22. rvs + rbs Vaststellen RES Herijking regio Utrecht.pdf

Definitief voorstel en besluit Met 3 stemmen tegen van de fractie LL

Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 140346 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl info@stichtsevecht.nl

Raadsvoorstel Onderwerp

Organisatie onderdeel

Vaststellen RES Herijking regio Utrecht

Domein Ruimte; Team Ontwikkeling, Economie en Leefomgeving

Begrotingswijziging E-mail opsteller

Nee

Matthijs.vermeulen@stichtsevecht.nl

Datum raadsvergadering 2 juli 2025

Telefoonnummer opsteller 140346

Portefeuillehouder D.R. Polman

Registratie nummer

Aan de gemeenteraad Voorgesteld besluit 1. De Regionale Energie Strategie (RES) Herijking regio Utrecht inclusief bijlagen vaststellen en de RES 1.0 daarmee vervangen, met als belangrijkste uitgangspunten: • De herijking RES beschrijft een feitelijke stand van zaken van de RES afspraken. • Sommige gemeenten zullen hun RES bod niet (geheel) halen om diverse redenen. Het risico bestaat dat de oorspronkelijke ambitie als regio (1,8 TWh) voor 2030 niet gehaald zal worden. • De gemeente Stichtse Vecht houdt zich aan de gemaakte afspraken en blijft zich inzetten voor het realiseren van 0,1 TWh duurzame energieopwekking via zon voor 2030. • Als relevante ontwikkeling wordt de inzet van de provincie op wind in de RES Herijking feitelijk en losstaand van de RES ambitie en afspraken beschreven.

Samenvatting De Regionale Energie Strategie (RES) Herijking regio Utrecht inclusief bijlagen vaststellen en de RES 1.0 daarmee vervangen. RES Herijking is afspraak uit RES 1.0. De RES Herijking biedt handvatten voor een meer integrale benadering van het energiesysteem. RES Herijking bevat maar beperkt echt nieuwe

kaderstelling. Zienswijzen op de concept RES Herijking hebben geleid tot een beperkt aantal wijzigingen. In de RES Herijking worden geen keuzes gemaakt over het windbesluit van de provincie. Dit is en blijft een apart traject, naast de RES.De RES Herijking is een tussenstap in een permanente opgave voor het klimaatbeleid tot 2050. De RES Herijking geeft invulling van onze eigen klimaatambities. De RES Herijking geeft een feitelijke beschrijving van de stand van zaken. Voor de realisatie van het IRP wordt de inhoud van RES betrokken. De RES Herijking biedt duidelijkheid en richting voor stakeholders en bewoners. Realisatie is mede afhankelijk van inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en medeoverheden. Wet- en regelgeving zijn in ontwikkeling.

A Inleiding Aanleiding De Regionale Energie Strategie regio Utrecht (voorheen RES U16) is een samenwerkingsverband van 16 gemeenten, de provincie en 4 waterschappen. Het is één van de dertig energieregio’s in Nederland waarin wordt samengewerkt in de energietransitie en bijgedragen aan het behalen van de eigen en landelijke doelstellingen. In 2021 werd over de Regionale Energie Strategie (RES 1.0) besloten door 16 gemeenten, 4 waterschappen en provincie Utrecht. De deelnemende overheden geven zelf uitvoering aan de RES, met regionaal overleg en ondersteuning. Er zijn geen bevoegdheden overgedragen. De RES 1.0 bevatte naast inhoudelijke kaders ook de afspraak met regelmaat een geactualiseerde versie van de RES aan de volksvertegenwoordigingen voor te leggen. In uitvoering van deze afspraak heeft de Stuurgroep RES voorliggende RES Herijking opgesteld. De RES Herijking is een actualisatie van de RES 1.0 en vervangt deze.

Bevoegdheid Het vaststellen van de RES Herijking is een raadsbevoegdheid vanwege afspraken in de RES 1.0, de kaderstellende inhoud en het regionale karakter van het beleidsstuk.

Afweging scenario’s Nee

Maatschappelijk doel en beoogd effect Met de RES samenwerking beogen we de CO2-uitstoot in de RES regio Utrecht te beperken vanuit de eigen klimaatambities van de deelnemende overheden en bij te dragen aan de landelijke doelstelling van 55% reductie van CO2-uitstoot in 2030 en 95% in 2050. Daarnaast dragen de warmtetransitie en opwek bij aan de toekomstige energievoorziening. De RES Herijking is een actualisatie van de RES 1.0 en vervangt deze.

Eerdere besluitvorming en informatievoorziening De raad heeft in haar vergadering van 1 oktober 2019 besloten deel te nemen aan de Regionale Energie Strategie U16 en de startnotitie vast te stellen. De raad heeft in haar vergadering van 29 september 2020 de lokale opgave voor Stichtse Vecht vastgesteld. Deze houdt in: 0,1 TWh in 2030 en 0,2 TWh in 2040. Gemeente Stichtse Vecht stimuleert met

name zonnepanelen op grootschalige daken en zet daarnaast in op de realisatie van zonnevelden, niet op windenergie. De raad heeft in haar vergadering van 15 december 2020 het beleidsplan Op weg naar nieuwe energie vastgesteld. De raad heeft in haar vergadering van 28 september 2021 de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 van de RES-regio U 16 vastgesteld inclusief de bijlagen 1, 4, 5, 6, 7, 8 en 12 en het college opgedragen hier uitvoering aan te geven in regionaal verband. De raad heeft in haar vergadering van 21 december 2021 de Warmtevisie gemeente Stichtse Vecht vastgesteld. In het beleidsplan is de route uitgezet om ambities voor nieuwe energie te bereiken. De raad heeft in haar vergadering van 9 april 2024 de Strategie Zonnevelden vastgesteld en is geïnformeerd over zon-op-dak en de planMER omtrent windturbines. Het college heeft in haar vergadering van 14 mei 2024 besloten een brief aan Gedeputeerde Staten van Utrecht te versturen waarin gemeente Stichtse Vecht haar bezwaren tegen windturbines nader toelicht en benadrukt dat de gemeente op schema ligt voor haar aandeel in de RES afspraken. Het college heeft in haar vergadering van 21 januari 2025 besloten de samenwerkingsovereenkomst Opwek Energie op Rijksgronden (OER) A2 Noord aan te gaan.

Het college heeft in haar vergadering van 11 februari 2025 besloten een brief aan Provinciale Staten van Utrecht te versturen waarin gemeente Stichtse Vecht haar bezwaren tegen windturbines nader toelicht. Het college heeft in haar vergadering van 18 februari 2025 besloten de Nadere criteria zonnevelden ter peiling naar de raadscommissie te sturen. Het college heeft in haar vergadering van 4 maart 2025 besloten de concept RES Herijking regio Utrecht en bijbehorende planMER ter inzage te leggen. De raad heeft in haar vergadering van 1 april 2025 besloten een zienswijze op de concept RES Herijking vast te stellen. De RES Stuurgroep regio Utrecht heeft in haar vergadering op 24 april 2025 ingestemd met de aanpassingen van de concept RES Herijking , de Nota van Beantwoording zienswijzen en de Reactie advies commissie MER. Daarnaast heeft de stuurgroep ingestemd met het doorgeleiden van de RES Herijking aan alle deelnemende overheden ter besluitvorming. Het college heeft in haar vergadering van 20 mei 2025 besloten de nadere criteria zonnevelden vast te stellen.

Het college heeft in haar vergadering van 20 mei 2025 besloten de RES Herijking inclusief bijlagen voor te leggen aan de raad ter vaststelling.

B Beslispunten, Argumenten en Risico’s Argumenten 1.1 RES Herijking is afspraak uit RES 1.0 De RES Herijking is de uitwerking van de afspraak in de RES 1.0 met regelmaat een geactualiseerde versie om goed zicht te houden op de voortgang, ontwikkelingen en rekening te houden met ruimtelijke opgaven en omstandigheden die de voortgang kunnen beïnvloeden. 1.2 De RES Herijking biedt handvatten voor een meer integrale benadering van het energiesysteem Netcongestie maakt dat de komende jaren de aansluitbaarheid van opwekprojecten beperkt is. De RES Herijking zet in op een meer integrale benadering van het energiesysteem gericht op mogelijkheden voor combinatie met afname. In de warmtetransitie maakt netcongestie het moeilijker de warmtevraag op korte termijn te elektrificeren. We zetten in op het benutten van (boven)lokale duurzame warmtebronnen en kijken we in toenemende mate naar de combinatie van warmteoplossingen, elektriciteitsbehoefte en mogelijkheden voor opslag en opwek van energie. 1.3 RES Herijking bevat maar beperkt echt nieuwe kaderstelling In de RES Herijking wordt richting gegeven aan de regionale samenwerking maar wordt beperkt nieuwe kaderstelling toegevoegd. Met name zijn de besluiten samengebracht die de deelnemende overheden als bevoegd gezag de afgelopen jaren hebben genomen.

Denk aan vergunningverlening van zonnevelden en het afvallen en toevoegen van zoekgebieden. Vaak heeft het bevoegd gezag daarmee al het beleid vastgelegd. In de RES samenwerking zijn geen bevoegdheden overgedragen. 1.4 Zienswijzen op de concept RES Herijking hebben geleid tot een beperkt aantal wijzigingen De wijzigingen beperken zich tot verduidelijkingen, verwijzingen en aanvullende feitelijke beschrijvingen. De concrete wijzigingen zijn in bijlage 3, 4 en 5 van de RES Herijking terug te vinden. De belangrijkste wijzigingen zijn: - De gemeentelijke bijdrage van gemeente Oudewater is verlaagd vanwege het vervallen van windgebied 7. De provincie Utrecht heeft het betreffende windgebied aangewezen voor haar eigen windplannen. - Energieopslagprojecten zijn toegevoegd aan de verkenning van de komende periode onder het hoofdstuk ‘Grootschalige opwek’. - De gedragscode zon op land van Holland Solar is toegevoegd aan de tekst over dubbel ruimtegebruik. - In de RES Herijking is een explicietere verwijzing gemaakt naar de planMER. - In de planMER is per gemeente een verduidelijkende inleiding toegevoegd in het hoofdstuk ‘beschouwing per gemeente’. - In de planMER is bij de effectbeoordeling voor landschappelijke waarden, cultuurhistorische waarden en werelderfgoed een passage toegevoegd dat deze effectafstanden situationeel en gebied specifiek zijn.

1.5

In de RES Herijking worden geen keuzes gemaakt over het windbesluit van de provincie. Dit is en blijft een apart traject, naast de RES. De provincie is het bevoegd gezag voor wind vanaf 5 MW (wordt 15 MW bij inwerkingtreding energiewet). In januari 2024 heeft zij besloten van deze bevoegdheid gebruik te maken met het aanwijzen van zoekgebied 43 in gemeente Stichtse Vecht. In de RES Herijking is dit als actualisatie meegenomen, op eenzelfde wijze als andere besluiten van bevoegde gezagen, om zo een totaalbeeld van de duurzame elektriciteitsopwekking in de regio weer te geven. In de RES Herijking worden geen keuzes gemaakt over dit besluit. 1.6 De RES Herijking is een tussenstap in een permanente opgave voor het klimaatbeleid tot 2050 De RES regio Utrecht maakt onderdeel uit van het Klimaatakkoord, het Nationaal Programma RES en het Nationaal Programma Lokale Warmte. Deze programma’s hebben tot doel bij te dragen aan de landelijke doelstellingen voor CO2-reductie van 95% in 2050. De RES Herijking is een tussenstap in een programma bedoeld om over een lange periode sturing te geven aan de energietransitie. 1.7 De RES Herijking geeft invulling van onze eigen klimaatambities De RES Herijking is onderdeel van onze activiteiten om onze ambitie van 0,1 TWh duurzame energieopwekking via zon in 2030 te realiseren.

Door de uitvoering gedeeltelijk in regionaal verband te doen, kunnen we kennis en kunde van onze partners benutten en afstemmen waar de opgave gemeentegrens overstijgend is. 1.8 De RES Herijking geeft een feitelijke beschrijving van de stand van zaken. In de RES 1.0 spraken we af regionaal 1,8 TWh elektriciteit op te wekken in 2030. Meer dan de helft van de ambitie is gerealiseerd en in de pijplijn. De RES Herijking bevat de onderbouwing voor de realisatie van het resterende deel. 1.9 Voor de realisatie van het IRP wordt de inhoud van RES betrokken. De RES vormt het energiedeel van het Integraal Ruimtelijk Perspectief van de U10. De inhoud van de RES Herijking wordt betrokken bij de verdere adaptieve realisatie van het IRP. 1.10 De RES Herijking biedt duidelijkheid en richting voor stakeholders en bewoners Vaststelling van de RES Herijking biedt duidelijkheid aan inwoners, ontwikkelaars, bedrijven en andere betrokkenen over de koers en verwachtingen op het gebied van het energiesysteem, opwek en warmte.

Risico’s 1.1

Realisatie is mede afhankelijk van inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en medeoverheden. De RES Herijking geeft aan hoe we in de regio samenwerken in de energietransitie. De realisatie van de ambities en doelen blijft echter afhankelijk van het handelen en de keuzes van inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en medeoverheden. Wij stemmen onze aanpak daarop af, bevorderen draagvlak en vragen van medeoverheden om de juiste condities te creëren.

1.2 Wet- en regelgeving zijn in ontwikkeling Nu de problemen in het energiesysteem sterk toenemen is de maatschappelijke sturing op het systeem in beweging. Overheden krijgen en pakken weer meer verantwoordelijkheid in het energiesysteem. Daarbij is ook wet- en regelgeving in ontwikkeling, denk aan de Wet Collectieve Warmte, windnormen of de verdere implementatie van de zonneladder in de provinciale omgevingsverordening. De RES Herijking is opgesteld naar de huidige inzichten maar de uitvoering zal natuurlijk meebewegen met de ontwikkelingen.

1.3 Mogelijke gevolgen bij doorzetten van windplannen Als de provincie Utrecht haar plannen met betrekking tot wind in gemeente Stichtse Vecht doorzet via een ontwerp projectbesluit (ca. medio 2026) en verder, dan is het aan een volgend college en raad om te bezien of en zo ja welke gevolgen dit heeft voor de opstelling van Stichtse Vecht binnen de huidige RES (zoals het wel of niet meetellen in de eigen doelstelling van 0,1 TWh) of eventuele daaropvolgende regionale afspraken over duurzame opwek na 2030.

C Overige aspecten Financieel N.v.t.

Juridisch Onderliggend aan de concept RES Herijking is een plan milieu effecten rapportage uitgevoerd. Het planMER is een bijlage bij de RES Herijking en is als zodanig ook ter inzage gelegd. Het planMER geeft inzicht in de milieueffecten van de 54 zoekgebieden, maar bevat zelf geen besluit of kaderstelling. De RES samenwerking heeft geen juridische status en de RES heeft niet geleid tot verandering van de bevoegdheidsverdeling tussen de verschillende overheidslagen. Zo zijn gemeenten het bevoegd gezag voor zonneparken tot 50 MW en windparken tot 5 MW (15 MW in de nieuwe Energiewet). De governance van de RES is hiermee in lijn en onveranderd ten opzichte van de RES 1.0. Vanaf 1 januari 2026 zullen het Nationaal Programma RES en het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) opgaan in een nieuw te vormen Nationaal Programma Energiesysteem (NP ES). Dit heeft echter geen invloed op de inhoudelijke doelen en ook de structuur met regio’s wordt voortgezet.

Kanttekeningen Geen

Communicatie Het vaststellen van RES Herijking is de basis voor onze projecten op het gebied van opwek van duurzame energie via zon. In extern communicatie over deze projecten verwijzen we naar de RES afspraken. Externe communicatie over het vaststellen van de RES Herijking beperkt zich tot actualisatie van informatie op stichtsevecht.nl

Participatie Bij het opstellen van de RES Herijking is regionale participatie aanvullend geweest op participatie over beleid en projecten door de deelnemende overheden om (verwarring over) dubbele participatie te

voorkomen. Regionaal zijn er verschillende bijeenkomsten georganiseerd voor regionale stakeholders. Bovendien hebben wij de concept RES Herijking en planMER ter inzage gelegd evenals de daaraan voorafgaande Nota Reikwijdte Detailniveau. Inwoners en stakeholders zijn over de RES Herijking geïnformeerd via de gemeentepagina, de website van de provincie en op de website van de RES. Op 24 februari jl. is een bijeenkomst over de concept RES Herijking georganiseerd voor regionale stakeholders.

Vervolg Na besluitvorming in alle 21 parlementen bespreekt de Stuurgroep de uitkomst en bepaalt koers hoe hier gezamenlijk mee om te gaan. U wordt hierover zo spoedig mogelijk geïnformeerd. Na vaststelling zetten wij ons, net als de anderen, in om de benodigde besluiten te nemen en de vergunningen te verlenen om de RES Herijking te realiseren. Zo maken we de eigen en gezamenlijke ambities waar. Regionaal wordt dit ondersteund op basis van het (vigerende) regionaal uitvoeringsprogramma. Uiterlijk in 2029 wordt de parlementen opnieuw een geactualiseerde RES voorgelegd waarin de ontwikkelingen zijn samengebracht en afspraken worden gemaakt over het vervolg.

Bijlagen 1 RES Herijking, inclusief bijlagen De bijlagen bestaan uit de volgende documenten: •

Nota van beantwoording NRD

•

Nota van beantwoording RES Herijking

•

PlanMER RES Herijking

•

Advies commissie MER op PlanMER

•

Reactie advies commissie MER op PlanMER.

20 mei 2025 Burgemeester en wethouders van Stichtse Vecht

Gemeentesecretaris drs. R.C.L. Heijdra

Burgemeester drs. A.J.H.T.H. Reinders

Raadsbesluit Onderwerp Vaststellen RES Herijking regio Utrecht

Begrotingswijziging Nee

Datum raadsvergadering 2 juli 2025 De raad van de gemeente Stichtse Vecht, gelet op: -

het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 mei 2025; de bespreking in de commissie Fysiek Domein van 3 juni 2025;

Besluit 1. De Regionale Energie Strategie (RES) Herijking regio Utrecht inclusief bijlagen vaststellen en de RES 1.0 daarmee vervangen, met als belangrijkste uitgangspunten: · De herijking RES beschrijft een feitelijke stand van zaken van de RES afspraken. · Sommige gemeenten zullen hun RES bod niet (geheel) halen om diverse redenen. Het risico bestaat dat de oorspronkelijke ambitie als regio (1,8 TWh) voor 2030 niet gehaald zal worden. · De gemeente Stichtse Vecht houdt zich aan de gemaakte afspraken en blijft zich inzetten voor het realiseren van 0,1 TWh duurzame energieopwekking via zon voor 2030. · Als relevante ontwikkeling wordt de inzet van de provincie op wind in de RES Herijking feitelijk en losstaand van de RES ambitie en afspraken beschreven.

2 juli 2025

Griffier B. Espeldoorn-Bloemendal

Pagina 1 van 1

Voorzitter drs. A.J.H.T.H. Reinders