Bijlage 1 Jaarstukken 2023_2024-15-5-2024 versie 6.pdf
Tekst van het document
Realisatie
Wij hebben op 12 juni 2023 het stedenbouwkundig plan voor de woonbuurt en het voorlopig ontwerp inrichtingsplan voor het sportief park Zuilense Vecht vastgesteld. Het bestemmingsplan is door de raad op 19 december 2023 vastgesteld.
Wat hebben we bereikt in 2023? Een klimaatbestendige leefomgeving en duurzame energievoorziening Begroting 2023 We willen een klimaatbestendige en daarmee gezonde en veilige leefomgeving, waarbij energiebesparing en een grotere onafhankelijkheid van fossiele brandstoffen belangrijke pijlers zijn. De lokale urgentie van deze opgave volgt uit mondiale trends en ontwikkelingen; klimaatverandering en afspraken hierover in het Klimaatakkoord, de schaarste (en daarmee samenhangende prijsstijgingen) van fossiele brandstoffen en het belang van een goede luchtkwaliteit. Om de CO2-uitstoot te verlagen en uitputting van fossiele brandstoffen voor te zijn, werken we in Stichtse Vecht aan slimme besparingen, het opwekken van meer duurzame energie en nemen we geleidelijk afscheid van aardgas. We zijn lokaal en regionaal in gesprek om deze overstap zo haalbaar en betaalbaar mogelijk te maken voor Stichtse Vecht en haar inwoners. De energietransitie is van iedereen en kunnen we alleen samen maken. Het is geen gemakkelijke opgave. Samen werken we aan een gezonde, duurzame en prettige leefomgeving. Bij deze opgave hebben we de volgende ambities: • We nemen onze verantwoordelijkheid als het gaat om de klimaatverandering • We maken afspraken met verhuurders van woningen • We kijken realistisch naar de energietransitie • We verplichten niemand om van het gas af te gaan
Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2023? Afvalscheidingsstation Mijlpalen 1. Besluit nieuwe locatie en investeringskrediet 2. Ontwerpbestemmingsplan ter visie leggen Realisatie
Het besluit over de nieuwe locatie is in de zomer van 2022 genomen en de raad heeft het investeringskrediet beschikbaar gesteld. Het ontwerpbestemmingsplan is in het laatste kwartaal van 2023 ter inzage gelegd. Het voorlopig ontwerp voor gebouwen en terreinen is vastgesteld. De aanbestedingsprocedure voor de gebouwen is gestart. De komende maanden wordt het bouwterrein voorbelast en aan het einde van het derde kwartaal start de bouw. Duurzaamheidsmaatregelen gemeentelijke gebouwen Mijlpalen Er zijn geen mijlpalen geformuleerd in de begroting 2023. Realisatie
Aan de hand van de Vastgoednota Stichtse Vecht is de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed aangepakt. Leidend hierin is het uitvoeringsplan ‘Verduurzaming gemeentelijk vastgoed’. De 21 vastgoedobjecten uit de kernvoorraad en die benoemd zijn in dit plan hebben de focus. De verduurzaming aan de hand van de mogelijke quick wins van de objecten is volgens plan uitgevoerd, al dan niet na inspectie van de ODRU . Voorbeelden hiervan zijn: • De vervanging van PL- en TL-verlichting door LED in o.a. bibliotheek Kockengen, fietsenstalling GAK (Gemeentelijk Administratie Kantoor) en sport- en recreatiecentrum ’t Kikkerfort. • De isolatie van leidingen, appendages en ventilatiekanalen in o.a. ’t Kikkerfort, het GAK en sporthal Kockengen. • Het installeren en analyseren van een Energie Monitoring Systeem bij de grootste energieverbruikers. • Op het dak van het cultureel centrum in Loenen zijn een sedum-dakbedekking en PV-panelen geplaatst. Bij onder andere de zolder van Goudestein, sporthal Kockengen en het GAK is de transitie naar LED-verlichting in voorbereiding of in uitvoering. Dit geldt ook voor het plaatsen van PV-panelen op het dak van Kansis in Breukelen. Uiteraard zijn en worden grootschalige verbeteringen en aanpassingen zo dicht mogelijk gepland bij 28
de natuurlijke onderhoudsmomenten. Daar waar verduurzaming een onderdeel uitmaakt van een groter geheel (bijvoorbeeld renovatie of verbouwing) is het opzetten van een totaal project vanzelfsprekend. Dit geldt voor circa een kwart van de kernvoorraad. Project Kockengen Waterproof Mijlpalen 1. Afronding fase 9 Welgelegen Zuid 2. Raadsvoorstel fase 4b Oude Kern en fase 7 Dreef Realisatie
Begin mei 2022 zijn de fasen 8 en 9 in Kockengen gestart. De werkzaamheden liepen uit door de weersomstandigheden. Fase 8 is half maart 2023 afgerond en daarna is gestart met fase 9. De intentie is om beide fasen in maart 2024 af te ronden. Door de oorlog in Oekraïne waren er forse kostenstijgingen voor bouwstoffen. Uitvoeringsprogramma op weg naar nieuwe energie Mijlpalen 1. Opleveren uitvoeringsprogramma Op Weg Naar Nieuwe Energie Realisatie
Het uitvoeringsprogramma ‘Op Weg Naar Nieuwe Energie’ is opgeleverd. Op dinsdag 30 mei 2023 zijn de mijlpalen en monitoringssystematiek uit het uitvoeringsprogramma vastgesteld door uw gemeenteraad. Parallel aan het jaarverslag wordt een stand van zaken en aanzien van het uitvoeringsprogramma gegeven. Zuilense Vecht Mijlpalen 1. Vaststellen inrichtingsplan 2. Vaststellen Bestemmingsplan 3. Aanbesteding concessiehouder warmteplan Realisatie
In 2023 is, in samenwerking met de provincie Utrecht, voor het totale plangebied Zuilense Vecht de aanbesteding voor een concessiehouder voor het warmtesysteem voorbereid. Deze aanbesteding zou in Q4 2023 worden opgestart. Uit marktconsultatie is echter gebleken dat meerdere marktpartijen twijfels hebben over de haalbaarheid van een concessie voor een collectief warmtesysteem in gebiedsontwikkeling Zuilense Vecht. Ook is gebleken dat reeds gemaakte en te maken kosten leiden tot een onrendabele businesscase en dat deze kosten niet in verhouding staan tot de relatief kleine gebiedsontwikkeling. Daarnaast gaf Stedin aan dat het beoogde collectieve warmtesysteem niet in aanmerking komt voor uitzondering op de door Stedin gehanteerde wachtrij, omdat het een niet-gebouwgebonden voorziening is. Dit betekent dat de voor het warmtesysteem benodigde elektriciteitsaansluiting pas geleverd kan worden in of na 2029, terwijl de oplevering van de woningen gepland is in 2027/2028. Door de gewijzigde omstandigheden is de procedure voor de aanbesteding stopgezet, is onderzoek gedaan naar alternatieven en wordt een voorstel voorbereid om de voorgestelde collectieve warmtevoorziening te heroverwegen.
Wat hebben we bereikt in 2023? Bereikbare, duurzame en verkeersveilige mobiliteit Begroting 2023 We willen bereikbare, duurzame en verkeersveilige vervoersstromen die leefbaar en gezond zijn voor iedereen. Dit doen we zonder verdere groei van het autoverkeer door vooral een toename van andere modaliteiten zoals fiets, openbaar vervoer en voetgangersverkeer. Wij zien dat de mobiliteit op onze wegen toeneemt. Dit is onder andere het gevolg van de centrale ligging van onze gemeente tussen Utrecht en Amsterdam en het toenemende inwoneraantal in onze provincie. Er wordt gewerkt aan een nieuw mobiliteitsprogramma. Het college stelt een startnotitie op en legt deze voor aan de gemeenteraad. We geven prioriteit aan openbaar vervoer, fiets en verkeersveiligheid. Daarbij hebben we oog voor de verschillen in bereikbaarheid van verschillende delen van onze gemeente en de daarbij passende vervoersstromen. Bij deze opgave hebben we de volgende ambities : • We anticiperen op de toename van de mobiliteit 29
• • • •
We zetten in op doorstroming van A naar B We kijken met een nieuwe blik naar de parkeernormen We betrekken inwoners om de juiste keuzes te maken We zien kansen bij station Breukelen
Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2023? Knooppunt Breukelen Mijlpalen 1. Opleveren strategische verkenning Realisatie
De strategische verkenning van knooppunt Breukelen is in september 2023 in de raad behandeld. Daarbij heeft de raad verschillende punten meegegeven. De collegereactie op de door de raad aangegeven punten is ook door de raad vastgesteld. Mobiliteitsprogramma Mijlpalen 1. Vaststellen mobiliteitsprogramma Realisatie
Het mobiliteitsprogramma is aangehouden in afwachting van de benoeming van de vervangend wethouder verkeer. We verwachten het programma in het tweede kwartaal van 2024 aan de raad te presenteren.
Wat hebben we bereikt in 2023? Veilige en leefbare buurten, dorpen en landelijk gebied Begroting 2023 Wij willen dat iedereen in Stichtse Vecht veilig kan wonen en ondernemen én we willen werken aan een krachtig en vitaal landelijk gebied, met een goede balans tussen natuur, landbouw, water, cultuurhistorie, landschap en recreatie. De gemeente kiest naast handhaving voor aanpak van de wijken. Hiermee verbeteren we de leefbaarheid in de verschillende wijken en kernen. Dit doen we samen met de inwoners. Maarssenbroek Samen, Schoon, Heel en Veilig is daar een goed voorbeeld van. We zetten in op een gezonde en toegankelijke omgeving waarin jong en oud fijn wonen, werken en hun vrije tijd doorbrengen. Op een vitale en krachtige samenleving. Naast het stedelijk gebied kijken we ook naar de toekomst van het landelijk gebied. Hoe kunnen we boeren helpen bij de ontwikkelingen waarvoor ze staan waarbij we rekening houden met de natuur en het cultuurhistorische landschap die we in ons midden hebben. Om zo ondermijning te voorkomen. Dit doen we samen met inwoners en de andere overheden. Bij deze opgave hebben we de volgende ambities: • We zijn samen verantwoordelijk voor een veilige leefomgeving • We zorgen voor vitale kernen • We zorgen voor een schone en groene openbare ruimte • We koesteren ons waardevolle gebied • We kijken naar kansen voor verbreding van de boer
Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2023? Leefbaarheid Mijlpalen 1. Startnotitie Integrale visie Maarssenbroek Realisatie
In de Kadernota 2024 heeft de raad middelen beschikbaar gesteld om een start te kunnen maken met (gebiedsgerichte) omgevingsprogramma’s. Op basis van de toegekende middelen is inmiddels een vacature vervuld per 1 maart 2024. Daarnaast werken we aan een kader om tot een afgewogen keuze voor een 30
gebiedsgericht omgevingsprogramma te komen. In 2024 starten wij met de eerste gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s. Vitaal platteland Mijlpalen 1. Plan van Aanpak programma Vitaal Platteland Realisatie
Er is een boerentafel opgericht. Aan deze overlegtafel bespreken wij samen met boeren de actuele ontwikkelingen in het landelijk gebied. Daarnaast zijn de gesprekken met de provincie en waterschappen geïntensiveerd om zo meer grip te krijgen op de ontwikkelingen in het landelijk gebied. We bereiden de start van het programma voor en we leggen een relatie met gebiedsgericht programma 'Landelijk gebied’. Vitale kernen Mijlpalen 1. Oplevering regionaal beleidsstuk vitale kernen Realisatie
Om een eenduidig begrip van vitale kernen te bepalen en daaraan uitvoering te geven, vond een gezamenlijk lobbytraject plaats om de vitale kernen onder de aandacht te brengen bij het nieuwe provinciaal bestuur. In 2024 wordt vervolg gegeven aan het programma ‘Vitale kernen in de regio’.
Verbonden partijen Binnen dit programma werken we samen met Plassenschap Loosdrecht e.o., Recreatieschap Stichtse Groenlanden, Omgevingsdienstregio Utrecht (ODRU), Afvalverwijdering Utrecht (AVU), Stichting Milieu Educatief Centrum Maarssen (MECC) en Stichting Urgentiecommissie West Utrecht (SUWU). Voor nadere toelichting hieromtrent verwijzen we naar de paragraaf Verbonden partijen. Wij werken met de regiogemeenten in U10-verband samen aan de grote maatschappelijke opgaven.
31
Financieel overzicht programma 3 Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Programma 3
Begroting 2023 primitief
Begroting 2023 na wijziging
Realisatie 2023
Saldo 2023
Lasten 0.8 Overige baten en lasten (stelposten)
34
12
0
-12
2.0 Verkeer, vervoer en waterstaat
12.235
12.505
12.331
-174
5.7 Openbaar groen
6.819
7.242
6.810
-432
7.2 Riolering
6.000
6.025
5.604
-421
7.3 Afval
7.331
7.345
7.667
322
7.4 Milieubeheer
2.744
5.012
3.382
-1.630
7.5 Begraafplaatsen
480
508
579
71
8.0 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening
7.568
15.965
8.159
-7.806
Totaal Lasten
43.212
54.613
44.532
-10.080
0.8 Overige baten en lasten (stelposten)
-172
-172
0
172
2.0 Verkeer, vervoer en waterstaat
-209
-204
-433
-230
5.7 Openbaar groen
-153
-286
-456
-170
7.2 Riolering
-7.440
-7.440
-7.034
405
7.3 Afval
Baten
-9.079
-9.079
-9.076
3
7.4 Milieubeheer
-200
-2.358
-1.030
1.328
7.5 Begraafplaatsen
-483
-518
-557
-39
8.0 Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening
-4.131
-11.834
-7.334
4.500
Totaal Baten
-21.867
-31.890
-25.921
5.969
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
21.345
22.723
18.612
-4.111
932
4.199
4.246
47
-1.019
-7.658
-6.632
1.026
-86
-3.459
-2.386
1.073
21.258
19.264
16.225
-3.038
Stortingen 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat
32
Toelichting lasten en baten per soort kosten Fysiek (x €1.000)
Begroting
Begroting
primitief
na wijziging
2023
2023
Realisatie
Saldo
2023
2023
Toegerekende personeelslasten
9.466
9.084
10.270
Kapitaallasten
6.257
5.872
5.528
-344
Overige lasten
27.489
37.067
28.735
-8.332
Overige verrekeningen GREX
1.186
-
2.590
-
-2.590
Totaal lasten
43.212
54.613
44.532
-10.080
Baten
-23.008
-28.059
-24.755
3.305
1.141
-3.831
-1.166
2.665
Totaal baten
-21.867
-31.890
-25.921
5.969
Gerealiseerde saldo van baten en lasten
21.345
22.723
18.612
-4.111
Overige verrekeningen GREX
Toevoeging aan reserves
932
4.199
4.246
47
Onttrekking aan reserves
-1.019
-7.658
-6.632
1.026
Gerealiseerd resultaat
21.258
19.264
16.225
-3.038
Toelichting van de verschillen in de lasten Analyse verschillen lasten (x €1.000) Lasten
Begroting Realisatie Verschil 2023 2023 54.613
44.532 -10.080
Toelichting
Taakveld
Toegerekende personeelslasten (zie paragraaf bedrijfsvoering)
div
Bedrag 1.186
Kapitaallasten
div
-337
Personeelslasten buiten loonsom. Er is buiten de loonsom ingehuurd voor met name versnelling woningbouw, andere ontwikkelprojecten, omgevingsvergunningen en omgevingswet (€ 398.000). Hier staan deels ook hogere ontvangen leges omgevingsvergunningen tegenover.
div
354
De hoge energieprijzen zorgden ervoor dat de gemeente in 2023 hogere energielasten had. Deze overschrijding kan worden gedekt uit een reservering voor hogere energielasten in 2023 op programma 1.
div
872
De uitvoering van de werkzaamheden aan de plompbrug (zie ook Bestuursrapportage 2023) zijn later gestart dan gepland. Hierdoor zijn er minder kosten gemaakt, maar zal er ook minder worden onttrokken uit de reserve (zie mutatie reserves). De uitvoering staat gepland voor 2024.
2.1
-1.093
Het leefbaarheidsbudget is niet volledig besteed, met name doordat er minder aanvragen voor sociale- en fysieke (buurt)initiatieven werden ingediend.
2.1
-82
Door een gebrek aan uitvoeringskracht is er minder planmatig onderhoud uitgevoerd met betrekking tot verkeersprojecten.
2.1
-72
Onderbesteding op verschillende materiële budgetten (o.a. organisatiekosten en bediening bruggen), voornamelijk doordat gekozen is voor inzet van ingehuurd personeel (zie ook 'personeelslasten buiten loonsom').
2.1
-278
Verkeersmaatregelen. In de 2e helft van 2023 is de bezetting op orde gebracht. Voor 2023 resulteert dit in een beperkte onderschrijding van het budget.
2.1
-79
Er is meer (correctief) onderhoud uitgevoerd dan verwacht aan verkeersregelinstallaties, openbare verlichting, wegen en civiele kunstwerken, als gevolg van achterstanden in het vervangen van objecten.
2.1
177
In de 2e helft van 2022 is de bezetting op orde gebracht. Voor 2023 resulteert dit in een beperkte overschrijding van het budget overige wegen.
2.1
72
Door een inhaalslag op de onderhoudswerkzaamheden is er sprake van een overschrijding op het budget voor de veerdiensten.
2.5
45
Er zijn meer kosten gemaakt voor het planmatig onderhoud van het openbaar groen. Op basis van de indexcijfers van het CROW zijn prijzen in bestaande overeenkomsten in veel gevallen tot wel 14% geïndexeerd. Meer dan 10% hoger dan de toegepaste indexatie van budgetten in de Begroting 2023 (3,1%). Zie ook de Bestuursrapportage 2023. Dit wordt deels gecompenseerd door lagere kosten voor natuur en biodiversiteit en het onderhoud van speeltoestellen.
5.7
-69
Er is een onderschrijding van het budget voor de instandhouding van het pand Goudestein (SIM) door uitgestelde werkzaamden. Het budget zal in 2024 worden uitgegeven.
5.7
-87
Mede als gevolg van onvoldoende uitvoeringkracht vallen de kosten voor onderhoud aan water en kades (baggeren, bermen, kades, beschoeiingen) lager uit dan geraamd. Zie ook de Bestuursrapportage 2023.
5.7
-300
Er zijn gelden ontvangen voor het uitvoeringsplan toezicht en handhaving Plassenschap Loosdrecht e.o.. De werkzaamheden en bijbehorende kosten vinden plaats in 2024.
5.7
116
Project Legakkerherstel fase 2: De kosten worden gedekt door de reserve 'Oostelijke Vechtplassen', waarin de verkregen middelen vanuit het Groenfonds zijn gestort. Tegenover de kosten staat derhalve een onttrekking uit de reserve (zie ook mutatie reserves). De afronding heeft lichte vertraging opgelopen, waardoor de realisatie van de laatste lasten en de dekking uit de reserve in 2024 zullen plaatsvinden.
5.7
-213
33
Door personeelskrapte is er achterstand in de uitvoering van onderhoud en onderzoeken bij riolering.
7.2
-562
De inzamelkosten voor afval vallen hoger uit door meerkosten tuinvuilzakken, indexering, hogere kosten papierinzameling en de inzameling van kerstbomen.
7.3
560
Er zijn voor meerdere onderdelen (o.a. omgevingsplannen, adviseren WABO, omgevingswet) minder uren afgenomen bij de ODRU dan verwacht (circa €195.000). Dit wordt deels gecompenseerd door een nadeel op inhuurlasten van circa € 85.000 (zie ook: inhuur buiten de loonsom). Per saldo circa €110.000.
7.4
-195
Er zijn (specifieke) uitkeringen ontvangen vanuit het Rijk voor duurzaamheid. Deze kunnen in 2023 en de komende jaren worden ingezet voor bijvoorbeeld de inzet van capaciteit en de aanpak van energiearmoede. Dit jaar zijn niet alle middelen besteed, maar voor 2024 en verder zijn plannen gemaakt om deze middelen in te zetten. Omdat er minder lasten zijn gemaakt dan geraamd, worden ook de baten naar beneden bijgesteld (lagere uitkeringen).
7.4
-1.192
Meer onderhoud geluidwerende voorzieningen, vanwege achterstand vervangingsopgave.
7.4
59
Voor de lopende grondexploitaties waren uitgaven en inkomsten geraamd die in 2023 niet konden worden gerealiseerd. Voor een aantal ontwikkellocaties zijn vooruitlopend op de vaststelling van de grondexploitatie (voorbereidings)kosten gemaakt. Bij het voorstel van de jaarstukken 2023 stellen wij u voor om deze kosten in 2023, via het jaarrekeningsaldo, ten laste van de Algemene reserve te laten komen. Na het vaststellen van de grondexploitaties in 2024 worden de hierop betrekking hebbende inkomsten weer ten gunste gebracht van de Algemene reserve. Voor de toelichting op de grondexploitaties verwijzen we u naar de paragraaf Grondbeleid en de Mutaties reserves.
8.0
-8.341
In afwachting van de invoering van de Omgevingswet in 2024 zijn niet alle werkzaamheden voor de actualisatie van bestemmingsplannen in 2023 verricht.
8.0
-131
Van het beschikbare budget voor de invoering van de Omgevingswet is in 2023 extern personeel ingehuurd (€ 168.000). Zie paragraaf Bedrijfsvoering. Hierdoor lijkt het bedrag dat vrijvalt van de beschikbare middelen hoger dan het daadwerkelijke saldo. Het daadwerkelijke restantbedrag is ongeveer € 90.000.
8.0
-257
In 2023 is niet het volledige budget voor het beschermd wonenproject ingezet, dit project loopt in de komende jaren nog door.
8.0
-133
Overig
Diverse
Totaal mutatie lasten programma 3
-100 -10.080
Toelichting van de verschillen in de baten Analyse verschillen baten (x €1.000) Baten Toelichting
Begroting Realisatie Verschil 2023 2023 -31.890
-25.921
5.969
Taakveld
Bedrag
Meeropbrengsten kabels en leidingen door een inhaalslag
2.1
-212
Door verkoop van snippergroen eind 2023 zijn er meer baten geboekt dan begroot.
5.7
-137
Voor Boom en Bosch en Goudestein zijn subsidies ontvangen voor de instandhouding van de panden. Hier staan ook lasten tegenover.
5.7
132
Ten behoeve van het Plassenschap zijn er baten ontvangen. Hier staan onderhoudslasten tegenover.
5.7
-126
Rioolheffing
7.2
414
Er zijn (specifieke) uitkeringen ontvangen vanuit het Rijk voor duurzaamheid. Deze kunnen in 2023 en de komende jaren worden ingezet voor bijvoorbeeld de inzet van capaciteit en de aanpak van energiearmoede. Dit jaar zijn niet alle middelen besteed, maar voor 2024 en verder zijn plannen gemaakt om deze middelen in te zetten. Omdat er minder lasten zijn gemaakt dan geraamd, worden ook de baten naar beneden bijgesteld (lagere uitkeringen).
7.4
1.446
In 2023 zijn extra legesinkomsten ontvangen. Dit wordt veroorzaakt door een aantal grotere projecten die in het laatste half jaar van 2023 vergunning technisch zijn afgerond. Voor de afhandeling van de omgevingsvergunningen zijn extra kosten gemaakt voor de inhuur van extra personeel (zie paragraaf Bedrijfsvoering).
8.0
-3.596
Voor de lopende grondexploitaties waren uitgaven en inkomsten geraamd die in 2023 niet konden worden gerealiseerd. Voor de toelichting op de grondexploitaties verwijzen we u naar de paragraaf Grondbeleid en de Mutaties reserves.
8.0
7.969
De ontvangen (specifieke) uitkering voor het beschemd wonenproject zijn in 2023 niet volledig ingezet. Dit project loopt in de komende jaren nog door.
8.0
140
Overig Totaal mutatie baten programma 3
Diverse
-61 5.969
34
Toelichting reservemutaties Mutaties reserves 2023
Bedrag
Stortingen Grondexploitaties - Per saldo is de storting hoger dan begroot. Dit komt onder andere door de aanvulling van het risicodeel van de Grondexploitaties. Voor de toelichting op het verloop van de reserve Grondexploitaties verwijzen we u naar de paragraaf Grondbeleid.
47
Totaal stortingen
47
Onttrekkingen Civiele kunstwerken/bruggen - Per saldo is de onttrekking lager dan begroot. Dit mede door een lagere uitvoeringscapaciteit. Het project zal grotendeels in 2024 tot uitvoering komen.
855
Grondexploitaties - Per saldo is de onttrekking lager dan begroot. Dit komt door een lagere onttrekking voor het restant van de versnelling van grote projecten en een hogere onttrekking voor de toevoegingen aan de verliesvoorzieningen voor een aantal grondexploitaties. Voor de toelichting op het verloop van de reserve Grondexploitaties verwijzen we u naar de paragraaf Grondbeleid.
167
Overige mutaties
4
Totaal onttrekkingen
1.026
Totaal mutaties reserves programma 3
1.073
35
Programma 4. Sociaal
36
Beleid programma 4 Wat hebben we bereikt in 2023? Iedereen doet mee en hoort erbij Begroting 2023 We willen dat iedereen in Stichtse Vecht zich naar vermogen kan ontwikkelen, binnen zijn of haar mogelijkheden mee kan doen en aan de samenleving kan bijdragen. Dit geeft voldoening en heeft een positief effect op het welzijn en de gezondheid van inwoners. Meedoen is niet voor iedereen even vanzelfsprekend of gemakkelijk. Voor die inwoners die dat nodig hebben bieden we hulp en ondersteuning om te kunnen (blijven) meedoen. De coalitie heeft in deze periode de volgende ambities: • We zetten in op preventie en vroegsignalering • We zetten in op passende en snelle zorg en ondersteuning • We waarderen onze mantelzorgers • We zetten ons in voor een inclusieve samenleving • We stimuleren sport en bewegen • We investeren in toekomstbestendige sportaccommodaties • We zijn verbonden door cultuur • We zetten ons in voor gelijke kansen voor ieder kind • We willen voorbereid zijn op een nieuwe crisis • Samen met onze partners werken we aan het realiseren van deze ambities. De belangrijkste partijen zijn TIM SV, Kansis en partijen in het voorveld. In dit programma presenteren we -als ‘pilot’- een verantwoording waarin alle informatie elementen zijn opgenomen.
Dat betekent dat, ten opzichte van de beleidsbegroting 2023, extra zijn toegevoegd: een doelenboom, effect indicatoren, prestatie indicatoren en de duiding bij de causaliteit tussen activiteiten/prestaties en effecten (achteraf). Dit is nog in ontwikkeling en is bedoeld om effectief te kunnen sturen op de inzet van beschikbare middelen nu we zien dat de kosten van de voorzieningen in het sociaal domein stijgen. Doelenboom en beleidskaders
37
Topindicatoren
Toelichting maatschappelijk effect (causaliteit activiteiten/prestaties/mijlpalen en effecten) Beoogd effect Door meer in te zetten op eigen kracht en preventieve/collectieve oplossingen willen we problemen eerder signaleren en zo normaal mogelijk oplossen in de leefwereld van de inwoner. Daarmee houden we (specialistische) zorg en ondersteuning betaalbaar voor inwoners die dat echt nodig hebben. Toelichting op gerealiseerd effect in 2023 De Monitor Sociale Kracht geeft inzicht in de sociale kracht in Stichtse Vecht. Voor de monitor wordt uitgegaan van de veronderstelling dat de sociale kracht van het collectief van inwoners wordt bepaald door een aantal onderliggende componenten c.q. pijlers die enerzijds betrekking hebben op persoonlijke kenmerken en de deelname aan de samenleving (o.m. zelfredzaamheid, participatie en mate van eenzaamheid) en anderzijds de leefomgeving van inwoners typeren (o.m. sociale samenhang in de buurt). In 2023 heeft de vierde meting plaatsgevonden. Het overall beeld is dat de scores redelijk stabiel blijven. De kern Maarssenbroek scoort in het algemeen op alle indicatoren lager dan de andere kernen. De algemene score voor sociale kracht blijft gelijk of stijgt heel licht, evenals de score voor participatie. De zelfredzaam blijft gelijk over de jaren, maar laat in 2023 een kleine daling zien.
De laatste meting toont dat na een dalende trend op de score op mate van eenzaamheid in de periode 2016-2020 de score in 2023 iets is gestegen ten opzichte van 2020. Dat betekent dat inwoners zich in 2023 minder eenzaam voelen dan in 2020. De stijgende trend van de sociale samenhang in de buurt in de periode 2016-2020 is gestopt. De meting in 2023 is iets gedaald ten opzichte van 2020. Sociale samenhang/cohesie is ook een van de aandachtspunten uit de kernfoto’s. Voor de verplichte BBV-indicatoren jongeren met jeugdhulp en aantal cliënten per 10.000 inwoners met een maatwerkarrangement WMO zijn de aantallen opgenomen zoals gepresenteerd in de jaarstukken 2021, 2022 en 2023. We constateren dat we deze taken deels als gemeente zelf uitvoeren en deels door andere partijen laten uitvoeren. Met ingang van 2022 is een deel van de taken jeugdzorg en WMO belegd bij TIM SV. Dit betekent dat de informatie nodig is vanuit verschillende organisaties om deze indicatoren te berekenen. We constateren dat de kwaliteit van de berekeningen van deze indicatoren nog niet goed is. Uit het BDO rapport over TIM SV blijkt dat de gemeente en TIM SV verschillende definities hanteerden en/of dat aantallen niet volledig waren door ontbrekende gegevens vanuit een organisatie (aantallen wijkteams waren bij de gemeente zelf niet in beeld). Een trendanalyse op deze indicatoren is daarom nog niet zinvol.
Bij de verlenging van de samenwerking met TIM SV voor 2025 en 2026 zijn afspraken gemaakt over de wijze van monitoring van het inverdieneffect bij TIM SV door heldere vastlegging van uitgangspunten in de begroting en monitoring van de realisatie met nog nader af te stemmen effect- en prestatie indicatoren. In 2024 geven we hier samen met TIM SV invulling aan. Daarbij betrekken we ook de monitoring van de bestuursopdracht voorveld. Voor wat betreft het zorggebruik (jeugdhulp en Wmo) zien we al langere tijd een stijging en een trendbreuk (ook financieel) vanaf 2021 (als gevolg van de corona pandemie en oorlog in Oekraïne). We gaan er vanuit dat een deel van de gestegen zorgvraag vanaf de trendbreuk in 2021 een tijdelijk karakter heeft. Tegelijkertijd houden we voor de komende jaren rekening met een toenemende vraag als gevolg van de dubbele vergrijzing. Afgelopen jaar hebben we samen met TIM SV maatregelen genomen om de kostenstijging bij TIM SV te verminderen. In september zagen we de eerste effecten van deze maatregelen in een verminderd aantal unieke 38
cliënten maatwerk jeugd en WMO (via onderaannemers) bij TIM SV. Doordat het aantal klanten bij TIM SV in het laatste kwartaal van 2023 opnieuw toenam is het totaal aantal klanten dat TIM SV heeft bereikt in 2023 alsnog hoger uitgekomen dan begroot. Voor 2024 willen we de daling van klantaantallen bij TIM Stichtse Vecht en de Wmo verder versterken door een betere positionering van het voorveld. In de begroting 2024 is hiervoor een innovatiebudget opgenomen. Ook is een ‘bestuursopdracht voorveld’ geformuleerd die op dit moment wordt uitgevoerd. Het voorveld bestaat uit organisaties waar inwoners vrij toegankelijk gebruik van kunnen maken voor (ondersteunings)vragen, zoals MOmenz, Kwadraad en Leef. De ontwikkelingen in de klantenaantallen bij TIM SV hebben zich in 2023 niet financieel vertaald. Tegenover de daling van kosten door lagere klantenaantallen in het tweede en derde kwartaal staat een stijging van kosten door de veel hogere inflatie dan begroot. In de begrotingen 2024, 2025 en 2026 van TIM SV zien we wel een eerste financiële afbuiging. In 2023 hebben we het te verwachten financieel effect van een versterkt voorveld met eigen uitgangspunten vertaald in een realistische bandbreedte voor de kosten TIM SV in 2024.´
Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2023? TIM Stichtse Vecht (SV) Mijlpalen 1. Beleids- en financiële jaarverantwoording TIM SV over 2022 Realisatie
In mei 2023 heeft de gemeente conform de contractuele afspraken het jaarverslag en de gecontroleerde jaarrekening voor TIM SV van Timon ontvangen. Op basis van deze documenten is aanvullende informatie opgevraagd met betrekking tot de uiteindelijke realisatie op een aantal posten. Op basis van deze informatie zijn er 19 en 21 september 2023 afspraken gemaakt tussen gemeente en Timon over de uitgangspunten voor de definitieve verrekening. Het definitief aanvullende bedrag dat voor rekening komt van de gemeente is vastgesteld op € 6.430.000.miljoen. Hiervan is € 6.300.000,- miljoen verantwoord in de jaarrekening 2022. Het verschil van € 130.000 is als lasten verantwoord in de jaarrekening 2023. Doorontwikkeling Kansis Mijlpalen 1. Uitvoering Werkgeverstaken voor de Wsw doelgroep. Realisatie
Eén van de pijlers van het Integraal Beleidskader is: ‘Iedereen doet mee’. Eén van de subdoelen van die pijler is dat we extra kansen voor werkgevers en werknemers creëren door een intensievere samenwerking in de arbeidsmarktregio Midden-Utrecht te realiseren. Ook het optimaliseren van de re-integratieaanpak met speciale aandacht voor de doorontwikkeling van Kansis als leer- ontwikkelbedrijf biedt extra kansen. In 2023 hebben we daarvoor de volgende stappen gemaakt: • In de arbeidsmarktregio Utrecht is een traject gestart om te komen tot een Regionaal Werk Centrum (RWC). • De volledige uitvoering van het werkgeverschap voor de Wsw-medewerkers is belegd bij Kansis. • De werkconsulenten werken deels op locatie van Kansis, waardoor de samenwerking tussen gemeente en Kansis is verstevigd. • Een extern bureau is een onderzoek gestart naar een passende organisatie- en samenwerkingsstructuur voor werkconsulenten van de gemeente en accountmanagers van Kansis. Ook wordt gekeken naar eventuele fysieke aanpassingen. • Het dienstenaanbod van Kansis is uitgebreid met oriëntatietrajecten, werkfittrajecten, sollicitatietrainingen, naar werk-trajecten, empowermenttrainingen, sollicitatietrainingen, loonwaardemetingen en jobcoaching. • We zijn gestart met de ontwikkeling van: o De zelfredzaamheidsroute voor statushouders die niet inburgeren op taalniveau B1.
o Een samenwerking met TIM Stichtse Vecht om inwoners in de arbeidsmatige dagbesteding een kans te bieden zich bij Kansis verder te ontwikkelen richting betaald werk. Collectief vervoer / hulpmiddelen / woningaanpassingen / huishoudelijke hulp Mijlpalen 1. Nieuw contract huishoudelijke ondersteuning 2. Wmo transformatieplan Realisatie 39
De mijlpaal Wmo-transformatieplan is behaald: het nieuwe contract huishoudelijke ondersteuning is gestart op 1 januari 2023 Daarnaast is een extra mijlpaal behaald: In de raad van 19 december 2023 is het Wmo-transformatieplan vastgesteld, inclusief twee amendementen en een motie. In het Wmo-transformatieplan wordt uitgewerkt hoe we er voor gaan zorgen dat de Wmo – en daarmee ook de huishoudelijke hulp - de komende jaren uitvoerbaar en betaalbaar blijft. Opvang Oekraïners Mijlpalen Niet van toepassing. Realisatie
De oorlog in Oekraïne met Rusland duurt nog steeds voort. Er was ook in 2023 nog geen duidelijkheid vanuit het Rijk over het vervolg van de leefgeldregeling en het eventueel toegang krijgen tot gemeentelijke inkomensregelingen, zoals (bijzondere) bijstand en minimaregelingen. Oekraïense vluchtelingen hebben daarom in 2023 nog steeds gebruikgemaakt van de leefgeldregeling. Daarnaast zijn er verschillende activiteiten uitgevoerd, zoals Nederlandse taallessen voor de Oekraïense vluchtelingen. Ook heeft welzijnsorganisatie MOmenz - naast de standaard dienstverlening - verschillende activiteiten ondernomen, zoals een dagje uit naar Madurodam en een bedankavond. Mantelzorgcompliment Mijlpalen Niet van toepassing. Realisatie
De mantelzorgcomplimentbonnen zijn eind 2022 uitgereikt. Deze kunnen heel 2023 ingeleverd worden bij lokale ondernemers. Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs Mijlpalen 1. Vaststelling Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Realisatie
Het proces voor het IHP heeft vertraging gelopen. Dit plan wordt rond de zomer van 2024 opgesteld en afgerond. Daarin worden ook de prioriteiten en de verschillende locaties gekozen. Voorbereiden op doordecentralisatie beschermd wonen Mijlpalen 1. Vaststelling Regioplan U16 Beschermd Wonen Realisatie
Het regioplan U16 beschermd wonen is op 18 april 2023 vastgesteld door de raad. Harmonisatie buitensportaccommodaties Mijlpalen 1. Aangepaste subsidieregeling ‘Investeringsbijdrage buitensportaccommodaties’ 2. Eigendomsoverdracht van de sportaccommodaties die in gebruik zijn van de voetbalverenigingen en atletiekvereniging 3. Overdracht van het onderhoud van de velden aan de atletiek- en voetbalverenigingen 4. Diverse veldrenovaties bij de voetbalverenigingen 5. Renovatie atletiekbaan Realisatie
In januari 2023 heeft het college de aangepaste subsidieregeling vastgesteld. Met elk van de voetbalverenigingen is een nieuw contract aangegaan en het onderhoud is aan de verenigingen overgedragen. Vervolgens zijn de 40
verenigingen gestart met de veldrenovaties. De veldrenovaties bij de voetbalverenigingen zijn afgerond. De renovatie van de atletiekbaan is bijna afgerond. De aanleg van de padelbanen heeft vanwege een onjuist gevolgde vergunningsprocedure vertraging opgelopen en schuift door naar 2024. Voorgesteld wordt de middelen die daarvoor waren gereserveerd over te hevelen naar 2024.
Verbonden partijen Binnen dit programma werken we samen met GGD Regio Utrecht (GGDrU) en Stichting Kansis/KansisGroen. Voor nadere toelichting hieromtrent verwijzen we naar de paragraaf Verbonden partijen. Wij werken met de regiogemeenten in U10-verband samen aan de grote maatschappelijke opgaven.
41
Financieel overzicht programma 4 Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Programma 4
Begroting 2023 primitief
Begroting 2023 na wijziging
Realisatie 2023
Saldo 2023
Lasten 0.8 Overige baten en lasten (stelposten)
0
0
0
0
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
4.210
10.303
8.793
-1.510
6.2 Wijkteams
1.592
2.474
2.445
-30
6.3 Inkomensregelingen
16.195
17.737
20.000
2.263
6.4 Begeleide participatie
4.189
4.127
3.910
-217
6.5 Arbeidsparticipatie
2.401
1.299
1.455
155
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
3.041
2.970
3.046
75
6.7 Maatwerkdienstverlening
20.256
24.736
29.359
4.623
6.8 Geëscaleerde zorg
3.310
1.815
1.583
-232
7.1 Volksgezondheid
2.673
3.363
3.510
147
Totaal Lasten
57.867
68.824
74.100
5.276
-263
-5.908
-8.294
-2.386
Baten 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams
0
0
-28
-28
-11.807
-11.977
-11.873
104
6.4 Begeleide participatie
-553
-480
-469
11
6.5 Arbeidsparticipatie
-588
0
-239
-239
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-83
-366
-347
19
6.7 Maatwerkdienstverlening
-283
0
0
0
6.8 Geëscaleerde zorg
0
-409
-293
116
7.1 Volksgezondheid
-42
-728
-850
-122
Totaal Baten
-13.619
-19.867
-22.394
-2.527
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
44.248
48.957
51.706
2.749
6.3 Inkomensregelingen
Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves
-70
-235
-200
35
Gerealiseerd resultaat
44.178
48.722
51.506
2.784
Toelichting lasten en baten per soort kosten Sociaal (x €1.000) Toegerekende personeelslasten
Begroting
Begroting
primitief
na wijziging
2023
2023
Realisatie
Saldo
2023
2023
9.424
9.551
10.002
Kapitaallasten
247
250
245
451 -5
Overige lasten
48.196
59.022
63.852
4.830
Totaal lasten
57.867
68.824
74.100
5.276
Totaal baten
-13.619
-19.867
-22.394
-2.527
Gerealiseerde saldo van baten en lasten
2.749
44.248
48.957
51.706
Toevoeging aan reserves
-
-
-
-
Onttrekking aan reserves
-70
-235
-200
35
Gerealiseerd resultaat
44.178
48.722
51.506
2.784
42
Toelichting van de verschillen in de lasten Analyse verschillen lasten (x €1.000) Lasten
Begroting 2023 68.824
Toelichting
Realisatie Verschil 2023 74.100 Taakveld
5.276 Bedrag
Toegerekende personeelslasten (zie paragraaf bedrijfsvoering)
div
Kapitaallasten
div
-5
Minder uitgaven voor organisatiekosten voor de Wet Inburgering (Personele lasten, automatisering e.d.).
6.1
-398
Er is minder gebruik gemaakt van de regeling Kinderopvang Sociaal Medische Indicatie dan verwacht
6.1
-91
Hogere exploitatielasten, met name energielasten Aula 4 in 1 Breukelen door eindafrekening over meerdere jaren
6.1
286
Oekraine: rijksbijdrage is gebaseerd op landelijke norm; lagere uitgaven op gebied van leefgeld en huur accommodaties
6.1
-1.450
Hogere lasten bijstandlsverlening, voornamelijk als gevolg van hogere uitkeringen door inflatiecorrectie
6.3
192
Hogere lasten bijzondere bijstand, o.a. woninginrichting, individuele inkomenstoeslag, kwijtschelding, jeugdfonds sport en cultuur
6.3
237
Overschrijding van de energietoeslag. Dekking is opgenomen in programma 1 (Rijksbijdrage in de Algemene Uitkering)
6.3
1.716
Lagere uitgaven van de uitvoering Wet Sociale Werkvoorziening, onder andere door afname van aantal Wsw'ers
6.4
-81
Overschrijding van lasten re-integratie door hogere inhuurkosten
6.5
65
Meerkosten TIM SV op basis van de concept-jaarrekening 2023 van stichting TIM
6.7
5.476
Nagekomen afrekening TIM SV over 2022 op basis van de jaarrekening 2022 van Stichting TIM
6.7
130
Lagere beheerskosten van maatwerkvoorzieningen (extern advies e.d.)
6.7
-93
Voordeel door onderbezetting bij de adviesraad Sociaal Domein
6.7
-61
Lagere kosten huishoudelijke hulp, voornamelijk door onderbezetting bij de zorgleveranciers
6.7
-373
De kosten van Essentiele jeugdfuncties (YEPH) zijn lager door minder clienten in dure zorg en de voordelige afrekening 2022
6.7
-703
Lagere uitgaven voor Ernstige Dyslexie en Landelijke transitie arrangementen door minder dure zorgtrajecten
6.7
-118
Voordeel bij het innovatie budget (inzet ter voorkoming van dure zorg) als gevolg van lagere inhuurkosten
6.7
-100
Nagekomen afrekening over oude jaren Wmo en Jeugdwet
6.7
134
Lasten vervoerskosten jeugdzorg, die niet waren begroot.
6.7
155
Onderbestedig bij beschermd wonen, omdat pas halverwege het jaar bekend werd dat er extra middelen beschikbaar kwamen
6.8
-378
Nadeel van de kosten voor jeugdbescherming, inclusief de afrekening over 2021 en 2022
6.8
84
GALA onderbesteding, 112 budget doorgeschoven naar 2024, conform voorwaarden
7.1
-150
SPUK IZA hogere kosten want niet begroot (niet in budget omdat we onderaannemer zijn)
7.1.
225
Hogere lasten GGD
7.1
49
Overig
Diverse
Totaal mutatie lasten programma 4
451
77 5.276
Toelichting van de verschillen in de baten Analyse verschillen baten (x €1.000) Baten Toelichting
Begroting 2023 -19.867
Realisatie Verschil 2023 -22.394 Taakveld
-2.527 Bedrag
Afrekening Servicekosten 2020 - 2022 Buurthuis Schepersweg in Breukelen
6.1
-348
Oekraine: (hogere) rijksbijdrage is gebaseerd op landelijke norm
6.1
-2.164
Lagere opbrengsten inkomensvoorzieningen door lagere rijksbijdragen en afrekening TOZO
6.3
195
De opbrengsten van terugvordering bijstand vallen hoger uit dan geraamd
6.3
-91
Opbrengsten ESF-subsidie en project Dichterbij dan je denkt (DBDJD) vanuit gemeente Utrecht die niet geraamd waren
6.5
-239
Een deel van de inkomsten van beschermd wonen zijn conform afspraken teruggegeven aan de gastgemeente voor gezamenlijke regionale initiatieven
6.7
116
Lagere opbrengsten GALA door lagere kosten
7.1
140
Baten SPUK IZA (niet begroot)
7.1
-213
Overig Totaal mutatie baten programma 4
Diverse
77 -2.527
43
44
Programma 5. Samenleving
45
Beleid programma 5 Wat hebben we bereikt in 2023? Huisvesting onderwijs Begroting 2023 Goede onderwijsgebouwen door (ver)nieuwbouw van schoolgebouwen.
Wat hebben wij daarvoor gedaan in 2023? Investeringsplan onderwijsgebouwen Mijlpalen 1. Start nieuwbouw Broeklandcollege en Daalse Hoek 2. Uitvoering investeringsplanning onderwijsgebouwen Realisatie
De nieuwbouw Harmonieplein is in gebruik genomen. De nieuwbouw voor het Broeckland College is gestart. Door onder meer asbest is wel vertraging ontstaan. De ingebruikneming wordt nu in 2025 verwacht. Tienhoven is vol in uitvoering en ook de werkzaamheden Spechtenkamp vorderen. De afronding van deze projecten wordt vooralsnog in 2024 verwacht. Ook in het gebied Zuilense Vecht is vertraging ontstaan. Naar verwachting wordt in 2024 de architect geselecteerd en het ontwerpproces gestart. De bouw is voorzien in 2025/2026. Voor de nieuwbouw van de Daalse Hoek moet eerst een stedenbouwkundige verkenning worden uitgevoerd. Naar verwachting wordt dit in 2024 uitgevoerd, waarna de start van de architectenselectie ook nog in 2024 kan worden uitgevoerd.
Verbonden partijen Binnen dit programma werken we samen met Gemeenschappelijke Regeling Regionaal Historisch Centrum Vecht en Venen (RHCVV) en Vitens. Voor nadere toelichting hieromtrent verwijzen we naar de paragraaf Verbonden partijen. Wij werken met de regiogemeenten in U10-verband samen aan de grote maatschappelijke opgaven.
46
Financieel overzicht programma 5 Wat heeft het gekost? Bedragen x €1.000 Programma 5
Begroting 2023 primitief
Begroting 2023 na wijziging
Realisatie 2023
Saldo 2023
Lasten 3.0 Economie
1.021
1.080
818
-262
4.0 Onderwijs
5.658
9.279
9.207
-72
691
608
707
99
5.2 Sportaccommodaties
4.793
6.597
8.047
1.449
5.3 Cultuurpresentatie, productie, participatie
637
752
616
-136
5.4 Musea
742
765
849
84
5.5 Cultureel erfgoed
184
527
344
-183
5.6 Media
1.152
1.254
1.220
-34
Totaal Lasten
14.877
20.863
21.808
945
5.1 Sportbeleid en activering
Baten 3.0 Economie
-548
-601
-1.041
-440
4.0 Onderwijs
-1.360
-2.845
-2.112
733
-21
-376
-367
9
5.2 Sportaccommodaties
-2.156
-2.039
-2.388
-348
5.3 Cultuurpresentatie, productie, participatie
-44
-44
-49
-5
5.4 Musea
-268
-288
-337
-49
5.5 Cultureel erfgoed
-24
-48
-55
-6
5.6 Media
-96
-159
-161
-2
Totaal Baten
-4.517
-6.400
-6.509
-109
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
10.360
14.462
15.298
836
128
1.347
1.347
0
-358
-3.740
-3.735
5
5.1 Sportbeleid en activering
Stortingen 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen 0.10 Mutaties reserves Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat
-230
-2.393
-2.388
5
10.130
12.069
12.910
841
Toelichting lasten en baten per soort kosten Samenleving (x €1.000)
Begroting
Begroting
primitief
na wijziging
2023
2023
Realisatie
Saldo
2023
2023
Toegerekende personeelslasten
2.285
2.330
2.417
Kapitaallasten
2.891
4.037
4.032
87 -5
Overige lasten
9.702
14.496
15.359
863
Totaal lasten
14.877
20.863
21.808
945
Totaal baten
-4.517
-6.400
-6.509
-109
Gerealiseerde saldo van baten en lasten
836
10.360
14.462
15.298
Toevoeging aan reserves
128
1.347
1.347
-
Onttrekking aan reserves
-358
-3.740
-3.735
5
Gerealiseerd resultaat
10.130
12.069
12.910
841
47
Toelichting van de verschillen in de lasten Analyse verschillen lasten (x €1.000) Lasten
Begroting Realisatie Verschil 2023 2023 20.863
Toelichting
21.808
945
Taakveld
Bedrag
Toegerekende personeelslasten (zie paragraaf bedrijfsvoering)
div
Kapitaallasten
div
87 -5
Lagere uitgaven binnen het programma Economie zijn veroorzaakt door een aantal niet gerealiseerde projecten, met name uitstel van "Snel Internet", en daarnaast wel gerealiseerde projecten waarvan de lasten op andere budgetten zijn geboekt, o.a. Precario Terrassen experiment / Vergunningverlening.
3.0
-177
Lagere kosten Onderwijsachterstandenbeleid, met name door overschot afgelopen jaren dat is toegevoegd aan budget 2023
4.0
-359
Lagere kosten Nationaal Programma Onderwijs (NPO) door spreiding subsidieaanvragen en betalingen over de looptijd van het NPO
4.0
-402
Lagere uitgaven peuterwerk
4.0
-53
Hogere lasten Onderwijshuisvesting, met name Vergoeding eigen investering Broeckland, verzekeringen, energiekosten, advieskosten, huur sportlocaties en pachten
4.2.
580
Hogere kosten Leerlingvervoer
4.3
93
Hogere energiekosten Kinderopvang
4.3.
80
Lagere kosten Leerplichtwet en Lokaal Educatieve Agenda
4.3
-62
Combinatiefuncties
5.1
58
Kikkerfort: Hogere kosten, met name energie; inclusief subsidie MEOZ (Meerkosten Energie Openbare Zwembaden) van € 248k en exclusief aandeel voor Kikkerfort van interne reservering voor hogere energielasten (€ 344k)
5.2.
739
Hogere bijdrage aan SFN door hogere kosten, met name energie (gecompenseerd door hogere omzet)
5.2.
456
Sportaccomodaties
5.2
344
Lagere bijdrage Sportclubs voor Sportterreinen door vertraging bij nieuwe aanleg
5.2
-131
Lagere uitgaven Cultuur door (deels) doorgeschoven Inventarisatie erfgoed objecten, versterken Hollandse Waterlinies, nieuwe website erfgoed Stichtse Vecht, archeologische onderzoeken. On hold: vervolgopdracht kerkenvisie ivm omgevingswet
5.3
-143
5.5
-186
Lagere uitgaven Erfgoeddeal door vertraging Overig
Diverse
Totaal mutatie lasten programma 5
26 945
Toelichting van de verschillen in de baten Analyse verschillen baten (x €1.000) Baten Toelichting
Begroting 2023 -6.400
Realisatie Verschil 2023 -6.509
-109
Taakveld
Bedrag
Hogere inkomsten Toeristenbelasting: tot 2022 werden de baten bij ontvangst geboekt, vanaf 2023 bij de heffing conform grondslagen voor resultaatbepaling. In 2023 zijn er zodoende baten van 2022 en 2023 geboekt.
3.4
-467
Lagere baten Onderwijsachterstandenbeleid door lagere bestedingen dan budget
4.0
362
Lagere baten Nationaal Programma Onderwijs door lagere bestedingen
4.0
403
Hogere bijdrage SFN (idem hogere kosten)
5.2
-230
Cultuur musea gebouwen
5.4
-49
Hogere baten SPUK Sport mede door afrekening 2019 en 2020
5.2
-113
Overig Totaal mutatie baten programma 5
Diverse
-15 -109
48
Paragrafen
49
Lokale heffingen Inleiding In deze paragraaf beschrijven wij onze beleidsvoornemens in 2023 voor de lokale heffingen en de leges. Ook beschrijven we de lokale belastingdruk en het gemeentelijk kwijtscheldingsbeleid. Meer detailinformatie is te vinden in de diverse belastingverordeningen die 20 december 2022 door de raad zijn vastgesteld. We onderscheiden de volgende heffingen: 1. Retributies Met retributies kan de gemeente (een deel van) de kosten van de dienstverlening verhalen op de aanvrager die om de dienstverlening vraagt. Retributies zijn leges, gelden of heffingen. Deze zijn niet wettelijk voorgeschreven. Retributies zijn gerelateerd aan een direct aanwijsbare tegenprestatie van de gemeente. Deze mogen maximaal kostendekkend zijn. Onze gemeente heft de volgende retributies: • Afvalstoffenheffing • Marktgelden • Rioolheffing • Lijkbezorgingsrechten • Kadegelden • Overige leges en rechten 2. Belastingen Belastingen zijn heffingen waarvan de opbrengst bestedingsvrij is. Met de ongebonden heffingen, een algemeen dekkingsmiddel, is de gemeente beperkt in het aantal belastingen dat ze mag heffen. Deze zijn limitatief genoemd in de artikelen 216 tot en met 228 van de Gemeentewet.
De gemeente is, rekening houdend met de landelijke monitoring op de stijging van de onroerendezaakbelasting (OZB) en de inkomstenmaatstaf in het Gemeentefonds, vrij in de vaststelling van de hoogte van het tarief. Het OZB-tarief van gemeente Stichtse Vecht is hoger dan het landelijk gemiddelde. Het valt daarmee in de landelijk voorgeschreven categorie 'meest risicovol' voor dit kengetal. Dit betekent dat Stichtse Vecht minder ruimte heeft om de OZB-inkomsten te verhogen, dan gemeenten met een tarief dat lager ligt dan het landelijk gemiddelde. Onze gemeente heft de volgende belastingen: • Onroerendezaakbelasting • Precariobelasting • Roerendezaakbelasting • Toeristenbelasting • Hondenbelasting • Forensenbelasting • Parkeerbelasting Kwijtschelding Inwoners kunnen kwijtschelding krijgen voor hun belastingaanslagen als sprake is van het geheel of gedeeltelijk ontbreken van draagkracht. Hiervoor geldt de 100% kwijtscheldingsnorm (= bijstandsnorm). Ook kleine ondernemers kunnen kwijtschelding krijgen, maar alleen voor de belastingaanslagen die zij als privépersoon ontvangen. Bedrijven komen niet in aanmerking voor kwijtschelding. Kwijtschelding is mogelijk voor de OZB-woningen in eigendom, afvalstoffenheffing, rioolheffing en hondenbelasting. De basis voor het kwijtscheldingsbeleid is de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990.
Als van tevoren duidelijk is dat kwijtschelding wordt verleend, wordt overgegaan tot automatische kwijtschelding. Oninbaar In de ramingen van de opbrengsten van riool-, afval- en onroerendezaakbelastingen houden we er rekening mee dat een deel van de opgelegde vorderingen oninbaar zijn. Een vordering is oninbaar wanneer een belastingschuldige wel moet betalen, maar invordering op de gebruikelijke manier in de praktijk niet (meer) mogelijk is. Bijvoorbeeld voor wanneer de belastingschuldige failliet is gegaan of de belastingschuldige vertrokken is, zonder dat de nieuwe verblijfplaats bij de invorderingsambtenaar bekend is.
Retributies Beleidsvoornemens Voor het begrotingsjaar 2023 zijn de volgende specifieke beleidsvoornemens vastgesteld: • De ontwikkeling van de rioolheffingen volgt de kostenontwikkeling van de gemeentelijke rioleringsactiviteiten. De programmering van deze activiteiten is vastgelegd in het gemeentelijk rioleringplan (GRP) 2022-2026 • Leges en heffingen mogen maximaal kostendekkend zijn • Waar mogelijk is het inflatiepercentage van 3,1% toegepast in de berekeningen. Afvalstoffenheffing Wij hebben de wettelijke plicht om zorg te dragen voor het inzamelen van huishoudelijke afvalstoffen. Wij brengen afvalstoffenheffing in rekening aan de gebruiker van een perceel voor de verwijdering en verwerking van huishoudelijk afval. De afvalstoffenheffing is volledig kostendekkend. De programmering van deze activiteiten is vastgelegd in het Grondstoffenplan 2016 - 2022. Rioolheffing Alle eigenaren van een perceel dat is aangesloten op het gemeentelijk rioleringsstelsel betalen een vast bedrag 50
aan rioolheffing. De opbrengst van de rioolheffing wordt gebruikt om invulling te geven aan de volgende gemeentelijke zorgplichten en taken: • een veilige inzameling en transport van afvalwater naar de zuivering. Zonder risico’s voor bewoners of het milieu (zorgplicht afvalwater); • het zodanig opvangen en verwerken van hemelwater (regenwater) dat wateroverlast wordt voorkomen (zorgplicht hemelwater); • het voorkomen en verminderen van structurele grondwateroverlast door te hoge grondwaterstanden in de openbare ruimte (zorgplicht grondwater); • het samen met de waterschappen realiseren van veilig, gezond en aantrekkelijk oppervlaktewater waarlangs het goed wonen, werken en recreëren is.
Belastingen Beleidsvoornemens Voor het begrotingsjaar 2023 is het volgende specifieke beleidsvoornemen geformuleerd: • Wij kiezen ervoor de gemeentelijke belastingen te verhogen met het inflatiepercentage van 3,1%.
Overzicht tarieven en opbrengsten Heffing
Tarief 2023
Afvalstoffenheffing Eenpersoonshuishouden
€ 216,84
Meerpersoonshuishouden
€ 328,54
Rioolheffing 0 t/m 75m3 water
€ 185,34
76 t/m 150m3 water
€ 251,55
151 t/m 300m3 water
€ 371,86
>300m3 water, extra voor elke 100m3 water
€ 91,77
Kadegelden Per dag, zonder stroom, per meter
€ 1,04
Per dag, met stroom, per meter
€ 1,35
Marktgelden Standplaats op een warenmarkt/kraam
Begroting na wijziging 2023
Rekening 2023
*€ 1.000
Gebonden heffingen (retributies)
* € 1.000 8.135
8.213
7.440
7.026
-
86
81
58
518
557
150
196
211
358
269
266
€ 9,93
Lijkbezorgingsrechten Burgerlijke stand en documentverstrekkingen Huwelijk en partnerschap Paspoorten 18+
€ 77,87
Paspoorten 18-
€ 58,89
Identiteitskaarten 18+
€ 70,38
Identiteitskaarten 18-
€ 37,99
Rijbewijzen
€ 48,15
Overige documenten (uittreksel)
58
56
Naturalisatie
55
109
1.864
5.460
Omgevingsvergunningen Ongebonden heffingen (belastingen) OZB Eigenaren woningen
0,08371%
10.291
10.828
Eigenaren niet-woningen
0,20758%
2.072
2.290
Gebruikers niet-woningen
0,15570%
1.327
1.489
RZB Eigenaren woningen
0,08371%
Hondenbelasting Eerste hond
€ 92,94
Per kennel
€ 166,40
Parkeerbelasting Scheendijk-Noord per dag Scheendijk-Noord vergunning
Forensenbelasting Totaal
59
86
€ 0,21 € 3,09 € 209,81
Precariobelasting (Water)toeristenbelasting
75 288
€ 69,85
Tweede en iedere volgende hond
Scheendijk-Noord, per 14 minuten
81 284
€ 1,70 0,21072%
100
81
298
765
142
148
33.436
38.435
51
De genoemde tarieven zijn gebaseerd op de belastingverordeningen 2023 en de daarop gemaakte tariefswijzigingen.
Kostendekkendheid Kostendekkendheid afval en riolering Bij het opstellen van de begroting nemen we de door uw raad vastgestelde beleidsdocumenten als uitgangspunt. Voor de afvalstoffenheffing is dit met name het Grondstoffenplan 2016 - 2022 en voor de rioolheffing het gemeentelijk rioleringplan (GRP) 2022-2026. In de begroting bepalen we of de tarieven voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing kostendekkend zijn. Hierbij wordt gekeken welke uitgaven en inkomsten drukken op de producten afval en riolering. In de jaarstukken berekenen we achteraf of deze tarieven ook daadwerkelijk kostendekkend zijn geweest. Bij een te lage kostendekkendheid doen we een beroep op de daarvoor gevormde egalisatievoorziening. Bij een kostendekkendheid boven de 100% moet het overschot in de egalisatievoorziening worden gestort. Hierdoor kunnen we grote investeringen in de toekomst opvangen zonder grote schommelingen in de tarieven. Berekening kostendekkendheid afvalstoffenheffing en rioolrecht Kostendekkendheid 2023
Kostendekkendheid 2023
Afvalstoffenheffing x€ 1.000
Rioolrecht x€ 1.000
Product afval:
Product riolering:
kosten
7.953 kosten
inkomsten (excl. heffingen)
-138
Netto kosten
7.815 Netto kosten
Toe te rekenen kosten:
4.904 4.904
Toe te rekenen kosten:
overhead
97
overhead
31
uren
368
uren
660
straatreiniging, kwijtschelding, btw
2.136
straatreiniging, kwijtschelding, btw
1.430
Totaal toe te rekenen kosten
2.601 Totaal toe te rekenen kosten
2.122
Totaal kosten
10.416 Totaal kosten
7.026
Opbrengst heffingen
8.213 Opbrengst heffingen
7.026
Totaal kosten - opbrengsten
-2.203 Totaal kosten - opbrengsten
0
Afval
Riolering
Het kostendekkingspercentage voor afval bedraagt op basis van de baten en lasten 79%.
Het kostendekkingspercentage voor riolering bedraagt op basis van de baten en lasten 100% en is gebaseerd op de huidige GRP. Het verschil doteren wij aan de egalisatievoorziening riolering en is verwerkt binnen het programma Fysiek’.
Kostendekkendheid lijkbezorgingsrechten Onze gemeente heeft 8 gemeentelijke begraafplaatsen die wij onderhouden en exploiteren. Onderstaande tabel geeft inzicht in de kostendekkendheid van de begraafplaatsen voor het jaar 2023. Hierin zijn de inkomsten verkregen uit onder andere grafrechten en begravingen. Deze inkomsten worden vergeleken met de kosten voor het onderhoud, de exploitatie en de personeelskosten (exclusief overhead) van de begraafplaatsen. Kostendekkendheid 2023 lijkbezorgingsrechten Kosten
579
Opbrengst heffingen
557
Kostendekkendheid
96,2%
Kostendekkendheid burgerlijke stand en documentverstrekkingen Bij het opstellen van de begroting 2023 zijn wij voor de tarieven uitgegaan van de belastingverordening 2022. Eind 2022 heeft het Rijk de maximale tarieven voor onder andere reisdocumenten en rijbewijzen gepubliceerd. Dit zijn meegenomen bij de definitieve vaststelling van de belastingverordening 2023. Kostendekkendheid 2023 burgerlijke stand en documentverstrekkingen Kosten
2.268
Opbrengst heffingen
878
Kostendekkendheid
38,7%
52
Kostendekkendheid omgevingsvergunningen De legesopbrengst omgevingsvergunningen en de daarmee verband houdende kosten zijn in 2023 geïndexeerd met 3,1% ter compensatie van de inflatie. Kostendekkendheid 2023 omgevingsvergunningen Kosten
3.375
Opbrengst heffingen
5.488
Kostendekkendheid
162,6%
Lokale belastingdruk De lokale belastingdruk is in 2023 ten opzichte van 2022 iets toegenomen. Deze toename is vooral gelegen in de tariefaanpassingen voor de inflatie 3,1%. Hieronder de analyse: Lokale belastingdruk
2021
2022
2023
Gemiddelde WOZ – waarde
359.000
385.000
439.000
OZB – eigenarendeel
355,80
356,26
367,47
Afvalstoffenheffing (meerpersoonshuishoudens)
322,56
319,61
328,54
Rioolheffing (tot 150 m3)
249,06
246,87
251,55
Ontwikkeling lastendruk
927,42
922,74
947,56
% stijging t.o.v. voorgaande jaar
6,45%
-0,50%
2,69%
53
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Bij de uitvoering van haar taken heeft gemeente Stichtse Vecht te maken met risico’s en ontwikkelingen die financiële gevolgen kunnen hebben. Het is daarom van belang dat we beschikken over een buffer om deze gevolgen, als ze zich voordoen, op te kunnen vangen. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing gaan we in op de mate waarin de gemeente in staat is om met de beschikbare middelen de financiële gevolgen van geïdentificeerde risico’s op te vangen. Dat bepaalt het weerstandsvermogen van de gemeente. Aandacht voor het weerstandsvermogen voorkomt dat grote risico’s leiden tot het bijstellen van de uitvoering van programma's of dwingen tot bezuinigingen. Het weerstandsvermogen is daarmee een graadmeter voor de financiële positie van de gemeente. Naast het weerstandsvermogen kent de gemeente ook andere indicatoren die een beeld geven voor de financiële positie. Bijvoorbeeld cijfers over solvabiliteit, netto schuldquote en structurele exploitatieruimte. Deze kengetallen geven de gevoeligheid van de financiële positie voor financiële ontwikkelingen aan. Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor om informatie over de financiële kengetallen op te nemen in de cyclusdocumenten. Omdat dit voor alle gemeenten geldt, maakt dit ook het vergelijken van gemeenten onderling mogelijk.
Uitgangspunten risicomanagement De uitgangspunten voor het weerstandsvermogen zijn beschreven in de nota 'risicomanagementbeleid Stichtse Vecht', de herziene nota 'risicomanagementbeleid' en de beleidsnotitie 'Algemene reserve'. In het risicomanagementbeleid wordt een risico omschreven als ‘een onzekere gebeurtenis die een effect kan hebben op het behalen van de doelstellingen van de gemeente’. Risicomanagement is geen afzonderlijke activiteit, maar maakt deel uit van de (management)processen. Om inzicht te krijgen in de gemeentelijke risico's, inventariseren wij deze periodiek. Daarnaast passen we mogelijke beheersmaatregelen toe om de mogelijke gevolgen van risico's te verkleinen. De geïnventariseerde risico’s worden twee keer per jaar geactualiseerd: bij de begroting en bij de jaarrekening. Dit geldt niet voor de risico's die samenhangen met grondexploitaties, die worden jaarlijks bij de jaarrekening geactualiseerd. De actualisatie van de risico’s bij de jaarrekening vond plaats met het laatst vastgestelde risicoprofiel uit de Begroting 2024 als uitgangspunt. Op basis van de actualisatie is vervolgens het benodigde weerstandsvermogen bepaald.
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit gevolgen heeft voor het bestaande beleid. Het weerstandsvermogen bestaat uit twee onderdelen: de risico’s en de weerstandscapaciteit. In de beleidsnotitie Algemene reserve is vastgelegd dat het beschikbare weerstandsvermogen wordt gevormd door de algemene reserve (AR). De algemene reserve is opgebouwd uit 3 schijven: • Schijf 1: de minimale omvang van het weerstandsvermogen voor het opvangen van geïnventariseerde risico’s. • Schijf 2: het deel van de AR dat bestemd is voor het opvangen van bijvoorbeeld calamiteiten of een negatief rekeningsaldo. • Schijf 3: de vrije ruimte in de AR wanneer de AR hoger is dan de door de raad vastgestelde maximum weerstandscapaciteit. Als normratio voor het weerstandsvermogen (de verhouding tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit) heeft de raad een streefnorm tussen de 1,4 en 2 (ruim voldoende) bepaald. Bij de actualisatie voor de jaarrekening zijn zoals aangegeven ook de grondexploitaties meegenomen. Voor de risico’s die samenhangen met grondexploitaties kent de gemeente een ander beleid. De gemeente beschikt daarvoor in eerste instantie over de algemene reserve grondexploitaties als buffer, pas daarna wordt de gemeentebrede algemene reserve aangesproken.
Voor de risico’s uit grondexploitaties laten wij jaarlijks een externe risicoanalyse uitvoeren om de ontwikkeling van de risico's te volgen. Uit deze analyse blijkt dat de gesignaleerde risico’s maximaal € 1,95 miljoen bedragen. In de grondexploitaties is ter dekking van risico’s al een bedrag van € 0,98 miljoen aan onvoorzien opgenomen. Er rest dus een risicoreservering van € 0,97 miljoen . Het risicodeel van de algemene reserve grondexploitaties voorziet voor € 0,2 miljoen in de benodigde risicoafdekking. Het resterende bedrag van € 0,77 miljoen nemen we als risico mee in de bepaling van het benodigde weerstandsvermogen. De hoofdlijnen voor de risico’s binnen de grondexploitaties zijn opgenomen in de paragraaf Grondbeleid.