8. Verkeersnotitie Ruimtekwartier.pdf
Tekst van het document
Mobiliteit en verkeer in het Ruimtekwartier Nadere toelichting en onderbouwing van keuzes en analyses in het kader van de MER (Versie 27 maart 2025)
1. Inleiding In samenwerking met projectontwikkelaars ontwikkelt de gemeente Stichtse Vecht het Ruimtekwartier. Het Ruimtekwartier is het gebied in Maarssenbroek dat omsloten wordt door de N230 (de Zuilense Ring), de Maarssenbroeksedijk, de Kometenweg, de Ruimteweg, de Maarssenbroekseslag en de Amsterdamseslag. In totaal worden circa 2.500 appartementen gebouwd in de periode 2024-2028. Het gaat in dit gebied deels om transformatie van bestaande kantoorpanden tot appartementencomplexen, maar ook om sloop van aanwezige bedrijfspanden en nieuwbouw van appartementen.
Het Ruimtekwartier richt zich op één- en tweepersoonshuishoudens. Na realisatie van de woonwijk wonen ongeveer 5.000 mensen in deze wijk. Van belang is uiteraard dat het huidige wegennet van Maarssenbroek toegerust zal zijn op de komst van een dergelijk extra aantal inwoners. Hierbij moet ook rekening gehouden worden met ruimtelijke ontwikkelingen in de omgeving, die ook zorgen voor extra verkeersbewegingen over de wegen rondom het Ruimtekwartier. In het milieueffectrapport, de MER (Royal HaskoningDHV, november 2023) zijn de verwachte verkeerseffecten van de planontwikkeling onderzocht en benoemd, enerzijds voor de autonome toekomstige situatie (zonder Ruimtekwartier), anderzijds voor het voorkeursalternatief (met Ruimtekwartier en nadere maatregelen). In deze notitie worden nadere toelichtingen gegeven op (de keuzes voor) de mobiliteits- en verkeersaspecten van het voorkeursalternatief uit de MER, de consequenties op het gebruik van de wegen in het Ruimtekwartier en de specifieke maatregelen die ertoe bijdragen dat in de toekomst het Ruimtekwartier en ook Maarssenbroek goed bereikbaar blijven en een minimum aan overlast ontstaat voor het woonklimaat. 1
Daarnaast gaat deze notitie in op de eventuele effecten van de planontwikkeling op de verdere omgeving (Zuilense Ring, A2-aansluiting, naastgelegen woonwijken en bedrijventerreinen), naar aanleiding van vragen in de Zienswijzen.
2
2. De kaders bij het opstellen van de maatregelen en het gehanteerde verkeersmodel Het opstellen van de passende maatregelen (push en pull-maatregelen) in het kader van de ontwikkeling van het Ruimtekwartier is gedaan aan de hand van een aantal kaderstellende beleidsdocumenten van de gemeente Stichtse Vecht. Deze worden in de volgende subparagrafen benoemd en kort toegelicht. Ook wordt in dit hoofdstuk het gebruikte verkeersmodel genoemd als ook de input waarmee het verkeersmodel de toekomstige belasting van het wegennet van het Ruimtekwartier heeft berekend. 2.1 Gemeentelijk mobiliteitsbeleid (GVVP-2013 en Omgevingsvisie) De gemeente Stichtse Vecht heeft haar verkeer- en vervoerbeleid vastgelegd in het Gemeentelijk Verkeer- en VervoerPlan, het GVVP uit 2013 1. Het GVVP van de gemeente Stichtse Vecht kent 12 pijlers. Ten aanzien van te treffen verkeersmaatregelen om het Ruimtekwartier mogelijk te maken zijn deze pijlers samen te vatten in de volgende 4 thema’s: Duurzaam Daar waar mogelijk wordt ingezet op het gebruik van alternatieven voor de auto en vormen van milieuvriendelijk vervoer van mensen en goederen. Bereikbaar Een robuust wegennet dat de bereikbaarheid te allen tijde garandeert. Leefbaar Ten aanzien van luchtkwaliteit en geluidsniveaus worden minimaal de daarvoor wettelijk geldende normen aangehouden.
Verkeersveilig De doelstelling ten aanzien van verkeersveiligheid is in het GVVP-2013 gesteld om jaarlijks een reductie van 2% te bewerkstelligen ten opzichte van het referentiejaar 2011. De verkeersmaatregelen die worden ingezet voor de komst van het Ruimtekwartier zijn allemaal gebaseerd op één of meer van deze pijlers. In de Omgevingsvisie Stichtse Vecht, eind 2021 vastgesteld, is één van de thema’s “een goede bereikbaarheid in een steeds vollere regio”. Centraal staat de balans tussen bereikbaarheid aan de ene kant en leefbaarheid en gezondheid aan de andere kant. De visie wordt ingevuld door de volgende componenten: Inzetten op duurzame en schone vormen van vervoer, met name de fiets. Voor langzaam verkeer de barrières verminderen en rechtstreekse routes maken. Bezoekers via Groene Poorten over laten stappen op schone, duurzame en stille vervoersvormen Lokaal en recreatief fietsgebruik stimuleren met fijnmazig en compleet routenetwerk. Herbezinning op wegontwerp waarbij langzaam verkeer belangrijker wordt. Het gebruik van de stations intensiveren en zorgen voor een doelmatig OV-netwerk. De kernen, bedrijventerreinen en werklocaties zijn goed bereikbaar met zowel het OV, de auto als de fiets. Rust oostelijke en westelijke veenweidegebieden koesteren en bij ontwikkelingen verbeteren.
Verdere uitwerking en concretisering van deze visie moet plaatsvinden in het Mobiliteitsprogramma en daaraan gekoppelde uitvoeringsprogramma’s. 2.2 Stedenbouwkundig kader en randvoorwaarden In november 2019 zijn door het college van B&W van Stichtse Vecht het Stedenbouwkundig kader & randvoorwaarden vastgesteld. Naast het vaststellen van een aantal stedenbouwkundige uitgangspunten voor de ontwikkeling van het Ruimtekwartier heeft het college ook bepaald dat de in
1
Inmiddels is de gemeente Stichtse Vecht bezig het verkeers- en vervoerbeleid te actualiseren middels een nieuw Mobiliteitsprogramma. Zolang dit bestuurlijk niet is vastgesteld, is het GVVP uit 2013 nog vigerend beleid.
3
het GVVP-2013 genoemde parkeernormen voor het Ruimtekwartier niet van toepassing zijn en dat hiervoor maatwerk geleverd moet worden. Hiervoor gelden de volgende argumenten: -
Ligging ten opzichte van openbaar vervoer
Het Ruimtekwartier is goed ontsloten door het openbaar vervoer. De bushaltes Maarssenbroek/Planetenbaan liggen in het hart van het Ruimtekwartier, waarmee de toegang tot het openbaar vervoer laagdrempelig is. De buslijnen 38 en 48 bieden beiden viermaal per uur de gelegenheid om naar het treinstation van Maarssen te reizen, twee- tot viermaal per uur naar Utrecht Centraal en tweemaal per uur richting Nieuwegein. Vanuit het NS-station Maarssen zijn de centra van de steden Utrecht en Amsterdam binnen een half uur bereikbaar. Op de fiets is het NS-station Maarssen vanuit het Ruimtekwartier in 4 minuten bereikbaar. -
Differentiatie doelgroepen
Het Ruimtekwartier richt zich op specifieke doelgroepen (jongeren, (jonge) alleenstaanden, starters op de woningmarkt, senioren). Bekend is dat het autobezit onder deze groepen mensen lager is dan van andere typologieën gezinssamenstellingen. Belangrijk hierbij is dat in de toewijzingsvoorwaarden van de wooncomplexen in het Ruimtekwartier hiervoor voorwaarden worden opgenomen. De woninggrootte van de te bouwen appartementen laten een huishouden van meer dan 2 personen in feite al niet toe. -
Bezoekersparkeren
Gebruikelijk in Nederland is dat voor het parkeren van bezoekers een norm wordt gehanteerd van 0,3 parkeerplaats per woning. Het college heeft in november 2023 besloten dat deze norm kan worden verlaagd naar 0,2 (onder voorwaarde dat optimale uitwisselbaarheid van de aanwezige parkeerplaatsen mogelijk is). Mobiliteitsconcepten Deelauto concepten zorgen voor een reductie van de parkeervraag. Het stijgende bezit en gebruik van e-bikes kan ook leiden tot een lager autobezit. Een e-bike is voor woon-werkverkeer richting bijvoorbeeld het centrum van Utrecht een goede optie. Dit betekent dat bij de ontwikkeling van de appartementencomplexen rekening is gehouden met het faciliteren van voorzieningen als veilige, overdekte fietsenstallingen met oplaadmogelijkheden voor e-bikes. 2.3 Parkeren in het Ruimtekwartier, het Mobiliteitskader Het Mobiliteitskader Ruimtekwartier (Goudappel Coffeng, maart 2023) is een nadere uitwerking van hetgeen in Stedenbouwkundig kader & randvoorwaarden is aangegeven, dat het realistisch is om van de in het GVVP-2013 genoemde parkeernormen af te wijken. Dit document is door het college van B&W in mei 2023 vastgesteld en daarmee vigerend beleid voor de ontwikkeling van het Ruimtekwartier.
In het Mobiliteitskader Ruimtekwartier worden voorwaarden nader uitgewerkt om alternatieven voor het gebruik van de auto optimaal te benutten en daarmee een lage en dwingende parkeernorm te hanteren voor de ontwikkeling van het Ruimtekwartier. In hoofdstuk 5 van deze notitie wordt nader ingegaan op de parkeersituatie in het Ruimtekwartier. 2.4 Verkeersmodellering Om de consequenties van de komst van het Ruimtekwartier en voorgestelde verkeersmaatregelen voor het bestaande wegennet inzichtelijk te maken is in het kader van de MER gebruik gemaakt van het Verkeersmodel Regio Utrecht (VRU 3.4). Dit is een multimodaal verkeersmodel dat een op basis van diverse gedragsmodellen de wijzigingen in verkeersstromen inzichtelijk maakt van enerzijds de uitvoering van ruimtelijke plannen (bijvoorbeeld bouw van woningen en bedrijven of uitbreidingen van industrieterreinen) en anderzijds ingrepen in het wegennet (bijvoorbeeld een nieuwe verbinding). Ten 4
tijde van het opstellen van de MER was dit model, het VRU 3.4, het meest actuele model voor het gemeentelijk verkeerssysteem. In de directe omgeving van het Ruimtekwartier staat een aantal ruimtelijke ontwikkelingen op stapel, die bij het doorrekenen van de toekomstige belasting van het wegennet in het verkeersmodel zijn meegenomen: Haagstede: op de lege kavel naast het Ruimtekwartier worden circa 150 woningen en mogelijk een gezondheidscentrum gerealiseerd; Bisonspoor, ontwikkeling commerciële voorzieningen, vergroten winkelaanbod en woningbouw: ca. 11.903 m2 bvo voorzieningen en ca. 850 woningen; Haarrijnseplas, ontwikkeling ca. 690 woningen, aan de overzijde van de A2; Komst van logistieke dienstverlener Goodman aan de Nijverheidsweg in Maarssen, 25.000m2 distributiecentrum, ter vervanging van de bestaande drukkerij; Ingebruikname van het nieuwe distributiecentrum aan de Industrieweg in Maarssen (voormalig CEVA-complex), 30.000 m2 distributiecentrum van Albert Heijn; Alle overige in- en uitbreidingsplannen in de gemeente Stichtse Vecht en de gehele regio Utrecht. Inmiddels is een nieuw verkeersmodel in gebruik genomen door de gemeente Stichtse Vecht: het ‘StraVecht’ model. Dit model is een actualisatie van het verkeersmodel voor de gemeente (gebruikelijk dat dit eens in de zoveel jaar plaatsvindt) en kent als basisjaar 2023.
Figuur 1 op de volgende pagina geeft een weergave van de door het nieuwe StraVecht verkeersmodel berekende verkeersintensiteiten op de wegen in en rond het plangebied. De getoonde getallen betreffen etmaalintensiteiten, het aantal voertuigen voor een gemiddelde werkdag, in het planjaar 2030 op de verschillende wegvakken. De getoonde kleuren geven ‘intensiteitsklassen’ aan (zo wordt roze/rood gebruikt voor de wegvakken met een intensiteit tussen de 5.000 en 10.000 voertuigen per etmaal). Deze kleuren zeggen dus niets over de mate van drukte of congestie van een weg. Als losse bijlage (Bijlage 2) zijn een tweetal plots vanuit het verkeersmodel toegevoegd, waarin de (berekende) verkeersintensiteiten zijn geprojecteerd voor de toekomstige situatie zonder realisatie Ruimtekwartier (2040 autonoom) en de toekomstige situatie inclusief Ruimtekwartier (2040 planvariant). Getoetst is of de effectanalyses en de bevindingen ten aanzien van het aspect ‘verkeer’, zoals gesteld in de MER op basis van het verkeersmodel VRU 3.4, gelijk blijven of anders worden op basis van het nieuwe verkeersmodel: De voorspelde intensiteiten van het nieuwe verkeersmodel wijken soms af van de intensiteiten zoals berekend door het eerder toegepaste (VRU-)model. Op sommige wegen liggen de verkeersintensiteiten wat lager, op andere wegen wat hoger.
In de bijlage van deze notitie is een overzicht gegeven van de verkeersintensiteiten die in het MER gehanteerd zijn, waarin de waarden op basis van het VRU-model zijn afgezet tegen de waarden zoals berekend door het nieuwe StraVecht-model. De verschuivingen in intensiteiten die optreden als gevolg van de planontwikkeling Ruimtekwartier zijn vergelijkbaar, waarbij het nieuwe (StraVecht-)model de verschuivingen op alle wegvakken wat minder zijn dan het eerdere model voorspelde. Met andere woorden, het verkeerseffect van de planontwikkeling is lager. De wegen waar wijzigingen plaatsvinden zijn niet anders in de beide modellen. Direct rond het plangebied voorspelt het nieuwe (StraVecht-)model juist hogere intensiteiten in de Referentievariant (toekomstvariant zonder planontwikkeling). Dit speelt met name op en rond het kruispunt Ruimteweg – Planetenbaan – Maarssenbroekseslag. In paragraaf 5.6 wordt nader ingezoomd op dit kruispunt. Andere kritische locaties of afwijkende effecten zijn niet voorzien ten opzichte van het in de MER gestelde.
5
Figuur 1: Beeld vanuit StraVecht verkeersmodel: intensiteiten op wegvakken in plangebied en omgeving
6
3. Verkeerseffecten in de wijdere omgeving In de MER is niet specifiek ingegaan op de verkeerseffecten van de planontwikkeling voor de wijdere omgeving. 3.1 Zuilense Ring/aansluiting A2 Als gevolg van de planontwikkeling nemen de verkeersintensiteiten op de Zuilense Ring en de aansluitingen op de A2 ook toe. Het (StraVecht-)verkeersmodel voorspelt de volgende veranderingen in intensiteiten: Zuilense Ring tussen Ruimteweg en aansluiting A2: + 1.500 voertuigen per etmaal; op een totale intensiteit van 80.400 betekent dit een relatieve toename van 1,9%; Zuilense Ring tussen Amsterdam-Rijnkanaal en Ruimteweg: + 700 voertuigen per etmaal; op een totale intensiteit van 62.600 betekent dit een relatieve toename van 1,1%; Aansluiting A2: maximale toename + 600 voertuigen per etmaal op zuidelijke afrit richting Zuilense Ring; op een totale intensiteit van 24.600 betekent dit een relatieve toename van 2,5%. Deze verkeerstoenames als gevolg van de planontwikkeling Ruimtekwartier zijn beperkt en zullen niet zorgen voor doorstromingsproblemen op de Zuilense Ring en/of de aansluitingen van de A2. 3.2 Lage Weide De planontwikkeling Ruimtekwartier zorgt ook voor een toename van verkeer op de wegen tussen Lage Weide en Maarssenbroek.
Het (StraVecht-)verkeersmodel voorspelt de volgende veranderingen in intensiteiten: Lageweidse slag: + 1.500 voertuigen per etmaal; op een totale intensiteit van 15.500 betekent dit een relatieve toename van 9,8%; Atoomweg: + 1.500 voertuigen per etmaal; op een totale intensiteit van 13.100 betekent dit een relatieve toename van 11,8%. Deze toenames zijn substantieel en vragen nadere aandacht, om te waarborgen dat de kruispunten op deze ontsluitingsweg de toekomstige verkeersvraag kan verwerken en de doorstroming gewaarborgd blijft 2. Dit is niet op voorhand met zekerheid te zeggen. 3.3 Woonwijk Bloemstede De woonwijk Bloemstede grenst aan het plangebied, aan het noordelijk deel van de Ruimteweg en de Maarssenbroekseslag. Met name voor de geluidseffecten is dit relevant. Beschouwen we de verschillende wegvakken, mede op basis van de berekeningen van het (StraVecht-)verkeersmodel: Op de Ruimteweg tussen de Burgemeester Waverijnweg en de Kometenweg is een afname van circa 1.000 voertuigen per etmaal voorzien (resulterend in 19.500 voertuigen per etmaal in planvariant 2030). Dit komt met name door de afsluiting van de Kometenweg, waardoor verkeer andere routes gaat nemen. Op de Ruimteweg tussen de Kometenweg en de Maarssenbroekseslag is een toename van circa 800 voertuigen per etmaal voorzien (resulterend in 18.900 voertuigen per etmaal in planvariant 2030).
Deze toename is het gevolg van het extra verkeer als gevolg van de planontwikkeling plus de gewijzigde routes van een deel van het verkeer als gevolg van de beoogde infrastructurele maatregelen. - Op de Maarssenbroekseslag is een toename van circa 1.200 voertuigen per etmaal voorzien (resulterend in 18.500 voertuigen per etmaal in planvariant 2030). Ook deze toename is het gevolg van het extra verkeer als gevolg van de planontwikkeling plus de gewijzigde routes van een deel van het verkeer als gevolg van de beoogde infrastructurele maatregelen.
2
Dit effect (verkeerstoename op Atoomweg en Lageweidse Slag) is in het StraVecht-model duidelijk groter dan in het in de MER toegepaste VRU-model.
7
4. Bestaande verkeersknelpunten in en om het Ruimtekwartier Voordat gestart is met de doorrekeningen met het verkeersmodel om de toekomstige belasting van het wegennet in beeld te brengen als gevolg van de realisatie van het Ruimtekwartier, is een analyse gemaakt van bestaande verkeersknelpunten ín en in de omgeving van het Ruimtekwartier. Deze analyse is gedaan aan de hand van een schouw van de wegen in en om het Ruimtekwartier en aan de hand van gesprekken met de leden van de klankbordgroep Ruimtekwartier. Daarnaast is ook gebruik gemaakt van de kennis en ervaring van het gebied van de mensen die bezig zijn met de ontwikkeling van het Ruimtekwartier. Hieruit volgden de volgende knelpunten: De drukte en daarmee samenhangende verkeersonveiligheid op en bij de dicht elkaar gelegen kruispunten van de Maarssenbroeksedijk met de Kometenweg en de Nijverheidsweg, in samenhang met de verkeersbewegingen van en naar de Lidl en de Boni.
Zie ook onderstaande foto; Gevaarlijke fietsoversteken in de Maarssenbroeksedijk bij de Nijverheidsweg en bij de Industrieweg; Geluidsbelasting in Bloemstede (met name voor de woningen die grenzen aan de Ruimteweg); Filevorming tijdens de spits op de Ruimteweg (met name ter hoogte van de aansluiting met de Maarssenbroekseslag); Gevaarlijke oversteekbewegingen van voetgangers over de Ruimteweg tussen het Kwadrant en Planetenbaan, bij gebrek aan een oversteekvoorziening.
In het volgende hoofdstuk is uiteengezet welke maatregelen voorzien zijn, aanpassingen aan de huidige situatie, om deze knelpunten op te lossen en een goed functionerende verkeerssituatie te waarborgen in en rondom het toekomstige Ruimtekwartier.
8
5. De maatregelen In dit hoofdstuk worden de voorgenomen aanpassingen aan het wegennet in en om het Ruimtekwartier per locatie genoemd en wordt aangegeven waarom hiervoor gekozen is. Telkens zijn de doelen van het GVVP-2013 (duurzaam, verkeersveilig, bereikbaar en leefbaar) leidend geweest. Daarnaast zijn ook het Mobiliteitsconcept Ruimtekwartier en Stedenbouwkundig kader & Randvoorwaarden, daar waar van toepassing, in de uitwerking van de maatregelen betrokken. Deze maatregelen vormen onderdeel van de planvorming. Na de afronding van de MER (november 2023) is verdergegaan met de nadere specificatie en uitwerking van deze maatregelen. Nadere kruispuntanalyses zijn uitgevoerd om te bepalen welke opstelstroken nodig zijn op de kritische kruispunten, om de verwachte verkeersstromen in de toekomst te kunnen verwerken en initiële schetsontwerpen voor de nieuwe situaties zijn gemaakt.
5.1 Herinrichting Maarssenbroeksedijk + aansluiting Maarssenbroeksedijk op de Burgemeester Waverijnweg + afsluiting Kometenweg De Maarssenbroeksedijk is de weg die een aantal ingrijpende aanpassingen krijgt in de nabije toekomst: Opheffen van fietspad aan oostzijde van de weg en aanleg van 4,5m breed tweerichtings fietspad aan de westzijde; Afsluiten aansluiting Kometenweg op de Maarssenbroeksedijk voor gemotoriseerd verkeer; Aansluiten van de Maarssenbroeksedijk op de Burgemeester Waverijnweg (met aanleg van een fietstunnel onder de Maarssenbroeksedijk voor fietsverkeer in de richting van Maarssendorp). Met deze aanpassingen wordt met name de verkeersveiligheid voor de fietsers, maar ook voor het gemotoriseerd verkeer op de Maarssenbroeksedijk sterk verbeterd. Zij hoeven elkaar minder te kruisen en er ontstaat een duidelijkere, eenvoudigere verkeersstructuur voor alle weggebruikers. In het GVVP-2013, het Mobiliteitsconcept Ruimtekwartier en ook het Stedenbouwkundig kader & Randvoorwaarden kiest de gemeente Stichtse Vecht voor het inzetten op alternatieven voor de auto en het faciliteren van het gebruik van de fiets als alternatief voor de auto.
Met de keuze om het fietspad langs de Maarssenbroeksedijk naar de overzijde te leggen, ontstaat een snelle, directe, comfortabele en verkeersveilige route (als gevolg van afsluiting Kometenweg en afsluiting Planetenbaan) naar het NS-station/Bisonspoor/Maarssen-dorp. Dit wordt onder andere ook als voorwaarde beschouwd om de GVVP-2013 parkeernormen te verlagen (zie ook hoofdstuk 6). Ook is dit in lijn met het Mobiliteitskader Ruimtekwartier, door een kwalitatief goede en veilige ontsluiting te bieden voor het Ruimtekwartier en zo nieuwe bewoners ‘maximaal’ te stimuleren duurzame vormen van mobiliteit te gebruiken. Ook past opwaardering van dit fietspad tot een veilig, comfortabel en voldoende breed fietspad in de regionale visie, waar door de provincie de verbinding over de Maarssenbroeksedijk onderdeel uitmaakt van het ‘regionale fietsnetwerk’. Het afsluiten van de Kometenweg op de Maarssenbroeksedijk voor alle gemotoriseerd verkeer betekent met name een wijziging in de aan- en afrijroute voor verkeer afkomstig van de N230/A2. Behalve de op het bedrijventerrein Maarssenbroeksedijk aanwezige detailhandel, zijn de daar gevestigde bedrijven veelal nationaal- en internationaal gericht. Een aanzienlijk deel van het bestemmingsverkeer kan in de toekomst niet meer via de Ruimteweg en Kometenweg naar het bedrijventerrein rijden, maar moet kiezen voor de Meteorenweg (gemeente Utrecht).
Met de ingebruikname van de panden van Goodman (Nijverheidsweg) en Albert Heijn (Industrieweg) nemen de transportbewegingen naar dit bedrijventerrein in de nabije toekomst toe. Hoewel de verkeersintensiteit op de Ruimteweg toeneemt, als gevolg van de komst van het Ruimtekwartier, neemt de druk op de Ruimteweg minder toe dan wanneer de Kometenweg wel aangesloten blijft op de Maarssenbroeksedijk.
9
Een andere belangrijke keuze om de Kometenweg af te sluiten is dat dit zorgt voor een strikte scheiding van bedrijventerrein Maarssenbroek en het Ruimtekwartier. Dit zorgt voor een prettig woonklimaat in het Ruimtekwartier en draagt daarnaast ook positief bij aan de geluidssituatie voor Bloemstede. Een belangrijk effect van het afsluiten van de Kometenweg is ook dat het gevaarlijke bajonetkruispunt Kometenweg/Maarssenbroeksedijk/Nijverheidsweg wordt opgeheven. Zeker ook in combinatie met het verleggen van het fietspad aan de Maarssenbroeksedijk kent dit kruispunt in de toekomst op deze manier duidelijk minder conflictpunten en daarmee een verbetering voor de weggebruiker en de verkeersveiligheid. In Figuur 2 is een deel van het voorlopig schetsontwerp van de aangepaste Maarssenbroeksedijk weergegeven, waarbij ook de afsluiting van de Kometenweg zichtbaar is.
Figuur 2: Schetsontwerp aansluiting Maarssenbroeksedijk - Kometenweg
Met het afsluiten van de aansluiting van de Kometenweg op de Maarssenbroeksedijk voor gemotoriseerd verkeer ontstaat de noodzaak voor een nieuwe ontsluiting van het bedrijventerrein Maarssenbroeksedijk (gebied tussen spoorlijn, Maarssenbroeksedijk en de N230). Ook draagt deze ingreep voor een duidelijkere, eenvoudigere en daarmee veiligere verkeersstructuur voor alle weggebruikers. De Maarssenbroeksedijk wordt daarom aangesloten op de Burgemeester Waverijnweg met een volledige T-kruising, voorzien van verkeerslichten. Met deze verbinding wordt het vrachtverkeer gestimuleerd de hoofdwegenstructuur te gebruiken en zo min mogelijk wegen als de Maarssenbroeksedijk. De ontwikkelingen met meer vrachtverkeer op de Maarssenbroeksedijk (met name als gevolg van de komst van Goodman) versterken dit nog verder. Verkeer vanaf Goodman rijdt 10
rechtsaf richting de Burg. Waverijnweg. Verkeer vanaf de bedrijven aan de Industrieweg zal naar verwachting linksaf rijden, richting Meteorenweg. In Figuur 3 is het initiële schetsontwerp voor het nieuwe kruispunt Maarssenbroeksedijk/Burg. Waverijnweg weergegeven.
Figuur 3: Schetsontwerp nieuwe aansluiting Maarssenbroeksedijk – Burg. Waverijnweg
5.2 Ruimteweg Het wegprofiel van de Ruimteweg tussen de Burgermeester Waverijnweg en de Meteorenweg wordt teruggebracht van 2x2 rijstroken naar 2x1 rijstrook, vanuit de wens de verkeersruimte (de hoeveelheid asfalt) te beperken. Voor het afwikkelen van de verkeersintensiteiten is het niet noodzakelijk op de wegvakken een 2x2 profiel te hebben. Het aantal opstelstroken op de kruispunten bepaalt of de afwikkeling c.q. doorstroming van het verkeer voldoende is. De onderlinge afstanden tussen de kruispunten maken het mogelijk terug te gaan naar enkele rijstroken per rijrichting en zo de verkeersruimte te beperken. Reductie van het aantal opstelstroken bij het kruispunt Ruimteweg/Kometenweg, als gevolg van de afsluiting van de Kometenweg verderop, maakt dit nog gemakkelijker. Het verwijderen van de buitenste rijstroken van de Ruimteweg komt bovendien de geluidssituatie in de wijk Bloemstede ten goede. Ook de nadere optimalisatievariant (zie hoofdstuk 3) heeft hier nog een positief effect, omdat de verkeersintensiteiten in die situatie nog afnemen met ruim 1.000 voertuigen per etmaal. In Figuur 4 is een deel van het voorlopig schetsontwerp van de aangepaste Ruimteweg weergegeven, waarin ook de aanpassing bij het kruispunt Ruimteweg/Kometenweg te zien is.
11
Figuur 4: Schetsontwerp aanpassing Ruimteweg
5.3 Planetenbaan De Planetenbaan, op het terrein van het Ruimtekwartier, wordt heringericht en verbreed tot een tweerichtingenstraat. De weg kent in de toekomst alleen een aansluiting (in twee richtingen dus) op de Ruimteweg. Aan de zijde van de Maarssenbroeksedijk wordt de Planetenbaan afgesloten voor gemotoriseerd verkeer, met uitzondering voor calamiteitendiensten. Dit zorgt ervoor dat het tweerichtingenfietspad langs de Maarssenbroeksedijk hier geen conflictpunt heeft. Dat draagt bij aan een snelle, verkeersveilige en directe fietsverbinding voor gebruikers met bestemmingen in Maarssen maar ook in Lage Weide. 5.4 Oversteekvoorziening Ruimteweg Als onderdeel van het plan Ruimtekwartier is voorzien dat er een brug gaat komen voor langzaam verkeer die het Kwadrant (deelgebied Neptunus) verbindt met de overzijde van de Ruimteweg. Op dit moment is er geen oversteekvoorziening voor voetgangers. Na de transformatie van de Fujitsu-toren naar studentenappartementen werd er al wel veelvuldig overgestoken door (nieuwe) bewoners van de studentenflat, zie foto.
12
Dit oversteekgedrag geeft grote veiligheidsrisico’s, is ongewenst en vraagt een directe oplossing. Een adequate gelijkvloerse oversteekvoorziening is hiervoor de meest wenselijke maatregel. De gemeente heeft als tijdelijke oplossing barriers geplaatst om ter plaatse de Ruimteweg terug te brengen naar 2x1 rijstrook en een voetpad gemaakt aan de overzijde van de weg, zodat voetgangers veiliger kunnen oversteken, zie onderstaande foto.
Het structureel terugbrengen van het profiel van de Ruimteweg naar 2x1 rijstrook is gezien de verwachte verkeersintensiteiten (planvariant 2030) helaas niet haalbaar. Aangezien de realisatie van de langzaam verkeersbrug nog enkele jaren zal duren is in de planvorming nu rekening gehouden met de mogelijkheid een oversteekvoorziening te maken bij het kruispunt met de verkeerslichten (zie 5.6). De routering van en naar deze oversteek binnen het gebied moet nog nader gedetailleerd worden. 5.5 Ontsluiting Kwadrant Het deelgebied Kwadrant is in de bestaande situatie aan twee zijden ontsloten voor gemotoriseerd verkeer: aan de zijde van de Ruimteweg en aan de zijde van de Maarssenbroekseslag. Niet alle verkeersbewegingen zijn mogelijk. Zo kan verkeer vanuit de uitrit van het Kwadrant zowel aan de 13
Ruimteweg en aan de Maarssenbroekseslag alleen rechtsaf. Om te voorkomen dat auto’s vanuit het Kwadrant op het kruispunt met de Ruimteweg een U-turn (blijven) maken, is voorzien de uitrit aan de zijde van de Maarssenbroekseslag aan te passen, zodat automobilisten direct linksaf kunnen, richting Zuilense Ring en A2. Figuur 5 geeft het initiële schetsontwerp van de aangepaste aansluiting van het Kwadrant op de Maarssenbroekseslag.
Figuur 5: Schetsontwerp aangepaste aansluiting Kwadrant op Maarssenbroekseslag
5.6 Kruispunt Ruimteweg/Planetenbaan/Maarssenbroekseslag Onder meer voor het kruispunt Ruimteweg/Planetenbaan/Maarssenbroekseslag is op basis van nadere kruispuntanalyses beschouwd welke kruispunt lay-out nodig is om de voorspelde verkeersintensiteiten te verwerken. Op basis van kruispuntstromen in de ochtend- en avondspitsperiode, berekend in het verkeersmodel voor de toekomstige situatie, is dit gedaan met behulp van het programma COCON. Hierbij is rekening gehouden met het tweerichtingsverkeer op de Planetenbaan. Bepaald is het benodigd aantal rijstroken en de lengtes hiervan om binnen acceptabele cyclustijden (120 seconden in de spitsperioden) het verkeer te kunnen afwikkelen. Dit heeft geleid tot enkele aanpassingen in de lay-out van het kruispunt. In Figuur 6 is het initiële schetsontwerp van het aangepaste kruispunt weergegeven, waarop ook de voetgangersoversteekplaats is aangeduid, aan de zuidkant van het kruispunt. Ook is (ten opzichte van de bestaande situatie) een linksafvak toegevoegd vanuit de noordzijde van de Ruimteweg, richting Planetenbaan.
14
Figuur 6: Schetsontwerp kruispunt Ruimteweg – Maarssenbroekseslag - Planetenbaan
Zoals in paragraaf 2.4 aangegeven leiden de voorspelde verkeersintensiteiten volgens het nieuwste verkeersmodel (StraVecht) tot mogelijke afwikkelingsproblemen op het kruispunt van de Ruimteweg met de Maarssenbroekseslag / Planetenbaan. Met de vormgeving met opstelstroken conform Figuur 6 zouden de intensiteiten op een goede manier verwerkt moeten kunnen worden. Compacter maken van het kruispunt en bijdragen aan de wens minder asfalt en meer groen te realiseren is op deze locatie niet mogelijk. 5.7 Ambities op termijn 5.7.1
Ontsluiting naar Floraweg
Naast de ontwikkeling van het Ruimtekwartier voorspelt het verkeersmodel groei van het verkeer op dit kruispunt als gevolg van ontwikkeling op het achterliggende industrieterrein, maar ook vanuit Lage Weide. Op langere termijn ligt hiervoor mogelijk een oplossing in een variant, waarin het mogelijk wordt gemaakt vanaf de Zuilense Ring via de Amsterdamseslag linksaf te slaan richting de Floraweg. Dit zorgt ervoor dat verkeer naar de westelijke woonwijken van Maarssenbroek (Boomstede, Fazantenkamp, Reigerskamp, e.d.) niet via de Ruimteweg hoeven te rijden, maar een directe verbinding beschikbaar hebben. In Figuur 7 is deze nieuwe verbinding aangegeven. Het kruispunt tussen de Amsterdamseslag en de Floraweg, nu nog een voorrangskruispunt, zal in de nieuwe situatie met verkeerslichten uitgerust moeten worden om het verkeer goed en veilig af te wikkelen.
15
Figuur 7: Variant met linksaffer vanaf Amsterdamseslag naar Floraweg
Berekeningen met het StraVecht-verkeersmodel laten zien dat deze variant gunstige verkeerseffecten heeft, met kortere en logische routes en minder verkeersknelpunten. Op korte termijn is deze variant echter nog niet realiseerbaar. Nadere detaillering en optimalisatie van het kruispunt Ruimteweg/Planetenbaan/Maarssenbroekseslag gaat in het volgende stadium van het project nog plaatsvinden. Ook de nadere detaillering van het exacte type woningen (en bijbehorende autogebruik) binnen Planetenbaan zijn hierop van invloed. De verwachting in de laatste planvorming is dat op basis van keuzes van woningtype en doelgroepen de parkeerbehoefte en ook de verkeersgeneratie voor dit deel lager zal uitvallen, hetgeen ook positief bijdraagt aan de verkeersafwikkeling op dit kruispunt. 5.7.2
Fietsroute langs N230
In de planvorming voor het Ruimtekwartier is ook voorzien in een fietsroute langs de N230 door het gebied. Dit fietspad zou een directe en aangename verbinding moeten bieden tussen de Maarssenbroeksedijk en de Ruimteweg, deze kruisend via een brugverbinding, en vervolgens ook via het Kwadrant doorverbonden naar de gebiedsontwikkeling Haagstede, via een tunnel onder de Amsterdamseslag door. Figuur 8 geeft een beeld van deze beoogde verbinding. Deze verbinding koppelt de verschillende deelgebieden van het Ruimtekwartier aan de andere buurten binnen Maarssenbroek en de omgeving. Daarnaast past deze verbinding ook in het provinciale fietsnetwerk en wordt hiermee een doorgaande fietsverbinding langs de N230, de Zuilense Ring gerealiseerd. In de MER is deze voorgenomen nieuwe fietsverbinding meegenomen. Nadere uitwerking van deze verbinding en afstemming met provincie en naastgelegen planontwikkeling vindt plaats. Op basis hiervan zal een nader ontwerp van de verbinding volgen.
16
Figuur 8: Opzet fietsnetwerk Ruimtekwartier inclusief nieuwe verbinding langs N230 (bron: Groen-blauw casco document, augustus 2023)
5.8 Tijdplanning maatregelen De tijdsplanning voor de realisatie van de maatregelen aan de infrastructuur in en rond het Ruimtekwartier loopt van mei 2025 tot voorjaar 2030. Deze planning kan bijgesteld (moeten) worden onder invloed van de voortgang in procesmatige stappen met betrekking tot de planontwikkeling. De nu voorziene volgordelijkheid in de tijdsplanning van de in deze notitie genoemde infrastructurele maatregelen is als volgt: Aanpassing kruispunt Ruimteweg – Planetenbaan – Maarssenbroekseslag; Aanleg nieuwe fietsinfrastructuur tussen Haagstede, Ruimteweg en Maarssenbroeksedijk; Aanleg nieuw kruispunt Maarssenbroeksedijk – Burg. Waverijnweg; Afsluiten (‘knippen’) Kometenweg; Herinrichting Maarssenbroeksedijk (aangepast profiel); Aanpassing profiel Ruimteweg. 5.9 Borging De bestaande wegprofielen zijn gelegen in het geldende bestemmingsplan “Maarssenbroek Werkgebied” en zijn voorzien van de bestemming verkeer. Aanpassingen aan de wegprofielen vinden plaats binnen deze bestemming en de daar geldende regels. Daarnaast voorziet het bestemmingsplan “Ruimtekwartier” in het benodigde kader om de aansluiting van de Maarssenbroeksedijk op de Burgemeester Waverrijnweg te realiseren. In het bestemmingsplan “Ruimtekwartier” worden ook regels en voorwaarden opgenomen voor wat betreft parkeren en de ontsluiting van de woonvlakken.
17
6. Parkeersituatie in het Ruimtekwartier Binnen de deelgebieden worden parkeerplaatsen voorzien voor bewoners en bezoekers. Het Mobiliteitskader Ruimtekwartier (Goudappel, maart 2023) is een nadere uitwerking van hetgeen in Stedenbouwkundig kader & randvoorwaarden is aangegeven, dat het realistisch is om van de in het GVVP-2013 genoemde gemeentelijke parkeernormen af te wijken. Dit document is door het college van B&W vastgesteld en daarmee vigerend beleid voor de ontwikkeling van het Ruimtekwartier. In dit Mobiliteitskader Ruimtekwartier worden voorwaarden nader uitgewerkt om alternatieven voor het gebruik van de auto optimaal te benutten en daarmee een lage en dwingende parkeernorm te hanteren voor de ontwikkeling van het Ruimtekwartier. De auto parkeersituatie is erop gericht om het fietsgebruik te stimuleren en de parkeerfaciliteit per deelgebied te minimaliseren. Er wordt gestuurd op een gereduceerde parkeernorm (het benodigd aantal parkeerplaatsen passend bij het woningaanbod), aansluitend bij de beoogde specifieke doelgroepen en woningtypen en bij de duurzaamheidsambities van het ontwikkelgebied. De woningen worden ontwikkeld voor jonge starters, ouderen en studenten. De verwachting is dat deze doelgroepen vaak een maatschappelijke relatie hebben in de nabijheid van Utrecht.
Het autobezit bij deze doelgroep is relatief laag en het gebruik van alternatieve vormen van transport (fiets, openbaar vervoer) relatief hoog. Verminderd autogebruik en daarmee de genoemde reductie voor de parkeernormering wordt gerealiseerd door een mobiliteitsconcept, dat passend is bij de planontwikkeling en zijn bewoners. Het bevat de volgende maatregelen en voorzieningen: Er wordt voorzien in deelautogebruik en deeltweewielers. Er komt een vorm van parkeerregulering binnen de ontwikkeling, een vorm van betalen voor een parkeerplek (bijvoorbeeld een abonnement), om het bezit van een eigen auto te ontmoedigen. Er worden uitgebreid fietsparkeerplaatsen voorzien, op praktische locaties in de gebouwen (dicht bij de lift). Door het plangebied wordt een langzaam verkeersnetwerk (voor voetgangers en fietsers) aangelegd, dat directe verbindingen biedt naar omliggende gebieden en wegen. De eerder in deze notitie aangegeven wijziging van het wegprofiel van de Maarssenbroeksedijk, met een breed, vrijliggend fietspad aan de zijde van het Ruimtekwartier maakt het fietsgebruik richting winkels en station Maarssen aantrekkelijk. Er komen directe (loop)verbindingen vanuit het ontwikkelgebied naar de bushaltes op de Ruimteweg. De buslijn daar heeft directe verbindingen met station Maarssen enerzijds en bedrijventerrein Lage Weide en station Utrecht Leidse Rijn anderzijds.
Rekening houdend met de passende parkeerbehoefte voor de specifieke doelgroepen en investeringen conform het mobiliteitsconcept, waarbij met name de inzet van deelauto’s van belang is, ontstaat op iedere ontwikkelplot een sluitende parkeerbalans. Dit moet zorgdragen dat er voldoende parkeerplaatsen aanwezig zijn voor de behoeftes en automobilisten met bestemming Ruimtekwartier, zodat deze niet zullen uitwijken naar naastgelegen gebieden om te parkeren (het zogenaamde waterbedeffect). Onderstaande tabel uit het Mobiliteitskader Ruimtekwartier geeft het concluderende overzicht van de parkeerbehoefte vanuit de deelgebieden, afgezet tegen de voorziene hoeveelheid parkeerplaatsen, het totale parkeeraanbod. In de kolom ‘resultaat’ is te zien dat er voldoende parkeerplaatsen voorzien zijn, waarbij het tekort bij Cornerplaza opgevangen kan worden in de parkeervoorziening van de naastgelegen gebouwen van Park Avenue.
18
Het ruimtelijke ontwerp van de omliggende wegen vormt bovendien barrières voor bewoners om daar hun auto te parkeren. Deze barrières zijn de Ruimteweg, de Maarssenbroeksedijk, de bomen en begroeiing en de woningen zelf. Mochten bewoners ondanks deze barrières toch hun auto gratis op het naastgelegen bedrijventerrein of de aangrenzende woonbuurt gaan parkeren en hierdoor parkeeroverlast ontstaan, kan hierop geanticipeerd worden door middel van het instellen van parkeerregulering. Een voorbeeld hiervan is een vergunninghouderszone. De gemeente zal na realisatie van de plannen de parkeersituatie monitoren en aanvullende, passende maatregelen nemen indien er onverhoopt effecten optreden in de naastgelegen wijken. Qua ontwerp en inpassing van de parkeerplaatsen wordt per deelgebied, zoals gespecificeerd in de Ontwikkelkaders Ruimtekwartier (buro MA.AN, april 2023), het parkeren dan wel verdiept, dan wel halfverdiept, dan wel op maaiveld gerealiseerd, maar ten alle tijden zorgvuldig afgedekt en groen ingepast.
19
Bijlage 1: Voorspelde verkeersintensiteiten vanuit de verkeersmodellen
20
Bijlage 2: Plots met verkeersintensiteiten vanuit het StraVecht-verkeersmodel Separaat bijgevoegd pdf-files van plots van het (nieuwe) StraVecht-model: -
Aantal motorvoertuigen per etmaalperiode (24 uur) voor de autonome situatie in toekomstjaar 2030, de situatie zonder ontwikkeling Ruimtekwartier;
-
Aantal motorvoertuigen per etmaalperiode (24 uur) voor de plansituatie in toekomstjaar 2030, de situatie mét ontwikkeling Ruimtekwartier.
21