20. rvs+rbs Gemeentefonds Septembercirculaire 2022.pdf

Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 140346 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl info@stichtsevecht.nl

Raadsvoorstel Onderwerp Gemeentefonds Septembercirculaire 2022 Begrotingswijziging Ja Datum raadsvergadering 20 december 2022

Portefeuillehouder A.L. Wisseborn Organisatie onderdeel Financiën en Control E-mail opsteller gijsbert.heij@stichtsevecht.nl Telefoonnummer opsteller +31346254561 Registratie nummer 161635

Aan de gemeenteraad Voorgesteld Besluit 1. 2.

3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

De verlaging van de algemene uitkering 2021 (€ 110.647) opvangen door de inzet van de stelpost achteruitgang algemene uitkering in 2022. De ontvangen compensatie in 2022 voor de al in voorgaande jaren gemaakte kosten voor de invoering van de Omgevingswet toe te voegen aan de Algemene reserve (€ 509.533). De overige ontvangen extra middelen voor 2022 via doeluitkeringen (€ 1.251.216) voor deze doelen in te zetten. De middelen voor 2022 en volgende jaren uit de taakmutaties (2022 € 151.861) toe te voegen aan de stelpost achteruitgang algemene uitkering. De voor de Energietoeslag gereserveerde extra middelen in de stelpost achteruitgang algemene uitkering 2022 (€ 424.454) voor dit doel in te zetten. De middelen voor 2022 en volgende jaren uit de acresbijstelling (2022 € 1.623.256) toe te voegen aan de stelpost loon- en prijzenstijgingen. Bij de Kadernota 2024 de ‘Incidentele rijksbijdrage financieringssystematiek 2026’ in te zetten om het geraamde begrotingstekort in 2026 te verlagen. De 10e begrotingswijziging van 2022 vast te stellen. De 2e begrotingswijziging van 2023 vast te stellen.

Pagina 1 van 9

Septembercirculaire 2022/VIv1

De Septembercirculaire 2022 laat voor Stichtse Vecht een positief resultaat zien voor de jaren 2022 t/m 2025. Hiermee wijzigt het financieel meerjarenperspectief zoals dat is opgenomen in de Programmabegroting 2023-2026. Voor het jaar 2026 laat de Septembercirculaire een minder negatief resultaat zien. Hiermee wijzigt het financieel meerjarenperspectief zoals dat is opgenomen in de Programmabegroting 2023-2026. Dit wordt met name veroorzaakt doordat wat in de media als ‘het ravijnjaar 2026’ is benoemd.

rvs Gemeentefonds

Samenvatting

Bij de Kadernota 2024 zullen wij u voorstellen doen voor de inzet van de extra middelen in 2023 – 2025 en hoe wij omgaan met de aanzienlijke daling van onze algemene uitkering in 2026.

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.

Raadsbesluit Septembercirculaire Gemeentefonds 2022 10e begrotingswijziging van de Programmabegroting 2022 2e begrotingswijziging van de Programmabegroting 2023 Raadsinformatiebrief

Pagina 2 van 9

Doel en beoogd maatschappelijk effect De raad te informeren over de financiële consequenties van de Septembercirculaire 2022 van het Gemeentefonds. En via de bijgevoegde begrotingswijziging de benodigde begrotingsbijstellingen op te nemen in de Programmabegroting 2022 en 2023.

Relatie met bestaand beleid en regelgeving In de Financiële verordening gemeente Stichtse Vecht 2019 (ex artikel 212 Gemeentewet) is bepaald dat de raad gedurende het begrotingsjaar via begrotingswijzigingen de begroting kan aanpassen.

Argumenten 1. Financieel perspectief 2022-2025 De Septembercirculaire laat voor Stichtse Vecht een positief resultaat zien voor de jaren 2022 t/m 2025. Hiermee wijzigt het financieel perspectief zoals dat is opgenomen in de Programmabegroting 2022. Het resultaat is tevens positiever dan het financieel meerjarenperspectief in de Programmabegroting 2023 – 2026 is opgenomen. Na publicatie van de Septembercirculaire 2022 is geconstateerd dat de gehanteerde landelijke ramingen vanaf 2023 voor de WOZ-waarden en de uitkeringsfactor te hoog zijn opgenomen. Dit wordt bij de Decembercirculaire 2022 aangepast (bericht 7 oktober 2022). 2. Financieel perspectief vanaf 2026 De Septembercirculaire laat voor Stichtse Vecht een minder negatief resultaat voor 2026 zien dan is opgenomen in de Programmabegroting 2023 - 2026. Via een incidentele verhoging van het Gemeentefonds in 2026 (ravijnjaar) wordt het nadeel verminderd met € 2.678.953. Wij zullen deze verhoging bij de Kadernota 2024 inzetten om het geraamde tekort voor 2026 terug te brengen van € 7.636.826 naar € 4.957.873. Het Rijk is voornemens om het gemeentelijke belastinggebied te vergroten. Op landelijk niveau dient nog te worden besloten over de wijze waarop dit mogelijk is. De vraag is of tegenover de uitbreiding van het gemeentelijke belastinggebied ook een verlaging van het Rijks belastinggebied staat.

Wij volgen de landelijke ontwikkelingen en betrekken bij het opstellen van de Kadernota 2024 de laatst beschikbare informatie. 3. Bijstelling lonen en prijzen De bijstelling van het Gemeentefonds voor lonen en prijzen is gebaseerd op de Macro Economische Verkenning 2023 van het Centraal Planbureau (CPB). Deze CPB-ramingen zijn gepubliceerd in september 2022. De geraamde bijstelling voor lonen en prijzen is hoger dan die is opgenomen in de Meicirculaire 2022. Op basis van deze circulaire is in de Programmabegroting 2023 – 2026 voor 2023 de algemene prijsindexering opgenomen van 3,1%, In de Septembercirculaire 2022 is voor 2023 een prijsindexering van 4,9%

Pagina 3 van 9

opgenomen. Wij verwachten dat in de Decembercirculaire 2022 deze bijstelling nog wordt geactualiseerd. Hierover zullen wij u dan nadere informeren. Algemene Uitkering In de Programmabegroting 2023 – 2026 hebben wij u op basis van de Meicirculaire 2022 geïnformeerd over de verwachte ontwikkeling van onze Algemene uitkering. De Algemene uitkering laat als gevolg van de ontwikkelingen uit de Septembercirculaire 2022 het volgende beeld op hoofdlijnen zien: Hoofdlijn Septembercirculaire 2022 Raming Meicirculaire 2022 Raming Septembercirculaire 2022

Bruto effect Septembercirculaire 2022

2022

2023

2024

2025

2026

99.329.636 101.920.370 105.125.137 109.727.260 103.001.613 102.865.502 103.080.494 107.143.552 111.868.220 108.203.412

3.535.866

1.160.124

2.018.415

2.140.960

5.201.799

1.623.256

1.085.882

1.962.597

2.594.840

- diverse (taak)mutaties

151.861

74.242

55.818

2.217.541 -76.581

- diverse doeluitkeringen

1.760.749

Bruto effect Septembercirculaire 2022 t.o.v. Meicirculaire 2022

3.535.866

1.160.124

2.018.415

2.140.960

5.201.799

-1.623.256

-1.085.882

-1.962.597

-2.217.541

-2.594.840

-151.861

-74.242

-55.818

76.581

71.993

0

0

0

0

Betreft: 2.678.953

- Incidentele rijksbijdrage financieringssystematiek (ravijnjaar) - accresbijstelling nominaal (lonen en prijzen)

-71.993

Inzet extra middelen: -2.678.953

Verlaging begrotingstekort 2026 Stelpost loon- en prijzen Stelpost achteruitgang algemene uitkering Energietoeslag

-1.093.489

Omgevingsw et (toevoeging Algemene reserve)

-509.533

Overige doeluitkeringen

-157.727

Netto effect Septembercirculaire 2022 t.o.v. Meicirculaire 2022

0

+ = voordeel, - = nadeel Uit de bovenstaande tabel is af te lezen dat ook Stichtse Vecht in 2026 te maken krijgt met een daling van onze algemene uitkering met € 3.664.808 (€ 108.203.412 € 111.868.220). Dit beïnvloedt onze financiële mogelijkheden in de komende jaren aanzienlijk. In de jaren tot 2026 zijn er incidentele middelen beschikbaar, maar dit zijn (gelet op het ravijnjaar 2026) geen structurele middelen. Structurele middelen zijn bijvoorbeeld nodig voor het dekken van de structurele lasten van nieuw beleid en autonome en onontkoombare ontwikkelingen. Hoofdlijnen (taak)mutaties Voor een aantal gemeentelijke taken wijzigt in deze circulaire de bijdrage die we krijgen uit het Gemeentefonds (de zogenaamde taakmutaties). Dit bijvoorbeeld als gevolg van gewijzigde regelgeving. Conform de gebruikelijke werkwijze stellen wij u voor om deze middelen vanaf 2022, in afwachting van nadere besluitvorming door de gemeenteraad, toe te voegen aan de stelpost Achteruitgang algemene uitkering.

Pagina 4 van 9

Hoofdlijnen Taakmutaties Septembercirculaire 2022

Landelijke Vreemdelingen Voorziening Asiel (inburgering) BRP en BSN naheffing 2021 en bijdrage 2022 Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) Prenataal huisbezoek (correctie meicirculaire 2022) Voorschoolse voorziening peuters (DU) Jeugdhulp: continuïteitsregeling cruciale jeugdzorg (correctie meicirculaire 2022) Uitvoeringskosten SVB PGB Trekkingsrechten Bijdrage centrale financiering GDI Participatie Participatie IPS Regeling Totaal

2022

-16.559 72.652 -5.914 83.567 -288 717

2023

2024

2025

2026

158.821

126.504

33.987

34.014

34.014

33.758

-70.387 -27.759

-75.227 -29.474

-79.567 -31.028

-76.170 -29.581

55.818

-76.581

-71.993

2.525

15.161

151.861

-20.421 74.242

+ = voordeel, - = nadeel Hoofdlijnen Doeluitkeringen Het Gemeentefonds kent ook diverse doeluitkeringen, dit zijn rijksbijdragen voor een specifiek doel. Via RIB nr. 42 (6 oktober 2022) heeft het college de gemeenteraad geïnformeerd over de eenmalige energietoeslag. Conform de landelijke richtlijnen verhogen wij de te ontvangen toeslag, voor huishoudens tot de inkomensgrens van 120% van het sociaal minimum, naar € 1.300. Via de Septembercirculaire ontvangen wij hiervoor in 2022 incidenteel € 1.093.489 (hierin is € 100.000 opgenomen voor de uitvoeringskosten). Gemeenten anticiperen vanaf 2017 op de invoering van de nieuwe Omgevingswet en hebben deze kosten in de afgelopen jaren zelf betaald. De invoeringsdatum is een aantal malen uitgesteld waardoor de gemeentelijke transitiekosten verder opliepen. De geplande ingangsdatum van de Omgevingswet is nu 1 juli 2023. In de Septembercirculaire 2022 is een Rijksbijdrage opgenomen in de al gemaakte gemeentelijke transitiekosten (€ 509.533). Het Rijk stelt hierbij de voorwaarde dat er een stelselevaluatie komt om de daadwerkelijke kosten opnieuw in kaart te brengen. Omdat dit een vergoeding is voor kosten die wij hebben gemaakt om ons voor te bereiden op de Omgevingswet stellen wij u voor om deze middelen toe te voegen aan de Algemene reserve. Hoofdlijnen Doeluitkeringen Septembercirculaire 2022

2022

Energietoeslag (inclusief correctie meicirculaire 2022) Invoeringskosten Omgevingswet Gezond in de stad (DU) Maatschappelijke begeleiding statushouders (DU) Leerlingenvervoer Oekraïne

1.093.489 509.533 16.942 116.130 24.655

Totaal

1.760.749

+ = voordeel, - = nadeel

Pagina 5 van 9

2023

0

Kanttekeningen Jeugdzorg Via de Programmabegroting 2023 - 2026 hebben wij u geïnformeerd over de in het landelijke coalitieakkoord opgenomen besparingen voor de Jeugdzorg vanaf 2024. Indien deze besparingen worden geëffectueerd dan vormt dit voor 2024 een nadeel van € 259.000 en vanaf 2025 een nadeel van ongeveer € 1,4 miljoen voor onze algemene uitkering. Tevens hebben wij u op basis van de bij de Programmabegroting 2023 - 2026 bekende gegevens geïnformeerd over het verwachte positieve effect vanaf 2024 van de toekenning van een compensatiebedrag van 100%. Indien het Kabinet zou besluiten tot deze 100% structurele compensatie dan zou dit voor Stichtse Vecht in 2024 een extra inkomst betekenen van € 756.274 aflopend tot € 480.654 in 2026. Bij het opstellen van de Kadernota 2024 betrekken wij de laatst bekende informatie. Combinatiefuncties In de afgelopen jaren verliep de verdeling van de financiële middelen van de Brede impuls combinatiefuncties/buurtsportcoaches via de algemene uitkering. Op basis van deze Rijksregeling is in onze begroting structureel € 313.270 opgenomen. Het Rijk overweegt om deze middelen vanaf 2023 niet meer via de algemene uitkering maar via een specifieke uitkering beschikbaar te stellen. De verwachting is dat er meer informatie beschikbaar komt in de Decembercirculaire 2022.

Wij gaan er op dit moment vanuit dat de rijksbijdrage en onze gemeentelijke bijdrage aan dit project op hetzelfde bedrag zullen worden gecontinueerd. Bij het opstellen van de Bestuursrapportage 2023 en de Kadernota 2024 betrekken wij de laatst bekende informatie. Bijstelling maatstaven Voor de berekening van de Septembercirculaire 2022 is gebruik gemaakt van de op dit moment beschikbare maatstafgegevens. Voor het doorrekenen van de financiële effecten van de volgende Gemeentefondscirculaire zullen wij gebruikmaken van de op dat moment beschikbare gegevens. In de Decembercirculaire 2022 zal het Rijk ook de bijstelling van de landelijke ramingen vanaf 2023 voor de WOZ-waarden en de uitkeringsfactor opnemen. Op landelijk niveau is dit budgettair neutraal. In de afgelopen jaren lag de gemiddelde stijging van de WOZ-waarden in Stichtse Vecht hoger dan het landelijk gemiddelde. In december 2022 ontvangen wij de laatste BghU-ramingen voor de gemiddelde WOZ-waardenmutatie in Stichtse Vecht. Indien de stijging van onze WOZ-waarden weer hoger ligt dan het landelijk gemiddelde zal de bijstelling in de Decembercirculaire 2022 voor Stichtse Vecht resulteren in een financieel nadeel. Wij zullen u in het voorstel van de Decembercirculaire 2022 hierover nader informeren. Normeringssystematiek Het Kabinet is in overleg met de VNG over de Normeringssystematiek voor 2026 en volgende jaren.

Duidelijk is dat de huidige afspraken voor 2026 voor alle gemeenten

Pagina 6 van 9

resulteren in een fors lagere algemene uitkering. Wij volgen de besluitvorming op dit onderdeel en zullen u bij volgende circulaires hierover nader informeren.

Communicatie In de communicatie over dit voorstel is voorzien door het opstellen van een Raadsinformatiebrief. Tijdens de commissiebehandeling van de Meicirculaire 2022 is gevraagd om voor Gemeentefondscirculaires, voor de commissiebehandeling, een informatiesessie te plannen. Wij zullen, als onderdeel van het project ‘Toekomst gericht begroten’, vooruitlopend op de behandeling van de Kadernota 2024, een informatieve sessie plannen. Tijdens deze sessie kunt u dan uw vragen stellen over de Kadernota 2024 en het financieel meerjarenperspectief van onze algemene uitkering.

Financiën, risico’s en indicatoren Financiële consequenties 2022 In de Septembercirculaire 2022 wordt de uitkeringsfactor 2021 naar beneden bijgesteld. Hierdoor daalt onze algemene uitkering over 2021 met € 110.647. Dit nadeel vangen we op door de inzet van de stelpost achteruitgang algemene uitkering in 2022. Het bruto effect van de Septembercirculaire 2022 komt voor 2022 uit op positief € 3.535.866. Wij stellen u voor om de ontvangen doeluitkeringen (zoals die voor de Energietoeslag € 1.093.489) ook in te zetten voor deze doelen. Vanuit de Meicirculaire 2022 was voor de Energietoeslag € 1,7 miljoen beschikbaar. In de Bestuursrapportage 2022 is, op basis van de stand per mei 2022, hiervan € 1,3 miljoen beschikbaar gesteld. Wij stellen u voor om ook de € 0,4 miljoen, die nog voor dit doel is gereserveerd op de stelpost achteruitgang algemene uitkering, voor de Energietoeslag beschikbaar te stellen. Het totaal beschikbare budget voor de Energietoeslag (inclusief uitvoeringskosten) komt dan uit op € 2,8 miljoen. Wij stellen u voor om met de compensatie voor de al gemaakte invoeringskosten voor de Omgevingswet (€ 509.533) toe te voegen aan de Algemene reserve. Het accres 2022 tot en met 2025 is voor het ’volumedeel’ (zoals stijging inwoneraantal) bevroren. Het ‘nominale deel’ (het deel voor de loon- en prijscompensatie) wordt nog wel bijgesteld.

Daarom stellen wij u voor om deze bijstelling toe te voegen aan de stelpost voor loon- en prijsstijgingen (2022 € 1.623.256). Voor het overige stellen wij voor om conform de gebruikelijke werkwijze het resterende saldo toe te voegen aan de stelpost achteruitgang algemene uitkering (2022 € 151.861). In de bijgevoegde 10e begrotingswijziging voor 2022 is dit verwerkt. Financiële consequenties 2023

Pagina 7 van 9

Wij stellen u voor om de positieve accresbijstelling van het ‘nominale deel’ (het deel voor de loon- en prijscompensatie € 1.085.882) toe te voegen aan de stelpost voor het opvangen van loon- en prijsstijgingen. Zoals gebruikelijk stellen wij u voor om de overige middelen uit ‘Taakmutaties’ (€ 74.242) voorlopig beschikbaar te houden in de stelpost Achteruitgang algemene uitkering. En bij de vaststelling van de Kadernota 2024 te besluiten over de inzet van deze extra middelen. Dit conform de gebruikelijke werkwijze. De inzet van deze middelen heeft effect op het meerjarige begrotingssaldo. Financiële consequenties 2024 en volgende jaren In de Programmabegroting 2023 – 2026 is een actuele raming opgenomen van het meerjarenperspectief. Hieronder is deze indicatie, op basis van het bestaande beleid, aangevuld met de uitkomsten van de Septembercirculaire 2022. Hieruit blijkt dat het meerjarige begrotingssaldo weliswaar is verbeterd, maar dat de financiële druk op onze meerjarenbegroting hoog blijft in 2026. En omgeven is met grote onzekerheden rond de normeringsystematiek van het Gemeentefonds en de structurele compensatiebedragen voor de Jeugdzorg vanaf 2024. Daarom is in de onderstaande tabel de nog onzekere onderdelen van de Jeugdzorg als risico afzonderlijk benoemd. Het begrotingssaldo kan in de komende maanden nog wijzigen door raadsbesluiten.

Bij de behandeling van de Kadernota 2024 wordt u het uiteindelijke voorstel met financieel meerjaren perspectief aangeboden. Indicatie Begrotingsprognose

2023

Begrotingssaldo 2023 o.b.v. Programmabegroting 2023

276.855

2024 72.596

2025

2026

1.135.426

-7.636.826

Incidentele rijksbijdrage financieringssystematiek

2.678.953

Coalitieprogramma 2022-2026 (excl. PM-ramingen)

Begrotingssaldo indicatie na Septembercirculaire 2022

276.855

72.596

1.135.426 -4.957.873

Uitw erking landelijk coalitieakkoord Compensatie jeugdgelden (100%)

756.274

697.453

480.654

Besparing jeugdgelden o.b.v. landelijk coalitieakkoord t.o.v. 100%

-259.000

-1.362.000

-1.361.000

569.870

470.879 -5.838.219

Begrotingssaldo indicatie Kadernota 2024 (incl. Jeugdzorg)

276.855

+ = voordeel, - = nadeel Risico’s Voor de jaren na 2023 zijn de besluiten van het Kabinet over de compensatie voor de gestegen kosten en de uitwerking van de besparingen in de Jeugdzorg van grote invloed op ons financieel meerjarenperspectief. Daarnaast zijn wij in afwachting van het Kabinetsbeleid over de accresbepaling vanaf 2026. Wij verwachten dat nadere informatie over deze besluitvorming op z’n vroegst zal worden opgenomen in de Meicirculaire 2023. Het accres voor het volumedeel is bevroren voor 2022 tot en met 2025. Dit betekent in deze jaren meer zekerheid over de omvang van het Gemeentefonds. Wel zou het Rijk aan de VNG voorstellen kunnen doen om te komen tot een ‘gerichte accresinzet’. Het Rijk zou aan gemeenten kunnen voorstellen om de extra middelen in te zetten om een gezamenlijk doel

Pagina 8 van 9

te realiseren. Zoals bijvoorbeeld voor de woningbouwopgave. Hoe meer de inzet van de extra middelen overeenkomt met de landelijke opgaven hoe minder het risico is dat de inzet van deze extra middelen hierdoor achteraf alsnog beperkt blijkt te zijn. Bij het opstellen van de Kadernota 2024 zullen wij uitgaan van de dan bekende informatie. Dan zullen wij u ook voorstellen doen voor de inzet van de extra middelen in 2024 en 2025 en hoe wij omgaan met de aanzienlijke daling van onze algemene uitkering in 2026.

8 november 2022

Burgemeester en wethouders van Stichtse Vecht

wnd. Gemeentesecretaris drs. M.J.J. Rommers

Pagina 9 van 9

Burgemeester drs. A.J.H.T.H. Reinders

Endelhovenlaan 1, 3601 GR Maarssen Postbus 1212, 3600 BE Maarssen T 140346 F 0346 25 40 10 www.stichtsevecht.nl info@stichtsevecht.nl

Raadsbesluit

Registratie nummer 161635

Onderwerp Gemeentefonds Septembercirculaire 2022 Begrotingswijziging Ja Datum raadsvergadering 20 december 2022 Commissie 6 december 2022 De raad van de gemeente Stichtse Vecht, gelet op: de Financiële verordening gemeente Stichtse Vecht (ex artikel 212 Gemeentewet); het voorstel van burgemeester en wethouders van 8 november 2022; de bespreking in de commissie Bestuur en Financiën van 6 december 2022;

Pagina 1 van 2

rbs Gemeentefonds

Besluit 1. De verlaging van de algemene uitkering 2021 (€ 110.647) opvangen door de inzet van de stelpost achteruitgang algemene uitkering in 2022. 2. De ontvangen compensatie in 2022 voor de al in voorgaande jaren gemaakte kosten voor de invoering van de Omgevingswet toe te voegen aan de Algemene reserve (€ 509.533). 3. De overige ontvangen extra middelen voor 2022 via doeluitkeringen (€ 1.251.216) voor deze doelen in te zetten. 4. De middelen voor 2022 en volgende jaren uit de taakmutaties (2022 € 151.861) toe te voegen aan de stelpost achteruitgang algemene uitkering. 5. De voor de Energietoeslag gereserveerde extra middelen in de stelpost achteruitgang algemene uitkering 2022 (€ 424.454) voor dit doel in te zetten. 6. De middelen voor 2022 en volgende jaren uit de acresbijstelling (2022 € 1.623.256) toe te voegen aan de stelpost loon- en prijzenstijgingen. 7. Bij de Kadernota 2024 de ‘Incidentele rijksbijdrage financieringssystematiek 2026’ in te zetten om het geraamde begrotingstekort in 2026 te verlagen.

Septembercirculaire 2022/VIv1

-

8. 9.

De 10e begrotingswijziging van 2022 vast te stellen. De 2e begrotingswijziging van 2023 vast te stellen.

20 december 2022 Griffier B. Espeldoorn-Bloemendal

Pagina 2 van 2

Voorzitter drs. A.J.H.T.H. Reinders