Veiligheidsanalyse Kadernota 2023 2026 Stein.pdf
Tekst van het document
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein Kadernota 2023 - 2026
Veiligheidsanalyse gemeente Stein (2018-2022)
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 2
Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................. 3 1 Inleiding & leeswijzer ................................................................................. 5 2 Veilige Woon- en leefomgeving ................................................................... 6 2.1 Sociale kwaliteit ................................................................................................................... 6 2.1.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld ............................................................................ 6 2.1.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten ............................................................. 7 2.2 Fysieke Kwaliteit .................................................................................................................. 7 2.2.1. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld ........................................................................... 8 2.2.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten ............................................................. 8 2.3 Objectieve veiligheid ............................................................................................................. 9 2.3.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld ............................................................................
9 2.3.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten ........................................................... 10 2.4 Subjectieve veiligheid ......................................................................................................... 10
3 Bedrijvigheid en veiligheid ........................................................................ 11 3.1 Winkelgebieden .................................................................................................................. 11 3.1.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld .......................................................................... 11 3.1.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten ........................................................... 11 3.2 Bedrijventerreinen .............................................................................................................. 12 3.2.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld .......................................................................... 12 3.2.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten ........................................................... 12
4 Jeugd en veiligheid ................................................................................... 13 4.1 Jeugdoverlast en -problematiek............................................................................................ 13 4.1.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld .......................................................................... 13 4.1.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten ........................................................... 14
5 Fysieke veiligheid ..................................................................................... 15 5.1 Verkeersveiligheid .............................................................................................................. 15 5.1.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld .......................................................................... 15 5.1.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten ........................................................... 16 5.2 Brandveiligheid .................................................................................................................. 16 5.2.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld .......................................................................... 16 5.2.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten ........................................................... 16 5.3 Rampenbeheersing en crisisbestrijding .................................................................................. 17 5.3.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld .......................................................................... 17 5.3.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten ........................................................... 17
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 3
6 Integriteit en veiligheid ............................................................................ 18 6.1 Radicalisering en polarisatie ................................................................................................. 18 6.1.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld .......................................................................... 18 6.1.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten ........................................................... 19 6.2 Ondermijnende criminaliteit ................................................................................................. 19 6.2.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld .......................................................................... 19 6.2.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten ........................................................... 20 6.3 Digitale veiligheid ............................................................................................................... 21 6.4.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld .......................................................................... 21 6.4.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten ........................................................... 21
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 4
1 Inleiding & leeswijzer Inleiding De veiligheidsanalyse vormt een verplicht onderdeel van het meerjarig veiligheidsbeleid van een gemeente. De veiligheidsanalyse vormt de basis en grondslag voor onderwerpen die in de kadernota worden geprioriteerd. In deze veiligheidsanalyse hebben we teruggekeken op (cijfermatige) ontwikkelingen vanaf 2018 tot aan het eerste half jaar van 2022. Niet onbelangrijk zijn de ontwikkelingen als gevolg van de Covid-19 pandemie. Dit heeft op bepaalde thema’s een versterkend effect gehad. In positieve maar ook in negatieve zin. Het is niet eenvoudig om te voorspellen hoe en in welke mate deze effecten zich verder zullen doorzetten of dat deze snel weer afzwakken. De analyseperiode die voor de aankomende kadernota wordt gebruikt, bestaat voor een groot deel uit jaren waarin de beïnvloeding van de pandemie aanwezig is geweest. Dit geldt voornamelijk voor de jaren 2020 en 2021. Om deze reden is ervoor gekozen om de cijfers over een langere periode mee te nemen in de analyse. Waar het normaal gebruikelijk is niet langer dan 4 jaar terug te kijken wordt nu ook volledig 2018 meegenomen. Daarmee wordt inzicht gegeven in een langere periode voorafgaand aan de beïnvloeding door corona. Vanaf 2022, waarin maatregelen die samen hangen met Covid-19 werden losgelaten, wordt pas zichtbaar of dit ook tot trendbreuken gaat leiden.
Deze kadernota komt te vroeg om te zien of hier daadwerkelijk sprake van is. We kijken naar de actualiteit, maar brengen waar nodig hier een nuancering op aan. Leeswijzer Bij de veiligheidsanalyse is gebruik gemaakt van het stappenplan ‘kernbeleid Veiligheid’ van de VNG. Dit fungeert als de landelijke standaard en geeft op vijf veiligheidsvelden een inventarisatie van de stand van zaken. Ieder veiligheidsveld is onderverdeeld in diverse thema’s. In de analyse wordt allereerst een cijfermatig beeld gegeven vanuit de beschikbare bronnen. De bronnen verschillen per thema, maar de politieregistraties vormen een overkoepelende basis. Deze bron is voor alle gemeenten van de Westelijke Mijnstreek op hetzelfde niveau beschikbaar. De politieregistraties geven aan hoe vaak de politie op een bepaald thema heeft geregistreerd. De gemeentelijke bronnen kunnen hier een verdieping op geven, deze cijfers aanvullen of specificeren. Met name de gemeentelijke bronnen kunnen per gemeente in de Westelijke Mijnstreek van elkaar verschillen. De hoofdlijn en aandachtspunten die uit het cijfermatige beeld naar voren komen, worden vervolgens per thema weergegeven. Hierin wordt een tekstuele vertaling gemaakt van de cijfermatige objectieve en subjectieve cijfers. Deze hoofdlijnen en aandachtspunten vormen de basis voor de prioritering in de kadernota.
De veiligheidsanalyse eindigt tot slot met een korte samenvatting van alle thema’s. De analyse is afgerond in augustus 2022. Daarom is ervoor gekozen ook te kijken naar de halfjaarlijkse ontwikkeling van de cijfers. In de tabellen wordt dit aangegeven met (H). De jaarlijkse totaal cijfers worden aangegeven met (T).
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 5
2 Veilige Woon- en leefomgeving Veiligheidsveld 1 (Veilige Woon- en leefomgeving) Thema’s Sociale kwaliteit Fysieke kwaliteit Objectieve veiligheid/veel voorkomende en high impact criminaliteit Subjectieve veiligheid
2.1 Sociale kwaliteit De sociale kwaliteit van een buurt, wijk, kern wordt sterk beïnvloed door ‘intermenselijke relaties’. Belangrijke ‘positieve’ aspecten zijn betrokkenheid van bewoners bij de buurt, de kwaliteit van sociale netwerken, informele sociale controle, samenredzaamheid e.d. De sociale kwaliteit kan onder druk komen te staan door verschijnselen als woonoverlast, burengerucht, overlast ‘verwarde personen’, multiprobleemgezinnen/-huishoudens, overlast door illegale bewoning, intimiderende buurtbewoners (zgn. ‘onaantastbaren’), drank- en drugsoverlast, prostitutie. Begrippen verwant aan ‘sociale kwaliteit’ zijn bijv. ‘veerkracht’ en ‘vitaliteit’ van de buurt. 2.1.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld
Categorieën sociale kwaliteit Bron: politiecijfers Burengerucht dkadkalda Ruzie twist Overlast door verward/overspannen persoon Overlast zwervers Drank- en drugsoverlast Geluidshinder evenementen Geluidshinder horeca
2018 (H)
2018 (T)
2019 (H)
2019 (T)
2020 (H)
2020 (T)
2021 (H)
2021 (T)
2022 (H)
38 54 31
99 135 49
36 73 39
77 146 68
40 83 37
98 177 81
50 116 41
108 219 89
78 110 45
1 16
0 28
1 23
2 47
3 24
5 57
1 25
3 57
0 20
1
1
0
0
1
1
1
3
1
2
5
2
6
2
3
1
7
5
dkadladdkaldld dkadljakd
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 6
Categorieën fysieke kwaliteit Bron: Melddesk Dieren Overlast
Sociale kwaliteit Stein Bron: Veilig thuis/waarstaatjegemeente.nl
2018 (H)
2018 (T)
2019 (H)
2019 (T)
2020 (H)
2020 (T)
2021 (H)
2021 (T)
2022 (H)
93 31
147 109
74 112
137 238
84 128
127 303
43 175
140 461
34 264
Stein
2019 (halfjaar)
Veilig Thuis meldingen (ex-) partner geweld (per 100.000 inwoners) Veilig Thuis-meldingen kindermishandeling (per 100.000 inwoners)
Nederland
2020
2021
2019
2020
2021
100
240
262
131
270
266
160
300
221
176
360
354
2.1.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten Belangrijkste bevindingen •
•
• •
In de afgelopen jaren zien we tot aan 2021 een stijging van de politiecijfers in alle categorieën die toezien op de sociale kwaliteit. In 2021 kentert deze stijging met uitzondering van burengerucht en ruzie/twist. Het thema burengerucht is onderverdeeld in huiselijke twist en burenruzie. De eerste halfjaar cijfers van 2022 laten zien dat de stagnatie van de stijging in 2021 mogelijk slechts van korte duur is geweest, indien de lijn doorzet. De sociale kwaliteit op basis van de politiecijfers neemt af. Ook het aantal veilig thuis meldingen is vergeleken met gemiddelde Nederlandse cijfers. Het aantal meldingen van (ex-)partner geweld is in Stein lager dan het landelijk gemiddelde. We zien echter wel een stijging in Stein t.o.v. een daling van het landelijk gemiddelde. Dit geldt niet voor de meldingen met betrekking tot kindermishandeling. Hier zien wij in 2021 een stevige daling t.o.v. 2020. De meldingen Veilig Thuis zijn per 100.000 inwoners, de werkelijke aantallen liggen op ongeveer 25%. Meldingen geluidsoverlast van huisdieren zijn vanaf aanvang corona pandemie toegenomen.
2.2 Fysieke Kwaliteit De fysieke kwaliteit van een buurt, wijk, kern heeft betrekking op fysieke kenmerken van de woonomgeving: in het bijzonder de inrichting, het onderhoud en beheer van de openbare ruimte. Het gaat bij dit thema om de vraag: hoe staat de openbare ruimte erbij? Hoe prettig is het wonen in de buurt gegeven die fysieke kwaliteit? Aspecten zijn onderhoud van groen, aanpak zwerfvuil, verlichting van achterpaden e.d. Inbreuk op de fysieke kwaliteit zijn onder meer vernielingen, graffiti, zwerfvuil en andere tekenen van verloedering. dkadkad
1.1 Veiligheidsproblematiek: Cijfermatig beeld Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 7
2.2.1. Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld
Categorieën fysieke kwaliteit Bron: politiecijfers Vernieling c.q. Zaakbeschadiging Overlast (stankoverlast/vuurwerk)
2018 (H)
2018 (T)
2019 (H)
2019 (T)
2020 (H)
2020 (T)
2021 (H)
2021 (T)
2022 (H)
36
75
47
95
50
95
41
102
52
14
44
6
48
15
100
16
161
22
Categorieën fysieke kwaliteit Bron: Melddesk Afval en reiniging Groen Openbare verlichting Speelvoorzieningen en straatmeubilair
2018 (H)
2018 (T)
2019 (H)
2019 (T)
2020 (H)
2020 (T)
2021 (H)
2021 (T)
2022 (H)
114 92 39 3
296 188 255 9
193 229 171 19
511 465 355 40
1113 201 111 21
2537 394 227 49
1413 193 116 28
2708 413 170 42
1294 143 50 27
2.2.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten Belangrijkste bevindingen •
De politiecijfers geven op een aantal thema’s de mate van de fysieke kwaliteit weer. Zowel de cijfers voor vernieling/zaakbeschadiging als voor overlast door stank en vuurwerk zijn de afgelopen jaren gestegen. De stand van zaken met betrekking tot de fysieke kwaliteit komt het voornaamst tot uitdrukking in het beeld dat ontstaat op basis van de gemeentelijke bron Melddesk.
•
De vernieling/zaakbeschadiging komt voor het grootste deel voor ten aanzien van vernielingen van/aan auto’s en vernielingen van/aan overige objecten. Deze aantallen blijven sinds 2018 toenemen.
•
Het aantal meldingen overlast stank/vuurwerk wordt voor het grootste deel ingevuld door meldingen vuurwerkoverlast.
•
Het aantal meldingen in de gemeentelijke systemen is gestegen. De fluctuaties van deze cijfers kennen diverse redenen.
•
Groenonderhoud: personeelstekort en droogte lijden tot een toename van klachten groenonderhoud. Hierbij ziet het eerste half jaar van 2022 er dan weer beter uit dan de trend uit voorgaande jaren.
•
Afval: afval en illegale dumpingen nemen steeds meer toe. Vooral toename sinds begin corona periode. Dit blijft een toenemend probleem, niet alleen voor onze gemeente. Ondanks de inzet van vrijwilligers blijft het aantal meldingen stijgen.
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 8
2.3 Objectieve veiligheid Bij objectieve veiligheid gaat het om verschillende vormen van vermogens- en geweldscriminaliteit die zich in de alledaagse woon- en leefomgeving van bewoners kunnen voordoen. Het betreft zowel ‘veel voorkomende’ als ‘high impact’-criminaliteit. Vermogenscriminaliteit: o.m. woninginbraak, kelderboxinbraak, auto-inbraak, fietsendiefstal, diefstal motorvoertuigen, zakkenrollerij en straatroof. Geweldscriminaliteit: o.m. bedreiging, mishandeling, openlijke geweldpleging, huiselijk geweld. Bij vermogenscriminaliteit is aandacht voor het eventuele georganiseerde karakter (bendes, banditisme) van belang. 2.3.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Categorieën objectieve veiligheid Bron: politiecijfers Diefstal/inbraak woning Moord/doodslag Openlijk geweld (persoon) Bedreiging Mishandeling dkadkalda Mishandeling zonder ruzie/twist Straatroof Zedenmisdrijf Diefstal/inbraak (Garage)box/schuur/tuinhuis Zakkenrollerij Overige vermogensdelicten Diefstal uit/vanaf motorvoertuigen Diefstal van motorvoertuigen Diefstal van brom-/snor-, fietsen Diefstal af/uit/ van overige voertuigen
2018 (H)
2018 (T)
2019 (H)
2019 (T)
2020 (H)
2020 (T)
2021 (H)
2021 (T)
2022 (H)
65 0 0 11 73 17
143 1 4 25 175 40
33 0 4 9 99 26
68 1 4 29 194 48
13 1 0 16 96 13
25 1 1 29 214 37
4 2 1 11 122 16
20 2 1 26 252 33
6 1 1 7 129 19
0 3 14
0 4 25
0 9 10
3 14 15
1 4 3
1 9 9
1 2 6
1 3 42
1 0 5
8 57 7
11 117 31
5 54 13
8 115 36
4 64 8
4 120 27
1 49 14
2 92 32
0 37 18
15
25
6
12
12
16
5
13
8
16
31
15
31
18
31
12
25
8
9
19
11
21
17
28
8
17
10
dkadkalda
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 9
2.3.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten Belangrijkste bevindingen • •
•
•
De cijfers met betrekking tot objectieve veiligheid zijn vrijwel allemaal gelijk gebleven of gedaald. Het aantal mishandelingen kent vanaf 2018 een toename. Dit geeft echter een vertekend beeld. De categorie mishandelingen bevat alle mishandelingen (zwaar - ruzie twist). In het onderdeel sociale kwaliteit is het aantal ruzie/twist meldingen specifiek uitgefilterd. Als we deze lijn doortrekken voor de categorie mishandelingen dan zien wij vanaf 2019 een afname in het aantal mishandelingen. In 2021 kende Stein een piek in inbraken in schuurtjes/garageboxen. Door kort-cyclische monitoring en integrale inzet heeft de stijging van eind 2021 plaatsgemaakt voor een daling van de eerste helft 2022 ten opzichte van alle voorgaande jaren. De onderwerpen gerelateerd aan de High Impact Crimes (HIC’s), zoals geprioriteerd in de Kadernota Westelijke Mijnstreek 2018-2022 kennen allemaal een afname van het aantal registraties. Deze thema’s hebben een grote impact op slachtoffers, de omgeving en de samenleving. Ondanks de afname in het aantal meldingen verdienen de HIC’s aandacht binnen de reguliere processen.
2.4 Subjectieve veiligheid Subjectieve veiligheid is het ‘veiligheidsgevoel’ van bewoners in hun eigen woonbuurt: hoe vaak voelt men zich onveilig, welk rapportcijfer geeft men de veiligheid van de buurt? Het gaat hier om het ‘generieke’ veiligheidsgevoel, dus niet gekoppeld aan bijvoorbeeld het uitgaansgebied of een andere locatie binnen de gemeente.
Uit de CBS Veiligheidsmonitor 2021 blijkt dat op niveau Westelijke Mijnstreek het cijfer voor sociale veiligheid (criminaliteit) en sociale veiligheid (overlast) net boven het landelijke gemiddelde scoort. De CBS Monitor wordt opgesteld op basis van enquêtes, voor Stein was de respons te klein om tot een representatieve weergave te komen, dat is de reden waarom de cijfers voor het basisteam politie Westelijke Mijnstreek worden gebruikt. Als het gaat om onveiligheidsbeleving dan scoort de Westelijke Mijnstreek t.o.v. referentiejaar 2014 beter dkadkalda t.o.v. onveiligheidsgevoel en vermijdingsgedrag. De onveiligheidsperceptie (hoe (on)veilig denkt men dat het daadwerkelijk is?) is daarentegen met 11% verslechterd. Op basis van deze weergave kan geen juiste inschatting gemaakt worden van de subjectieve veiligheid in Stein. In het coalitieakkoord Stein 2022-2026 wordt dan ook gevraagd om op buurt niveau te kijken naar veiligheid. Dit zou voor de Kadernota 2026 en verder een goede basis bieden om de subjectieve veiligheidsaspecten inzichtelijk te maken.
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 10
3 Bedrijvigheid en veiligheid Veiligheidsveld 2 (Bedrijvigheid en veiligheid) Thema’s (sociale veiligheid bij:) Winkelgebieden Bedrijventerreinen
3.1 Winkelgebieden In winkelgebieden kunnen zich verschillende vormen van onveiligheid voordoen. Het gaat bijvoorbeeld om winkeldiefstal, zakkenrollerij en overvallen maar ook om jongerenoverlast, vernielingen, fietsen en bromfietsen in voetgangersgebied en de mate van brandveiligheid van de winkelpanden. Daarnaast kunnen zwerfvuil en andere tekenen van verloedering tot subjectieve onveiligheid leiden.
3.1.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Categorieën winkelgebieden Bron: politiecijfers Zakkenrollerij dkadkalda Winkeldiefstal Inbraak winkel
2018 (H)
2018 (T)
2019 (H)
2019 (T)
2020 (H)
2020 (T)
2021 (H)
2021 (T)
2022 (H)
8 10 0
11 18 0
5 2 0
8 7 0
4 6 0
4 9 0
1 5 0
2 5 0
0 1 0
3.1.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten Belangrijkste bevindingen • •
•
Voor de categorie inbraak in winkels zijn geen separate registraties. Het aantal winkeldiefstallen verminderde sterk in 2021. Hoewel de sluiting van de winkels als gevolg van de Covid-19 maatregelen hier een bijdrage aan zou kunnen hebben gehad, lijkt dit gezien het hoge aantal winkeldiefstallen in 2020 minder aannemelijk. Ook in 2020 hadden we immers te maken met lock downs en winkels die gesloten waren. De afname van winkeldiefstallen zet bovendien door in 2022. Op basis van uitsluitend de politiecijfers kan geconcludeerd worden dat de winkelgebieden in Stein erop vooruit zijn gegaan.
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 11
3.2 Bedrijventerreinen Onveiligheid op bedrijventerreinen kent zowel sociale als fysieke aspecten: bedrijfsinbraak, diefstal, overvallen en vernieling aan de ene kant en aan de andere kant inrichting en onderhoud van de terreinen, verkeersveiligheid en brandveiligheid. Ook kunnen zich illegale bewoning en drugsdelicten als hennepplantages voordoen (NB: ‘externe veiligheid’ ofwel veiligheid rond inrichtingen waarin gevaarlijke stoffen worden opgeslagen en/of bewerkt, is onderdeel van veiligheidsveld 4: Fysieke veiligheid).
3.2.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Categorieën bedrijventerreinen dkadkalda Bron: politiecijfers Diefstal/inbraak bedrijven en kantoren Overval in bedrijven Diefstal/inbraak bedrijven en instellingen
2018 (H)
2018 (T)
2019 (H)
2019 (T)
2020 (H)
2020 (T)
2021 (H)
2021 (T)
2022 (H)
8
10
5
18
7
12
2
6
5
0 2
0 3
0 3
0 3
1 1
2 1
3 0
3 0
0 1
3.2.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten Belangrijkste bevindingen •
Overeenkomstig met de situatie van winkelgebieden verbeteren ook de cijfers rondom de bedrijventerreinen. De diefstallen/inbraken in bedrijven, kantoren en instellingen nemen ook af. Dit is tevens de enige beschikbare informatiebron met betrekking tot dit thema. De daaraan te koppelen bevindingen zijn daarom ook zeer gering.
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 12
4 Jeugd en veiligheid Veiligheidsveld 3 (Jeugd en veiligheid) Thema’s (sociale veiligheid bij:) Jeugdoverlast en -problematiek
4.1 Jeugdoverlast en -problematiek Jeugdoverlast en -problematiek: Bij jeugdoverlast gaat het vooral om overlast in groepsverband, zowel in ‘milde’ vorm als hardnekkiger, ’zwaarder’. Het kan gaan om geluidsoverlast, intimiderend aanwezig zijn, zwerfvuil achterlaten en soms ook vernielingen en andere vormen van criminaliteit. Kenmerkend voor de minder zware groepen is dat ze in principe goed aanspreekbaar/corrigeerbaar zijn door de omgeving. Bij de zwaardere vormen is er meer ‘eigen systeem’ (hiërarchie) in de groepen en zijn ze lastiger te corrigeren. Ook is er veelal (lichte) criminaliteit in het spel. Het onderdeel ‘jeugdproblematiek’ heeft vooral betrekking op individuele problematische jongeren. Het gaat om jongeren met problemen op meerdere leefgebieden die niet zelden ook ‘veelpleger’ zijn. Ze vormen mogelijk de harde kern van jeugdgroepen, soms zelfs criminele groepen. Het betreft zgn. ‘complexe casuïstiek’ die een integrale PGA (evt. Top X-aanpak) behoeft. Ook kan het gaan om concentraties van ‘minder zichtbare’ vormen van criminaliteit: bepaalde locaties vormen een knooppunt van verschillende vormen van georganiseerde criminaliteit (drugsgerelateerd, heling, mensenhandel, …).
4.1.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld
Categorieën jeugdoverlast dkadkalda Bron: politiecijfers Jeugdoverlast Baldadigheid/vandalisme
2018 (H)
2018 (T)
2019 (H)
2019 (T)
2020 (H)
2020 (T)
2021 (H)
2021 (T)
2022 (H)
21 7
98 9
57 3
92 4
43 1
101 4
59 3
103 5
39 2
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 13
Categorieën Jeugdoverlast 2018 2018 en problematiek (H) (T) Bron: waarstaatjegemeente.nl Verwijzingen Halt O* 13 *onbekend (alleen jaarcijfers bekend) Per 1000 jongeren
2019 (H)
2019 (T)
2020 (H)
2020 (T)
2021 (H)
2021 (T)
2022 (H)
O
4
O
6
O
14
O
4.1.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten
Belangrijkste bevindingen •
Het aantal meldingen jeugdoverlast blijft sinds 2018 stijgen, ondanks een sterke lokale integrale aanpak. De eerste helft van 2022 laat ten op zichte van de eerste half jaar cijfers 2019 t/m 2021 een daling zien. dkadkalda • Jeugdproblematiek komt niet alleen voor in de registraties jeugdoverlast. Overige categorieën van de politiecijfers bevatten overtredingen/misdrijven door jeugdigen begaan. • Jeugdoverlast wordt eveneens gemeld via rechtstreekse gemeentelijke kanalen. • In het belang van een gezonde samenleving verdient de jeugd extra aandacht, zeker op het moment dat de sociale kwaliteit afneemt. Jongeren zijn gevoelig, kwetsbaar en beïnvloedbaar. • Het aantal verwijzingen naar Bureau Halt kent een piek in 2021.
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 14
5 Fysieke veiligheid Veiligheidsveld 4 (Fysieke veiligheid) Thema’s Verkeersveiligheid Brandveiligheid Rampenbestrijding en crisisbeheersing
5.1 Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid: verkeersveiligheid heeft betrekking op de veiligheid van verkeer voor verkeersdeelnemers in het algemeen, voor specifieke doelgroepen en in bepaalde gebieden (woongebied, scholen, winkelgebied e.d.). Deze veiligheid wordt beïnvloed door fysieke factoren (infrastructuur) en het rijgedrag van verkeersdeelnemers. Onderscheiden kunnen worden objectieve verkeersveiligheid, subjectieve verkeersveiligheid en verkeers- en parkeeroverlast.
5.1.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld dkadkalda
Categorieën verkeersveiligheid Bron: politiecijfers Verkeersoverlast Verkeersongevallen Rijden onder invloed
2018 (H)
2018 (T)
2019 (H)
2019 (T)
2020 (H)
2020 (T)
2021 (H)
2021 (T)
2022 (H)
14 104 4
30 211 13
15 109 3
28 207 15
9 80 6
22 200 20
10 80 9
19 166 21
15 91 15
Categorieën fysieke kwaliteit Bron: Melddesk Wegen en Verkeer
2018 (H)
2018 (T)
2019 (H)
2019 (T)
2020 (H)
2020 (T)
2021 (H)
2021 (T)
2022 (H)
87
325
333
729
419
786
367
617
264
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 15
5.1.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten Belangrijkste bevindingen • • •
Het aantal verkeersongevallen en het aantal meldingen verkeersoverlast is bij de politiecijfers sinds 2018 afgenomen. Een gevaarlijke trend is de toename van het aantal meldingen rijden onder invloed. Het aantal meldingen Wegen en Verkeer in Melddesk kent tot 2020 een toename en vanaf 2021 een afname. Meldingen over kwaliteit van wegen en verkeer laat eveneens een dalende trend zien. Meldingen die niet te maken hebben met de kwaliteit van wegen en verkeer hebben betrekking op de uitvoering van onderhoudswerkzaamheden en/of het ervaren van overlast.
5.2 Brandveiligheid Brandveiligheid: dit thema heeft enerzijds betrekking op de ontwerptechnische en gebruikstechnische brandveiligheid van bepaalde soorten gebouwen (zoals woongebouwen en gebouwen met horecabestemming) en anderzijds op de voorwaarden voor effectieve repressie. Om de brandveiligheid te borgen zien gemeente, brandweer en omgevingsdienst toe op proactie en preventie en geven zij voorlichting aan doelgroepen (maatschappelijke awareness en betrokkenheid). Daarnaast prepareert de brandweer zich op de bestrijding (repressie) van branden.
5.2.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Categorieën brandveiligheid Bron: politiecijfers Brand/ontploffing Brand geen brandstichting Brandstichting
2018 (H)
2018 (T)
2019 (H)
2019 (T)
2020 (H)
2020 (T)
2021 (H)
2021 (T)
2022 (H)
15 10 5
24 15 9
10 7 3
19 14 5
7 6 1
25 22 3
8 6 2
15 12 3
17 16 1
5.2.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten Belangrijkste bevindingen •
Het aantal branden blijft redelijk constant. De eerste helft van 2022 kent een toename van het aantal branden. Dit kan mogelijk verband houden met het extreem warme weer aangezien de piek (9 branden) vanaf juni ontstaat. We zien wel sinds 2018 een forse afname in het aantal brandstichtingen, dit is een positieve ontwikkeling.
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 16
5.3 Rampenbeheersing en crisisbestrijding Rampenbestrijding en crisisbeheersing: gemeenten zijn verantwoordelijk voor brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening (Wet veiligheidsregio’s en Besluit veiligheidsregio’s) maar zijn verplicht deze taken te laten uitvoeren door de veiligheidsregio, met uitzondering van het onderdeel bevolkingszorg (i.e. de ‘gemeentelijke processen’) van de crisisbeheersingsorganisatie. Dit onderdeel wordt door de gemeente, in samenwerking met andere gemeenten en de veiligheidsregio, op peil gebracht en gehouden.
5.3.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Inzet OVDBZ
Opschaling Grip 1
Opschaling Grip 2
Dumping drugsafval
8 17 17 7 5
2 2 2 1 -
1 2 1 -
1 1
dkadkalda 2018 2019 2020 2021 2022
5.3.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten
Belangrijkste bevindingen •
•
Er zijn maar weinig bronnen beschikbaar die informatie verschaffen over het thema Rampenbestrijding en crisisbeheersing. Het aantal keren dat de inzet van de officier van dienst bevolkingszorg nodig is geweest, is de afgelopen jaren steeds verder afgenomen. Het aantal incidenten waarbij opschaling naar een grip 1 of grip 2 niveau noodzakelijk was, kent geen grote veranderingen in aantal. Dit geldt eveneens voor het aantal drugsdumpingen in Stein en de Westelijke Mijnstreek. Elk kwartaal vindt er een overleg plaats met de Bestuurlijke Advies Commissie Crisis en Rampenbestrijding. Tijdens dit overleg worden de belangrijkste zaken met betrekking tot de crisis- en rampenorganisatie besproken. Evaluaties van GRIP-incidenten en Rampbestrijdingsplannen komen tijdens dit overleg ook aan bod. Aan de hand van de evaluaties wordt een verbeterplan opgesteld in het kader van GRIP-incidenten. De evaluaties en verbetermonitor worden door de commissie vastgesteld en doorgeleid naar het Dagelijks Bestuur en Algemeen Bestuur van de veiligheidsregio.
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 17
6 Integriteit en veiligheid Veiligheidsveld 5 (Integriteit en Veiligheid) Thema’s Radicalisering en polarisatie Ondermijnende criminaliteit Digitale Criminaliteit
6.1 Radicalisering en polarisatie Radicalisering en polarisatie: bij dit thema gaat het om ideologische groepen/stromingen personen in de samenleving die dermate zijn geradicaliseerd, dat zij door hun wijze van handelen of door hun uitingen zorgen voor maatschappelijke spanningen. Deze spanningen kunnen invloed hebben op de algemene veiligheid (bij toepassen van geweld) of het veiligheidsgevoel van de burgers. Deze groepen vergroten de polarisatie in de samenleving, en zetten daarmee het sociaal weefsel onder druk. Stromingen die op die manier kunnen radicaliseren, zijn bijvoorbeeld: rechts-extremisme, islamisme/jihadisme, dierenrechtenradicalisme, asielrechtenradicalisme, links-extremisme.
6.1.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Categorieën radicalisering en polarisatie Bron: Discriminatiemonitor Limburg
Discriminatie
2018
2019
2020
2021
Gemeente
Politie
Gemeente
Politie
Gemeente
Politie
Gemeente
Politie
2
4
6
7
10
5
18
2
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 18
6.1.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten Belangrijkste bevindingen •
•
Op basis van de registraties in de Monitor kent gemeente Stein een toename in het aantal discriminatiemeldingen sinds 2018. De meldingen die in 2021 geregistreerd staan voor gemeente Stein hebben vrijwel allemaal betrekking op handicap en niet wettelijke gronden. Deze registraties zijn vrijwel allemaal te herleiden tot de Corona-maatregelen die in 2021 van kracht waren. In tegenstelling tot 2020 en voorgaande jaren zijn de meldingen omtrent huidskleur en herkomst afgenomen. Gemeente Stein kent in de cijfers van Politie geen registraties voor terreurdaden/-dreiging.
6.2 Ondermijnende criminaliteit Ondermijnende criminaliteit: bij dit thema gaat het om vormen van georganiseerde criminaliteit die zich manifesteren in gemeenten/op het gemeentelijk grondgebied, met mogelijk een bedreigende uitstraling naar de (woon)omgeving. Denk aan drugsgerelateerde criminaliteit, mensenhandel, witwassen en vastgoedfraude, Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s). Mogelijk dat de fenomenen zich concentreren op bepaalde locaties zoals recreatieparken, bedrijventerreinen, buitengebieden, waarbij deze locaties aangewezen kunnen zijn als zgn. ‘handhavingsknelpunten’. Er kan in verschillende opzichten sprake zijn van verbindingen/wisselwerking met de lokale samenleving . De betreffende groepen/personen maken wellicht in bepaalde mate gebruik (misbruik) van gemeentelijke voorzieningen en beschikkingen (vergunningen en aanbestedingen). Sprake kan zijn van verweving van onder- en bovenwereld.
6.2.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Categorieën ondermijnende criminaliteit
2018 (H)
2018 (T)
2019 (H)
2019 (T)
2020 (H)
2020 (T)
2021 (H)
2021 (T)
2022 (H)
Drugshandel Bezit Hard-Drugs (lijst 1) Bezit Soft-Drugs (lijst 2) Vervaardigen Soft-drugs (lijst 2) Wapenhandel
6 1 2 1
15 1 2 8
11 2 4 5
30 5 10 15
17 4 6 5
33 6 14 9
6 1 4 2
23 2 12 4
5 0 4 2
3
6
4
7
7
11
3
8
4
Fraude Mensenhandel
37 0
72 0
52 0
134 0
70 1
162 1
108 0
178 0
63 1
Bron: politiecijfers
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 19
Categorieën ondermijnende criminaliteit Bron: MMA Meldingen Drugs(handel) Mensenhandel Wapenhandel Fraude Overige
Categorieën ondermijnende criminaliteit Damocles Bestuurlijke waarschuwingen Bestuurlijke sluitingen
2021 24 15 0 0 4 5
2022 (H) 15 14 0 0 0 1
2018
2019
2020
2021
2022
6
10
7
8
0
1
2
2
2
0
6.2.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten
Belangrijkste bevindingen •
•
•
Ondermijnende criminaliteit is per definitie een thema waarbij onmogelijk een totaalbeeld kan worden gegeven van de omvang aan de hand van de beschikbare bronnen en cijfers. Dit komt doordat een (groot) deel van deze criminaliteit zich buiten het gezichtsveld van veiligheidsinstanties afspeelt. Bronnen en cijfers geven slechts een indicatie en een juiste interpretatie daarvan is belangrijk. Er zijn verschillende categorieën politieregistraties die richting geven aan (de omvang van) ondermijnende criminaliteit. Op het gebied van drugs zijn er aanvullende bronnen die het beeld verscherpen zowel in omvang als geografisch. Deze aanvullende bronnen zijn er (nog) niet voor thema’s als wapenhandel en mensensmokkel. Sinds juli 2021 is de gemeente Stein aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem. Er is per gedeelte van de aangesloten jaren inzichtelijk gemaakt waar inwoners over melden. Voor het grootste deel zijn de meldingen druggerelateerd. De categorie fraude is een verzameling van verschillende misdrijven. Online criminaliteit wordt ook opgenomen onder deze overkoepelende term. Om een iets concreter beeld te krijgen van de online criminaliteit wordt dit thema hierna meer uitgebreid besproken en als apart thema opgenomen in de analyse. De overige categorieën die onder fraude zijn opgenomen zijn een stuk lastiger te specificeren.
Het aantal frauderegistraties neemt in ieder geval tot 2021 ieder jaar toe. Deze stijgende lijn lijkt in de eerste helft van 2022 af te zwakken.
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 20
6.3 Digitale veiligheid Bij dit thema gaat het om alle vormen van criminaliteit die onder zowel cybercrime als gedigitaliseerde criminaliteit vallen. Hierbij wordt cybercrime omschreven als criminaliteit waarbij ICT zowel het doel als het middel is om het delict te plegen (bijvoorbeeld computervredebreuk of een cyberaanval). Bij gedigitaliseerde criminaliteit is ICT uitsluitend het middel om het delict te plegen (bijvoorbeeld internetoplichting, identiteitsfraude of online bedreigingen). De vormen van digitale criminaliteit zijn de afgelopen jaren volop in ontwikkeling geweest. Er ontstaan nieuwe manieren om een delict te plegen en de criminaliteit werkt vernieuwend. Door deze vele veranderingen is het nog niet eenvoudig om alle vormen van criminaliteit overzichtelijk bij elkaar te brengen. De meldingen zijn verspreid over vele categorieën.
6.4.1 Veiligheidsproblematiek: cijfermatig beeld Categorieën Fraude Bron: politiecijfers Fraude met betaalproducten Fraude met online handel Krediet, hypotheek- en depotfraude
2018 (H)
2018 (T)
2019 (H)
2019 (T)
2020 (H)
2020 (T)
2021 (H)
2021 (T)
2022 (H)
5 22 0
11 42 0
5 33 0
26 77 0
5 35 0
10 77 1
10 48 0
12 79 0
1 37 0
6.4.2 Veiligheidsproblematiek: hoofdlijn, aandachtspunten Belangrijkste bevindingen •
•
Online criminaliteit staat in de politieregistraties onder aparte categorieën opgenomen. Op dit moment is met name de fraude in online handel de voornaamste categorie in de politieregistratie die uitdrukking geeft aan online criminaliteit. Deze neemt de afgelopen anderhalf jaar af. Dat het aantal registraties in deze categorieën bij de politie afneemt lijkt niet in lijn te liggen met de landelijke focus op deze thema’s. Online criminaliteit verandert nog voortdurend van karakter en kan tot gevolg hebben dat er onder nieuwe/andere categorieën wordt geregistreerd. Dit maakt het ook voor dit thema nog lastig om de totale omvang van het aantal misdrijven juist weer te geven. Bovendien blijkt ook uit de Veiligheidsmonitor dat inwoners niet altijd melden als zij slachtoffer zijn geworden van online criminaliteit. Hierdoor is het om diverse redenen aannemelijk dat de daadwerkelijke omvang van online criminaliteit een stuk hoger ligt dan dat de beschikbare bronnen op dit moment weer (kunnen) geven.
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 21
Veiligheidsanalyse Gemeente Stein (2018-2022) • 22