Bijlage 1. Sturingsprofielen Nota Verbonden partijen 2026 tbv cie en raad februari.pdf
Tekst van het document
Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 0346 25 40 00 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl
Datum 9 december 2025 Versie 1.0 Auteur(s) Sharief Gulzar / Mathea Buckx Status Concept gemeenteraad
Sturingsprofielen Verbonden partijen Gemeente Stichtse Vecht
1
Inhoud
1. Algemeen...................................................................................................................................................3
1.1 Inleiding................................................................................................................................................3 1.2 Aanleiding............................................................................................................................................3 1.3 De sturingsprofielen.............................................................................................................................3 1.4 Werkwijze bepalen sturingsprofielen..................................................................................................4 2. Voorgestelde Sturingsprofielen..................................................................................................................5 3. Motivatie Sturingsprofielen.........................................................................................................................6
3.1. Veiligheidsregio Utrecht (VRU)...........................................................................................................6 3.2. Plassenschap Loosdrecht e.o..............................................................................................................6 3.3. Recreatieschap Stichtse Groenlanden................................................................................................6 3.4. Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen (RHCVV vanaf 1-1-2026 RANU)...............................7 3.5. Afval Verwijdering Utrecht (AVU).......................................................................................................7 3.6. Cyclus N.V. (per 1-1-2027)..................................................................................................................7 3.7. Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU)............................................................................................8 3.8. Omgevingsdienst Utrecht (OdU).........................................................................................................8 3.9. Gemeentelijke of Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD)...................................................8 3.10. Belastingsamenwerking gemeenten en hoogheemraadschap Utrecht (BghU)...............................8 3.11.
Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)..............................................................................................9 3.12. Vitens................................................................................................................................................9 3.13. Sport, Recreatie en onderwijsvoorzieningen (SRO) Stichtse Vecht..................................................9 3.14. Stichting Milieu Educatief Centrum Maarssen (MEC)....................................................................10 3.15. Stichting Urgentieverlening West Utrecht (SUWU)........................................................................10 3.16. Kansis (Beschut)..............................................................................................................................10 3.17. Kansis Groen...................................................................................................................................10 3.18.
U10..................................................................................................................................................11 Waarom prioriteren.................................................................................................................................12 Sturingsprofiel bepalen............................................................................................................................12 Instrumenten per sturingsprofiel............................................................................................................14
2
1. Algemeen 1.1
Inleiding
Bij de uitvoering van haar taken werkt de gemeente samen met andere gemeenten e/o organisaties. Samenwerken levert de gemeente veel op: schaalvoordelen, meer expertise, minder risico’s. Naast vrijwillige samenwerking verplicht het Rijk soms gemeenten om samen te werken in een gemeenschappelijke regeling. Dit gebeurt via specifieke wetgeving waarin staat dat bepaalde taken alleen (of beter) kunnen worden uitgevoerd door meerdere gemeenten samen. In dat geval is deelname niet vrijwillig, maar wettelijk voorgeschreven. De wetgever kiest voor verplichte samenwerking als er schaalvoordelen, specialisatie of regionale aanpak nodig zijn. Of vanuit veiligheid van nationaal belang (zoals bij rampenbestrijding). Voorbeelden van wettelijk verplichte regelingen zijn Veiligheidsregio’s, Omgevingsdiensten en Gemeentelijke Gezondheidsdiensten(GGD).
1.2
Aanleiding
Om inzicht te krijgen in de activiteiten, financiële en bestuurlijke belangen, alsmede de risico’s die samenhangen met verbonden partijen, heeft de gemeenteraad in 2014 de Nota verbonden partijen vastgesteld. In de Nota verbonden partijen 2014 is vastgelegd dat het college minimaal één keer in de vier jaar een geactualiseerde Nota verbonden partijen laat vaststellen. De laatste actualisatie vond in 2018 plaats. Bovendien is per 1 juli 2022 de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) van kracht, om de raad in staat te stellen meer controle op de verbonden partijen uit te oefenen. Het is daarom goed deze nota te actualiseren en weer in overeenstemming met wet- en regelgeving te brengen. In de raadsvergadering van 18 november 2024 is naar aanleiding van het Rekenkameronderzoek “Betere regie door meer strategie – onderzoek naar regievoering van de gemeente Stichtse Vecht” een raadsvoorstel aangenomen met aanbevelingen aan het college. De eerste aanbeveling daaruit gaat over het reeds ingezette traject toekomstgericht begroten. De tweede aanbeveling gaat over het ontwikkelen van maatwerk voor regievoering vanuit een gedeeld afwegingskader. Deze aanbeveling gaat over een kader voor regievoering in de breedte. De Nota verbonden partijen bevat een afwegingskader om grip te houden op vele vormen van samenwerking. Deze nota diende wel te worden geactualiseerd.
Deze is geactualiseerd en unaniem vastgesteld in de raad van 30 september 2025. Deze geactualiseerde nota bevat aangepaste sturingsprofielen. De raad is toegezegd om met een separaat voorstel te komen welke sturingsprofielen de bestaande verbonden partijen dienen te krijgen.
1.3
De sturingsprofielen
Reguliere sturing De ambtelijke organisatie heeft regulier contact met de verbonden partij en legt P&C documenten en relevante ontwikkelingen voor aan het college. De P&C producten van de verbonden partij en het wel of niet indienen van een zienswijze wordt gedelegeerd aan het college. De zienswijze op de ontwerpbegroting wordt ter besluitvorming aangeboden aan de raad. In de jaarrekening via de paragraaf Verbonden partijen wordt jaarlijks de verbonden partij geëvalueerd. Uitgebreide sturing Bij uitgebreide sturing wordt de reguliere sturing uitgevoerd met een aanvulling. De zienswijzen op de kadernota en jaarrekening worden ter kennisname aangeboden aan de raad, behalve voor de begroting. Deze wordt ter besluitvorming aan de raad aangeboden. Er is een hogere frequentie van bestuurlijke en ambtelijke overleggen. Bij belangrijke tussentijdse ontwikkelingen wordt de raad geïnformeerd via een RIB. Intensieve sturing De intensieve sturing bestaat uit bovengenoemde sturingsmiddelen met dien verstande dat alle zienswijze voor de P&C producten ter besluitvorming worden voorgelegd aan de raad. De raad wordt 3
periodiek bijgepraat en bij belangrijke tussentijdse ontwikkelingen eventueel in aanwezigheid van de verbonden partij. Verder kan de raad haar rekenkamer vragen onderzoek te doen naar de verbonden partij. Het is aan de Rekenkamer om te bepalen welke onderzoeken worden uitgevoerd.
1.4
Werkwijze bepalen sturingsprofielen
In de bijlage is de werkwijze opgenomen zoals vastgesteld in de geactualiseerde nota Verbonden Partijen. Er is een bijeenkomst georganiseerd in de ambtelijke organisatie met alle accounthouders en hun financiële adviseurs. In dit overleg zijn de vragenlijsten ingevuld om de mate van bestuurlijk en financieel belang te bepalen. Een bestuurlijk belang houdt in dat de gemeente zeggenschap heeft, uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur van een verbonden partij of uit hoofde van stemrecht. Bij zitting in een toezichthoudend orgaan is geen sprake van vertegenwoordiging in het bestuur. Echter, wanneer de gemeente in een toezichthoudend orgaan een besluitvormende stem heeft, wordt dit gelijkgesteld met vertegenwoordiging in het bestuur en is sprake van een bestuurlijk belang. Bij een financieel belang stelt de gemeente middelen ter beschikking die verloren gaan in geval van een faillissement van een verbonden partij of het bedrag waarvoor aansprakelijkheid bestaat als de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Gezamenlijk zijn we tot een voorstel gekomen voor een sturingsprofiel per Verbonden partij. Daarbij is tevens gekeken naar de afspraken die men gemaakt heeft binnen de Verbonden partij tussen de deelnemende gemeenten. In hoofdstuk 2 is overzichtelijk weergegeven welke sturingsprofielen worden voorgesteld.
In hoofdstuk 3 is de motivatie per verbonden partij opgenomen.
4
2. Voorgestelde Sturingsprofielen Naam
Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regelingen Publiek Bedrijfsvoering -organisatie Recreatieschap Stichtse Groenlanden Gemengde regeling GGD Regio Utrecht GR-regeling Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) GR-regeling Omgevingsdienst Utrecht (OdU)* GR-regeling Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen (RHCVV) GR-regeling Regionaal Archief Noordwest Utrecht (RANU)** GR-regeling Afval Verwijdering Utrecht (AVU) GR-regeling Belastingsamenwerking gemeenten en GR-regeling hoogheemraadschap Utrecht (BghU). Vennootschappen/ deelnemingen Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Naamloze Vennootschap Vitens Naamloze Vennootschap Cyclus N.V. (Voorheen AVU) *** Naamloze Vennootschap SRO (Sport, Recreatie en onderwijsvoorzieningen) Besloten Vennootschap Stichtingen Milieu Educatief Centrum Maarssen (MEC) Stichting Stichting Urgentieverlening West Utrecht Stichting Kansis Privaat Kansis Groen Privaat Veiligheidsregio Utrecht (VRU) Plassenschap Loosdrecht e.o.
Overig Utrecht10
College regeling
*per 1-1-2026 **Per 1-1-2026 *** Per 1-1-2027
5
Vertegenwoordiging
Sturing
Burgemeester College
Intensief Regulier
College en raad
Regulier
College College College College College
Intensief Uitgebreid Uitgebreid Uitgebreid Uitgebreid
College College
Uitgebreid Regulier
College
Regulier
College
Regulier
College
Uitgebreid
College
Uitgebreid
College College College College
Regulier Regulier Regulier Regulier
College
Regulier
3. Motivatie Sturingsprofielen De Nota Verbonden partijen dient als kaderstellend en richtinggevend document voor samenwerkingen die voldoen aan de definitie uit het BBV van een verbonden partij. Deze definitie gaat uit van een bestuurlijk én een financieel belang bij een partij, wil sprake zijn van een verbonden partij (zie bijlage).
3.1. Veiligheidsregio Utrecht (VRU) Het financieel belang is gemiddeld. Het weerstandsvermogen is toereikend zoals opgenomen in risicoparagraaf begroting 2026. Aandachtspunt is de besluitvorming over de toekomstscenario’s die nog loopt. De gemeente is financieel aansprakelijk echter het risico is verspreid over de 26 gemeenten in de provincie. De bedrijfsvoering en risicomanagement is op orde. Het bestuurlijk belang is hoog. De VRU dient een belangrijke publieke taak; het redden van levens en het voorkomen en bestrijden van incidenten. VRU besteedt veel aandacht aan opleiden, trainen en oefenen voor de uitvoering van de taken. De Veiligheidsregio Utrecht kent een algemeen bestuur (AB) en een dagelijks bestuur (DB). Het algemeen bestuur van de veiligheidsregio bestaat uit de 26 burgemeesters van de gemeenten in de veiligheidsregio Utrecht. Het dagelijks bestuur bestaat uit een vertegenwoordiging vanuit het algemeen bestuur. De burgemeester vertegenwoordigt zijn gemeente in de veiligheidsregio en legt daarover verantwoording af in zijn eigen gemeenteraad. Volgens de analyse komen we uit op een Uitgebreid sturingsprofiel. Binnen de VRU is echter een Intensieve sturing afgesproken. Het maatschappelijk belang en de onderlinge afspraken binnen de VRU rechtvaardigt een Intensief sturingsprofiel.
3.2. Plassenschap Loosdrecht e.o. Het financieel belang is gemiddeld. Het weerstandvermogen is toereikend en de financiële aansprakelijkheid kan gedeeld worden. Kosten voor beheer, onderhoud en herstel van de gebieden kunnen hoger uitvallen. Operationeel is gemeente Wijdemeren in de lead. Zij zijn de uitvoeringsorganisatie. Het bestuur bestaat uit twee gemeenten en twee provincies. Dit zijn de gemeenten Stichtse Vecht en Wijdemeren, per 1-1-2027 wordt Wijdemeren gemeente Hilversum, en de provincies Noord-Holland en Utrecht. Deze moeten in geval van financiële bijsturing instemmen met de wijzigingen. De bedrijfsvoering en risicomanagement is op orde. Het bestuurlijk belang is gemiddeld. Binnen het Plassenschap beheren wij diverse gebieden welk ook in verschillende gemeente/provincies liggen. Hiermee komt het maatschappelijk belang van de gemeente Stichtse Vecht deels overeen met de VP. Uitvoeringsorganisatie Wijdemeren kan soms te maken krijgen met tegenvallers, door tegenvallers in de uitvoering van hun taak. Denk daarbij aan duurder uitvallende werkzaamheden zoals het vervangen van beschoeiingen, tegenvallende aanbestedingsresultaten enz. In het bestuur zitten collegeleden en gedeputeerden. Bestuurlijk en financieel belang zijn beide gemiddeld en daarmee komen we op een Regulier sturingsprofiel voor deze VP.
3.3. Recreatieschap Stichtse Groenlanden Het bestuurlijk belang is gemiddeld. Het bestuur van Recreatieschap Stichtse Groenlanden bestaat uit vertegenwoordigers van het college van de deelnemende gemeenten en provincie. De gemeente Stichtse Vecht is vertegenwoordigd in het AB. Het werkgebied van Recreatieschap Stichtse Groenlanden is landschappelijk gevarieerd: van uitgestrekte plassen tot veenweidegebieden in het westelijke deel van de provincie. Hiermee komt het maatschappelijk belang van de gemeente Stichtse Vecht deels overeen met de VP. Staatsbosbeheer beheert de terreinen van het recreatieschap. En samen met provincie, gemeenten, waterschap en andere partners werken we aan
6
de inrichting van recreatiegebieden. Er zijn geen hoge risico’s of onzekerheden bij de uitvoering van de taak en er zijn duidelijke afspraken over de te leveren prestaties en de informatievoorziening. Het financieel belang is ook gemiddeld. Het weerstandsvermogen is toereikend. De gemeente is gedeeltelijk financieel aansprakelijk en de bedrijfsvoering is gedeeltelijk op orde. De omvang van de jaarlijkse financiële bijdrage is gemiddeld. Bestuurlijk en financieel belang zijn beide gemiddeld en daarmee komen we op een Regulier sturingsprofiel voor deze VP.
3.4. Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen (RHCVV vanaf 1-1-2026 RANU) Het bestuurlijk belang is gemiddeld. Het bestuur van de RHCVV bestaat uit vertegenwoordigers van het college van de deelnemende gemeenten. De gemeente Stichtse Vecht is vertegenwoordigd in het DB. Er zijn geen hoge risico’s of onzekerheden bij de uitvoering van de taak. Er zijn gedeeltelijk goede afspraken over de te leveren prestaties en de informatievoorziening. Momenteel is er discussie over de mate waarin de VP het beleid bepaalt of de deelnemers. Het financieel belang is gemiddeld. Het weerstandsvermogen is volledig toereikend. De gemeente is gedeeltelijk financieel aansprakelijk en de bedrijfsvoering is gedeeltelijk op orde. De omvang van de jaarlijkse financiële bijdrage is laag. Aandachtspunt is het risicomanagement. De Risico’s zijn benoemd, echter niet de maatregelen. Bestuurlijk en financieel belang zijn beide gemiddeld en daarmee komen we op een Regulier sturingsprofiel voor deze VP. Op basis van een gemiddeld bestuurlijk en gemiddeld financieel belang kom je op een Regulier sturingsprofiel. Echter binnen het RHCVV zijn er afspraken over het indienen van zienswijzen. Bij een Regulier sturingsprofiel wordt enkel een zienswijze voor een ontwerpbegroting ter besluitvorming voorgelegd. Omdat de afspraken hierop afwijken wordt voor een Uitgebreid sturingsprofiel gekozen.
3.5. Afval Verwijdering Utrecht (AVU) Het financieel belang is hoog. De omvang van de jaarlijkse financiële bijdrage Inclusief aantal onvoorziene nacalculaties is hoog. Evenals het benodigd gemeentelijk weerstandsvermogen op basis van de risico’s bij de verbonden partij. Het bestuurlijk belang is gemiddeld. De gemeente Stichtse Vecht is vertegenwoordigd in het algemeen bestuur. De risico’s of onzekerheden bij de uitvoering van de taak zijn gemiddeld. Er zijn duidelijke afspraken over doelen en te leveren prestaties en duidelijke afspraken over informatievoorziening. Wel is de gemeente Stichtse Vecht volledig afhankelijk van de VP voor het behalen van gemeentelijke doelstellingen. Volgens de analyse komen we uit op een Uitgebreid sturingsprofiel.
3.6. Cyclus N.V. (per 1-1-2027) Het bestuurlijk belang is gemiddeld. De gemeente is aandeelhouder en vertegenwoordigd in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Cyclus N.V. en daarnaast zal de gemeente uiterlijk per 1-1-2027 via een DVO opdrachtgever zijn voor de inzameling van huishoudelijk afval. De risico’s of onzekerheden bij de uitvoering van de taak zijn gemiddeld. Er worden duidelijke afspraken gemaakt over doelen en te leveren prestaties en duidelijke afspraken over informatievoorziening. Het financieel belang is hoog. De omvang van de jaarlijkse financiële bijdrage Inclusief aantal onvoorziene nacalculaties schatten we hoog in. Evenals het benodigd gemeentelijk weerstandsvermogen op basis van de risico’s bij de verbonden partij. 7
Volgens de analyse komen we uit op een Uitgebreid sturingsprofiel.
3.7. Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) Het financieel belang is hoog. De omvang van de jaarlijkse financiële bijdrage Inclusief aantal onvoorziene nacalculaties is hoog. Evenals het benodigd gemeentelijk weerstandsvermogen op basis van de risico’s bij de verbonden partij. Het weerstandsvermogen bij de VP daarentegen is volledig toereikend en de bedrijfsvoering is op orde. Het bestuurlijk belang is gemiddeld. De gemeente Stichtse Vecht is vertegenwoordigd in het algemeen en dagelijks bestuur. De risico’s of onzekerheden bij de uitvoering van de taak zijn gemiddeld. Er zijn duidelijke afspraken over doelen en te leveren prestaties en duidelijke afspraken over informatievoorziening. Wel is de gemeente Stichtse Vecht volledig afhankelijk van de VP voor het behalen van gemeentelijke doelstellingen. Volgens de analyse komen we uit op een Uitgebreid sturingsprofiel, welke correspondeert met de afspraken binnen de VP.
3.8. Omgevingsdienst Utrecht (OdU) De ODRU wordt in de loop van 2026 geliquideerd en de nieuwe gemeenschappelijke regeling OdU start op 1 januari 2026. Voor de OdU geldt hetzelfde sturingsprofiel Uitgebreid met dezelfde motivatie.
3.9. Gemeentelijke of Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (GGD) Het bestuurlijk belang is hoog. Het bestuur van de GGD bestaat uit vertegenwoordigers van het college van de deelnemende gemeenten. De gemeente Stichtse Vecht is vertegenwoordigd in het AB. Er zijn geen hoge risico’s of onzekerheden bij de uitvoering van de taak. Er zijn goede afspraken over de te leveren prestaties en de informatievoorziening. De gemeente Stichtse Vecht is wel volledig afhankelijk van de te realiseren gemeentelijke doelstellingen van deze VP. Het financieel belang is laag. Het weerstandsvermogen is volledig toereikend. De gemeente is gedeeltelijk financieel aansprakelijk en de bedrijfsvoering is gedeeltelijk op orde. De omvang van de jaarlijkse financiële bijdrage is laag evenals de risico’s en in de begroting is een uitgebreide paragraaf opgenomen over het risicomanagement. Bestuurlijk is hoog en financieel belang is laag en daarmee komen we op een Uitgebreid sturingsprofiel voor deze VP. Voor de GGD wordt wel altijd een zienswijze ingediend. Binnen de GGD is dus gekozen voor een Intensief sturingsprofiel. Het voorstel is de afspraken binnen de GGD aan te houden.
3.10. Belastingsamenwerking gemeenten en hoogheemraadschap Utrecht (BghU) BghU heeft vanuit de sturing van verbonden partijen gezien een laag gemiddeld financieel belang. De in de begroting 2026 onderkende risico’s kunnen worden opgevangen met het beschikbare weerstandsvermogen. De gemeente Stichtse Vecht is gedeeltelijk financieel aansprakelijk (samen met de andere deelnemers). De bedrijfsvoering is niet geheel op orde, in de voorliggende periode heeft BghU een uitdagende tijd gekend, waarbij de dienstverlening in kwaliteit achteruit is gegaan. De partij onderkent dit en om het te verbeteren is een verbetertraject Dienstverlening gestart, dat in 2025 wordt afgerond. Het bestuurlijk belang is gemiddeld. De gemeente Stichtse Vecht heeft zitting in het Algemeen bestuur. Er zijn afspraken over doelen, te leveren prestaties en periodieke informatievoorziening. Op dit moment leidt dit samen met het lage gemiddelde financiële belang tot het sturingsprofiel Regulier. 8
De raad is onlangs geïnformeerd over de status van het verbetertraject dienstverlening en een hieruit voortkomende bestuurlijke overweging om de bestuurlijke betrokkenheid te versterken (RIB 37, 30 okt. 2025). BghU overweegt om van een bedrijfsvoeringsorganisatie over te gaan naar een openbaar lichaam. In de komende maanden ontvangt de raad een voorstel over de mogelijkheid tot het indienen van zienswijzen ten aanzien van de door het BghU-bestuur overwogen overgang van organisatievorm. Afhankelijk van de uitkomst van dit traject zal opnieuw bezien worden of het nu voorgestelde sturingsprofiel nog passend is.
3.11. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Het financieel belang is laag. Er is geen sprake van een jaarlijkse financiële bijdrage aan de BNG. De gemeente Stichtse Vecht bezit 29.523 aandelen (op een totaal van ruim 55 miljoen geplaatste en volgestorte aandelen). De aandeelhouders van BNG zijn uitsluitend overheden, zoals de Nederlandse staat, gemeenten, provincies en een waterschap. De gemeente ontvangt over deze aandelen jaarlijks dividend. Het bestuurlijk belang is eveneens laag gelet op het beperkte aantal aandelen en de soort aandeelhouders. De gemeente heeft stemrecht in de aandeelhoudersvergadering, de invloed op de VP is beperkt. Met een laag financieel en laag bestuurlijk belang komt het sturingsprofiel voor deze VP uit op het Reguliere profiel.
3.12. Vitens Het financieel belang is laag. Vitens is een landelijke organisatie waar de gemeente Stichtse Vecht 1% van de aandelen bezit en er is geen sprake van een jaarlijkse financiële bijdrage. Het bestuurlijk belang is gemiddeld. Recentelijk is een bacterie aangetroffen in het drinkwater en moesten inwoners hun drinkwater eerst koken. Toch komt het zelden voor dat men het drinkwater niet kan gebruiken. Verder heeft de gemeente Stichtse Vecht stemrecht in de aandeelhoudersvergadering. Bestuurlijk belang is gemiddeld en financieel belang is laag en daarmee komen we op een Regulier sturingsprofiel voor deze VP.
3.13. Sport, Recreatie en onderwijsvoorzieningen (SRO) Stichtse Vecht Vanaf 1 januari 2025 is beheer, onderhoud en exploitatie van diverse sportaccommodaties van de gemeente Stichtse Vecht belegt bij SRO Stichtse Vecht BV. SRO en de gemeente zijn beide aandeelhouder van de BV. Naast de rol van aandeelhouder is de gemeente opdrachtgever en eigenaar/verhuurder van de accommodaties. De BV ontvangt een jaarlijkse exploitatiebijdrage. Verliezen dienen primair opgevangen te worden uit het weerstandsvermogen van de VP. Als dit ontoereikend is, zullen de aandeelhouders elk voor 50% in het tekort bijdragen. De gemeente heeft een bestuurlijk én financieel belang, daarmee is dus sprake van een verbonden partij. Het financieel belang is ingeschat op gemiddeld. SRO Stichtse Vecht beschikt over een eigen weerstandsvermogen als eerste buffer bij financiële tegenvallers. Gelet op de oprichting per 2025 is dit nog beperkt. De gemeente is gedeeltelijk en samen met SRO aansprakelijk als SRO Stichtse Vecht verplichtingen niet kan nakomen. De bedrijfsvoering is, ook gelet op het nog jonge bestaan, nog niet volledig op orde. Daarnaast vraagt het risicomanagement voor de toekomst de aandacht. Het bestuurlijk belang is gemiddeld / hoog.
De gemeente is voor 50% aandeelhouder en de prestaties van de verbonden partij zijn in hoge mate van invloed op de realisatie van de gemeentelijke beleidsdoelstellingen. Er zijn afspraken gemaakt over de te leveren prestaties en het belang van de verbonden partij komt overeen met het maatschappelijk belang van de gemeente, wat het bestuurlijk belang versterkt. Qua sturingsprofiel voor deze nieuwe verbonden partij leidt de inschaling, op basis van een gemiddeld financieel en een hoog bestuurlijk belang tot een Uitgebreid sturingsprofiel.
9
3.14. Stichting Milieu Educatief Centrum Maarssen (MEC) Het Milieu Educatief Centrum Maarssen valt per 1 januari 2026 onder de verbonden partij OdU. De stichting achter MEC stelt haar gebouw ter beschikking aan de OdU voor uitvoering van educatie, recreatie en participatie op het gebied van natuur/milieu-educatie. Het financieel belang is laag. De bijdrage voor MEC maakt deel uit van de bijdrage aan OdU. Het bestuurlijk belang is eveneens laag. De risico’s bij de uitvoering van de taak zijn laag, er zijn duidelijke afspraken over doelen en te leveren prestaties. Daarmee komt het sturingsprofiel voor Stichting MEC uit op een Regulier sturingsprofiel.
3.15. Stichting Urgentieverlening West Utrecht (SUWU) De Stichting verleent urgentieverklaringen voor een sociale huurwoning aan woningzoekenden uit de regio West Utrecht. De gemeente Stichtse Vecht neemt samen met 5 andere gemeenten deel. Het financieel risico is daarmee gespreid en beperkt. Naast een jaarlijkse financiële bijdrage vindt bekostiging van de stichting plaats op basis van het aantal aanvragen uit een gemeente. De stichting beschikt over een eigen vermogen als eerste buffer voor het opvangen van tekorten, er is geen sprake van vreemd vermogen. Het bestuurlijk belang is laag. De stichting voert haar taak uit bij mandaatbesluit van de deelnemende gemeenten. De risico’s die met name bij de uitvoering van de taak bestaan hebben te maken met het lastig op voorhand in te schatten zijn van het te verwerken aantal aanvragen in een jaar. Dit kan jaarlijks variëren. Aangezien voor deze VP geldt dat sprake is van zowel een bestuurlijk als financieel laag belang, komen we op een Regulier sturingsprofiel voor SUWU.
3.16. Kansis (Beschut) De gemeente Stichtse Vecht is de enige gemeente die deelneemt aan de stichting Kansis (Beschut). Het financieel belang is laag / gemiddeld. Voor Kansis is het zo dat de gemeente het personeel in dienst heeft en hier ligt dus ook de verantwoordelijkheid dat het personeel betaald krijgt. Kansis verzorgt hier alleen de betaling richting het personeel, maar het risico ligt dus bij de gemeente.De bedrijfsvoering van Kansis is op orde evenals de kwaliteit van het risicomanagement. Het benodigde weerstandsvermogen in relatie tot de risico’s is laag. Het bestuurlijk belang is laag. Het maatschappelijk belang van de gemeente komt overeen met het belang van de stichting, te weten het zorgdragen dat inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt, passend en duurzaam kunnen deelnemen aan de arbeidsmarkt zodat zij zich kunnen ontwikkelen richting betaald werk. De gemeente is door de portefeuillehouder Financiën en de manager Financiën & Control vertegenwoordigd in de Raad van Commissarissen (RVC). De RVC stelt de begrotingen van de stichting vast met inachtneming van de zienswijze van de gemeenteraad. Voor de te leveren prestaties wordt een DVO afgesproken en via kwartaalrapportages wordt informatie verstrekt over de invulling van de voornemens.
Met een laag / gemiddeld financieel belang en een laag bestuurlijk belang wordt voor deze verbonden partij als sturingsprofiel Regulier voorgesteld.
3.17. Kansis Groen Ook voor Kansis Groen stellen wij als sturingsprofiel het profiel Regulier voor. Evenals bij Kansis Beschut is het bestuurlijk belang laag. Het financieel belang is eveneens laag. De gemeente Stichtse Vecht is samen met de gemeente De Ronde Venen deelnemer aan de stichting. Het financieel risico wordt daarmee ook gezamenlijk gedragen. De verbonden partij is in staat om financieel bij te sturen, de bedrijfsvoering is op orde en de jaarlijkse bijdrage is laag. Het gemeentelijke weerstandsvermogen dat op basis van de risico’s bij de verbonden partij benodigd is, is laag tot nihil. Zoals bij Kansis (Beschut) is aangegeven is het bestuurlijk belang laag door het overeenkomen van het maatschappelijk belang en het belang van de VP, deelname in de RVC of het 10
jaarlijks maken van afspraken in een DVO voor de te leveren prestaties. Ook bij Kansis Groen vindt informatieverstrekking over de uitvoering plaats via kwartaalrapportages .
3.18. U10 U10 is de netwerkorganisatie waarin 16 gemeenten in de regio Utrecht samenwerken als antwoord op grote maatschappelijke thema’s en uitdagingen. Deze thema’s zijn mobiliteit, economie, wonen, gezondheid en inclusiviteit, groen en landschap en duurzaamheid. Dit doen we om samen slimmere keuzes te kunnen maken die goed zijn voor de individuele gemeenten en voor de regio Utrecht. De U10 is geen verbonden partij, echter vanwege de belangrijkheid van deze regionale samenwerking is besloten om deze wel op te nemen in de paragraaf Verbonden Partijen. De U10 kent geen bestuurlijk belang en financieel belang (afgezien van een jaarlijkse bijdrage) en derhalve krijgt de U10 een Regulier sturingsprofiel.
11
Bijlage Werkwijze bepalen sturingsprofielen
Waarom prioriteren Het hebben van grip op verbonden partijen is en blijft een uitdaging. Zowel ambtelijk, bestuurlijk als vanuit de gemeenteraad bezien, is het niet mogelijk om alle samenwerkingsverbanden even intensief te volgen. Niet elk samenwerkingsverband vraagt ook evenveel tijd en aandacht. Daarom is het verstandig in kaart te brengen welke samenwerkingsverbanden nadrukkelijk aandacht vragen van de raad, college en ambtelijke organisatie. Om als bestuur en organisatie grip te houden op verbonden partijen werkt de gemeente met sturingsprofielen. Deze profielen helpen om te bepalen bij welke partij het nodig is om (meer) tijd te investeren en aan welke instrumenten vervolgens gedacht kan worden. De sturingsprofielen zijn: Financieel belang Intensieve sturing
Uitgebreide sturing
Reguliere sturing
Publiek belang
Sturingsprofiel bepalen Het BBV geeft elementen om de zwaarte van het financieel belang en publiek belang te kunnen bepalen. De onderstaande vragen zijn geformuleerd om analyse te kunnen maken van het financieel en bestuurlijk belang. De vragen voor de financiële analyse richten zich voor dit onderdeel met name op de begrippen control en governance en daarmee op sturing, beheersing en toezicht. In het tweede schema staan vragen over de uitvoering bestuurlijke analyse waarbij ook de begrippen welwillendheid, leiderschap en vertrouwen een onderdeel zijn. De vragen zijn nadrukkelijk bedoeld als hulpmiddel voor het doen van een analyse. Het overwegend scoren van ‘laag’ leidt bijvoorbeeld tot de conclusie dat de financiële analyse ook laag scoort. Omdat niet alle vragen geheel kwantificeerbaar zijn, is discussie over de scores mogelijk.
Richtlijnen Financieel belang
Laag
Gemiddeld
Hoog
Is het weerstandsvermogen in de verbonden partij toereikend?
Volledig
Deels
Niet
In hoeverre is de gemeente financieel aansprakelijk?
Niet
Gedeeltelijk
Volledig
12
Is de VP in staat om financieel bij te sturen?
Volledig
Deels
Niet
Is de bedrijfsvoering van de VP op de orde?
Ja
Gedeeltelijk
Nee
Is de kwaliteit van het risicomanagement van de VP op orde?
Ja
Gedeeltelijk
Nee
Omvang jaarlijkse financiële bijdrage Inclusief aantal onvoorziene nacalculaties
Afhankelijk van de verbonden partij, beoordeling door de controller
Benodigd gemeentelijk weerstandsvermogen op basis van de risico’s bij de verbonden partij
Afhankelijk van de verbonden partij
Richtlijnen Publiek belang
Laag
Gemiddeld
Hoog
In hoeverre komt het Stichtse Vecht belang overeen met het belang van de VP?
Volledig
Gedeeltelijk
Minimaal
Is er invloed op de samenstelling van het bestuur?
Ja
Is Stichtse Vecht vertegenwoordigd in het bestuur?
Dagelijks bestuur
Algemeen bestuur / overig
Nee
Zijn er duidelijke afspraken over doelen en te leveren prestaties en worden deze afspraken nagekomen?
Ja
Gedeeltelijk
Nee
In welke mate is er vertrouwen in het bestuur en/of directie van de verbonden partij?
Volledig
Gemiddeld
Minimaal
Zijn er duidelijke afspraken over informatievoorziening?
Ja
Gedeeltelijk
Nee
In hoeverre zijn de te leveren prestaties van invloed op de realisatie van gemeentelijke beleidsdoelstellingen?
Minimaal
Gemiddeld
Volledig
13
Nee
Als het bestuurlijk en financieel belang is bepaald dan kan middels onderstaand schema worden vastgesteld welk sturingsprofiel van toepassing is.
Laag
Gemiddeld
Hoog
Laag
Regulier
Regulier
Uitgebreid
Gemiddeld
Regulier
Regulier
Uitgebreid
Hoog
Uitgebreid
Uitgebreid
Intensief
Financieel belang
Bestuurlijk belang
Instrumenten per sturingsprofiel Voor elk sturingsprofiel kunnen instrumenten worden ingezet voor de sturing op verbonden partijen door college en raad. Hoe intensiever de sturing op een verbonden partij des te zwaarder de invulling van het instrument. Zie onderstaand schema.
Instrument
Reguliere sturing* Geen zienswijze op de kadernota
Uitgebreide sturing
Zienswijze op de ontwerpbegroting ter besluitvorming raad
Zienswijze op de jaarstukken
Zienswijze op de ontwerpbegroting ter besluitvorming raad Geen zienswijze op de jaarstukken
Evaluaties
Geen evaluatie
Vierjaarlijkse Evaluatie bij de jaarrekening en tussentijds als daar aanleiding toe is
Actieve informatieplicht
Via P&C cyclus in paragraaf Verbonden partijen
Rekenkameronderzoek / audits
Geen onderzoek nodig
Via P&C cyclus in paragraaf Verbonden partijen en RIB bij belangrijke tussentijdse ontwikkelingen De raad kan het college vragen een audit te doen naar de VP en de raad te informeren
Zienswijze op kadernota Zienswijze op ontwerpbegroti ng
Zienswijze op de kadernota ter kennisname raad
Zienswijze op de jaarstukken ter kennisname raad
Intensieve sturing Zienswijze op de kadernota ter besluitvorming raad Zienswijze op de ontwerpbegroting ter besluitvorming raad Zienswijze op de jaarstukken ter besluitvorming raad
14
Tweejaarlijkse Evaluatie bij de jaarrekening en tussentijds als daar aanleiding toe is Vaste RIB en periodieke verantwoording in cie door wethouder zitting in bestuur VP De raad kan de rekenkamer vragen onderzoek te doen naar de VP (art 184 gemeentewet)
Raadsrapporte urs
De raad kan raadsrapporteurs aanstellen voor VP
De raad kan raadsrapporteurs aanstellen voor VP
De raad kan raadsrapporteurs aanstellen voor VP
*Het college kan bij Reguliere sturing besluiten toch een zienswijze op te stellen en de raad hierover te informeren.
Reguliere sturing De ambtelijke organisatie heeft regulier contact met de verbonden partij en legt P&C documenten en relevante ontwikkelingen voor aan het college. De P&C producten van de verbonden partij en het wel of niet indienen van een zienswijze wordt gedelegeerd aan het college. De zienswijze op de ontwerpbegroting wordt ter besluitvorming aangeboden aan de raad. In de jaarrekening via de paragraaf Verbonden partijen wordt jaarlijks de verbonden partij geëvalueerd.
De begroting en de jaarrekening van de verbonden partij worden met ambtelijk advies besproken in het college; In de begroting wordt een actuele risicoanalyse, de bepaling van het sturingsprofiel en eventueel maatwerk opgenomen. In de jaarrekening wordt verantwoording afgelegd in de paragraaf ‘verbonden partijen’. Er is een actieve informatieplicht: via de P&C cyclus en bij belangrijke tussentijdse ontwikkelingen wordt geïnformeerd via de bestuursrapportage
Uitgebreide sturing Bij uitgebreide sturing wordt de reguliere sturing uitgevoerd met een aanvulling. De zienswijzen op de kadernota en jaarrekening worden ter kennisname aangeboden aan de raad, behalve voor de begroting. Deze wordt ter besluitvorming aan de raad aangeboden. Er is een hogere frequentie van bestuurlijke en ambtelijke overleggen. Bij belangrijke tussentijdse ontwikkelingen wordt de raad
geïnformeerd via een RIB.
Alle P&C documenten van de verbonden partij- inclusief bestuursrapportages – worden met ambtelijk advies besproken in het college. In de gemeentelijke P&C producten worden tussentijds verantwoording afgelegd over de (samenwerking met de) verbonden partij. De zienswijze op de begroting wordt ter besluitvorming aangeboden aan de raad.
Intensieve sturing De intensieve sturing bestaat uit bovengenoemde sturingsmiddelen met dien verstande dat alle zienswijze voor de P&C producten ter besluitvorming worden voorgelegd aan de raad. De raad wordt periodiek bijgepraat en bij belangrijke tussentijdse ontwikkelingen eventueel in aanwezigheid van de verbonden partij. Verder kan de raad haar rekenkamer vragen onderzoek te doen naar de verbonden partij. Het is aan de Rekenkamer om te bepalen welke onderzoeken worden uitgevoerd.
De gemeenteraad wordt de P&C producten van de verbonden partij ter besluitvorming voorgelegd In de cie vergaderingen komt periodiek de verbonden partij aan de orde en wordt de raad bijgepraat door verantwoordelijk wethouder en de eventueel benoemde raadsrapporteurs. Zo nodig wordt de gemeenteraad tussentijds geïnformeerd, buiten de P&C-documenten om. Er kan een dialoog tussen de gemeenteraad en verbonden partij worden georganiseerd, door bijvoorbeeld de directie van de verbonden partij uit te nodigen bij informerende bijeenkomsten van de gemeenteraad. Er wordt (mogelijk) voor raadsleden informatiebijeenkomsten georganiseerd met alle betrokken raden door de verbonden partij wanneer er ingrijpende besluiten worden moeten genomen. Er is een hogere frequentie van bestuurlijke en ambtelijke overleggen, zowel op beleid als op financieel gebied.
15