tot een ambitie vanaf 2025 van 40-50 daken per jaar. Dit is onder voorbehoud van oplossingen in relatie tot de netcongestie. Wat zijn de mijlpalen? 2023:  Realisatie uitvoering 45 zonnedaken 2024:  Plan van aanpak zonnedaken tot en met 2030 incl. financiering waarin de maximale potentie van zon op dak wordt benut

Hoe? 



Wie? Uitvoeringsplan voor middelgrote zonnedaken (plan voor 45 stuks). Aanpak schooldaken met schooldakrevolutie

5

Monitoring

Zonnepartners SV: Aantal vergunde  ECUB Mwh  LTO  Stichting Duurzame Vecht  2030.nu  NMU  Stedin  OVSV

Zonnevelden Zon-op-dak maakt een belangrijke groei door, maar als we op koers willen liggen om de 0,05 TWh in 2026 te bereiken (helft van de doelstelling van 2030) moeten we ook investeren in zonnevelden. In de figuur hieronder is weergegeven in hoeverre zon op dak bijdraagt aan de totale ambitie, als je die evenredig doortrekt voor het jaar 2023. De voorkeur gaat er naar uit om alle daken in de gemeente vol te leggen en op deze wijze de doelstelling te behalen. Dat is echter niet realistisch. De gemeente wil daarom ruimte bieden aan zonnevelden voor het opwekken van duurzame elektriciteit. Hiervoor hebben wij het beleidskader zonnevelden opgesteld met een kansenkaart waarop is aangeven waar zonnevelden in de gemeente al dan niet kansrijk zijn. Het gaat daarbij om en eerste scan op bijvoorbeeld natura2000 gebieden, cultuurhistorie, landschap etc. op het hoge schaalniveau. Bij concrete initiatieven is hierop altijd nog maatwerk vereist. Het vraagt nader onderzoek op diverse terreinen over dat specifieke kavel. Een initiatief in een “kansrijk” gebied maakt kans op een positieve beoordeling maar dat is nog niet gegarandeerd. De aansluiting van grootschalige zonnevelden levert door de netcongestie echter grote problemen op. Daarom dagen we de markt uit om tot creatieve oplossingen te komen en vraag en aanbod bij elkaar te brengen. In 2023 wordt de strategie hiervoor bepaald.

Daarbij wordt de problematiek rondom de netcongestie gecombineerd met een herijking van de kansenkaart. De strategie zal erop geënt zijn om zonnevelden op kansrijke plekken ook echt mogelijk te maken, waarbij de kansrijke plekken voor het voornaamste deel bepaald worden door de al dan niet aanwezige waarden. Daar waar het landschap minder in tact is, is het logischer om zonnepanelen te plaatsen. Daar zullen we dan ook meer op sturen. Het is erop gericht dat waardevolle plekken bespaard blijven, omdat we het belangrijk vinden de belangen van het buitengebied in het vizier te houden. Er wordt een uitvoeringskader zonnevelden opgesteld, waarin wordt uitgewerkt hoe de integrale afweging gemaakt gaat worden. Dit gebeurt op basis van af te wegen criteria op het gebied van onder andere landschap, natuur, cultuurhistorie, archeologie, recreatie, landbouw, kwaliteit van bodem, water etc. Dit moet voorkomen dat er sprake is van subjectiviteit. Mede gelet op de problemen rondom de netcongestie is ook de (markt)strategie richtinggevend voor het uitvoeringskader. Bij de ontwikkeling van zonnevelden moeten initiatiefnemers een plan voor participatie met omwonenden opstellen. Hierbij streven we naar 100% collectief eigendom. Het definiëren van lokaal eigendom en collectief eigendom moet nader plaatsvinden in de strategie rondom zonnevelden en in het uitvoeringskader.

Ook zetten we ons in om zonnepanelen te plaatsen die niet vervaardigd zijn onder slechte werkomstandigheden zoals kinderarbeid. Naast zonnevelden geven we ook ruimte voor windmolens op (boeren)erven (maximaal 20 meter hoog), mits passend in het landschap. In veel bestemmingsplannen voor het buitengebied in Stichtse Vecht zijn windmolens bij agrarische bedrijven al toegestaan (max. 15 meter). We zullen samen met boeren- en natuurorganisaties de mogelijkheden bekijken voor de vormgeving van het energielandschap. Ook zullen we koppelkansen benutten met andere ruimtelijke ontwikkelingen. Wat zijn de mijlpalen?

Hoe?

Wie?

2023: Strategie + regie Energielandschap, waaronder uitvoeringskader zonnevelden. We zoeken aansluiting bij mogelijkheden voor zon of waterstof. 2024: Beoordeling en vergunnen 0,05 TWh initiatieven voor 1-1-2025 2025: start realisatie 0,05 TWh 2026: 0,05 TWh gerealiseerd

 Regelgeving + beleid vaststellen, mogelijk maken energielandschap  Vraag en aanbod samen brengen.  Lokaal project aanpak netcongestie

 Planologen,  Aantal projectleider vergunde (intern) MWh of hectares  Initiatiefnemers  Agrariërs  ECUB

6

Monitoring

Besparen - Verduurzamen Het besparen van energie is de eerste en misschien wel belangrijkste stap naar ‘nieuwe energie’. Energiebesparing van vloer, gevel, dak en ramen is bovendien een voorwaarde om aardgasvrij te kunnen worden. Dankzij energiebesparing zijn bewoners tevens goedkoper uit en het warmtenet kan efficiënter op lage temperatuur worden benut. De gemeente wil energiebesparing bevorderen door de juiste informatie en ondersteuning te bieden aan inwoners om hen op weg te helpen en de uitvoering te vergemakkelijken. Via de stimuleringsregeling van de gemeente is er tevens een financiële bijdrage mogelijk voor bijvoorbeeld energiescans en de uitvoering van lokale duurzame initiatieven.

Versnellen verduurzaming woningvoorraad We stimuleren inwoners om duurzame maatregelen te nemen (o.a. met acties zoals de energiebox). Ook ondersteunen we hen met informatie en advies. (o.a. via regionaal energieloket “Jouw Huis Slimmer” en via Stichting Duurzame Vecht). We zetten hierbij onder meer in op energiecoaches en adviezen, collectieve inkoopacties en voorlichtingsbijeenkomsten en we sluiten aan bij landelijke acties, zoals de ‘fix-brigade’. Uiteraard worden koppelkansen als het gaat om bedrijfspanden en maatschappelijk vastgoed gelijk meegenomen. Belangrijk is dat we zorgen voor duidelijke communicatie en een overzicht met doorverwijzingen, zodat mensen sneller en gerichter geholpen kunnen worden. Mensen moeten weten waar ze terecht kunnen voor bijvoorbeeld energiescans, informatie over vergunningen, waar ze deskundig advies op maat kunnen krijgen etc.. Het is onmogelijk om alle stappen die eigenaren en bewoners nemen om hun woning te verbeteren in kaart te brengen. Voor huurwoningen geven de energie-labels een redelijk beeld. Voor koopwoningen zijn de energie labels minder betrouwbaar, omdat een label pas verplicht is op het moment van verkoop. Labels lopen dus achter op de werkelijkheid en een groot deel van de woningen is (nog) geen label bekend.

We krijgen van inwoners steeds vaker vragen over het plaatsen van zonnepanelen op hun dak en de vergunningseisen hiervoor. Er bestaat het gevoel dat het te vaak niet mogelijk is. Hierover wordt opgemerkt dat in de meeste gevallen geen (omgevings-)vergunning nodig voor plaatsing van zonnepanelen of zonnecollectoren. Soms is een vergunning wel nodig. Het gaat dan bijvoorbeeld om monumenten en beschermd dorpsgezichten. Dit om de ruimtelijke kwaliteit en monumentale waarden te kunnen borgen. Het is niet gezegd dat zonnepanelen daar per definitie niet kunnen. Dit wordt beoordeeld in de specifieke aanvraag. In het kader van de Erfgoed deal zullen we in het bijzonder kijken naar deze categorieën. We merken dat hier landelijk ook ontwikkelingen spelen. Er wordt gezocht naar het bieden van meer ruimte. Hierbij zullen we aansluiting zoeken in de Erfgoeddeal. Bij gebrek aan betere indicatoren hanteren we dus voorlopig de energie labels als de belangrijkste indicator voor het verduurzamen van de woningvoorraad. Zoals zichtbaar in de figuur hieronder heeft de gemeente inzicht in slechts 45,5% van de energie labels. We zetten ons in om hier meer inzicht in te krijgen of andere indicatoren voor te stellen.

7

Op landelijk niveau wordt gewerkt aan de uitvoering van het nationaal isolatieprogramma (NIP). Het NIP is vastgesteld in 2022. Een van de vier actielijnen, is het samen met gemeenten ontwikkelen van een lokale aanpak voor het isoleren van koopwoningen. Gemeenten kunnen voor hun aanpak een specifieke uitkering vanuit het rijk krijgen. De aanvraag kan tot en met mei 2023 worden ingediend. We zullen een lokale aanpak opstellen en de middelen aanvragen. Belangrijke partijen voor de gemeente zijn de woningbouwcorporaties. Met de corporaties worden prestatieafspraken gemaakt op het gebied van duurzaamheid en het onderwerp staat structureel op de agenda bij de reguliere overleggen met de corporaties. Ook met de grote particuliere verhuurders (> 100 won.) zal gekeken worden naar het maken van afspraken. Belangrijk is het om hier beter in contact mee te komen. Voor deze partijen geldt dat zij in 2030 minimaal de standaard voor woningisolatie moeten behalen. Wat zijn de mijlpalen

Hoe?

2023:  lokaal isolatieprogramma (met daarin individuele aanpak en aanpak huurwoningen (privaat en sociaal))  2.000 huishoudens bereikt met lopende acties  prestatieafspraken grote particuliere verhuurders (>100 won) + aanscherpen prestatieafspraken woningcorporaties 2024:  Indicatoren op basis van isolatieprogramma

Wie?

 Faciliteren collectieve  inkoopacties, voorlichtingsbijeenkomsten energieadviezen/ coaches  en (kleine) energiebesparingsmaatregelen.   Prestatieafspraken woningcorporaties en grote  verhuurders.  Gerichte communicatieaanpak voor ‘moeilijk  bereikbare doelgroepen’  Actualiseren stimuleringsfonds (o.a. bepalingen energiescans)

Stichting Duurzame Vecht Energieloket Jouw Huis Slimmer Particuliere eigenaren Particuliere Verhuurders (< 100 won.)

monitoring  Aantal bereikte huishoudens (lopende acties)  Aanvullende monitoring (n.a.v. lokaal isolatieprogramma)

Energiearmoede We voeren de aanpak energiearmoede uit waar we in 2022 mee gestart zijn De inzet is om huishoudens die op 130% of minder van het sociaal minimum zitten te ondersteunen. In de zomer van 2023 wordt de aanpak tussentijds geëvalueerd waarna we de plannen voor het vervolg in 2023 en verder kunnen opstellen. Daarbij worden ook de doelstellingen bepaald. Wat zijn de mijlpalen

Hoe?

Wie?

2022:  Gemeentelijke aanpak energiearmoede opgesteld 2023:  1.000 bereikte huishoudens en ondernemers 2024:  Evaluatie: de aanpak als van lokaal isolatieprogramma

 Faciliteren collectieve inkoopacties, voorlichtingsbijeenkomsten energieadviezen/coaches en (kleine) energiebesparingsmaatregelen.

Bereikte  Stichting duurzame Vecht huishoudens  Energieloket Jouw Huis Slimmer  Woningbouwcorporaties  Natuur en Milieu federatie Utrecht (NMU)  Vrijwilligerscentrale  Maatsch. partijen: welzijn SV, LEEF, vrijwilligerscentrale, Voedselbank, Kansis.

8

monitoring

Erfgoed Deal Stichtse Vecht kent een rijke historie met een groot monumentenbestand. Daarmee staat zij voor een grote opgave als het gaat om de verduurzaming van monumenten, want ook het cultureel erfgoed zal onderdeel moeten gaan uitmaken van de energietransitie om de klimaatdoelen te behalen. Daarom zijn we in Stichtse Vecht een Erfgoed Deal project aangegaan, waarbij het Rijk bijdraagt in de financiering van het project. Hiervoor ontwikkelen we een gemeentelijke DuMo wegwijzer, waarbij we eigenaren van A tot Z kunnen begeleiden in het verduurzamen van hun monument. De wegwijzer is gericht op het bijdragen aan een soepel (vergunningen) traject en vragen uit de praktijk die we straks beter kunnen afhandelen. De bedoeling is een betaalbaar en bruikbaar duurzaam monumenten advies (DuMoadvies) te ontwikkelen voor eigenaren, waarmee kosten gereduceerd worden. We ontwikkelen vijf pilots (drie particulier en twee van de gemeente), waarbij we monumenten ook echt gaan verduurzamen. De kennis die we opdoen verwerken we in de gemeentelijke DuMo wegwijzer. Wat zijn de mijlpalen 2023:   3 particuliere pilots uitvoering gestart  DuMo wegwijzer lanceren  2024:  Gemeentelijke pilot uitvoering gestart  DuMo wegwijzer bijstellen en afronden

Hoe?

Wie?

Uitvoering 5 pilots (3 particulier en 2 van gemeente). Ontwikkelen gemeentelijke DuMo wegwijzer

  



monitoring

Monumentenwacht  Utrecht Mooisticht Eigenaren monumenten (o.a. pilotmonumenten) Vakspecialisten, adviseurs, uitvoerders

CO2- reductie van 40% in 2030 en 60% in 2040 als gemiddelde over de gehele monumentenvoorraad (Routekaart verduurzaming monumenten)

Aardgasvrij Aardgasvrij Stichtse Vecht De komende dertig jaar wordt aardgas vervangen door meer duurzame bronnen van warmte. Uiterlijk in 2050 moet Nederland aardgasvrij zijn. In het Klimaatakkoord is opgenomen dat gemeenten een transitievisie warmte (warmtevisie) opstellen. Deze is in Stichtse Vecht inmiddels vastgesteld. Het vervolg op de warmtevisie is een uitvoeringsplan. Hierin wordt aangegeven welke wijken aangesloten kunnen worden op alternatieve warmtebronnen in de zogeheten Wijkuitvoeringsplannen (WUP’s). Door de energiecrisis merken we dat de vraag en behoefte aan oplossingen om vrijwillig van het gas af te gaan toeneemt. Voor het opstellen van deze WUP’s doen we eerst ervaring op met een pilot Op Buuren, zie volgende alinea. De snelheid en intensiteit waarmee de WUP’s tot stand komen hangt nauw samen met de lessen die we daarmee opdoen. Voor aardgasvrij geldt dat in 2030 is 25% van de bestaande woningen aardgasvrij moet zijn. De komende drie jaar hebben we nodig om de voorbereidingen daar voor te treffen. Dit betekent dat we vanaf uiterlijk 2025 met de uitvoering moeten beginnen. Wat zijn de mijlpalen

Hoe?

Wie?

2023:  Opstellen  uitvoeringsprogramma uitvoeringsprogramm vastgesteld (weg naar 2030) a Warmtevisie 2024-2026:  Uitvoering pilots en vervolgens andere  Overige mijlpalen a.d.h.v. uitvoeringsprogramma wijken (aantal wijken)

9

 

monitoring

gebouweigenaren  a.d.h.v. Stichtse Vecht uitvoeringsprogramma Markpartijen (afhankelijk van  Aantal ontwikkeling woningen van warmtenetten) het gas af.

Pilot (Op Buuren/Zuilense Vecht) In Sportpark Zuilense Vecht loopt een pilot voor de aanleg van een grootschalige Warmte-KoudeOpslag (WKO). Deze WKO wordt aangelegd voor het nieuwe sportpark/de wijk en kan tevens de bestaande wijk Op Buuren op duurzame wijze van warmte voorzien. Een participatietraject onder inwoners van de wijk is gestart om het draagvlak te onderzoeken in de bestaande wijk. Het streven is om draagvlak te verkrijgen van 80% van de inwoners. Daarna kunnen de warmteoplossingen worden afgestemd op de WKO waarna deze in 2025 gerealiseerd worden. Wat zijn de mijlpalen

Hoe?

2023:  Pilot Op Buuren uitgevoerd  Leerpunten/resultaten uit pilot meenemen in uitvoeringsprogramma

Uitvoering pilot Op Buuren/Zuilense Vecht

Wie?

monitoring

Bewoners Op Buuren

Aantal huishoudens met alternatieve warmtebron

Eigen organisatie Verduurzaming vastgoed Het verduurzamen van de gemeentelijke gebouwen is een belangrijk onderdeel om tot een klimaatneutrale gemeentelijke organisatie te komen. Het doel is om op een efficiënte en effectieve wijze de gemeentelijke onroerendgoedportefeuille te transformeren tot een kwalitatief hoogwaardige, duurzame portefeuille. Voor de verduurzaming van het vastgoed heeft Stichtse Vecht eind 2021 het ‘Uitvoeringsplan verduurzaming gemeentelijk vastgoed’ vastgesteld. Het doel van het uitvoeringsplan is om door de gekozen aanpak de volgende stap te zetten in het verduurzamen van de organisatie en een voorbeeld te zijn voor andere partijen. Er worden concrete acties, kosten en (energie)opbrengsten voor de komende drie jaar weergegeven en er wordt een doorkijk gegeven naar 2023. De concrete uitvoering zal starten in 2024, omdat de focus op dit moment ligt op het op orde krijgen van de basis. Vanuit de Erfgoed Deal wordt komende jaren gewerkt aan een toekomst- en verduurzamingsplan voor de gemeentelijke buitenplaats Boom & Bosch. Dit heeft urgentie, mede omdat het gebouw deels leeg staat en een groot energieverbruik kent.

Duurzame organisatie De bedoeling is dat verduurzaming van de gemeentelijke organisatie binnen alle activiteiten en processen vanzelfsprekend wordt. De verantwoordelijkheid om duurzaam te werken en handelen ligt bij de medewerkers en de teams zelf en bij de directie. Dit valt buiten de scope van dit uitvoeringsprogramma. Uiteraard worden verbeteringen die zich aandienen die hieraan bijdragen (o.a. de quickwins) wel opgepakt. De focus ligt naast de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed op het onderdeel duurzaamheid in de inkoopoptimalisatie. Daarnaast is een traject gestart om meer inzicht te krijgen in ons energieverbruik (via de Milieubarometer/energiemanagementsysteem) en willen we dit ook beter monitoren voor de toekomst. Hierdoor zijn verschillende stimuleringsacties nodig om onze uitstoot te verkleinen. Wat zijn de mijlpalen

Hoe?

Wie?

Monitoring

2023:  Inkoopcriteria duurzaamheid opgenomen in inkoopproces  Inkoopcriteria worden toegepast bij alle aanbestedingen 2024:  Programma woon-werkverkeer



Eigen organisatie

Aansluiten bij reguliere monitoring inkoop.

 

Inkoopoptimalisatie onderdeel duurzaamheid Programma Woonwerkverkeer Overige verbeteringen die zich aandienen (niet proactief)

10

4

Randvoorwaarden

Om te komen tot een goed werkend uitvoeringsprogramma moeten verschillende randvoorwaarden worden ingevuld. Daar wordt in dit hoofdstuk verder op ingegaan. Onder de randvoorwaarden vallen: monitoring, communicatie en participatie en financiën.

Monitoring De monitoring van dit programma geschiedt onder meer op basis van indicatoren op het gebied van verbruik en verduurzamingsprojecten in de gemeente. Hiervoor hebben we tot nu toe voornamelijk gebruik gemaakt van landelijke data, bijvoorbeeld van de Klimaatmonitor en de Staat van Utrecht. Ook verzamelt RESU16 gegevens omtrent de voorgang van Stichtse Vecht, bijvoorbeeld met betrekking tot het aantal zonnepanelen dat er ieder jaar bijkomt. De informatie rondom verduurzaming van onze eigen organisatie wordt op verschillende plekken bijgehouden en samengevoegd op Milieubarometer.nl. Belangrijk is te vermelden dat de gemeente niet op alle indicatoren invloed heeft. Dat betekent dat er in dit stuk zowel indirecte als directe indicatoren zijn opgenomen. Door nauwkeurige monitoring kunnen we bijhouden of we op schema liggen. Toch is dit op hoog detailniveau momenteel niet mogelijk. Dit komt bijvoorbeeld omdat de gemeente (nog) beperkte toegang heeft tot informatie van Stedin betreffende gasverbruik in de wijken. Ook houdt de gemeente zelf niet (of beperkt) bij hoeveel adviezen er zijn gegeven en aan welke partijen, hoeveel dit heeft gekost en of partijen na de advisering ook daadwerkelijk verduurzamingsstappen hebben gezet. Dit komt mede doordat de gemeente ook zelf geen energieadviezen geeft.

In de monitoring op ons nieuwe uitvoeringsprogramma gaan we deze data duidelijker zelf vastleggen en ophalen bij partijen zoals Stichting Duurzame Vecht. Zonder deze informatie is het lastig in kaart te brengen of acties tot succesvolle effecten hebben geleid. Een integrale evaluatie zal plaatsvinden in 2025, mede gebaseerd op de resultaten uit 2024. Dit is een goed moment om te bepalen hoe we het doen en of de maatschappelijke situatie vraagt om het aanbrengen van nieuwe focus binnen het thema duurzaamheid. Hier naartoe werkend hebben we duidelijk vastgelegd welke informatie al beschikbaar is en hoe we dit gaan bijhouden. Ook gaan we in onze nieuwe aanpak vaker en doelgerichter monitoren, zodat we duidelijker in beeld hebben of we onze plannen halen en welke acties effectiever zijn dan andere. In de P&C-cyclus zullen we monitoren op de doelstellingen die zijn opgenomen in het beleidsplan en het uitvoeringsprogramma ‘Stichtse Vecht op weg naar Nieuw energie’. De doorvertaling naar de P&C-cyclus geeft de organisatie houvast om op een juiste wijze (bij)sturing te kunnen geven en verantwoording te kunnen afleggen over behaalde resultaten.

Communicatie en participatie Communicatie Het programma beschrijft met welke activiteiten de gemeente Stichtse Vecht de komende jaren invulling geeft aan de landelijke opgave in het kader van het Klimaatakkoord. We stimuleren inwoners, bedrijven en projectontwikkelaars om stappen te zetten. Ook geven we zelf het goede voorbeeld, zoals ook is opgenomen in het uitvoeringsplan verduurzaming gemeentelijk vastgoed. Het is belangrijk de eigen resultaten en successen structureler te communiceren. En ook laten zien welke voordelen verduurzaming oplevert, zodat mensen inzien dat het ook aantrekkelijk is. Ook leveren we per thema maatwerk. We maken een inwoners- en stakeholdersanalyse. We bepalen of het mogelijk is om aan te sluiten bij lopende en/of bestaande communicatietrajecten of contacten en we bepalen per thema of we per wijk, per kern of zelfs breder communiceren. In de communicaties zetten we in op:

11

-

Bewustwording = informeren en goede voorbeeld geven. Actiegericht = inwoners in beweging krijgen Meewerken/meedenken = participatie (zowel communicatieve als financiële participatie)

Participatie Dit uitvoeringsprogramma is een logisch vervolg op het beleidsplan ‘Stichtse Vecht Op weg naar nieuwe energie’. Dit plan is destijds tot stand gekomen in samenspraak met de raad en maatschappelijke partners. Ook dit uitvoeringsprogramma is gestoeld op gesprekken met maatschappelijke partijen en andere partners, waarvan de input is verwerkt. Op donderdag 2 februari 2023 is er een overlegtafel duurzaamheid geweest, waarbij een brede groep vertegenwoordigers aanwezig was van met name lokale organisaties die zich bezig houden met duurzaamheid. Zij hebben meegedacht over de thema’s en input geleverd op het concept uitvoeringsprogramma. Reacties zijn verwerkt in definitieve uitvoeringsprogramma. Aanwezigen bij de overlegtafel deden het uitdrukkelijke verzoek aan de gemeente om meer te communiceren. Vooral over aardgasvrij, maar ook over de succesvolle projecten. De roep om duidelijkheid wordt steeds groter vanuit de samenleving. Dit aspect is aangescherpt. Ook tips voor het thema ‘besparen verduurzamen’ zijn verwerkt. Denk aan faciliteren energiescans, aansluiten bij landelijk initiatieven als de fix-brigade en inzetten op gerichte communicatieaanpak voor ‘moeilijk bereikbare doelgroepen’. Bekeken zal worden of en hoe we een dergelijke brede overlegvorm met partijen op reguliere basis voort kunnen zetten.

Ook is de input van de informatieve commissie van 24 januari 2023 meegenomen in dit uitvoeringsprogramma. Vele facetten van dit programma en de uitvoering daarvan hangen nauw samen met activiteiten van maatschappelijke partijen, ondernemers en bijvoorbeeld woningcorporaties. Daarom is ervoor gekozen de focus in de participatie bij deze partijen te leggen en niet bij de inwoners. Bovendien zijn er voor inwoners ook geen directe belangen mee gemoeid. Communicatie rondom de afzonderlijke thema’s, met name ‘besparen – verduurzamen’, zal inwoners meer aanspreken, bijvoorbeeld als het gaat om de lokale aanpak isolatieprogramma. De communicatieaanpak zal binnen de afzonderlijke thema’s worden uitgewerkt (maatwerk per thema).

Financiering De uitvoering van activiteiten uit het uitvoeringsprogramma zullen gedekt worden uit enerzijds de eigen middelen en anderzijds de middelen die we ontvangen van het rijk via een algemene- of specifieke uitkering. Aanvullend zijn er incidenteel voor onderwerpen subsidiegelden beschikbaar. In onderstaande tabel zijn de beschikbare bedragen voor de komende jaren opgenomen. 2023

2024

2025

2026

1. Eigen middelen

€ 295.000

€ 295.000

€ 295.000

€ 295.000

2. klimaatmiddelen (rijksuitkering 2022) 3. energiearmoede

€ 400.000 € 800.000

Ad1. De eigen middelen betreffen de reguliere budgetten. Het gaat om het werkbudget duurzaamheid en de extra middelen die zijn vrijgemaakt in het coalitieakkoord. De incidentele budgetten uit de vorige bestuursperiode zijn met het nieuwe Coalitieakkoord structureel gemaakt. Ad 2. Vanuit het rijk ontvangen we middelen voor de uitvoering van het Klimaatakkoord 2022 - 2030. Het rijk wil gemeenten hiermee kracht bij zetten met de voortzetting en uitvoering van hun klimaat- en energiebeleid. In 2022 hebben we 4 ton aan klimaatmiddelen ontvangen. Deze zijn nog niet besteed en zijn opgenomen in de tabel. 12

Onlangs is voor de jaren 2023, 2024 en 2025 een tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) vastgesteld op 22 februari 2023. Op basis hiervan kan de gemeente een specifieke uitkering aanvragen. Voor Stichtse Vecht zijn de volgende bedragen vastgesteld. 2023 € 1.092.261 2024 € 1.102.170 2025 € 1.112.078 Het gaat hier een specifieke uitkering (SPUK gelden), die alleen aan dat doel mag worden besteed waarvoor het is uitgekeerd. Over de besteding moet jaarlijks een SiSa verantwoording worden afgelegd. De middelen moeten voor minimaal 90% worden ingezet voor capaciteit (bemensing). 10% mag worden besteed aan overige kosten voor uitvoering van het klimaat- en energiebeleid. De specifieke uitkeringen vanuit het rijk moeten nog worden aangevraagd. Zodra de definitieve beschikkingen er zijn zullen de middelen worden begroot en zal de begrotingswijziging aan de gemeenteraad worden voorgelegd in de reguliere P&C cyclus of indien noodzakelijk een apart raadsvoorstel, refererend aan het uitvoeringsprogramma. Daarbij zullen ook accenten worden gelegd op bepaald thema’s. Zo is de verwachting dat er vanuit de overheid voor de warmtetransitie meer nodig is dan voor het plaatsen van zonnepanelen. Ad 3. De uitkering voor energiearmoede zijn tevens SPUK gelden (€750.000), aangevuld met €50.000 uit duurzaamheidsmiddelen 2022.

Deze SPUK is gerelateerd aan de wereldwijde energiecrisis, waarbij gemeenten voor een opgave zijn gezet om de energiearmoede behapbaar te houden. Uitkeringen die we daarnaast nog ontvangen hebben of kunnen aanvragen zijn de volgende: - Uitkering voor de lokale isolatieaanpak gemeenten (uit het Nationaal Isolatieprogramma). Deze specifieke uitkering wordt in 2023 en 2024 uitgekeerd op basis van een verdeelsleutel van het aantal woningen in onze gemeente. Gemeenten moeten hiervoor een aanvraag doen. Dit kan worden gezien als de opvolging van de specifieke uitkering Regeling Reductie Energiegebruik Woningen (RREW), welke afgerond is in 2022. - De Erfgoed Deal: uitkering voor een specifiek project gericht op verduurzaming van monumenten.

13