Bijlage 1 Programmabegroting 2023.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2023 1
Programmabegroting 2023
2
Programmabegroting 2023
Inhoudsopgave Aanbieding ............................................................................................................................................................. 4 Eerste stap naar een begroting gericht op de toekomst .......................................................................................... 5 Financiële begroting 2023-2026 - samenvatting -................................................................................................... 7 Leeswijzer beleidsbegroting .................................................................................................................................. 12 Grondslagen voor de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024 tot 2026....................................................... 14 Programma 1. Bestuur ........................................................................................................................................ 16 Beleid programma 1 .............................................................................................................................................. 17 Financieel overzicht programma 1 ......................................................................................................................... 21 Programma 2.
Veiligheid ..................................................................................................................................... 24 Beleid programma 2 .............................................................................................................................................. 25 Financieel overzicht programma 2 ......................................................................................................................... 27 Programma 3. Fysiek .......................................................................................................................................... 29 Beleid programma 3 .............................................................................................................................................. 30 Financieel overzicht programma 3 ......................................................................................................................... 36 Programma 4. Sociaal ......................................................................................................................................... 39 Beleid programma 4 ..............................................................................................................................................
40 Financieel overzicht programma 4 ......................................................................................................................... 44 Programma 5. Samenleving................................................................................................................................ 46 Beleid programma 5 .............................................................................................................................................. 47 Financieel overzicht programma 5 ......................................................................................................................... 49 Paragrafen ............................................................................................................................................................ 51 Lokale heffingen .................................................................................................................................................... 52 Weerstandsvermogen en risicobeheersing............................................................................................................ 57 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................................
65 Financiering ........................................................................................................................................................... 71 Bedrijfsvoering ....................................................................................................................................................... 73 Verbonden partijen ................................................................................................................................................ 77 Grondbeleid ........................................................................................................................................................... 81 Financiële begroting 2023-2026 ......................................................................................................................... 87 Het overzicht van baten en lasten en de toelichting .............................................................................................. 88 De uiteenzetting van de financiële positie.............................................................................................................. 96 Bijlagen............................................................................................................................................................... 111
3
Programmabegroting 2023
Aanbieding
4
Programmabegroting 2023
Eerste stap naar een begroting gericht op de toekomst Inleiding Voorliggende programmabegroting 2023 is de eerste programmabegroting van de bestuurscyclus van de coalitie van Lokaal Liberaal, VVD Stichtse Vecht, D66 Stichtse Vecht en Streekbelangen Stichtse Vecht. We staan voor een onzekere periode voor de gehele samenleving na 2 jaar COVID 19. Denk hierbij aan de opvang van vluchtelingen, tekort aan woningen, toenemende inflatie, energiecrisis en daaraan gerelateerde energiearmoede en meerjarige financiële onzekerheden voor gemeenten. In het coalitieakkoord ‘Bouwen aan een stevig fundament voor Stichtse Vecht’ zijn de afspraken waarbinnen dit college, samen met de gemeenteraad, ambtelijke organisatie en de samenleving, de komende vier jaar wil werken op hoofdlijnen vastgelegd. Het college werkt de komende jaren aan het terugbrengen van de balans tussen de bestuurlijke ambities, de financiële positie en de ambtelijke organisatie. Dit vraagt om het maken van keuzes. Vanwege de huidige onzekere situatie kiest dit college nadrukkelijk voor een duidelijke knip in onze ambities voor 2022 en 2023 en voor 2024 en latere jaren. Om die reden kiest dit college in 2023 voor een realistisch ambitieniveau gericht op de grootste uitdagingen voor Stichtse Vecht. In het voorjaar van 2023 – bij de behandeling van de Kadernota 2024 – is het mogelijk om nieuwe keuzes te maken.
Een aantal opgaven kan niet worden vertraagd en vraagt om een sterk lokaal bestuur dat in deze onzekere tijden duidelijke keuzes maakt. Er is vanuit onze inwoners – jong en oud – een grote behoefte aan passende en betaalbare woningen, toegankelijke zorg en een gezonde leefomgeving. Om die reden zet deze coalitie onder andere extra in op het bouwen van woningen, passende zorg en ondersteuning, duurzaamheid en mobiliteit. Het is noodzakelijk om het fundament van Stichtse Vecht beter op orde te brengen met als doel om een slagvaardige en betrouwbare lokale overheid te zijn voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Dit doen we door te starten met twee programma’s om de werkkracht van de ambtelijke organisatie te vergroten en te werken aan een toekomstgerichte begroting in overleg met het management van de ambtelijke organisatie. In deze begroting presenteren we een nieuwe opzet van de beleidsbegroting. Met de nieuwe opzet van de begroting moet de raad beter in staat worden gesteld om zijn kaderstellende en controlerende taak uit te voeren. Het vastleggen van de maatschappelijke effecten die we willen bereiken en deze effecten (waar mogelijk) meetbaar maken draagt bij aan een transparante en betrouwbare overheid. In de beleidsbegroting 2023 zetten we eerste stap.
Voor het bestaand beleid zijn de doelen en ambities in de doelomschrijving per opgave weergegeven en zijn voor de activiteiten die we daarvoor doen specifieke mijlpalen voor 2022 en 2023 benoemd. In een volgende stap werken we aan het meetbaar maken van de maatschappelijke effecten.
Fundament op orde en werken aan opgaven Het college hecht veel waarde aan een goed ambtelijk-bestuurlijk samenspel. Alleen als dit samenspel slaagt kunnen onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties optimaal de kennis en kunde uit de ambtelijke organisatie benutten. Een toekomstgerichte begroting heeft als doel om te komen tot een strategisch financieel meerjarenbeleid. Het vastleggen van de maatschappelijke effecten die we willen bereiken en deze effecten (waar mogelijk) meetbaar maken draagt bij aan een transparante en betrouwbare overheid. We werken stap voor stap aan een nieuwe opzet van de begroting. In het najaar van 2022 ontvangt de raad een tweetal plannen van aanpak voor de programma’s ‘Een betrokken en professionele ambtelijke organisatie’ en ‘Een begroting gericht op de toekomst’. Met deze programma’s werken we aan een stevig fundament voor Stichtse Vecht. De opgaven in onze gemeente gaan veelal over de gemeentegrenzen heen. Daarom is samenwerking in de regio, met andere gemeenten, de provincie en andere partijen belangrijk. In deze samenwerking staan de belangen van Stichtse Vecht voorop, maar we realiseren ons dat we soms water bij de wijn moeten doen om onze doelstellingen te behalen. We werken aan een zestal grote maatschappelijke opgaven: Voldoende en betaalbare passende woningen. Iedereen doet mee en hoort erbij.
Een klimaatbestendige leefomgeving en duurzame energievoorziening. Bereikbare, duurzame en verkeersveilige mobiliteit. Toekomstbestendige economie en arbeidsmarkt in balans. Veilige en leefbare buurten, dorpen en landelijk gebied. 5
Programmabegroting 2023
We hanteren de volgende principes die in alle opgaven terugkomen en waar we onze doelen aan toetsen: Veiligheid. Inclusie. Duurzaamheid. Communicatie. Participatie. Slim combineren.
Eerste stap naar een begroting gericht op de toekomst In de beleidsbegroting 2023 zetten we een eerste stap, het smart(er) formuleren van de prestaties. Voor de opgaven waaraan we werken is een doelomschrijving op het niveau van de opgaven opgenomen. De activiteiten die we daarvoor doen bestaan uit programma’s, projecten en overige activiteiten. Per activiteit hebben we mijlpalen voor 2022 en 2023 benoemd. In de bestuursrapportage en jaarrekening legt het college verantwoording af over de voortgang op deze mijlpalen. In een volgende stap werken we aan het meetbaar maken van de maatschappelijke effecten. Het college bereidt met de ambtelijke organisatie het komende jaar per thema gesprekken met de raad voor om samen ‘effectindicatoren’ voor de raadsperiode 2022-2026 vast te stellen. In de jaarrekeningen 2023-2026 legt het college verantwoording af over de metingen van deze indicatoren, inclusief een duiding van de uitkomsten in relatie tot de uitgevoerde activiteiten. In de Begroting 2023 zijn daarom nog geen effectindicatoren opgenomen. In een bijlage zijn daarom alleen de verplichte BBV indicatoren opgenomen. In de beleidsbegroting 2023 zijn geen nieuwe beleidsvoornemens opgenomen. Voor het bestaand beleid zijn de doelen en ambities in de doelomschrijving per opgave weergegeven en zijn voor de activiteiten die we daarvoor doen specifieke mijlpalen voor 2022 en 2023 benoemd.
In de leeswijzer in de beleidsbegroting is een toelichting opgenomen over de verdere indeling van de beleidsbegroting. Hierin is opgenomen welke opgave u waar aantreft in de beleidsbegroting.
6
Programmabegroting 2023
Financiële begroting 2023-2026 - samenvatting Financieel overzicht In dit hoofdstuk geven wij inzicht in de financiële positie van onze gemeente. Het saldo 'stand kaderbrief, input coalitieonderhandelingen' in de Kaderbrief 2023 is hiervoor het vertrekpunt. In deze begroting 2023 zijn na de vaststelling van de kaderbrief 2023 de in de kaderbrief aangekondigde mutaties voor het coalitieakkoord en de meicirculaire 2022 verwerkt. Verder is het financieel overzicht ook administratief bijgewerkt met ten tijde van het opstellen van de kaderbrief nog te verwerken begrotingswijzigingen in 2022. Tot slot zijn de uitgangspunten voor de begroting geactualiseerd en is het structureel weerstandsvermogen aangevuld om structureel weerstand te kunnen bieden aan de onzekere (financiële) tijden. De Programmabegroting 2023 sluit in 2023, 2024 en 2025 met een positief structureel saldo en voldoet aan de vereisten voor het 'repressieve begrotingstoezicht'. Vanaf 2026 is het meerjarenperspectief echter niet sluitend. Vanaf 2026 is de algemene uitkering aanzienlijk lager wat het tekort veroorzaakt in het begrotingssaldo van 2026. Het jaar 2026 wordt daarom ook wel 'het ravijnjaar' genoemd. Dit is de consequentie van het feit dat de kabinetsplannen en bijbehorende financiering reiken tot en met 2025.
Dit maakt het bijna onmogelijk om een begroting 2023-2026 op te stellen, die meerjarig structureel sluitend is. Deze begroting is het vertrekpunt voor het programma toekomstgericht begroten. Een programma dat noodzakelijk is om het fundament van Stichtse Vecht op orde te brengen met als doel om een slagvaardige en betrouwbare lokale overheid te zijn voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. De bedragen in deze begroting zijn weergegeven in duizendtallen, tenzij anders is aangegeven. Inkomsten zijn met een minteken, negatief) gepresenteerd. Uitgaven zijn positief gepresenteerd. Een gepresenteerd saldo of eindstand met een minteken is dus een voordelig saldo of eindstand. Een eindstand of saldo met een positief bedrag is een nadelig saldo of eindstand. Besluitvorming Begroting 2023-2026 (bedragen * € 1.000)
2023
Stand kaderbrief 2023, input coalitieonderhandelingen
-130 -1.976
-502 3.447
E. Coalitie akkoord 'Bouwen aan een stevig fundament voor Stichtse Vecht'
1.030
730
F. Meicirculaire
-3.777 -2.116 -3.624 1.202
F1. Bruto effect meicirculaire 2022 tov. kaderbrief 2023
-5.965 -6.597 -8.730 -4.436
F2. Toevoeging stelpost loon en prijsstijging en taakmutaties
2.188
4.481
G. Afsluitende administratieve mutaties
134
296
-40
-43
G1. Raadsbesluiten (tm. mei 2022)
141
305
-31
-31
-7
-9
-9
-12
H. Bijstellen uitgangspunten begroting en versterken structureel weerstandsvermogen
2.466
2.993
H1. Uitgangspunten begroting - Loonsom en inhuur
2.000
1.750
H2. Uitgangspunten begroting - Vrijval kapitaallasten
-1.835 -1.058
G2. Overige en afronding
H3. Uitgangspunten begroting - Taakstellingen sociaal domein vorige collegeperiode vervallen
2024
730
350
350
H4. Structureel weerstandsvermogen - Risicobuffer voor oa. Algemene uitkering, inflatie, rente etc.
1.951
1.951
Eindstand Begroting 2023-2026 (negatief bedrag=voordeel; positief bedrag=nadeel)
-277
2025
2026
730
5.106 5.638
2.301 2.301
350
350
1.951 1.951
-73 -1.135 7.637
7
Programmabegroting 2023
Begrotingsevenwicht Gemeenten zijn verplicht om tijdig (vóór 15 november) een financieel sluitende begroting voor het volgende jaar in te dienen bij de provincie (artikel 189 Gemeentewet). De provincie houdt via de begroting en jaarrekening toezicht op de gemeentelijke financiële positie. Onderdeel van het toezicht is de controle of onze begroting ‘structureel sluitend’ is. Hierbij wordt beoordeeld of wij structurele lasten ook met structurele baten dekken. Dit geeft aan dat de structurele lasten, bij gelijkblijvende omstandigheden, ook op de langere termijn gedekt kunnen worden (de robuustheid van de begroting). De financiële begroting bevat een overzicht van incidentele baten en lasten, met een specificatie van de incidentele baten en lasten. het saldo effect van de incidentele baten en lasten op de gehele begroting is beperkt. In de onderstaande tabel kunt u lezen dat de begroting structureel in evenwicht is voor 2023, 2024 en 2025. Dat is voldoende om onder repressief toezicht van de provincie te vallen. Verloop structureel begrotingssaldo
2023
2024
2025
2026
Begrotingssaldo
-277
-73
-1.135
7.637
Waarvan incidenteel
-2.118
-1.734
-38
-38
Structureel begrotingssaldo
-2.395
-1.807
-1.173
7.599
D. Effect voortgang bestaand beleid (kaderbrief) In de kaderbrief zijn exploitatie en investeringsbudgetten opgenomen als gevolg van voortgang van bestaand beleid. Het bestaand beleid wordt voortgezet en met het vaststellen van de begroting worden de budgetten geautoriseerd. De benodigde investeringskredieten waren hoofdzakelijk een aanvraag voor het jaar 2022. De aangevraagde kredieten waren met het vaststellen van de Kaderbrief 2023 derhalve enkel gereserveerd, maar nog niet beschikbaar. Om het krediet beschikbaar te krijgen is een afzonderlijk raadsbesluit nodig. In het overzicht Meerjaren Investerings Planning (MIP) in het hoofdstuk 'Uiteenzetting van de financiële positie' van de financiële begroting is met een T (Toegekend) en R (Reservering) inzichtelijk gemaakt welke kredieten in 2022 en 2023 over de periode 2022-2026 wel en niet zijn geautoriseerd met het vaststellen van deze begroting. In onderstaand overzicht is zichtbaar dat het merendeel van de aangevraagde kredieten in de kaderbrief nog niet zijn toegekend. De investeringen uit 2022 en 2023, die aan één de volgende criteria voldoen worden met het vaststellen van de begroting 2023 toegekend : 1. Investering met een reguliere (going-concern) vervanging. 2. Investeringen, waarvan de kapitaallasten worden gedekt door het tarief. 3. Voorbereidingskrediet Wijkpark Maarssenbroek. 4. Kapitaallast < € 25.000.
Dit heeft tot gevolg dat de exploitatiebudgetten zijn toegekend en de investeringsbudgetten <= € 300.000. In onderstaand overzicht zijn de toegekende en gereserveerde budgetten en kredieten weergegeven.
8
Programmabegroting 2023
Investeringsbedrag
jaar kredietaanvraag
Programma
omschrijving investrering
T/R
1. Bestuur
Informatiedragers Raad (aanvulling krediet)
T
6
Vervanging telefoons
T
75
Nieuwbouw Brandweer Loenen a/d vecht - gebouw
R
Nieuwbouw Brandweer Loenen a/d vecht - installaties
R
Repressieve Huisvesting (aanvullend krediet tov. kaderbrief)
R
Extra ondergrondse containers ( € 0,5 mln hoger tov. kaderbrief)
R
2.400
Groen begraafplaatsen
T
250
Voorbereidingskrediet Herinrichting Wijkpark Maarssenbroek
T
300
Noodzakelijke verkeersmaatregelen
R
371 1.000
Uitbreiding openbare verlichting Armaturen
T
78
Uitbreiding openbare verlichting Masten
T
118
Verv. riolering en reconstructie wegen Nieuwer ter Aa fase 2b
T
200
Aanpassingen in de buitenruimte in relatie tot Woningbouwprojecten
R
3.000
MFC Vreeland (gymzaal en dorpshuis) (extra investering)
R
3.500
Broecklandcollege
R
22.200
Daalse Hoek
R
7.000
Totaal 1. Bestuur 2. Veiligheid
2022
1.500 2.440 2.440
3.500
Uitbreiding depot RHCVV (aanvullend krediet tov. kaderbrief)
Totaal 5. Samenleving
2.000
6.417 1.300
Totaal 4. Sociaal 5. Samenleving
2025
500
Totaal 3. Fysiek 4. Sociaal
2024
81
Totaal 2. Veiligheid 3. Fysiek
2023
130 585
Kerktoren Nigtevecht
T
Spechtenkamp
T
195
Tienhoven
T
100
Zuilense Vecht
T
585
130
165
T (toegekend en R(reservering)
29.660
Totaal
130
585
585
39.658 4.000
585
2.585
Toegekend
T
1.187
430
0
0
Reserverering
R 38.471 3.570
585
2.585
Toelichting mutaties begroting 2023-2026 tussen kaderbrief en begroting E. Coalitieakkoord ' Bouwen aan een stevig fundament voor Stichtse Vecht' De impulsen in het financieel overzicht van het coalitieakkoord zijn gespecificeerd bij het betreffende programma van de begroting 2023-2026. F. Meicirculaire 2022 F1. Bruto effect algemene uitkering in meicirculaire 2022 ten opzichte van kaderbrief 2023 De meicirculaire 2022 laat ten opzichte van wat al was opgenomen in de kaderbrief 2023 (op basis van de maartbrief 2022 van het rijk) voor 2023-2026 een voordelig verloop zien tot en met 2025. Vanaf 2026 is de algemene uitkering aanzienlijk lager wat het tekort veroorzaakt in het begrotingssaldo van 2026. Het jaar 2026 wordt daarom ook wel ‘het ravijnjaar’ genoemd. Het is de consequentie van het feit dat de kabinetsplannen reiken tot en met 2025. Dit maakt het bijna onmogelijk om een begroting 2023-2026 op te stellen, die meerjarig structureel sluitend is. Er is landelijk eind april een onafhankelijk procesbegeleider aangesteld, die de opties op een rij gaat zetten voor een stabiele financiering van decentrale overheden vanaf 2026. De minister van Binnenlandse zaken koerst erop om de gemeenten in september 2022 duidelijkheid te geven waar zij aan toe zijn vanaf 2025.
In het raadsbesluit over de meicirculaire 2022 die in september 2022 in de raad wordt behandeld is een nadere toelichting gegeven op het verloop van de algemene uitkering in de periode 2023-2026. F2. Toevoeging stelpost loon- en prijsstijging en taakmutaties Wij nemen de algemene uitkering in de begroting op basis van lopende prijzen op, dat wil zeggen dat uitkering in het meerjaren perspectief wordt verhoogd met het effect van loon- en prijsstijging, zoals deze in de berekening van de algemene uitkering wordt verwacht. Het berekende bedrag dat we ontvangen zetten we in de begroting 9
Programmabegroting 2023
apart in een stelpost (loon en prijsstijging) in programma 1. Uit de toename van de uitkering als opgenomen onder F1 in de tabel wordt dus het effect voor taakmutaties, loon- en prijsstijging bij F2 toegevoegd aan de stelpost. In de begroting 2023 zijn de prijsgevoelige uitgaven budgetten verhoogd met 3,1% ( € 1,7 miljoen) op basis van het algemene indexcijfer, dat is gebaseerd op de CPB-ramingen die zijn opgenomen in de Meicirculaire 2022 van het Gemeentefonds. De inkomsten (huren, leges en belastingen) zijn ook met 3,1% ( € 0,85 miljoen) verhoogd. Het restant ( € 0,85 miljoen) is vanuit de stelpost loon en prijszen aangevuld. De CAO-ontwikkeling voor 2023 is nog niet bekend. De loonsom vanaf 2023 is met 2% verhoogd ten laste van de stelpost lonen en prijzen. Voor een verdere uitleg van gehanteerde grondslagen verwijzen wij naar de grondslagen, die zijn opgenomen in de financiële begroting. G. Afsluitende administratieve mutaties Het financieel overzicht ook administratief bijgewerkt met ten tijde van het opstellen van de kaderbrief nog te verwerken begrotingswijzigingen in 2022. H. Bijstellen uitgangspunten begroting en versterken structureel weerstandsvermogen In de periode tussen de Kaderbrief en de begroting zijn wijzigingen (H) aangebracht door : A. De begrotingsuitgangspunten bij te stellen ten aanzien van : 1.
Inhuur ten laste van de loonsom als gevolg van krapte op de arbeidsmarkt. Voor 2023 wordt rekening gehouden met inhuur van ca. 25 fte ten laste van de loonsom. Voor 2024 verwachten we een lichte daling. Vanaf 2025 moet duidelijk zijn wat structureel nodig is aan fte om de balans tussen de bestuurlijke ambities, de financiële positie en de ambtelijke organisatie te brengen. 2. Het doorschuiven van investering van 2022 naar 2023 en verder leidt tot een incidentele vrijval aan kapitaallasten in de begroting van 2023 en 2024. 3. De taakstelling uit de vorige collegeperiode van € 0,35 miljoen voor verlichting administratieve lasten in het sociaal domein en besparing van uitkeringslasten te laten vervallen. B. Het structureel weerstandsvermogen te verhogen voor : 1. De stelpost achteruitgang algemene uitkering in de begroting op te nemen voor € 951.000 (€ 15 per inwoner). Deze behoedzaamheidsreserve is in 2022 in de begroting structureel vervallen, maar is nodig om het risico van achteruitgang van de algemene uitkering als gevolg van de nieuwe normeringssystematiek, het nadelige effect van de uitkering jeugd en het nadelig effect van het ravijnjaar 2026 zoveel mogelijk op te vangen. 2. Een structurele risicobuffer van € 1 miljoen voor ontwikkelingen zoals inflatie, rentestijgingen en het structurele effect van crisissituaties (opvang van vluchtelingen, energiecrisis).
Momenteel loopt de inflatie in 2022 aanzienlijk op tot percentages richting de 12%. We weten niet tot wanneer dit aanhoudt. Het opgenomen indexcijfer in deze begroting van 3,1% is een algemeen indexcijfer en gebaseerd op het verleden. Vooral nieuwe aanbestedingen zoals voor het energiecontract zullen hoger uitkomen dan de 3,1%. Dergelijke autonome ontwikkelingen zijn nu nog niet bekend, maar zullen wel moeten worden opgevangen in de begroting 2023-2026. Ditzelfde geldt voor de rente. Deze structurele risicobuffer van € 1 miljoen is noodzakelijk om de komende periode dergelijke autonome ontwikkelingen te kunnen opvangen.
Indicatie begrotingssaldo 2023-2026 Risico jeugdzorg in gemeentefonds in meerjarenperspectief De uitkomst van de arbitragezaak in 2022 over de jeugdzorg tussen rijk en VNG is dat de gemeenten worden vergoed voor € 1,9 mld. door het rijk. Dit bedrag bestaat deels uit een uitkering in geld en moet deels worden terugverdiend uit maatregelen. Het bedrag dat voor 2022 is uitgekeerd en zal de komende jaren lager worden door afspraken tussen gemeenten en het Rijk over specifieke maatregelen. Deze maatregelen zijn bedoeld om de uitgaven terug te dringen en/of de inkomsten verhogen, waardoor het jeugdstelsel op de lange termijn beter houdbaar wordt. Deze afspraken staan beschreven in de 'Hervormingsagenda Jeugd'. Het geld is daarom vooralsnog tijdelijk. De Hervormingsagenda Jeugd komt voort uit de bestuurlijke afspraken die de VNG en het rijk op 2 juni 2021 over de jeugdhulp hebben gemaakt. Hierbij is de uitspraak van de Commissie van Wijzen het uitgangspunt. Het Rijk, VNG en IPO (Inter Provinciaal Overleg) hebben afgesproken dat in de jaarschijven 2024 tot en met 2026 van de meerjarenraming, de bedragen buiten de Hervormingsagenda Jeugd als stelpost in de begroting mogen worden opgenomen.
Vanuit behoedzaamheid en in het licht van de afspraken rond de Hervormingsagenda dat gemeenten ook zelf kostenbesparende maatregelen kunnen nemen, geldt hiervoor een maximum van 75% van het deel dat gemeenten op basis van de verdeling zouden krijgen. Wij verwerken alleen de compensatie jeugdzorg in het begrotingsjaar (2023). Voor de jaren 2024-2026 in het 10
Programmabegroting 2023
meerjarenperspectief zijn zowel de extra uitkering evenals de besparende maatregelen niet opgenomen. Aangezien de uitkering nog hoger is dan de maatregelen de eerste jaren is er voor 2024 geen risico. Vanaf 2025 ontstaat een tekort dat opgevangen zal moeten door extra maatregelen en indien dit niet haalbaar is met de stelpost achteruitgang algemene uitkering of de algemene middelen worden gefinancierd. Verloop extra uitkering jeugdzorg in gemeentefonds
2024
2025
Compensatie jeugdgelden extra uitkering
-756
-697
2026 -481
Invulling door extra maatregelen
259
1.362
1.361
Verwacht toekomstig effect in gemeentefonds
-497
665
880
In de tabel hieronder is het indicatief begrotingssaldo voor nieuw beleid opgenomen, waarin het risico jeugdzorg (volledig) is verwerkt ten laste van de algemene middelen. Er is (afgerond) indicatief beschikbaar voor nieuw beleid uit het coalitieakkoord in 2023 € 0,3 miljoen in 2024 € 0,6 miljoen en 2025 € 0,5 miljoen. Verloop indicatie begrotingssaldo
2023
2024
2025
2026
Eindstand begroting 2023-2026
-277
-73
-1.135
7.637
-497
665
880
-470
8.517
PM
PM
-470
8.517
Structureel weerstandsvermogen - Risico Jeugdzorg Beschikbaar voor nieuw beleid
-277
-570
Coalitieakkoord - Fundament op orde
PM
PM
Coalitieakkoord - Impuls wonen
PM
PM
Coalitieakkoord - Wijkpark Maarssenbroek Eindstand indicatief begrotingssaldo 2023-2026
PM -277
-570
Weerstandsvermogen De algemene reserve bestaat op grond van de beleidsnotitie 'algemene reserve' uit drie lagen. De middelen uit schijf 1 kunnen we inzetten om de geïnventariseerde risico’s op te vangen. De middelen uit schijf 2 kunnen we inzetten om calamiteiten, tegenvallers op taakstellingen en negatieve rekeningsaldi op te vangen. De middelen uit schijf 3 kunnen we inzetten voor actieve (beleids)keuzes. Het gaat hierbij om incidentele middelen. In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de bedragen bij de weerstandsratio's toegelicht. De minimale hoogte van de algemene reserve is € 11 miljoen. De stand van de algemene reserve was bij de jaarrekening 2021 net boven het gewenste minimumniveau en is daarmee precair. Het gewenste niveau is tussen € 11 en € 15,7 miljoen. In het coalitieakkoord wordt bij de opgave fundament op orde gesproken over het plan om in fases te komen tot een toekomstgerichte begroting. Gezien de huidige stand van de algemene reserve en het verwachte negatieve rekeningsaldo voor 2022 zal bezien moeten worden hoe de algemene reserve, vanuit de opgave fundament op orde, het beste kan worden aangevuld. Met het voorstel bij de Bestuursrapportage 2022 om het restant (€ 2, 2 miljoen) van de risicoreserve corona toe te voegen is in 2022 een substantiële aanvulling gedaan om het weerstandsratio te verhogen tot 1,72 en de algemene reserve tot € 13,5 miljoen.
11
Programmabegroting 2023
Leeswijzer beleidsbegroting Leeswijzer Het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Bouwen aan een stevig fundament’ is geschreven in een periode die zich kenmerkt door een ambtelijke organisatie die op orde moet worden gebracht en meerdere (financiële) onzekerheden. Om die reden is gekozen voor een coalitieakkoord op hoofdlijnen. Deze hoofdlijnen zijn de afspraken waarbinnen dit college, samen met de gemeenteraad, ambtelijke organisatie en de samenleving, de komende vier jaar wil werken aan een stevig fundament voor Stichtse Vecht. De beleidsbegroting bevat een nadere uitwerking van het coalitieakkoord voor het komende jaar. De beleidsbegroting geeft inzicht in: 1. Wat willen we (samen) bereiken tot en met 2026? 2. Wat gaan we daarvoor (samen) doen in 2023? 3. Wat mag het kosten?
Fundament op orde In het coalitieakkoord zijn twee programma’s opgenomen om het fundament op orde te brengen: ‘Een betrokken en professionele ambtelijke organisatie’ en ‘Een begroting gericht op de toekomst’. Deze programma’s zijn in de beleidsbegroting opgenomen in het Beleid programma 1 Bestuur. Onderdeel van het programma ‘Een begroting gericht op de toekomst’ is het project ‘Nieuwe opzet beleidsbegroting’. In deze beleidsbegroting 2023 is een eerste stap gezet met het inzichtelijk maken van de doelenboom (wat willen we bereiken? en wat gaan we daarvoor doen?). Het bepalen van effect- en prestatieindicatoren voor deze raadsperiode 2022-2026 voor de maatschappelijke effecten die we willen bereiken wordt in een latere fase in samenspraak met de raad opgepakt. Deze effectindicatoren zijn in deze begroting nog niet opgenomen, maar worden afzonderlijk nog door de raad vastgesteld. Na vaststelling door de raad worden deze in de daaropvolgende P&C documenten opgenomen.
We werken samen aan de opgaven van Stichtse Vecht In het Coalitieakkoord is opgenomen welke uitgangspunten en opgaven gehanteerd worden om de ambities te ordenen en te werken aan een sterke en betrouwbare lokale overheid. Binnen de balans de bestuurlijke ambities, de financiële positie en de ambtelijke organisatie staan de principes die in alle opgaven terugkomen en waar we onze doelen aan toetsen. De opgaven zijn inhoudelijk geordend met het besef dat we altijd oog houden voor samenhang tussen de verschillende opgaven en nieuwe opgaven die op ons afkomen. In de eerste beleidsbegroting in deze raadsperiode hebben wij de programma indeling van de begroting niet aangepast en de opgaven een plek gegeven binnen de bestaande programma’s 1 Bestuur, 2 Veiligheid, 3 Fysiek, 4 Sociaal en 5. Samenleving. Dit is een eerste stap naar opgavegericht begroten. In onderstaande tabel is weergegeven in welke programma’s de opgaven uit het coalitieakkoord zijn te vinden. Opgave
Te vinden in programma
Voldoende betaalbare en passende woningen
3. Fysiek
Iedereen doet mee en hoort erbij
4. Sociaal
Een klimaatbestendige leefomgeving en duurzame energievoorziening
3. Fysiek
Bereikbare, duurzame en verkeersveilige mobiliteit
3. Fysiek
Toekomstbestendige economie en arbeidsmarkt in balans
5. Samenleving
Veilige en leefbare buurten, dorpen en landelijk gebied
3. Fysiek
12
Programmabegroting 2023
Aan een opgave zijn verschillende beleidsterreinen gekoppeld die bijdragen tot de realisatie van een opgave. Het kan dat beleidsterreinen uit een ander programma uit de beleidsbegroting ook bijdragen de realisatie van een opgave. Bij de opgaven is steeds vermeld welke beleidsterreinen uit andere programma’s in de beleidsbegroting bijdragen aan deze opgave. We gaan de komende jaren ervaring opdoen met werken aan opgaven en opgavegericht begroten. Het kan dat in de toekomst dit om aanpassing vraagt van de programma indeling van de begroting.
13
Programmabegroting 2023
Grondslagen voor de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024 tot 2026 Grondslagen Uitgangspunten De startpositie van de programmabegroting 2023-2026 is de programmabegroting 2022-2025 en de besluitvorming door de raad tot en met juli 2022. Op deze startpositie zijn in uitwerking van de kaderbrief 20232036 de volgende mutaties verwerkt: De actuele ontwikkelingen uit het gemeentefonds tot en met de meicirculaire 2022. Autonome en onontkoombare ontwikkelingen zijn meegenomen. Onontkoombare effecten van bestaand beleid, die nog niet in de begroting 2022-2025 waren verwerkt. De financiële paragraaf uit het coalitieakkoord 2022-2026 ' Bouwen aan een stevig fundament voor Stichtse Vecht'. Mutaties tussen de kaderbrief 2023 en de begroting 2023 voor versterken structureel weerstandsvermogen en bijstellen van diverse uitgangspunten van de begroting . Analyse begroting 2023 Bij de programma's is de analyse opgenomen van de significante besluitvorming tussen de primitieve begroting 2022 en de primitieve begroting 2023. Tevens is een specificatie gegeven van de reservemutaties in 2023. Indexeringen vanaf 2023 Prijsindex uitgaven budgetten en subsidies De prijsgevoelige budgetten 2023 en volgende jaren zijn, waar van toepassing, verhoogd met het algemene indexcijfer van 3,1%. Dit is een gemiddeld indexcijfer, waarin geen verschil wordt gemaakt tussen de soorten uitgaven.
Het indexcijfer is gebaseerd op de CPB-ramingen die zijn opgenomen in de Meicirculaire 2022 van het Gemeentefonds. De subsidies zijn geïndexeerd (€ 135.000) op basis van het besluit bij de Kaderbrief 2023. Voor een aantal gemeentelijke taken is een contract de basis van de in de begroting opgenomen bedragen. Deze kunnen afwijken van de algemene indexering. De omvang van de indexering is afgestemd op de hiervoor beschikbare budgetten. Het is mogelijk dat het beschikbare budget voor indexeringen bij de Septembercirculaire 2022 nog wordt bijgesteld. Mocht de werkelijke indexatie hoger of lager liggen dan wordt dit bij de volgende begroting weer gecorrigeerd moeten worden om een reële raming te behouden. De algemene uitkering is opgenomen op basis van lopende prijzen. Door rekening te houden met toekomstige indexaties. De uitgaven budgetten worden meerjarig echter niet afzonderlijk verhoogd met een indexatie. Het meerjaren beschikbare budget voor indexatie is afzonderlijk beschikbaar in een stelpost op programma 1, taakveld overige baten en lasten. Investeringskredieten Het uitgangspunt is dat de kredieten zijn opgenomen voor het prijspeil van 2023. De afschrijving van activa start in het jaar nà gereedkomen van het actief. Aan activa wordt de omslagrente toegerekend. Ook de rentetoerekening start in het jaar nà gereedkomen van het actief.
Rente en afschrijving vormen samen de kapitaallasten. De huidige inflatieontwikkeling, zoals hogere grondstofprijzen, vervoerskosten en personele schaarste maken dat prijzen hard stijgen en kredietramingen mogelijk moeten worden bijgesteld. De lijn is om dergelijke bijstellingen bij de P&C cyclus te melden en eventueel aan te passen. Indexering belastingen, heffingen en overige inkomsten De belastingen, heffingen en overige inkomsten worden verhoogd het algemene indexcijfer van 3,1%. Loonsom De hoogte van de loonsom in geld (€) wordt bepaald door de toegestane formatie per functie te vermenigvuldigen met de werkgeverslasten op basis van het schaalmaximum op basis van de meest actuele CAO. De CAO vanaf 2023 is nog niet bekend. Voor de jaren 2023-2026 is een voorlopige indexatie verwerkt van 2% per jaar. Hogere of lagere effecten in die jaren worden net als bij de indexering van de uitgaven budgetten weer gecorrigeerd om tot een reële raming te komen. 14
Programmabegroting 2023
De verdeling van de salarislasten naar de taakvelden heeft zoveel mogelijk overeenkomstig de verdeling bij de begroting van 2022 plaatsgevonden. Voor de uitvoering van onze taak beschouwen en benutten we de loonsom en inhuurbudget als vermeld in de bedrijfsvoeringsparagraaf als 1 geheel. Voor het beoordelen van de begrotingsrechtmatigheid worden afwijkingen ten opzichte van de begroting niet beoordeeld per programma of taakveld maar op het totale budget voor personeel en inhuur van de gemeentebegroting in de paragraaf Bedrijfsvoering van de jaarrekening toegelicht. Notities financieel beleid De P&C documenten worden opgesteld met inachtneming van de door de raad vastgestelde financiële beleidsdocumenten. Deze documenten zijn: Financiële verordening (raad 6 juli 2021). Nota reserves en voorzieningen (raad 6 juli 2021). Nota waardering en afschrijving vaste activa (raad 6 juli 2021). Beleidsnotitie algemene reserve (raad 29 september 2020). Verbonden partijen en subsidies Verbonden partijen De verbonden partijen dienen jaarlijks de begroting in bij de gemeenten ter goedkeuring. De goedgekeurde begroting wordt verwerkt in de gemeentelijke begroting en beschreven in een aparte (verplichte) paragraaf.
Subsidies De toegekende subsidiebedragen voor 2023 zijn online terug te vinden in het subsidieprogramma 2021-2024 op de website, via de link https://repository.officiele-overheidspublicaties.nl/externebijlagen/exb-202030733/1/bijlage/exb-2020-30733.pdf
Stelposten 2023-2026 In de tabel hieronder zijn de stelposten, die in de begroting zijn opgenomen gepresenteerd. Wij lichten deze kort toe. 1. Stelpost lonen en prijzen. De algemene uitkering is opgenomen op basis van lopende prijzen. Hiertegenover staat deze stelpost, van waaruit jaarlijks budgetten worden geïndexeerd. 2. Stelpost achteruitgang - taakmutaties-. Dit betreft decentralisatie uitkeringen of specifieke gelden, die via de algemene uitkeringen worden ontvangen. Deze gelden komen vrij voor de programma's op basis van een plan of onderbouwing na besluitvorming van de raad. Bijvoorbeeld Wet Open Overheid, Erfgoeddeal en het effect van de nieuwe verdeling van de integratie uitkering Voogdij/18+. 3. Stelpost achteruitgang algemene uitkering - structureel weerstandsvermogen-. Deze behoedzaamheidsreserve van € 15 per inwoner is in 2022 in de begroting structureel vervallen, maar is nodig om het risico van achteruitgang van de algemene uitkering als gevolg van de nieuwe normeringssystematiek, het nadelige effect van de uitkering jeugd en het nadelig effect van het ravijnjaar 2026 zoveel mogelijk op te vangen. 4. Structureel weerstandsvermogen - risicobuffer-. Voor ontwikkelingen zoals inflatie, rentestijgingen en het structurele effect van crisissituaties . 5. Loonsom en inhuur. Voor 2023 en 2024 wordt rekening gehouden met inhuur van ca. 25 fte ten laste van de loonsom. 6.
Onvoorzien. Een bedrag voor incidenteel onvoorziene situaties van € 1,50 per inwoner. 7. Kapitaallasten. De kredieten zijn vooral in het lopende en komende jaar (2022 en 2023) worden gepland en minder in de latere jaren op basis van een vervangingsschema. In afwachting van het project toekomstgericht begroten is de vrijval van de kapitaallasten voor de jaren 2025 en 2026 niet in het begrotingssaldo verwerkt, maar apart gehouden in een stelpost kapitaallasten. Stelposten (in € mln.)
Programma
2023
2024
2025
2026
1. Loon- en prijsstijging
1. Bestuur
0,90
3,40
5,70
8,00
2. Achteruitgang algemene uitkering - Taakmutaties-
1. Bestuur
1,40
1,40
1,20
1,30
3. Achteruitgang algemene uitkering - Risicobuffer voor daling
1. Bestuur
0,95
0,95
0,95
0,95
4. Structureel weerstandsvermogen - Risicobuffer
1. Bestuur
1,00
1,00
1,00
1,00
5. Loonsom en inhuur
1. Bestuur
2,00
1,75
6. Onvoorzien
1. Bestuur
0,09
0,09
0,09
0,09
7. Kapitaallasten
1. Bestuur
0,00
0,00
1,10
0,20
6,3
8,6
10,0
11,5
Totaal stelposten
15
Programmabegroting 2023
Programma 1. Bestuur
16
Programmabegroting 2023
Beleid programma 1 Wat willen we bereiken tot en met 2026? Een betrokken en professionele ambtelijke organisatie Het is noodzakelijk om het fundament van Stichtse Vecht op orde te brengen met als doel om een slagvaardige en betrouwbare lokale overheid te zijn voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Voor de zomer van 2022 zijn we gestart met een programma om de werkkracht van de ambtelijke organisatie te vergroten. Op 1 juli 2022 is een belangrijke fase van het lopende project Doorontwikkeling afgerond. Vanaf die datum is een nieuwe fase gestart met een project dat erop gericht is om de organisatie op kracht te brengen en de organisatie weer volledig te laten functioneren. Onderdeel van deze fase (zomer 2022 - zomer 2024) zijn in ieder geval: het stoppen van de grote uitstroom van personeel; het terugbrengen van het ziekteverzuim naar een gemiddeld percentage; het intensiveren van de werving van nieuw personeel op de openstaande vacatures; de huidige medewerkers koesteren, waarderen en blijven boeien (potentie benutten). Fase 1 – de organisatie wordt ‘in control’ gebracht (periode zomer 2022- zomer 2023) Fase 2 – De organisatie wordt toekomstbestendig gemaakt (periode zomer 2023 - zomer 2024)
Wat gaan wij daarvoor doen in 2023? Second opinion over de staat van de ambtelijke organisatie Dit betreft een brede maar ook kernachtige analyse op de huidige staat van de ambtelijke organisatie. Dit gebeurt aan de hand van diverse thema’s die relevant zijn voor het plan van aanpak om toekomstbestendige keuzes te kunnen maken voor de verdere verbetering van de ambtelijke organisatie. Mijlpalen 2e helft 2022: 1. Second opinion gereed. 2. De raad informeren over uitkomsten. Plan van aanpak ‘op orde brengen fundament van de ambtelijke organisatie’ Na de zomer in 2022 ontvangt de gemeenteraad een plan van aanpak, waarmee het college en de ambtelijke organisatie aan de slag kunnen om aan het fundament te gaan bouwen; het college grip houdt op het verloop van de organisatieontwikkeling en uw raad hierin kan meenemen; de ambtelijke organisatie perspectief krijgt en gemotiveerd kan bouwen aan de verdere organisatieontwikkeling; scherp is hoe de sturing op het plan eruit komt te zien en wat de rollen en verantwoordelijkheden hierin zijn. Mijlpalen 2e helft 2022: 1. Plan van aanpak gereed 2023: 1. Zomer 2023 Fase 1 (coalitieakkoord) gereed.
17
Programmabegroting 2023
Wat willen we bereiken tot en met 2026? Een begroting gericht op de toekomst Een toekomstgerichte begroting geeft meer sturingsmogelijkheden Een toekomstgerichte begroting heeft als doel om te komen tot een strategisch financieel meerjarenbeleid. In 2022 werken we aan een nieuwe opzet van onze begroting. Dit is noodzakelijk om de sturing te versterken, tijdig te kunnen anticiperen op ontwikkelingen en heldere keuzes te maken. Ook als het gaat om nieuw beleid. Met de nieuwe opzet van de begroting moet de raad beter in staat worden gesteld om zijn kaderstellende en controlerende taak uit te voeren. Het vastleggen van de maatschappelijke effecten die we willen bereiken en deze effecten (waar mogelijk) meetbaar maken draagt bij aan een transparante en betrouwbare overheid.
Wat gaan wij daarvoor doen in 2023? Plan van aanpak ‘Een begroting gericht op de toekomst’ Na de zomer in 2022 ontvangt de gemeenteraad een uitgewerkt plan om in fases te komen tot een toekomstgerichte begroting. Het plan bevat in ieder geval de volgende onderdelen: Het vergroten van de inzichtelijkheid van de begroting; Analyse van (toekomstige) ontwikkelingen en de kosten (mensen en middelen) die hierbij horen); Inzicht in de baten en lasten en eventuele onevenwichtigheden (kapitaallasten); Inzicht in risico’s, reserves en voorzieningen (incl. weerstandsvermogen, etc.); Meetbaar maken van maatschappelijke effecten (doelenboom). Mijlpalen 2e helft 2022: 1. Vaststellen plan van aanpak ‘Een begroting gericht op de toekomst’ Nieuwe opzet beleidsbegroting In het project Nieuwe opzet beleidsbegroting wordt een nieuwe opzet voor de beleidsbegroting vanaf 2023 uitgewerkt. In de beleidsbegroting worden de vragen ‘Wat willen we bereiken?’ en ‘Wat gaan we daarvoor doen?’ uitgewerkt. Belangrijke vragen waarmee de raad vanuit de kaderstellende rol richting geeft aan het college en de ambtelijke organisatie. Bij de eerste vraag wordt het te realiseren maatschappelijk doel omschreven en bij de tweede vraag wordt concreet uitgewerkt welke activiteiten en mijlpalen (prestaties) zijn gepland in het komende begrotingsjaar.
Aan het eind en tijdens deze raadsperiode wil de raad ook monitoren of het gewenst effect wordt bereikt. In samenspraak met de raad worden effectindicatoren bepaald en vastgesteld om deze effecten (waar mogelijk) meetbaar te maken. Na het vaststellen van de beleidsbegroting 2023 starten we gesprekken over de wijze waarop de raad de beleidseffecten wil monitoren. In 2023 worden de effectindicatoren voor de raadsperiode 2022-2026 vastgesteld. In de daarop volgende P&C documenten wordt hierover gerapporteerd. Mijlpalen 2e helft 2022: 1. Nieuwe opzet beleidsbegroting 2023 (inclusief 2e helft 2022) –doelenboom 2. Start gesprekken met de raad over effectindicatoren periode 2022-2026 2023: 1. Vaststellen effectindicatoren periode 2022-2026 Strategisch financieel beleid Een toekomstgerichte begroting heeft als doel om te komen tot een strategisch financieel meerjarenbeleid. De grote opgaven waar gemeenten en partners voor staan vragen om een visie en strategie op de middellange termijn. Om de doelen op middellange termijn waar te maken zijn voldoende financiële middelen rand voorwaardelijk. Om keuzes te kunnen maken is inzicht nodig in de financiële ruimte die op (middel)lange termijn beschikbaar is. Dit vraagt om uitwerking van strategisch financieel beleid. Het college wil bij de kadernota 2024 keuzen aan de raad voor kunnen leggen.
In 2022 en 2023 voeren we verschillende analyses en onderzoeken uit gericht op het verkrijgen van inzicht in de oorzaken van patronen in de afwijkingen tussen begroting en realisatie in de afgelopen jaren en in het kostenniveau voor de instandhouding van het huidige voorzieningenniveau in de komende 5, 10 tot 20 jaar. De inzichten zijn nodig om te komen tot (financiële) uitgangspunten voor het opstellen van de kadernota 2024 en het opstellen van strategisch financieel beleid voor de periode 2024-2026. Dit beleid stellen we uiterlijk bij de Begroting 2024 vast.
18
Programmabegroting 2023
Mijlpalen 2e helft 2022: 1. Vaststellen uitgangspunten kadernota 2024 2023: 1. Vaststellen strategisch financieel beleid 2024-2026
Wat willen we bereiken tot en met 2026? Samenwerking en participatie Door de kracht van onze samenleving te benutten, bereiken we onze doelen. Wij willen inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties betrekken bij beleid en uitvoering. Door vooraf aan te geven welke ruimte er is om mee te denken en mee te doen creëren we duidelijkheid. De door de raad vastgestelde participatieleidraad biedt hiervoor een uitstekende basis. Daarnaast introduceren we een inwonerpanel voor inwoners en ondernemers. Omdat onze opgaven veelal over de gemeentegrenzen heen gaan, is samenwerking in de regio, met de provincie en andere partijen eveneens belangrijk. Ten slotte heeft Stichtse Vecht de vernieuwende ideeën en energie van jongeren hard nodig, nu en in de toekomst. We willen met deze groep in gesprek om hen meer te betrekken bij de lokale democratie.
Wat gaan wij daarvoor doen in 2023? Uitvoering Participatieleidraad Wij blijven de uitgangspunten van de participatieleidraad toepassen in onze participatietrajecten. Daarbij is het belangrijk om het werken volgens de leidraad meer handen en voeten te geven richting uw raad ten behoeve van uw kaderstellende en controlerende rol. We gebruiken daarbij een startnotitie-format en eindverslag bij grote projecten, zodat uw raad goed geïnformeerd is over hoe participatie daarbinnen vorm krijgt. Ook wordt de Participatieleidraad vertaald naar een uitleg voor inwoners, ondernemers en organisaties. Ten slotte stellen wij voor om een evaluatiemoment met uw raad te organiseren over hoe participatie in de praktijk, binnen de kaders van de Participatieleidraad en om gezamenlijk te verkennen waar eventuele aanscherpingen of interventies nodig zijn om dit verder te verbeteren. Mijlpalen 2022 1. Inzet en toepassing van de leidraad, ervaring opdoen hoe dit werkt in de uitvoering 2023 1. Vaststellen formats t.b.v. kaderstellende en controlerende rol raad 2. Opstellen participatieleidraad voor initiatiefnemers 3. Evaluatiemoment met raad Inrichten inwonerpanel Met het (digitale) inwonerpanel betrekken we inwoners en ondernemers bij het beleid van Stichtse Vecht. Op deze manier organiseren we extra denkkracht op een laagdrempelige manier.
Deelnemers aan het inwonerpanel worden periodiek bevraagd over lokale thema’s. Met de uitkomsten worden het college en de gemeenteraad beter in staat gesteld om keuzes te maken. Mijlpalen 2e helft 2022: 1. Informeren van de raad over het plan. 2023: 1. Vaststellen opzet inwonerpanel; 2. Inwonerpanel operationeel.
19
Programmabegroting 2023
Jongeren betrekken bij de lokale democratie Samen met jongeren, het onderwijs, Jeugd-Punt en andere maatschappelijke organisaties verkennen we hoe de lokale democratie dichter bij jongeren kan worden. In overleg met de gemeenteraad organiseren we één keer per jaar een gesprek tussen de raad, college en jongeren. Mijlpalen 2023: 1. Jaarlijks gesprek met de raad, college en jongeren.
Going concern taken De volgende taken zijn onderdeel van het programma Bestuur: Burgerzaken en publieke dienstverlening Bestuur Bedrijfsvoering Lokale belastingen en heffingen Solide financieel beleid We monitoren deze taken aan de hand van de op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichte set indicatoren, tenzij we (aanvullend) een specifieke effect indicator hebben vastgesteld. De verplichte indicatoren zijn opgenomen in de bijlage ‘Verplichte indicatoren door het Rijk’.
Verbonden partijen Binnen dit programma werken we samen met NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) en Belastingsamenwerking gemeenten en hoogheemraadschap Utrecht (BghU). Voor nadere toelichting hieromtrent verwijzen we naar de paragraaf Verbonden partijen. Wij werken met de regiogemeenten in U10-verband samen aan de grote maatschappelijke opgaven woningbouw, energietransitie, economische ontwikkeling, mobiliteit en het behoud en ontwikkeling van groen en landschap.
20
Programmabegroting 2023
Financieel overzicht programma 1 Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 1
Begroot 2022
Begroot 2023
Begroot 2024
Begroot 2025
Begroot 2026
Lasten 0.1 Bestuur
4.076
4.263
4.014
4.066
0.2 Burgerzaken
1.828
1.963
2.160
2.183
4.085 2.205
0.4 Overhead
20.068
21.264
21.102
21.444
21.594
0.5 Treasury
-597
-349
-409
-573
-534
0.6 Belastingen
1.057
1.017
1.006
1.004
1.005
0.8 Overige baten en lasten (stelposten)
90
3.945
6.204
7.861
9.276
0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten
413
0
0
0
0
26.934
32.102
34.076
35.984
37.630
0.1 Bestuur
-41
-1
-1
-1
-1
0.2 Burgerzaken
-848
-753
-1.306
-1.306
-1.306
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
-40
-40
-40
-40
-40
Totaal Lasten Baten
0.4 Overhead
-7
-7
-7
-7
-7
0.5 Treasury
-43
-53
-113
-123
-123
0.6 Belastingen
-13.932
-14.364
-14.364
-14.364
-14.364
0.7 Algemene uitkering
-90.933
-101.920
-105.125
-109.727
-103.002
1.590
2.331
2.341
2.169
2.232
Totaal Baten
-104.255
-114.808
-118.616
-123.400
-116.612
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-77.321
-82.706
-84.540
-87.417
-78.982
25
297
26
64
64
-244
-244
-260
-244
-244
0.8 Overige baten en lasten (stelposten)
Stortingen 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat
-219
53
-234
-180
-180
-77.540
-82.652
-84.774
-87.596
-79.162
Toelichting lasten en baten per soort kosten Bestuur
Toegerekende personeelslasten
Begroting
Begroting
Verschil
Begroting
Begroting
Begroting
2022
2023
2022-2023
2024
2025
2026
16.207
17.136
929
17.463
17.797
Kapitaallasten
-549
-502
47
-699
132
18.102 -841
Overige lasten
11.276
15.468
4.192
17.312
18.054
20.369
Totaal lasten
26.934
32.102
5.168
34.076
35.984
37.630
Totaal baten
-104.255
-114.808
-10.553
-118.616
-123.400
-116.612
Geraamd saldo van baten en lasten
-77.321
-82.706
-5.385
-84.540
-87.417
-78.982
25
297
272
26
64
64
Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Geraamde resultaat
-244
-244
-
-260
-244
-244
-77.540
-82.652
-5.113
-84.774
-87.596
-79.162
21
Programmabegroting 2023
Toelichting van de verschillen in de lasten van begroting 2023 versus begroting 2022 Analyse verschillen lasten begroting 2023 tov. begroting 2022
Begroting 2022
Begroting 2023
Lasten
26.934
32.102
Toelichting
Besluit
Taakveld
I/S bedrag
Indexering Personeel
Begroting 2023
Diverse
S
929
Prijsindexering
Begroting 2023
Diverse
S
260
Stelpost Kapitaallasten
Begroting 2023
Diverse
S
47
Stelpost Lonen en prijzen
Begroting 2023
0.8 Overige baten en lasten
I
854
Coalitieakkoord - Organisatieontwikkeling
Begroting 2023
0.1 Bestuur
I
200
Coalitieakkoord - Realistisch begroten
Begroting 2023
0.1 Bestuur
I
100
Coalitieakkoord- Inwonerpanel
Begroting 2023
0.2 Burgerzaken
S
50
Loonsom en inhuur (stelpost)
Begroting 2023
0.8 Overige baten en lasten
I
2.000
Structureel weerstandvermogen (stelpost)
Begroting 2023
0.8 Overige baten en lasten
S
1.000
Implem.kosten en extra kosten migratie m.b.t. aanbesteding Key2Burgerzaken
Kaderbrief 2023
0.2 Burgerzaken
I
100
Implementatie nieuw financieel systeem
Kaderbrief 2023
0.4 Overhead
I
60
Implementatie van e-HRM systeem
Kaderbrief 2023
0.4 Overhead
I
239
Recruitment extra kosten werving
Kaderbrief 2023
0.4 Overhead
I
102
Toegankelijkheid website
Kaderbrief 2023
0.4 Overhead
S
60
Modernisering Archiefwet
Kaderbrief 2023
0.4 Overhead
S
60
Herijken aantal licenties door personele ontwikkelingen
Kaderbrief 2023
0.4 Overhead
S
55
Opleidingsbudget - scholing en vorming
Kaderbrief 2023
0.4 Overhead
S
50
Jaarlijkse functieonderhoud
Kaderbrief 2023
Diverse
S
40
Rentekosten 2023
Kaderbrief 2023
0.5 Treasury
S
96
Diverse mutaties <30k
Kaderbrief 2023
Diverse
S
98
Mutatie voorziening wachtgeld (incidentele verhoging 2022)
Begroting 2022
0.1 Bestuur
I
-200
Budgetoverheveling verkenning KNP Breukelen
Begroting 2022
0.1 Bestuur
I
-130
Ontwikkelbudget 2022
Begroting 2022
0.4 Overhead
I
-200
Coalitieakkoord 2018-2022 - Datagestuurd werken
Begroting 2022
0.4 Overhead
I
-115
Digitalisering archief begroting 2022
Begroting 2022
0.4 Overhead
I
-102
Digitaal personeelsdossier
Begroting 2022
0.4 Overhead
I
-50
Migratie Oracle
Begroting 2022
0.4 Overhead
I
-50
Rentekosten 2022
Begroting 2022
0.5 Treasury
S
152
Implementatie nieuw systeem BghU
Begroting 2022
0.6 Belastingen
I
-57
Lager begrotingssaldo t.o.v. 2022
Begroting 2022
0.11 Resultaat
I
-413
Overige verschillen
Begroting 2022
Diverse
S
-67
Totaal mutatie lasten programma 1
Verschil 5.168
5.168
22
Programmabegroting 2023
Toelichting van de verschillen in de baten van begroting 2023 versus begroting 2022 Analyse verschillen lasten begroting 2023 tov. begroting 2022
Begroting 2022 Begroting 2023
Baten
-104.255
-114.808
Verschil -10.553
Toelichting
Besluit
Taakveld
I/S bedrag
Prijsindexering
Begroting 2023
Belastingen
S
Achteruitgang algemene uitkering (stelpost)
Begroting 2023
0.8 Overige baten en lasten
S
951
Effect ontwikkeling gemeentefonds
Kaderbrief 2023
Alg. Uitkering
I
-5.104
Meicirculaire 2023
Kaderbrief 2023
Alg. Uitkering
I
-3.777
Effecten voorgaande jaren
Begroting 2022
Alg. Uitkering
I
-2.106
Overige verschillen
Begroting 2022
Divers
S
Totaal mutatie baten programma 1
-432
-85 -10.553
Toelichting reservemutaties 2023 Mutatties reserves 2023
bedrag
Stortingen Algemene reserve
272
Egalisatiereserve verkiezingen
11
Duurzaamheidsmaatregelen gemeentelijke panden
14
Totaal stortingen
297
Onttrekkingen Vrijval kapitaallasten reserve
-244
Totaal onttrekkingen
-244
Totaal mutaties
53
Budgetten ambities Coalitieakkoord 2022-2026 De volgende budgetten vanuit het coalitieakkoord 2022-2026 'Bouwen aan een stevig fundament voor Stichtse vecht' zijn in de begroting 2023-2026 opgenomen. Impuls Coalitie akkoord
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Omschrijving
2023
2024
2025
2026
Inwonerspanel
50
50
50
50
Organisatieontwikkeling
200
Realistisch begroten
100
50
50
50
Inhuur
PM
Totaal
350
23
Programmabegroting 2023
Programma 2. Veiligheid
24
Programmabegroting 2023
Beleid programma 2 Wat willen we bereiken tot en met 2026? Een veilige gemeente voor iedereen
Inwoners voelen zich veilig in onze gemeente. Handhaving van wetten en regels is merkbaar, uitlegbaar en helder voor iedereen. Behoud objectief veiligheidsniveau. Het voorkomen en aanpakken van ondermijning. Een kwaliteitsniveau van de professionele crisis- en brandweerorganisatie die in VRU-verband (Veiligheidsregio Utrecht) voldoet aan de gestelde richtlijnen.
Wat gaan wij daarvoor doen in 2023? Integraal Veiligheidsplan 2023-2026 Eind 2022 eindigt de looptijd van het huidige Integraal Veiligheidsplan (IVP). Inwoners kunnen meedenken over de lokale doelstellingen voor de periode 2023-2026. De volgende thema’s nemen we op in het IVP: Georganiseerde ondermijnende criminaliteit; Digitale veiligheid; Zorg en veiligheid; Jeugd en veiligheid; Buurt en veiligheid; Risico- en incidentbeheersing. Mijlpalen 2e helft 2022: 1. Participatietraject integraal Veiligheidsplan 2023-2026. 2. Vaststellen Integraal veiligheidsplan 2023-2026. 2023: 1. Vaststellen en uitvoering geven aan uitvoeringsplannen op geprioriteerde thema’s uit het Integraal veiligheidsplan 2023-2026. Uitvoering plan van aanpak Ondermijning. Tijdens de looptijd van het Plan van Aanpak Ondermijning zijn er onder andere structuren opgezet en sleutelfuncties ingevuld die cruciaal zijn voor de integrale aanpak van ondermijning. Tevens wordt de integrale aanpak voortdurend doorontwikkeld. In samenwerking met partners zoals politie en Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) worden risicolocaties aangepakt en is er voortdurend aandacht voor de aanpak van (georganiseerde) drugscriminaliteit. Daarnaast blijft er aandacht voor het vergroten van de bewustwording en de weerbaarheid.
Dit doen we door bewustwordings- en weerbaarheidstrainingen voor inwoners en ondernemers, professionals maar ook het gemeentebestuur (college B&W en raad) te verzorgen. Mijlpalen 2e helft 2022: 1. Bewustwordings-/weerbaarheidstraining voor de nieuwe raad. 2. Informatieve bijeenkomst voor agrariërs over ondermijning in het buitengebied. We willen voorbereid zijn op een nieuwe crisis Ook in de toekomst moeten we goed voorbereid zijn op een komende crisis, zoals op het gebied van gezondheid en digitale dreiging. Om die reden anticiperen we met de inrichting van de crisisorganisatie op de actualiteit, actualiseren we periodiek onze draaiboeken en zorgen we dat crisisfunctionarissen geoefend, getraind en opgeleid zijn om paraat te staan bij een komende crisis. Mijlpalen 2e helft 2022: 1. Training en oefening crisisorganisatie college B&W, directie en OOV. 2023: 1. Inrichten van een strategische crisisorganisatie.
25
Programmabegroting 2023
Relevante beleidskaders Voor de opgaven en doelen in het programma Veiligheid is het volgende relevante beleidskader door de raad vastgesteld: Opgave / Doel Een veilige gemeente voor iedereen
Kaders
Integraal Veiligheidsplan Stichtse Vecht 2019-2022 (18 dec 2018).
Going concern taken De volgende taken zijn onderdeel van het programma Veiligheid: Openbare orde en veiligheid; Crisisbeheersing en brandweer. We volgen de ontwikkeling aan de hand van deze taken op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplichte set indicatoren, tenzij we (aanvullend) een specifieke effect indicator hebben vastgesteld. De verplichte indicatoren zijn opgenomen in de bijlage ‘Verplichte indicatoren door het Rijk’.
Verbonden partijen Binnen dit programma werken we samen met Veiligheidsregio Utrecht (VRU). Voor nadere toelichting hieromtrent verwijzen we naar de paragraaf Verbonden partijen.
26
Programmabegroting 2023
Financieel overzicht programma 2 Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Programma 2
Begroot 2022
Begroot 2023
Begroot 2024
Begroot 2025
Begroot 2026
Lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer
4.690
5.055
5.150
5.150
5.279
1.2 Openbare orde en veiligheid
1.718
1.860
1.882
1.906
1.928
Totaal Lasten
6.408
6.915
7.032
7.055
7.207
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
-9
-9
-9
-9
-9
1.2 Openbare orde en veiligheid
-38
-40
-40
-40
-40
Totaal Baten
-47
-49
-49
-49
-49
6.361
6.866
6.983
7.006
7.158
31
0
0
0
0
0.10 Mutaties reserves