2022.05.30 Uitvoeringsplan NPO Stichtse Vecht.pdf

Gemeentelijk Uitvoeringsplan NPO middelen Gemeente Stichtse Vecht

2021 - 2024

Inhoudsopgave Inleiding Het Nationaal Programma Onderwijs Gemeente Stichtse Vecht Leeswijzer

3

Hoofdstuk 1. Situatie in Stichtse Vecht Leervertragingen Sociaal-emotionele achterstanden Beweegachterstanden Kansenongelijkheid Data-analyse

4

Hoofdstuk 2. Proces NPO Ontwikkelgroep Schoolscans en opleggers Brainstorm met beleidsadviseurs van de gemeente Stichtse Vecht Input en aanbod gesprekken met lokale partners Denktank

6

Hoofdstuk 3. Wat doen de scholen? Schoolscans Wat doen de scholen? Waar kan de gemeente of andere partij op aanvullen? Thuiszitters

7

Hoofdstuk 4. Gemeentelijk uitvoeringsplan Uitgangspunten aanbod Vast aanbod Kapstok Keuzebudget 4.1 Zorg op of via school 4.2 Talentontwikkeling 4.3 Taalondersteuning

8

Hoofdstuk 5. Verdeling van de middelen Verdeling van de middelen 5.1 Stappenplan financiën

12

Hoofdstuk 6. Uitvoering, monitoring en borging Uitvoering Monitoring Rapportage

14

Bijlage 1. Data-analyse Stichtse Vecht Bijlage 2. Brochure

16 19

2

Inleiding Het Nationaal Programma Onderwijs Het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is bedoeld voor herstel en ontwikkeling van het onderwijs tijdens en na corona. Hiervoor zijn vanuit het Rijk middelen beschikbaar gesteld. Een deel van de middelen wordt direct uitgekeerd aan scholen, een ander deel wordt uitgekeerd aan gemeenten. Het gemeentelijk deel leent zich om schaalvoordeel te kunnen creëren door aanbod centraal te regelen en om te kunnen profiteren van bestaande contacten met partijen die aanbod aanbieden. Daarnaast richt de gemeente zich voornamelijk op maatregelen om de vaardigheden van leerlingen op sociaal en emotioneel vlak te helpen stimuleren. Dit in aanvulling op en ter ondersteuning van de middelen die de scholen zelf krijgen, waarbij de scholen zich veelal meer op cognitief en executief vlak richten.

Gemeente Stichtse Vecht De gemeente Stichtse Vecht ontvangt voor drie schooljaren in totaal € 1.181.974,00 aan NPO middelen. De Rijksoverheid heeft een aantal bestedingsdoelen benoemd van maatregelen die gefinancierd kunnen worden met de NPO middelen.

❑ Maatregelen gericht op het bereiken en betrekken van (dreigende) thuiszitters bij de aanpak van het inlopen van vertragingen als gevolg van corona, zowel thuiszitters met (langdurig) relatief verzuim als de groep thuiszitters met absoluut verzuim. Daarnaast zijn kosten voor tijdelijke extra huur van bestaande voorzieningen (huisvesting) en de kosten voor ambtelijke capaciteit van de gemeente (totale werkgeverslasten) of de inkoop van expertise voor het NPO ook besteedbare doelen van de NPO middelen. Leeswijzer In dit gemeentelijk uitvoeringsplan geeft de gemeente Stichtse Vecht weer hoe de NPO middelen ingezet gaan worden. In hoofdstuk 1 wordt eerst de situatie in de gemeente Stichtse Vecht besproken. In hoofdstuk 2 wordt het proces van de totstandkoming van dit uitvoeringsplan uitgelegd. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 gekeken naar de plannen van de scholen en de kansen die zij daarin nog zien voor de gemeente. In hoofdstuk 4 komt het gemeentelijk uitvoeringsplan aan bod, met daaraan gekoppeld in hoofdstuk 5 de financiën. Tot slot wordt in hoofdstuk 6 ingegaan op de uitvoering, monitoring en borging.

❑ Het tegengaan van corona gerelateerde vertragingen bij kinderen in de voorschoolse periode, op het PO of VO of met bovenschoolse maatregelen; ❑ Vertragingen op sociaal en emotioneel vlak in te halen met maatregelen gericht op zorg en welzijn op school; ❑ De lokale samenwerking tussen partijen bevorderen of het bevorderen van integrale ondersteuning van jongeren op sociaal, emotioneel, executief en cognitief vlak; 3

Hoofdstuk 1. Situatie in Stichtse Vecht 1/2

Het beeld in Stichtse Vecht wijkt niet veel af van het landelijk beeld. De impact van corona, en vooral ook de maatregelen van de afgelopen periode, is groot. Tussen maart 2020 en januari 2022 zijn voorzieningen voor voorschoolse educatie, het primair onderwijs (PO), voortgezet onderwijs (VO), middelbaar en hoger (beroeps)onderwijs deels dicht geweest. Ook de sport-, cultuur- en kunstsector zijn periodes gesloten geweest. Deze sluitingen hebben gezorgd voor een onderbreking in het reguliere leef- en leeraanbod voor kinderen en jongeren in de gemeente Stichtse Vecht. Leervertragingen Deze onderbreking heeft geleid tot vertragingen in de ontwikkeling van kinderen en jongeren. Landelijk onderzoek van het NCJ laat zien dat schoolresultaten onder de gevolgen van corona hebben geleden, vooral bij leerlingen en gezinnen die al kwetsbaar waren. In het PO lijkt er vertraging in de leergroei te zijn ontstaan op de primaire vakken, zoals rekenen en spelling. Op het VO gaat het vooral om de executieve vakken. Mede door de inzet van scholen op het inhalen van de achterstanden en door aangepaste richtlijnen, zijn er uiteindelijk juist minder leerlingen blijven zitten en meer leerlingen geslaagd in vergelijking met voor de coronapandemie.

De mate waarin achterstanden of vertragingen op rekenen, begrijpend of technisch lezen zijn opgelopen, verschilt per school, per groep en per individueel kind. Na de zomer van 2020 werd er door de scholen meer aandacht besteed aan rekenen, spelling en interpunctie, begrijpend lezen en sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen. Hierdoor was er minder ruimte voor persoonsvormende activiteiten en praktijkvakken. Dit beeld is ook bevestigd door de scholen in Stichtse Vecht, zij gaven aan weinig tijd gehad te hebben voor talentontwikkeling bij de leerlingen.

Sociaal-emotionele achterstanden Naast leervertragingen is er ook aandacht voor achterstanden op de sociaal-emotionele en sociaalmaatschappelijke ontwikkeling en op het welbevinden van kinderen en jongeren. Uit landelijk onderzoek blijkt dat vooral oudere kinderen en jongeren zich minder goed voelen door en sinds corona. Mentale klachten lijken in de coronapandemie vooral te zijn verergerd bij jongeren met al bestaande mentale problemen. Recente data over welbevinden van kinderen en leerlingen in de gemeente Stichtse Vecht zijn er niet. Uit data van de GGD-monitor blijkt dat het verzuim onder de kinderen en jongeren in Stichtse Vecht stijgt. Dit beeld wordt ook herkend door de scholen. Scholen benoemen hierbij ook nog dat zij zien dat dit veelal hoogbegaafde leerlingen zijn. De Praktijkondersteuner huisarts (POH) Jeugd binnen de gemeente Stichtse Vecht ziet het aantal oudere kinderen met depressieve klachten ook stijgen. Beweegachterstanden Ook blijkt uit de landelijke onderzoeken dat kinderen en jongeren minder bewegen, mogelijk ongezonder eten en vaker achter een beeldscherm zitten. Er zijn signalen dat vooral kinderen die al overgewicht hadden in de coronapandemie zijn aangekomen. Het minder bewegen hangt samen met het sluiten van sportverenigingen, maar ook met minder mogelijkheden voor andere activiteiten in de vrije tijd.

Het beeldschermgebruik is vooral toegenomen door het thuisonderwijs en het gebrek aan activiteiten buitenshuis. Scholen bevestigen dit beeld ook en willen graag meer aandacht voor bewegend leren.

4

Hoofdstuk 1. Situatie in Stichtse Vecht 2/2

Kansenongelijkheid Corona is ook van invloed geweest op de kansenongelijkheid. Zo kon een deel van de leerlingen minder goed leren door het thuisonderwijs en leidde het wegvallen van de eindtoets in 2020 tot relatief lagere schooladviezen voor leerlingen met een lage sociaal economische status. Het CBS maakt elk jaar een inschatting van het risico op onderwijsachterstanden per gemeente. Het gemiddelde risico op een onderwijsachterstand in de gehele gemeente Stichtse Vecht (10%) ligt onder het landelijk gemiddelde (15%). Wel laat deze data zien dat het risico op een onderwijsachterstand voor zowel basisschoolleerlingen als peuters het grootst is in de wijken Maarssenbroek, Maarssen en Breukelen. Het is afwachten hoe de ongelijkheid tussen kinderen en jongeren zich na de coronapandemie verder zal ontwikkelen. Er zijn landelijke zorgen over de effecten van het sluiten van de scholen op de lange termijn. Data-analyse Om een beeld te geven van relevante ontwikkelingen binnen de gemeente Stichtse Vecht binnen het kader van het NPO is een data-analyse (bijlage 1) uitgevoerd. Deze analyse bevat informatie over een aantal indicatoren, zoals de spreiding van doelgroep leerlingen in wijken en scholen en vve-locaties. Daarnaast bevat de analyse ook informatie over verzuim, gezondheid, arbeid en jeugdhulp.

5

Hoofdstuk 2. Proces De totstandkoming van het gemeentelijk uitvoeringsplan NPO middelen is in co-creatie met diverse partijen gebeurd. In het plaatje hiernaast wordt het proces getoond. Hieronder worden de verschillende gremia of stappen toegelicht. NPO Ontwikkelgroep De NPO Ontwikkelgroep bestaat uit een vertegenwoordiging van de gemeente, schoolbesturen, samenwerkingsverbanden en kinderopvang. De NPO ontwikkelgroep heeft periodiek meegedacht en gaf kritische feedback op de stappen die gezet zijn. Schoolscans en opleggers Door middel van schoolscans en opleggers is input aan de scholen gevraagd met betrekking tot hun eigen plannen en de kansen die ze zien voor de inzet vanuit de gemeente.

Brainstorm met beleidsadviseurs van de gemeente Stichtse Vecht Het gemeentelijk uitvoeringsplan NPO middelen heeft veel raakvlakken met andere terreinen. Denk hierbij aan corona-interventies, de lokale herstelagenda, preventie- en sportakkoord, ander onderwijsbeleid etc. Het is belangrijk dat het aanvullend en niet overlappend is. De brainstorm met de beleidsadviseurs van de gemeente Stichtse Vecht hebben hieraan bijgedragen. Denktank Samen met scholen, kinderopvang en lokale partners zijn in denktanks de drie verschillende thema’s verder uitgewerkt tot concrete wensen betreffende aanbod. Input en aanbod gesprekken met lokale partners Aan lokale partners hebben we input gevraagd voor het aanbod aansluitend op de wensen vanuit het onderwijs. Ook zijn gesprekken gevoerd welke rol zij mogelijk kunnen spelen in het ontwikkelen of het aanbieden van het gewenste aanbod.

6

Hoofdstuk 3. Wat doen de scholen? Schoolscans In de zomer van 2021 is aan alle scholen gevraagd om de schoolplannen aan de gemeente toe te sturen met een oplegger. Hier kon de gemeente een rode draad uit halen voor het gemeentelijk uitvoeringsplan. Zo is er aangesloten bij datgene dat de scholen gaan uitvoeren. In deze oplegger werden drie vragen gesteld aan de scholen: 1. Wat signaleer je? 2. Wat ga je doen in het kader van NPO? 3. Waar denk je dat de gemeente of andere partijen op kunnen aanvullen? Wat doen de scholen? Uit de opleggers, schoolscans en gesprekken blijkt dat de scholen in het PO en VO in Stichtse Vecht middelen inzetten op een legio van terreinen. Er zit overlap tussen de interventies, maar er zijn ook zeker verschillen in hoe de scholen de vertragingen tegen willen gaan en duurzame ontwikkeling willen bevorderen. Op hoofdlijnen zetten de scholen in Stichtse Vecht in het kader van het NPO in op: ❑ Uitbreiding van het onderwijs; ❑ Instructie in kleine groepen; ❑ Technieken van begrijpend lezen; ❑ Sportieve activiteiten; ❑ Metacognitie en zelfregulerend leren; ❑ Onderwijsassistent.

Waar kan de gemeente of andere partij op aanvullen? Volgens de scholen en de NPO ontwikkelgroep kan de gemeente of een andere partij aanvullen op de volgende onderwerpen: ❑ Inzet schoolmaatschappelijk werk; ❑ Inzet op sportieve activiteiten; ❑ Inzet op culturele/creatieve activiteiten; ❑ Voorlichting op verschillende thema’s (bijv. opvoeden); ❑ Taalondersteuning (NT2 of algemeen taalpakket); ❑ Jeugdhulp (kortere wachtlijsten, schoolcoaches). Thuiszitters In de schoolscans vanuit de scholen kwam geen input terug over thuiszitters. In de uitwerking van het NPO door het Rijk is de doelgroep thuiszitters wel benoemd als belangrijk aandachtspunt. Daarom is er een extra denktank sessie geweest om dit goed met elkaar door te spreken. Hieruit is gebleken dat in Stichtse Vecht in vergelijking met andere regio’s weinig thuiszitters zijn, maar de duur van thuiszitten is relatief lang. De problematiek lijkt niet per se verergerd door corona, maar is wel zichtbaarder geworden. Bij de scholen is weinig behoefte uitgesproken om de tijdelijke NPO middelen in te zetten voor deze problematiek. Er is wel behoefte aan een training voor mentoren in het VO om potentiële thuiszitters eerder te signaleren en aan kennisdeling van het Thuiszittersteam. Dit is opgenomen in het keuzeaanbod (zie bijlage 2).

7

Hoofdstuk 4. Gemeentelijk uitvoeringsplan Uitgangspunten aanbod Bij het ontwikkelen van het aanbod zijn aandachtspunten waar het aanbod aan moet voldoen meegegeven. De volgende uitgangspunten zijn vastgesteld door de gemeente op basis van alle opgehaalde input vanuit de scholen en samenwerkingsverbanden en aansluitend op huidig beleid: ❑ Bestaand aanbod intensiveren in plaats van nieuwe dingen ‘bedenken’; ❑ Samenwerken met bestaande partners; ❑ Balans tussen urgentie en duurzame inzet van tijdelijke middelen (bv. train de trainer); ❑ Waar relevant inzet op preventieve activiteiten; ❑ Prijs-kwaliteit verhouding (zoveel mogelijk leerlingen profiteren van het aanbod); ❑ De gemeente richt zich voornamelijk op maatregelen om de vaardigheden van leerlingen op sociaal en emotioneel vlak te helpen stimuleren; ❑ Geen extra druk op leraren (gebrek aan personeel); ❑ Schakelmoment PO/VO. Tevens is er gekozen om een bedrag te reserveren voor projectleiding, monitoring en onvoorziene kosten. Vast aanbod Vanuit de input van alle betrokkenen zijn drie activiteiten gekomen die voor alle scholen zullen starten of al gestart zijn, het zogenoemde vast aanbod. Het zijn activiteiten die van belang zijn voor alle scholen. Het gaat hierbij om:

❑ Jongerencoach (VO); ❑ Uitbreiding Praktijkondersteuner Huisarts-jeugd (VO en PO); ❑ Pedagogische ondersteuning op alle (achterstand)scholen (PO); ❑ MQ Scan (PO).

Kapstok Om meer structuur aan te brengen in de richting die we in willen zetten met de NPO middelen is er op basis van alle opgehaalde input een kapstok ontwikkeld. De kapstok bestaat uit drie pijlers en deze worden in de volgende paragrafen toegelicht. 1. Zorg op of via school; 2. Talentontwikkeling; 3. Taalondersteuning. Keuzebudget De wensen van de scholen lopen uiteen en het belang van maatwerk is vaak genoemd. Daarom is gekozen om het grootste gedeelte van de NPO middelen te besteden middels een keuzebudget voor alle scholen. Op deze manier kan elke school goed aansluiten op de specifieke problematiek van de school en op de besteding van hun eigen NPO middelen. Op basis van de drie pijlers is aanbod ontwikkeld en hierover zijn afspraken gemaakt met de aanbieders. Dit aanbod is verzameld in een brochure (bijlage 3). Elke school ontvangt deze brochure en kan op twee momenten kiezen welk aanbod ze hieruit willen afnemen. 8

4.1 Zorg op of via school Onderbouwing Mede als gevolg van de coronacrisis zijn welzijn, motivatie/concentratie, binding en de ontwikkelingen van sociaal-emotionele vaardigheden van leerlingen in toenemende mate gedaald. Ook zijn er signalen geuit met betrekking tot ouderbetrokkenheid. Daarnaast vragen wachtlijsten voor gezinnen vanuit jeugdhulp om aandacht. Behoefte Met het aanbod hopen we te bereiken dat welzijn, motivatie/concentratie en binding van leerlingen toeneemt en dat zij stappen maken in het verbeteren van hun sociaalemotionele vaardigheden (om daarmee de negatieve gevolgen van corona tegen te gaan). Daarnaast beogen we met het aanbod te bereiken dat ouderbetrokkenheid versterkt wordt, aangezien dit voor zowel ouders, leerlingen en leraren positief effect heeft.

Aanbod ▪ Training voor kinderen van gescheiden ouders (PO/VO) ▪ Diverse weerbaarheidstrainingen (PO) ▪ Grip op je leven (VO) ▪ Meidengroep (VO) ▪ Talentlab (PO) ▪ Training SOVA (VO) ▪ Training groepsdynamiek in de klas (PO/VO) ▪ Training stress & coping (PO) ▪ Pedagogisch Bureau (PO) ▪ Opvoedondersteuning: workshops Ouders Lokaal & Luister Lokaal (PO/VO; gratis)

Beoogde doelen ❑ Sociaal-emotionele vaardigheden en welbevinden van leerlingen versterken; ❑ Ouderbetrokkenheid vergroten; ❑ Jeugdhulp en school verbinden (schoolcoaches, SMW).

9

4.2 Talentontwikkeling Onderbouwing Tijdens de coronacrisis hebben bepaalde aspecten van het onderwijs minder aandacht gekregen wegens de focus op leerachterstanden, waaronder sport, spel & bewegen (motorische ontwikkeling), cultuur & creativiteit en persoonlijke ontwikkeling. Ook zijn er signalen geuit dat speeltoestellen/ speelaanbod in de buitenruimte aandacht behoeven. Na overleg met o.a. de NPO Ontwikkelgroep is echter besloten dat dit buiten de scope van de NPO middelen valt. Behoefte Met het aanbod hopen we te bereiken dat achterstanden op het gebied van sport, spel en bewegen (motorische ontwikkeling), op het gebied van cultuur en creativiteit en op het gebied van persoonlijke ontwikkeling afnemen.

Aanbod ▪ Kunstimpuls in de klas (PO/VO) ▪ Bewegend leren – Beweegtrap (PO) ▪ Bewegend leren – Beweeg Wijs (PO) ▪ Bewegend leren – Bewegend rekenen (PO) ▪ Bewegend leren – Sportief Leren (online) (PO) ▪ Bewegend leren – De Gamer (PO) ▪ Bewegend leren op school – Move Lab (PO) ▪ Wereldmuziek (PO) ▪ Sport- en spelvoorzieningen op het schoolplein (VO) ▪ Inspiratieavonden (VO)

Beoogde doelen ❑ Meer aandacht voor motorische ontwikkeling door aanbod sport, spel en bewegen binnen en buiten school te vergroten; ❑ Meer aandacht voor cultuur en creativiteit door aanbod culturele/creatieve activiteiten binnen en buiten school te vergroten; ❑ Persoonlijke ontwikkeling stimuleren door het aanbieden van activiteiten gericht op talentonwikkeling, vakinhoudelijke verdieping en/of verbreding en persoonlijke groei (zelfredzaamheid, weerbaarheid, empowerment).

10

4.3 Taalondersteuning Onderbouwing Er worden achterstanden geconstateerd op leesvaardigheden (o.a. begrijpend- en technisch lezen) en in taalondersteuning van NT2 kinderen. Behoefte Met het aanbod beogen we te realiseren dat leesvaardigheden en taalondersteuning van leerlingen (waarbij deze nu onderontwikkeld zijn als gevolg van corona) verbeteren. We kijken daarnaast in het bijzonder naar twee verschillende doelgroepen: 1. NT2 kinderen. Het gaat hierbij om zowel kinderen in het primair onderwijs en het betrekken van hun ouders als leerlingen op het voortgezet onderwijs (denk aan huiswerkbegeleiding). 2. Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) kinderen. Beoogde doelen ❑ Leesvaardigheden van leerlingen vergroten door meer leesaanbod aan te bieden; ❑ (Taal)ondersteuning aan NT2 kinderen en hun gezinnen aanbieden; ❑ VVE aanbod intensiveren en meer aandacht voor de overgang tussen kinderopvang en peuterklassen.

Aanbod ▪ Bewegend taal leren – Co-teaching muziek en taal (PO; groep 1 t/m 4) ▪ Cursus Taal & Basisschool (PO) ▪ Kennisdeling taal (PO/VO) ▪ De Bibliotheek op school (PO) ▪ Huiswerkcoaching (VO) ▪ LOGO 3000 (PO) ▪ Mama lokaal (PO; gratis) ▪ Oud geleerd is jong gedaan (e-learning) (PO; gratis) ▪ Pilot Bewegen en Taal (PO; gratis)

Overig: aanbod thuiszitters ▪ Kennisdeling thuiszitters (PO/VO) ▪ Workshop M@ZL (VO)

11

Hoofdstuk 5. Verdeling van de middelen Verdeling van de middelen De gemeente Stichtse Vecht ontvangt in totaal € 1.181.974,00 aan NPO middelen. Om deze middelen goed te kunnen verdelen heeft de gemeente Stichtse Vecht in samenspraak met de NPO Ontwikkelgroep een stappenplan opgesteld (zie pagina 13 voor visuele weergave van het stappenplan). Stap 1. Totaal budget NPO middelen In totaal is er € 1.181.974,00 voor de gemeente Stichtse Vecht beschikbaar.

Stap 2. Vast aanbod + pot onvoorzien Gezamenlijk is besloten welk vast aanbod voor alle (achterstands)scholen ingezet moet worden. Deze kosten worden van het totaal bedrag afgehaald. Daarnaast zijn er kosten geraamd voor de inhuur van projectleiding, monitoring en onvoorzien. Ook deze bedragen gaan van het totaal budget af. Als een school ervoor kiest om het vast aanbod niet af te nemen, dan komt dat bedrag niet bovenop het keuzebudget. Stap 3. Keuzebudget Het budget dat over is nadat het vaste aanbod eraf is gehaald, wordt gedeeld door het totaal aantal leerlingen in Stichtse Vecht. Er komt dan een budget per leerling uit. Elke school krijgt een keuzebudget gebaseerd op het aantal leerlingen. Het keuzebudget per school is opgenomen in bijlage 2.

Stap 1

Totaal budget NPO middelen

Gemeente Stichtse Vecht

€ 1.181.974,00

Stap 2.

Vast aanbod + pot onvoorzien

Uitbreiding POH-jeugd

€ 90.000,00

Jongerencoach VO

€ 145.860,00

Pedagogische ondersteuning PO

€ 100.000,00

MQ Scan PO

€ 19.000,00

Monitoring/ onvoorzien

€ 100.000,00

Inhuur projectleiding

€ 37.840,00

Totaal

€ 493.734,00

Stap 3

Keuzebudget

Keuzebudget

€ 689.274,00

12

5.1 Stappenplan financiën Stap 1. totaal budget van NPO middelen

Stap 2. - vast aanbod + pot onvoorzien

Stap 3. = bedrag wat over is

€ 1.181.974,00

Aanbod wat we met elkaar besluiten dat voor alle (achterstands)scholen ingezet moet worden

Voor het optionele aanbod wordt onderzocht hoe zo veel mogelijk schaalvoordeel gecreëerd kan worden door de gemeente om het aanbod zo voordelig mogelijk te kunnen aanbieden aan de scholen.

Van dit keuzebudget mag elke school zelf kiezen welk aanbod van pijler 1, 2 en/of 3 ze willen inkopen, afhankelijk van waar behoefte aan is op school. verdeeld over alle PO en VO scholen o.b.v. leerlingaantal

13

Hoofdstuk 6. Uitvoering en monitoring 1/2

Uitvoering Scholen kunnen met hun keuzebudget aanbod kiezen dat onder de drie pijlers is verzameld. Hiervoor zijn afspraken gemaakt met alle deelnemende aanbieders. Elke school ontvangt een brochure (zie bijlage 3) en kan hieruit het gewenste aanbod kiezen. Scholen kunnen op twee momenten aanbod kiezen: ❑ In juni 2022 kiezen zij het gewenste aanbod voor schooljaar 2022-2023; ❑ In juni 2023 kiezen zij het gewenste aanbod voor schooljaar 2023-2024. Dit proces verloopt als volgt: 1. Scholen geven hun keuze door via een aanvraagformulier; 2. De aanvraag komt binnen bij het subsidiebureau, waar deze wordt getoetst op volledigheid; 3. De aanvraag wordt tevens inhoudelijk getoetst door de gemeente; 4. De gemeente keurt de aanvraag goed middels een formulier (of neemt contact op met de school indien bepaalde zaken onjuist of onvolledig zijn); 5. Het subsidiebureau maakt een beschikking en keert de subsidie uit; 6. Scholen kopen met deze subsidie bij de betreffende aanbieder het afgesproken aanbod in; 7. Scholen geven aan het eind van het schooljaar aan of het aanbod inderdaad is afgenomen en zo ja, wanneer de betaling en de activiteit hebben plaatsgevonden. NB. De NPO middelen kunnen tot schooljaar 2024-2025 rechtmatig worden uitgeven. De looptijd van de brochure is voor nu tot en met schooljaar 2023-2024.

Hier is voor gekozen om een tijdsbuffer te creëren (bijvoorbeeld om vertragingen in het realiseren van aanbod op te vangen) en om ruimte in te richten om in de toekomst te kunnen inspelen op belangrijke signalen naar aanleiding van monitoring.

Gedurende het schooljaar 2022-2023 blijft er vanuit de gemeente een contactpersoon beschikbaar voor eventuele vragen van scholen of aanbieders. De NPO brochure is voor zowel de gemeente, aanbieders en scholen nieuw. Eventuele opstartproblemen kunnen op deze manier snel ondervangen worden. Tevens wordt vanuit deze contactpersoon actief contact gehouden met aanbieders en scholen ten behoeve van monitoring en om waar nodig snel te kunnen bijsturen. Monitoring Monitoring kan op diverse manieren worden vormgegeven, zowel op kwalitatieve en kwantitatieve wijze. Na gesprekken met de NPO Ontwikkelgroep en externe deskundigen is een effectenmonitor ten zeerste afgeraden. Dit in verband met moeilijk aantoonbare causaliteit en hoge verantwoordingslast voor scholen. Belangrijkste doel van de monitoring is iets te kunnen zeggen over veranderingen van het welzijn van de leerlingen in Stichtse Vecht (al dan niet positief beïnvloed ten gevolgen van de NPO middelen). Uitgangspunten hierbij zijn dat scholen enerzijds zoveel mogelijk ontzorgd dienen te worden (dus geen uitgebreide, omvangrijke rapportageplicht) en dat anderzijds ‘nieuwe’ interventies goed in de gaten gehouden worden om te kunnen bekijken of deze wellicht blijvende waarde hebben. Tevens is het van grote waarde voor scholen om van elkaar te leren, positieve ervaringen te delen en elkaar te inspireren.

Er zijn een aantal kwalitatieve en kwantitatieve monitoringsopties die geschikt lijken, een aantal ‘knoppen’ om aan te draaien. De exacte frequentie en invulling daarvan, met andere woorden, het draaien aan de knoppen, gebeurt later in overleg met de gemeente en afgevaardigden uit de NPO Ontwikkelgroep. 14

Hoofdstuk 6. Uitvoering en monitoring 2/2

Het gaat om de volgende vier knoppen: ❑ 1. Keuze voor aanbod; ❑ 2. Openbare kwantitatieve schoolcijfers; ❑ 3. Open gesprekken met aanbieders; ❑ 4. Open gesprekken met scholen. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de data van de tweede knop (openbare kwantitatieve schoolcijfers) niet te herleiden is naar NPO middelen, maar ook beïnvloed kan zijn door andere zaken die bij hebben gedragen aan betere prestaties en hoger welzijn. Rapportage De informatie die voortkomt uit de monitoring kan op verschillende manierenen richting verschillende doelgroepen gecommuniceerd worden. Dit wordt eveneens afgestemd met de gemeente en afgevaardigden uit de NPO Ontwikkelgroep. Voorbeelden zijn: ❑ Een korte nieuwsbrief (eens per kwartaal/semester), met updates, leuke voorbeelden en ervaringen van interventies op scholen; ❑ Een halfjaarlijkse rapportage met input van de scholen en aanbieders (kwantitatief en inhoudelijk) en van de gemeente (financieel); ❑ Specifieke projecten intensief volgen omdat ze inhoudelijk interessant zijn voor de toekomst en hierover meer uitgebreid rapporteren; ❑ Monitoring voor de verantwoording aan het Rijk (verplicht).

15

Bijlage 1. Data-analyse Stichtse Vecht 1/3

Om een beeld te geven van relevante ontwikkelingen binnen de gemeente Stichtse Vecht binnen het kader van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) bevat dit document informatie over een aantal indicatoren, zoals de spreiding van doelgroepleerlingen in wijken, scholen en vve-locaties. Daarnaast bevat dit document ook informatie over verzuim, gezondheid, arbeid en jeugdhulp. De indicatoren die hier gepresenteerd worden, kunnen gebruikt worden om het effect van de inzet vanuit NP Onderwijs te volgen. In de tabel hieronder staan de indicatoren weergegeven. Indicatoren inlopen coronavertragingen en NPO 1. Aantal indicaties en bereik (vve) 2. Concentratie van doelgroepkinderen (landelijke definitie) in wijken (vve en po) 3. Verzuim 4 – 12 4. Verzuim 12 – 23 (vo, mbo) 5. Kinderen met jeugdhulp 6. Somberheid, angst, eenzaamheid/gevoelens afgelopen 3 maanden

Indicatoren 1 en 2: Kinderen met een risico op een onderwijsachterstand Corona is van invloed geweest op kansenongelijkheid. In de praktijk blijken kinderen met gelijke talenten zich ongelijk te ontwikkelen. Verschillen tussen leerlingen met gelijke intelligentie kunnen worden verklaard door verschillen in de thuissituatie en de scholen die ze bezoeken, zo liet het CBS eerder zien(1). Op basis van gegevens die het CBS beheert(2), maakt het CBS een inschatting van het risico op onderwijsachterstanden. Kinderen die naar verwachting (indien we er niks aan doen) lager zullen presteren dan mag worden verwacht op basis van hun aangeboren talent worden aangemerkt als leerlingen met risico op onbenut potentieel of leerlingen met tegenwind. In dit document gebruiken we de meer ingeburgerde term doelgroepkind of -leerling. Van de 1030 peuters uit Stichtse Vecht, valt in 2020 9 procent binnen de landelijke doelgroep (95). Van de 5795 basisschoolleerlingen in Stichtse Vecht, valt in 2020 10 procent binnen de landelijke doelgroep (575). De concentratie van doelgroepkinderen voor zowel VE als PO is in figuur 1 op de volgende pagina te zien.

Het grootste aandeel doelgroepkinderen (in vergelijking met niet-doelgroepkinderen) in de basisschoolleeftijd is te vinden in de wijken Maarssenbroek (16%) en Tienhoven (14%); ook in de peuterleeftijd bevinden zich hier voornamelijk leerlingen met een risico op een onderwijsachterstand.

16

Bijlage 1. Data-analyse Stichtse Vecht 2/3

Doelgroep VVE Gemeenten mogen zelf hun doelgroepdefinitie bepalen die vaststelt welke kinderen in aanmerking komen voor voorschoolse educatie. In Stichtse Vecht wordt een brede doelgroepdefinitie gehanteerd te weten: 1. Kinderen met laagopgeleide ouders en / of 2. Kinderen van wie de thuistaal niet Nederlands is (land van herkomst niet Nederland) en / of 3. Kinderen met (een risico op) een aantoonbare taal- of ontwikkelingsachterstand en / of 4. Kinderen uit gezin dat gebruik maakt van schuldsanering of een U-Pas.

Op basis van deze doelgroepdefinitie waren er in 2021 X peuters met een indicatie voor voorschoolse educatie. Indicatoren 3 en 4: Verzuim Onder 13 tot 17-jarigen ligt het percentage verzuim door ziekte in de laatste vier weken op 44% in 2019. Dit is een stijging ten opzichte van 2011: toen lag dit percentage nog op 41%. Voor dezelfde leeftijdsgroep is ook een stijging te zien in het percentage spijbelaars in de laatste vier weken: waar dit in 2011 nog 13% van de jongeren betrof, is dit aandeel in 2019 16%. Tabel 1 op de volgende pagina geeft een beeld van het verzuim o.b.v. het aandeel vroegtijdig schoolverlaters (vsv’ers) in de gemeente Stichtse Vecht, afgezet tegen de landelijke cijfers.

17

Bijlage 1. Data-analyse Stichtse Vecht 3/3

Te zien is dat, terwijl het aantal inwoners in Stichtse Vecht licht is gedaald, het percentage vroegtijdig schoolverlaters licht is gestegen in 2019-2020 (vergeleken met het vorige cohort). In de landelijke cijfers zien we juist een lichte daling.

Een thuiszitter is een leerplichtige jongere tussen de 5 en 16 jaar of een jongere van 16 of 17 jaar die geen diploma op Havo of MBO 2 niveau of hoger heeft kwalificatieplicht die ingeschreven staat op een school en zonder geldige reden meer dan 4 weken verzuimt.

In Nederland word je gezien als een voortijdig schoolverlater wanneer je niet in het bezit bent van een startkwalificatie. Een startkwalificatie houdt een diploma in op minimaal havo, vwo of mbo 2 niveau. Dit wordt gezien als een minimale ontwikkeling die een jongere moet hebben om te kunnen functioneren op de arbeidsmarkt.

Het totaal aantal thuiszitters is niet bekend in Stichtse Vecht. Naar schatting zijn dit er 12 in het PO in periode 1 en 8 in het VO.

Tabel 1. Totaal aantal onderwijsdeelnemers en aandeel vsv (vroegtijdig schoolverlaters) in Stichtse Vecht, afgezet tegen de landelijke cijfers

In 2020 lag het percentage jongeren (tot 18 jaar) met jeugdhulp in Stichtse Vecht op 7,7%; dit is aanzienlijk lager dan het regionale gemiddelde van 9,9% in regio Utrecht. In 2019 ervaarde 11% van de jongeren eenzaamheid. In hetzelfde jaar gaf 86% van de jongeren aan zich meestal (zeer) gelukkig te voelen. 73% van de jongeren geeft in 2019 aan minstens 1 keer per week buiten af te spreken met andere jongeren. Deze ontmoetingen vinden voornamelijk plaats in winkelcentra (32%) of op het sportveld (39%), en in iets mindere mate op een hangplek (20%), in een park (18%) of op straat (23%).

2018-2019

2019-2020

Deelnemers

Vsv

Vsv%

Deelnemers

Vsv

Vsv%

Stichtse Vecht

5089

74

1,45%

5053

77

1,52

Landelijk

1 339 000

26 894

2,01%

1 324 709

22 785

1,72%

Voortijdig schoolverlaten in het voortgezet onderwijs volgt vaak op “thuiszitten”. De leerling komt dan niet meer terug naar school. Daarom proberen we de thuiszittende leerling snel in beeld te krijgen en doen we er alles aan om de kansen voor de toekomst voor deze leerling te verbeteren.

Indicatoren 5 en 6: Gezondheid en jeugdhulp

Het aandeel kinderen tussen de 10-11 jaar met een verhoogd risico op psychosociale problemen ligt in 2020 (3,6%; 7,6%) lager dan in 2019 (3,5%; 8,8%) . Bij kinderen tussen de 5-6 jaar is dit percentage nagenoeg gelijk gebleven (3,5% in 2019, 3,6% in 2020). Het aandeel jongeren tussen de 13-17 jaar met een verhoogd risico op psychosociale problemen ligt in 2019 op 25%, iets hoger dan het regionaal gemiddelde van 23% in regio Utrecht. 18

Bijlage 2. Brochure De brochure is apart bijgevoegd.

19

Colofon In samenwerking met: Projectteam Wyzer Hanneke Brouwers Merel Huisman Larissa Willemse NPO Ontwikkelgroep Guido van Hoek Jeroen Jansen Beppie Vendrik Myrthe de Jong Dorine Morsink Marijke Slaman Jolanda van Wijngaarden ‘t Bontenest Jan Willem Beelen Laura Penseel Jasper Puttenstein/Tiny Bouthoorn Rens Tienhooven Liesbeth Haars Maaike Ploeg Beleidsmedewerkers gemeente Stichtse Vecht Mariska van Loenen Ria de Lange Else Boss Marcel Scheefhals Miriam van Gelder Jody van Eijnatten Ellen van den Berg Veronique Rap

S.G. Broecklandcollege De Regenboog De Kristal Sterk VO Kind & Co Kind & Co De Pionier Graaf Florisschool Passenderwijs Eigen&Wijzer Het Kompas De Triangel