B&W besluit.pdf

gemeente

SiichisG

ARCHIEF

Vecht

B&W Voorstel

Agendapunt nummer 5

Portefeuillehouder J.W.E. Klomps

Registratienummer VB/21/96947 Zaaknummer

Datum collegevergadering 2 februari 2021

Z/21/205056 Registratiedatum 15 januari 2021 Uiterste datum behandeling in raad

Onderwerp

Zoekgebieden Regionale Energiestrategie 1.0

Paraaf + datum:

Team

Openbaar

Openbaar

Ondernemingsraad

Nee

Economie en duurzaamheid

Opsteller Eline Van Wel Programmamanager Gerrit-Jan Leunenberg

Besluit college

Bijlagen

1. Memo kenmerken zoekgebieden 2. Raadsinformatiebrief 3. PARK-advies Groene Hart 4. Rapport Land ID

Conform advies met redactionele aanpassing in de raadsinformatiebrief. Tekstmandaat wethouder Klomps.

Advies te nemen besluit 1. De memo kenmerken zoekgebieden RES 1.0 Stichtse Vecht in het kader van de Regionale Energiestrategie 1.0 vaststellen, ter kennis brengen van de raad en indienen bij de RES-regio U 16. 2. Kennisnemen van de rapporten PARK-advies Groene Hart en Land ID en deze ter kennis brengen van de raad.

ï

Pagina 1 van 6

Endelhovenlaan 1. 3601 GR Maarssen

Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 140346 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl

TOELICHTING

Inleiding

In het kader van het addendum op het Collegewerkprogramma 2018-2022 heeft het college aangegeven te streven naar het volledig opwekken van duurzame energie in 2040 of, als dat niet haalbaar blijkt, in 2050. Op 29 september 2020 heeft de raad de ontwerp-RES van de RES-regio U 16 vastgesteld en de lokale opgave duurzame elektriciteit. Daarna zijn de gemeenten van de U 16 gestart met het formuleren van de zoekgebieden voor wind- en zonne-energie. Op 1 juli 2021 moeten de RES-regio’s in het kader van het Klimaatakkoord de zogenaamde Regionale Energiestrategie 1.0 bij het rijk indienen. Deze RES 1.0 houdt per regio globaal in; de regionale doelstelling ten aanzien van wind- en zonne-energie, een beschrijving van de zoekgebieden voor wind- en zonne-energie, de mogelijkheden voor aansluiting op de netinfrastructuur en een beschrijving van de uitgevoerde participatie in de RES-regio om maatschappelijk draagvlak te organiseren voor de energietransitie.

De gemeente Stichtse Vecht richt zich alleen op het realiseren en stimuleren van zonne-energie en niet op windenergie. In verband hiermee heeft de raad op 15 december 2020 het beleidskader zonnevelden en de kansenkaart vastgesteld. De lokale opgave duurzame elektriciteit van Stichtse Vecht (0,1 Twu in 2030 en 0,2 Twu in 2040) en de kansenkaart zonnevelden vormen de gemeentelijke bijdrage van Stichtse Vecht aan de regionale doelstelling van 1,8 Twu. De kansenkaart zonnevelden vormt in onze gemeente het zoekgebied voor zonne-energie, waarbij de voorkeur ligt op realisatie in de groene en oranje gebieden. Dit zijn de meest kansrijke zones in de gemeente Stichtse Vecht. Argumenten 1.1 Alle gemeenten in Nederland dienen bij te dragen aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord en aan te geven op welke locaties wind- en zonne-energie in de gemeenten mogelijk zijn; De gemeente Stichtse Vecht zal bijdragen door het stimuleren van zon op grootschalige daken en door het realiseren van zonnevelden voor een aantal dat in overeenstemming is met de lokale opgave duurzame elektriciteit en met de huidige stand der techniek. 1.2 In het kader van de RES 1.0 dienen locaties zo concreet mogelijk te zijn; De locaties waar de zonnevelden zullen komen, zijn nu nog niet bekend.

De kansenkaart geeft wel de meest kansrijke locaties aan en het is aan initiatiefnemers om de zonnevelden daadwerkelijk te realiseren. De meest kansrijke mogelijkheden bevinden zich in de groene en oranje gebieden van de kansenkaart en dienen als basis voor de zoekgebieden van Stichtse Vecht. 1.3 Door vaststelling van de bijgevoegde memo kenmerken zoekgebieden is de gemeentelijke bijdrage van Stichtse Vecht eenduidig en helder; De bestuurders van de RES-regio U 16 hebben in 2020 een soort meetlat vastgesteld, waaraan de zoekgebieden moeten voldoen. Een invulling van deze meetlat voor onze gemeente vindt u in de memo in de bijlage. Na vaststelling door uw college zal de memo als gemeentelijke bijdrage van Stichtse Vecht worden ingediend bij de RES-regio U 16. 1.4 Wij vinden het van belang de raad te informeren over de zoekgebieden ter voorbereiding op de besluitvorming over de RES 1.0 voor 1 juli 2021; De raad heeft op 15 december 2020 het beleidskader zonnevelden en de kansenkaart vastgesteld. Zoals in het bijbehorende raadsvoorstel was verwoord, vormen de zonnevelden en de lokale opgave duurzame elektriciteit de bijdrage van onze gemeente aan de regionale opgave voor duurzame energie van de U 16. De memo kenmerken zoekgebieden is hier een

ï Pagina 2 van 6

s

tg

Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen

Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 140346 F 0346 25 40 10

www.stichtsevecht.nl

uitwerking van. De zoekgebieden per gemeente van de RES U 16 worden opgenomen in de RES 1.0, die momenteel in voorbereiding is en in juni van ditjaarzal worden voorgelegd aan de raad.

2.1 Natuur en landschep zijn belangrijk bij het inpassen van duurzame energie In het kader van de energietransitie zijn nog onduidelijkheden over de inpassing van duurzame energie in het landschep en welke effecten er precies zullen zijn voor de natuur. Ook de provincie Utrecht heeft hierover vragen gesteld aan het Nationaal programma RES. Wel nemen we u graag mee in belangrijke rapporten, die hierover zijn verschenen in onze regio.

In oktober en november 2020 zijn er twee rapporten verschenen, die betrekking hebben op de mogelijke ruimtelijke en landschappelijke impact van de energietransitie. In opdracht van de RES-regio U16 heeft het adviesbureau Land ID in 2020 een ontwerpend onderzoek uitgevoerd, waarin de relatie landschep en energietransitie zichtbaar is gemaakt. Dit rapport vormt een bouwsteen om te komen tot de zoekgebieden voor de RES en het is een hulpmiddel voor verdere participatieprocessen. Op pagina 13 van het rapport vindt u diverse opstellingen van zonnevelden. In het uitvoeringsplan zonnevelden, dat momenteel wordt opgesteld, zal worden beschreven op welke wijze de initiatieven tegen elkaar worden afgewogen. De ruimtelijke inpassing wordt verder uitgewerkt per initiatief op basis van de exacte locatie voor het zonneveld. Het grondgebied van de gemeente Stichtse Vecht komt terug in het onderscheiden landschep “Weiden en plassen”. Dit wordt beschreven vanaf pagina 14. Op pagina 27 is dan voor de zonnevelden beschreven wat hiervoor de beste situering en inrichting is. Zo wordt aanbevolen om zonnevelden te clusteren en deze dicht bij lokale afnemers te plaatsen, zoals bij lokale afnemers op industrie- of bedrijventerreinen die al een lagere belevingswaarde hebben. Ook om de zonnevelden te positioneren op de plekken waar het weidse uitzicht over het landschap al beperkt is.

Verder wordt opgemerkt dat de Snelle Vecht zich goed leent voor de inpassing van zonnevelden vanwege het industriële karakter en de hoge vraag naar energie. Qua inrichting wordt geadviseerd zonnevelden in te passen door beplantingen toe te passen, die aansluiten bij het heersende landschap. Ook kunnen grootschalige zonnevelden (tot 50 ha) uit het zicht geplaatst worden door deze verder vanaf de bebouwing te plaatsen en kleinschalige zonnevelden kunnen gerealiseerd worden op agrarische bedrijven en aan de achterkanten van bebouwingslinten op of direct tegen het erf.

Dit rapport kon niet meer meegenomen worden in het besluitvormingsproces over de ontwerp-RES. Alle belangrijke waarden in het landschep, zowel natuur als cultuurhistorie, zijn meegenomen in het beleidskader zonnevelden. Op basis van de kansenkaart kunnen initiatiefnemers voor zonnevelden een aanvraag doen en de aanbevelingen over situering en inrichting van het rapport Land ID nemen wij ter harte en daarover adviseren wij het college later een standpunt in te nemen. In november 2020 is het lang verwachte PARK-advies verschenen. Dit rapport is opgesteld door de Provinciaal Adviseurs Ruimtelijke Kwaliteit (PARK) van de drie provincies, waarin zich het Groene Hart bevindt (Utrecht en Noord- en Zuid-Holland). Het rapport is aangeboden aan de colleges van Gedeputeerde Staten van deze drie provincies. Het rapport gaat over de RES’sen en het Groene Hart. Het Groene Hart beleid is er tot nu toe op gericht om nieuwe maatschappelijke opgaven met grote zorgvuldigheid en met aandacht voor ruimtelijke kwaliteit in te passen.

Men adviseert ten aanzien van duurzame energie zoveel mogelijk te streven naar concentraties,'1 waarbij zoveel mogelijk wordt aangesloten bij de hoofdlijnen van het landschep. Ten aanzien van zonnevelden wordt geadviseerd zoveel mogelijk aan te sluiten bij de verkavelingsstructuur, vormen C5

Pagina 3 van 6

Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen

Postbus 1212, 3600 BE Maarssen

T 140346 F 0346 25 40 10

www.stichtsevecht.nl

van medegebruik, biodiversiteit en diverse opgaven te combineren (zoals de energietransitie met klimaatadaptatie en bodemdaling). Aansluiting bij huidige bebouwing en dorpskernen is goed mogelijk. Men adviseert te gaan voor grote clusters (bij voorkeur bij bestaande kernen en infrastructuur) om het veenweidelandschap te ontzien, maar ook om de aanwezige netinfrastructuur zo goed mogelijk te benutten. Zoals gezegd, nemen we de aanbevelingen mee bij de beoordeling en realisatie van zonnevelden. Dit jaar zal de gebiedscommissie Utrecht-west een regionale veenweidestrategie opstellen. De gemeente vraagt na op welke wijze het PARK-advies hierin wordt meegenomen. Daarnaast willen wij u graag informeren over de interessante kaarten van de diverse RES-regio’s in het PARK-advies. Deze geven een beeld van de vordering van de energietransitie in de diverse RESregio’s, die behoren tot het Groene Hart. De kaarten zijn opgenomen in de bijlage. U kunt per RESregio goed zien waar de zoekgebieden voor wind- en zonne-energie gesitueerd zijn en wat de diverse denkrichtingen daarbij zijn. Een totaalbeeld van de zoekgebieden vindt u op pagina 37. Clustering van windlocaties is hier goed in beeld gebracht en veel zoekgebieden voor zonne-energie zijn ingetekend. Veel zoekgebieden zijn gesitueerd aan de randen van de gebieden en langs infrastructuur. Dit is goed te zien op de pagina's 38 en 39.

Op de pagina’s 42 en 43 zijn de zoekgebieden van aangrenzende RES-regio’s goed in beeld. Voor ons is daarbij met name het grondgebied van Noord-Holland zuid interessant, waarbij de situering van de beoogde windlocaties goed te zien is op pagina 42. In het totale Groene Hart zou de RESopgave kunnen bestaan uit ongeveer 100 windturbines en 1600 ha zonnevelden. Hierbij is op te merken dat pas later helder wordt wat hiervan daadwerkelijk gerealiseerd wordt (en op welke locatie en op welke termijn). Zie paragraaf 3.2 van het rapport. Op de pagina’s 56 en 57 is ook het beeld voor wind en zon in de Vechtstreek beschreven. Ook vindt u het zogenaamde testbeeld voor zonneenergie op de pagina’s 90 en 91. Ons zoekgebied is beschreven bij categorie c op pagina 90.

Van belang is om te zien welke zoekgebieden er geformuleerd zijn in de diverse gebieden en interessant is om te volgen welke daadwerkelijk terecht komen in de RES 1.0, die op 1 juli a.s. moet worden ingediend bij het rijk. Het rapport geeft een goed beeld van de inzet die de RES-regio’s plegen om een bijdrage te gaan leveren in het kader van het Klimaatakkoord. Uiteraard draagt ook de vastgestelde 0,1 Twu in 2030 en 0,2 Twu in 2040 van onze gemeente hieraan bij. De komende tijd vindt er overleg plaats met de veenweidegemeenten in de RES-regio U 16 om tot een gezamenlijke reactie te komen richting de provincie Utrecht, waarbij om een standpunt van de provincie over het PARK-advies wordt gevraagd. In verband hiermee adviseren wij uw college om hierover later een standpunt in te nemen. Kanttekeningen In het kader van de RES 1.0 dienen zoveel mogelijk concrete locaties voor wind- en zonne-energie ingediend te worden. De gemeente Stichtse Vecht zet niet in op windenergie, maar wel op zonneenergie en de zoekgebieden voor zon vindt u in de bijgevoegde memo. Echter in de gemeente Stichtse Vecht zijn er nog geen concrete locaties van de zonnevelden bekend. Wel is het zo dat dit jaar de initiatiefnemers hun aanvragen zullen indienen en dan worden tevens de locaties bekend. Uitvoering

De memo zoekgebieden zal ingediend worden bij de RES-regio U 16 en wordt meegenomen met de RES 1.0, die op 1 juli 2021 wordt ingediend bij het rijk. De RES 1.0 wordt uiteraard ter vaststelling aan u voorgelegd. In de informatieve commissie op 16 februari a.s. wordt u op de hoogte gesteld van relevante ontwikkelingen. Vanaf april a.s. start het besluitvormingsproces in de gemeenten over de RES 1.0.

I Pagina 4 van 6

s $

Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T140346 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl

Het beleidskader zonnevelden, de kansenkaart en de memo zoekgebieden zijn belangrijke elementen van de Omgevingsvisie, waarin de energietransitie ook opgenomen wordt. Verder worden het beleidskader zonnevelden en de kansenkaart uitgewerkt in het uitvoeringsplan zonnevelden. Hierin zal het proces worden beschreven op welke wijze de diverse initiatiefnemers voor zonnevelden tegen elkaar worden afgewogen en zullen de ruimtelijke procedures worden uitgewerkt. Dit uitvoeringsplan is naar verwachting in het eerste kwartaal van dit jaar gereed en zal ter vaststelling worden aangeboden aan uw college. Daarna kunnen de initiatiefnemers hun aanvraag indienen en zal het afwegingsproces plaatsvinden. Van de initiatiefnemers die daadwerkelijk zonnevelden gaan realiseren, zullen de ruimtelijke procedures uitgevoerd worden.

Communicatieparagraaf Communicatie en participatie tot nu In 2020 heeft actualisatie van het beleidskader en de kansenkaart plaatsgevonden en deze zijn voorgelegd aan de stakeholders en inwoners, zoals die eerder betrokken waren. Er zijn met name reacties naar voren gekomen van LTO noord, sommige agrariërs en Stichting Behoud veenweide Kockengen. De reacties van LTO Noord en agrariërs hebben met name betrekking op het willen behouden van het agrarisch landschep voor de voedselproductie. De gemeente is in goed overleg met LTO en agrariërs en betrekt hen en ook Stichting Behoud veenweide Kockengen intensief bij het opstellen van het uitvoeringsplan zonnevelden.

De energietransitie en de zonnevelden zijn ook besproken tijdens de gehouden webinars in het kader van de Omgevingsvisie in december 2020 en januari 2021. Inwoners hadden hier veel interesse in en er waren veel vragen over. In nauw overleg met de omgeving zullen de zonnevelden gerealiseerd worden. Vervolg communicatie en participatie De RES U 16 gaat de komende tijd een communicatie- en participatiestrategie uitvoeren in de richting van inwoners van de 16 Utrechtse gemeenten. In de communicatie met de inwoners en ondernemers van Stichtse Vecht willen we hierbij aansluiten. Doel van de communicatie is inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties te informeren over de regionale en landelijke afspraken die gemaakt zijn voor de RES, wat de gemeente SV zelf aan doelstellingen heeft en welke keuzes er gemaakt zijn, wat zij zelf kunnen doen en wat de gemeente doet. Hiervoor wordt een communicatie-aanpak gemaakt, die samenhangt met de communicatie over andere thema’s bij duurzaamheid. Zoals de warmtevisie/energiebesparing/etc. Een belangrijk communicatiemiddel is de Duurzaamheidskrant, die onderdeel uitmaakt van VAR Nieuws.

De inwoners, die in de buurt wonen van te realiseren zonnevelden, worden in afstemming met de gemeente benaderd door de verschillende initiatiefnemers. Hiervoor is het van belang aan de voorkant goede afspraken te maken over de wijze waarop wij verwachten dat zij participeren met de omwonenden.

Raadsinformatiebrief Het vaststellen van de zoekgebieden op het gebied van zon is een logisch vervolg op de vaststelling van het beleidskader zonnevelden en de kansenkaart. Ter voorbereiding op de RES 1.0 is het van belang de raad te informeren. Zie de raadsinformatiebrief in de bijlage. Financiële paragraaf Aan het vaststellen van de zoekgebieden zijn geen financiële consequenties verbonden.

Juridische paragraaf

ï

Pagina 5 van 6

Endelhovenlaan 1,3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 140346 F 0346 25 40 10

WWW. sti chtsevecht. n I

Er zijn geen juridische aspecten aan dit voorstel.

Risicoparagraaf Er zijn geen risico’s verbonden aan dit voorstel. Zie verder de kanttekeningen. Duurzaamheidsaspecten Dit voorstel is een stap richting het realiseren van duurzame energie in de gemeente.

Overige aspecten Er zijn geen overige aspecten.

«

Pagina 6 van 6

i