Document · PDF

TVW concept.pdf

Beeldvormende bijeenkomst 6 oktober 2021, gemeente SteinBij agendapunt: Raadsvoorstel Concept Transitievisie Warmte gemeente Stein14.965 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

warmtevraag verduurzaamd kan worden voor 2030. De overige 48% heeft wél de potentie om te isoleren: een belangrijke stap om later uiteindelijk wel aardgasvrij te kunnen worden.

Het Groene Net Zoals eerder besproken biedt het warmtenet dat momenteel in de gemeente Sittard-Geleen ligt en vermoedelijk naar Maastricht gebracht gaat worden, Het Groene Net, een kans voor gemeente Stein. De kans lijkt aanwezig dat ook gemeente Stein gebruik kan maken van deze warmte. Het warmteaanbod is immers zo groot dat dit geen bottleneck vormt. En uit de

analyse

blijkt

dat

voldoende

bebouwingsdichtheid is in de gemeente om de aanleg van een warmtenet levensvatbaar te maken.

Concept 1.0 Hoe zit het dan met de potentie van slechts 23%? De analyse op pandniveau wijst uit dat een warmtenet op hoge temperatuur voor 23% van de panden de beste oplossing zou zijn, maar de precieze potentie zou nader uitgewerkt moeten worden in de business case van Het Groene Net. Valt deze gunstiger uit, dan verandert dat de woningen die nu nog uitkomen op een warmtepomp als beste oplossing in de analyse. In andere woorden: het warmtenet heeft verreweg de meeste potentie om vóór 2030 stappen richting aardgasvrij te nemen in de gemeente. Het ligt dan ook voor de hand om hier het voornaamste project voor aardgasvrij tot en met 2030 van te maken, zelfs al is de gemeente hierbij afhankelijk van Het Groene Net. Hoeveel woningen van deze ruim 23% in de praktijk ook daadwerkelijk worden

aangesloten

afhankelijk

van

het

aanbod.

het

aansluitpercentage van minimaal 70% te halen voor een rendabel

warmtenet, moet de gemeente zorgdragen voor een propositie die financieel aantrekkelijk is voor inwoners. Landelijke subsidies en garantstelling voor financiering kunnen helpen.

Individuele oplossingen De individuele elektrische en hybride warmtepompen hebben een gezamenlijke potentie van ongeveer 26%. Dit percentage valt in de praktijk mogelijk wat lager uit wanneer het warmtenet zal worden aangelegd. Omdat elke woningeigenaar voor zichzelf bepaalt hoe en wanneer hij of zij ermee aan de slag wil, ligt het uiteindelijke succes aan factoren als communicatie, participatie, initiatieven, ontzorging en ondersteuning. De gemeente kan hier wel veel invloed op uitoefenen. Een ander idee is om de individuele oplossing zelf collectief te maken. Dat kan door een pilotwijk te selecteren die geheel aardgasvrij zal worden met ieder een elektrische warmtepomp, maar collectief georganiseerd. De gemeente kan er dan voor kan kiezen om in samenwerking met de netbeheerder daar het aardgasnet uit te faseren. Het ligt het niet voor de hand dat gemeente Stein hiervoor kiest. Een dergelijk project kost immers veel capaciteit die beter besteed kan worden aan de realisatie van Het

Groene Net in Stein. Deze semi-collectieve aanpak kan ook na 2030 alsnog een optie zijn.

Concept 1.0

Uitvoeringssporen De meest potentievolle warmteoplossingen per pand in Stein zijn geïdentificeerd. Nu is het zaak om de ‘technische’ kennis om te zetten in een uitvoerbare routekaart. Voor de gevonden warmteoplossingen zijn verschillende wegen mogelijk, sommige meer technisch, sommige meer gericht op het sociale. Een daarvan is natuurlijk aansluiting op het bestaande Groene Net van Sittard-Geleen. Een tweede project richt zich op de individuele oplossingen. De derde kiest nog geen alternatief voor aardgas, maar focust eerst op het besparen op warmte, zoals isoleren. Dit wordt nog verder geconcretiseerd in de uitvoeringsplannen in 2022. Ook wordt de

Transitievisie Warmte elke vijf jaar herijkt.

Project 1: Het Groene Net Het is van groot belang voor de gemeente Stein om aan te kunnen haken op initiatieven van omliggende gemeente zoals Sittard-Geleen of Maastricht. Niet alleen omdat dat energetisch kansen biedt, maar ook omdat dat kennis, mensen en middelen bundelt. Dit hoge temperatuurwarmtenet kan ervoor zorgen dat woningen met een slechter label toch al voor 2030 van het aardgas gaan. Daarom stellen we voor dat de gemeente één buurt aanwijst als startpilot, bijvoorbeeld Kerensheide als eerste kern in een reeks van kernen in zuidelijke richting naar

Maastricht.

Uiteindelijk

zullen,

afhankelijk

van

investeringsplannen van Het Groene Net, naar verwachting de kernen Stein en Elsloo kunnen aansluiten. In ieder project voor 2030 kan de gemeente een andere rol kiezen. Bij dit project stellen we voor dat de gemeente een regierol pakt in de

voorbereiding en de samenwerking met partners om het warmtenet tot ontwikkeling te brengen, zoals de provincie, gemeente Sittard-Geleen, Het Groene Net en partijen uit de markt. Belangrijk voor het welslagen is verder een goed gecoördineerde communicatie met de inwoners.

Concept 1.0 Project 2: Individueel elektrische en hybride warmtepompen Als de focus ligt op individuele oplossingen, komt de techniek meestal neer op de warmtepomptechniek. Het isolatieniveau van het pand is essentieel bij een elektrische warmtepomp: minimaal tot schillabel B. Dit is haalbaar voor relatief nieuwe panden, maar voor oudere panden gaat het gepaard met aanzienlijke isolatiemaatregelen aan het pand. Het isoleren van oude panden vanuit het huidig isolatieniveau tot minimaal schillabel B is vaak te kostbaar, in elk geval op korte termijn. De gemeente kan een rol spelen in de communicatie naar inwoners toe, in de participatie van inwoners in de uitvoeringsfase en in het ondersteunen van inwoners in hun klantreis. Beweegredenen moeten daarbij zoveel mogelijk benut worden: de woning wordt toekomstklaar, het klimaat is erbij geholpen, de kosten (van isoleren) zijn tot op zekere hoogte rendabel en het wooncomfort stijgt! Het doel is om eigenaar-bewoners zoveel als mogelijk de vrijwillige stap te laten nemen om hun woning te isoleren en/of aardgasvrij maken. Met woningcorporaties (en hun huurders) worden afzonderlijke afspraken gemaakt. Voor oudere panden zijn hybride warmtepompen een interessante oplossing. Voor hybride systemen is een lagere isolatiegraad vereist omdat de systemen een hogere temperatuur kunnen bereiken dan elektrische warmtepompen.

Oude panden komen hier veelal beter voor in aanmerking dan voor een elektrische warmtepomp omdat er geen dwingende isolatiestap gemaakt moet worden. Bovendien vereist de hybride oplossing geen aardgasvrij pand: de hybride warmtepomp kan goed samenwerken met de

gasgestookte cv-installatie. Ook hier is de belangrijkste rol van de gemeente de communicatie, bijvoorbeeld over de beschikbare subsidies, succesverhalen en een FAQ (frequently asked questions; veelgestelde vragen).

Concept 1.0 Project 3: Isoleren Technisch gezien is er, naast de hybride oplossingen met hernieuwbaar gas, voor de bestaande bouw op dit moment eigenlijk maar één ECWvoorkeursstrategie waar een minder flinke isolatieopgave bij komt kijken: het warmtenet op hoge temperatuur. Voor warmtenetten op lage temperatuur en de volledig elektrische warmtepomp is het noodzakelijk om panden zeer goed te isoleren, indien dit nog onvoldoende gebeurd is. Uitgezonderd de panden die al op een voldoende isolatiegraad zitten, wordt isolatie dus een belangrijke toekomstinvestering voor alle pandeigenaren in de gemeente. En een die zinvol is, ongeacht de toekomstige duurzame warmteoplossing, want ook bij het hoog temperatuur warmtenet daalt de energierekening met isoleren. Dit wordt ook wel no-regret, of geen spijt, genoemd. Een hogere isolatiegraad maakt dat panden in de winter meer warmte vasthouden en in de zomer

meer warmte buitenhouden. Het is dus hoe dan ook een zinvolle investering die bijdraagt aan de toekomstbestendigheid, het comfort en een lagere energierekening van bewoners en gebruikers. Zelfs indien panden aangesloten blijven op het aardgas, is isolatie belangrijk: dit zorgt voor een reductie van de warmtevraag en daarmee reductie van de CO2-uitstoot aangezien de warmtevraag nog lange tijd grotendeels wordt ingevuld met fossiele bronnen zoals aardgas. Hetzelfde geldt voor woningen

die

zullen

aansluiten

het

warmtenet.

Daarom

dit een belangrijk project om gemeentebreed aan te pakken in Stein, dus niet met een pilotbuurt. Met name de ‘potentieloze’ panden uit de analyse zullen moeten worden geïsoleerd om in de toekomst wel aardgasvrij te kunnen worden. Dat helpt tevens mee om energiearmoede te beperken. De rol van de gemeente zal ook hier gericht zijn op de communicatie, naast het ondersteunen van het contact tussen marktaanbod en de vraag, zoals inkoopacties.

Vier scenario’s In lijn met de energievisie van Stein uit 2018 zijn er vier scenario’s denkbaar om de ontdekte potentie in meer of mindere mate te verwezenlijken. De scenario’s hangen af van de inzet van de gemeente en variëren van ‘heel reactief’ en ‘reactief’ tot ‘proactief’ en ‘heel proactief’. De proactieve scenario’s vragen om meer capaciteit en middelen op de korte termijn, maar leveren dan ook meer op. De reactieve scenario’s zijn goedkoper op de korte termijn, maar zorgen op lange termijn juist voor problemen zoals meer CO2emissiereductie en energiearmoede. De uitdaging is om een goed scenario te kiezen en realiseren dat de juiste balans vindt tussen korte termijn-kosten en lange termijn-opbrengsten.

Van potentie naar uitvoering De vraag voor elk van de scenario’s is: met welke middelen (capaciteit en budget) is het realistisch om welk deel van de potentie te verwezenlijken voor 2030? En welke (externe) factoren kunnen van invloed zijn op de mate van succes? In elk scenario wordt rekening gehouden met de lopende projecten op gemeentelijk niveau alsook op nationaal en provinciaal niveau. Wat blijkt is dat de nationaal gemiddelde doelstelling (geen verplichting) van 20% aardgasvrij – of aardgasvraagreductie – lastig blijkt om te behalen.

Scenario ‘heel reactief’: business as usual 1,5 fte | 50 duizend euro per jaar In dit scenario wordt naar verwachting weinig van de potentie voor energiebesparing en duurzame warmte benut. De gemeente gaat verder met ‘business as usual’ zonder zich in te zetten voor energiebesparing en duurzame warmte. Omdat er in Stein al behoorlijk wat gebeurt op het gebied van duurzaamheid, levert dit scenario toch nog wat op. Vooral op het gebied van isolatie en energiebesparing is de gemeente al actief. Naar verwachting zijn de lopende initiatieven, zoals Dubbel Duurzaam, het Huis van de Toekomst en de energiebox voldoende om in combinatie met externe ontwikkelingen (bv. nationale subsidie, provinciale lening, ontwikkeling Nieuwdorp en energiebesparingsplicht bedrijven alsook autonome groei vanwege terugverdienpotentie) ongeveer 35% van de inwoners aan de isolatie te krijgen tot en met 2030 uit de groep ‘potentieloze’ panden – degene die niet geschikt worden geacht voor de bestaande duurzame warmtetechnieken. Deze lopende initiatieven in combinatie met natuurlijke momenten van woningeigenaren (vervangingsmoment cv), nieuwbouw en een groeiende groep inwoners die duurzaamheid belangrijk vindt, zorgen naar verwachting voor ongeveer 1% aardgasvrij in 2030. De aardgasvraagreductie – waar ook hybride warmtepompen en isolatie meetellen – komt in dit scenario op ongeveer 2% uit. Dit zijn

uiteraard inschattingen met een grote onzekerheidsfactor.

Tabel 10.1: Scenario ‘heel reactief’: business as usual.

Heel reactief

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Aardgasreductie

Aardgasvrij

Elektrische warmtepomp

HT-warmtenet

LT-warmtenet

30%

Hybride warmtepomp

15% Totalen

(Alleen) isoleren

30%

147

180

Totalen

220

Geen extra inzet, 'business as usual' scenario

Scenario ‘reactief’: minimale inspanningen 2,0 fte | 100 duizend euro per jaar In het reactieve scenario zet de gemeente zich minimaal in om van de warmtetransitie ook echt een ‘transitie’ te maken waarvan de gemeente de regisseur is. Net als in het vorige scenario, is de aanname hier dat lopende projecten door zullen lopen. In aanvulling daarop zal de gemeente echter een serieuze rol vervullen om de in dit hoofdstuk eerder genoemde projecten tot uitvoering te brengen. Dat betekent dat naast isolatie ook het warmtenet en warmtepompen aangemoedigd zullen worden vanuit de gemeente Stein. Concreet zal de gemeente daarvoor dus een warmtebron moeten vinden om een warmtenet aan te leggen, de meest voor de hand liggende optie is dan een samenwerking met Het Groene Net. Omdat er in dit scenario niet bijzonder veel aandacht is voor het overhalen van woningeigenaren om zich op het warmtenet aan te sluiten, blijft het aansluitpercentage in 2030 naar verwachting steken op ongeveer 25%. De gemeente informeert inwoners ook actief over de elektrische en hybride warmtepomp. Meer mensen zullen daarom een warmtepomp nemen dan in het ‘heel reactieve’ scenario, ook omdat een deel van de inwoners van de warmtenetwijken voor een individuele oplossing zal willen kiezen. Tezamen komt dat uit op ongeveer 5% aardgasvrij en 7%

aardgasvraagreductie in 2030.

Tabel 10.2: Scenario ‘reactief’: minimale inspanningen.

Reactief

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Aardgasreductie

Aardgasvrij

Elektrische warmtepomp

13%

118

HT-warmtenet

25%

153

458

LT-warmtenet

30%

Hybride warmtepomp

26% Totalen

(Alleen) isoleren

30%

124

204

207

209

712

588

180

Totalen

784

Gemeente tracht minimale inspanning te verrichten om de warmtetransitie uit te voeren

Scenario ‘proactief’: samen de schouders eronder 3,0 fte | 150 duizend euro per jaar De grootste omslag in de mentaliteit zit tussen het reactieve en proactieve scenario. Hier gaat de gemeente verder dan het vorige overwegend faciliterende scenario. De gemeente intensiveert het warmtenetproject, versterkt de samenwerking met VvE’s en woningcorporaties, zet lokale ambassadeursprogramma’s op, organiseert een professioneel energieloket, bekleedt een serieuze voorbeeldfunctie en monitort strak de verhuis- en verbouwkansen die zich aandienen. Dit leidt naar verwachting tot fors meer isolatie in de gemeente en verdubbelt bovendien het aantal warmtepompen en warmtenetaansluitingen. Toch blijkt dat niet uit de maar langzaam stijgende percentages: aardgasvrij van 5% naar 10% en aardgasvraagreductie van ongeveer 7% naar 13%. Dat heeft met een aantal zaken te maken. Ten eerste gebeurt er al veel in de gemeente, dat verkleint het effect van aanvullende acties. Ten tweede is het effect van alleen isoleren maar gering, de grootste winst wordt behaald met een hybride warmtepomp of door helemaal aardgasvrij te worden. Daarnaast, ten derde, is het zo dat in dit scenario inwoners nog altijd de individuele keuze hebben om wel of niet aardgasvrij te worden of hun huis te isoleren. De transitie heeft nog geen dwingend karakter.

Tabel 10.3: Scenario ‘proactief’: samen de schouders eronder.

Proactief

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Aardgasreductie

Aardgasvrij

Elektrische warmtepomp

25%

226

HT-warmtenet

45%

275

824

LT-warmtenet

30%

Hybride warmtepomp

45% Totalen

(Alleen) isoleren

53%

214

365

369

374

1.277

1.063

319

127

Totalen De gemeente streeft ernaar de nationaal gemiddelde doelstelling te behalen en zet zich hier proactief voor in

1.404 13%

10%

Scenario ‘heel proactief’: zo snel mogelijk aardgasvrij 4,0 fte | meer dan 250 duizend euro per jaar Dat dwingende karakter zien we wel terug in het laatste scenario, ‘heel proactief’. Dit scenario gaat het verst om de ontdekte potentie op korte termijn zo veel als mogelijk waar te maken. De gemeente stelt zich nog constructiever op dan in het vorige scenario, bijvoorbeeld door zelf inkoopacties te organiseren, duurzame ontmoetingsplekken te initiëren, voortdurend duurzame acties te organiseren, met een duurzaamheidsprogramma voor bedrijven en ondernemers aan de slag te gaan, door zelf een energiecoöperatie op te richten, een leningsfonds aan te leggen, eigen groengas te ontwikkelen en gemeentelijke subsidies beschikbaar te stellen. Daarnaast zet de gemeente in op twee aardgasvrije proefwijken: Elsloo en Stein voor het warmtenet en nog één buurt die collectief op de elektrische warmtepomp overgaat. Deze proefwijken hebben een dwingend karakter: vanaf 2030 zal het gasnet hier verwijderd worden en zijn inwoners verplicht hun huis duurzaam te verwarmen. Al met al zorgen deze inspanningen ervoor dat elke duurzame oplossing de potentie voor 50% tot 100% vervult. Dat levert naar verwachting bijna een kwart (25%) aardgasvraagreductie op en zorgt ervoor dat 21% van de woningen aardgasvrij zal zijn tegen 2030.

Opvallend is dus dat zelfs in dit scenario de nationaal gemiddelde doelstelling van 20% aardgasvrij nog maar net behaald

lijkt te worden.

Tabel 10.4: Scenario ‘heel proactief’: zo snel mogelijk aardgasvrij.

Heel proactief

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Aardgasreductie

Aardgasvrij

Elektrische warmtepomp

72%

652

HT-warmtenet

85%

519

1.556

LT-warmtenet

48%

Hybride warmtepomp

63% Totalen

(Alleen) isoleren

86%

300

131

138

144

152

164

691

699

708

2.527

2.228

517

207

Totalen

2.734

De gemeente zet sterk in op duurzaamheid en laat geen kans onbenut

25%

21%

Concept 1.0

Bijlagen I

III

Bronnen

ECW-strategieën en substrategieën

Overzicht van alternatieve warmtebronnen in de gemeente Stein

Kaarten met additionele parameters

Enquêteresultaten

Concept 1.0 I – Bronnen 1

Klimaatmonitor, 2019 https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/dashboard/energiegebruik/

Gemeente tabellen, ECW, 2020 https://themasites.pbl.nl/leidraad-warmte/2020/

Kerncijfers wijken en buurten, CBS, 2018 https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2018/30/kerncijfers-wijken-en-buurten-2018

Strategiefactsheets, ECW https://expertisecentrumwarmte.nl/themas/de+leidraad/strategiefactsheets/default.aspx

‘Adiabatic Flame Temperatures’, The Engineering ToolBox https://www.engineeringtoolbox.com/adiabatic-flame-temperature-d_996.html

Hybride warmtepomp, ECW, 2020 https://expertisecentrumwarmte.nl/themas/technische+oplossingen/techniekfactsheets+gebouwmaatregelen/hybride+warmtepomp+nieuw/default.a

spx

Ontwikkeling van koudevraag van woningen, RVO, 2018 https://www.rvo.nl/sites/default/files/2018/07/Rapport%20-%20Ontwikkeling%20koudevraag%20van%20woningen%20.pdf

Stedelijk hitte-eiland effect (UHI), RIVM, 2017 https://www.atlasleefomgeving.nl/stedelijk-hitte-eiland-effect-uhi-in-nederland

Kentallen warmtevraag woningen, ECN, 2009 https://www.rvo.nl/sites/default/files/bijlagen/Rapport%20Kentallen%20warmtevraag%20woningen%20NEW.pdf

Planbureau voor de Leefomgeving, PBL https://www.pbl.nl/

Startanalyse aardgasvrije buurten achtergrondrapport, ECW, 2020 https://www.pbl.nl/publicaties/achtergrondrapport-bij-de-startanalyse-aardgasvrije-buurten

Warmteatlas www.warmteatlas.nl

Gemeente Stein

WKO tool https://wkotool.nl/

Polviewer, Provincie Limburg https://www.polviewer.nl/

Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer, stowa https://stowa.geoapps.nl/Overzichtskaart#e5e9ea2b-d5bf-e811-a2c0-00155d010457

Centraal Bureau voor de Statistiek, CBS, 2019 https://www.cbs.nl/

RES Zuid-Limburg https://www.regionale-energiestrategie.nl/documenten/handlerdownloadfiles.ashx?idnv=1714358

CLO (compendium voor de leefomgeving), 2019 https://www.clo.nl/indicatoren/nl016537-broeikasgasemissies-in-nederland

DOP Stein, Gemeente Stein, 2021 https://www.gemeentestein.nl/dop-stein

Wise Nederland, 2021 https://wisenederland.nl/artikel/biomassa-vergisting/?cn-reloaded=1

Concept 1.0 II – ECW strategieën en substrategieën Tabel 10.1: Overzicht van ECW strategieën en substrategieën.11 Bronnen voor warmtevoorziening

Isolatieniveau

Bron temp.

Aanvoer temp.

Collectieve voorzieningen

Individuele voorzieningen

Combiwarmtepomp + LT-radiatoren

S1 – Individuele elektrische warmtepomp S1a S1b

Elektriciteit + warmte uit buitenlucht Elektriciteit + bodemwarmte

S2 – Warmtenet met HT-/MT-bron S2a S2b S2c S2d S2e S2f

MT-restwarmtebron + hulpwarmteketel + MT-warmtenet (70 °C)

Restwarmte + groengas voor piekvraag Geothermie + groengas voor piekvraag (met contour) Geothermie + groengas voor piekvraag (zonder contour)

B Geothermiebron + hulpwarmteketel + MT-warmtenet (70 °C) >70 °C

70 °C

Restwarmte + groengas voor piekvraag Geothermie + groengas voor piekvraag (met contour) Geothermie + groengas voor piekvraag (zonder contour)

Aansluiting op warmtenet + MTMT-restwarmtebron + radiatoren hulpwarmteketel + MT-warmtenet (70 °C)

D Geothermiebron + hulpwarmteketel + MT-warmtenet (70 °C)

S3 – Warmtenet met LT-bron S3a S3b

30 °C

Restwarmte + elektriciteit + warmte uit buitenlucht

30 °C 70 °C

S3c S3d S3e S3f S3g S3h

Warmte- en koude overschot uit gebouwen + elektriciteit + warmte uit buitenlucht

B 15 °C

Warmte- en koude overschot uit gebouwen + warmte uit oppervlaktewater + elektriciteit + warmte uit buitenlucht Restwarmte + elektriciteit + warmte uit buitenlucht Warmte- en koude overschot uit gebouwen + elektriciteit + warmte uit buitenlucht Warmte- en koude overschot uit gebouwen + warmte uit oppervlaktewater + elektriciteit + warmte uit buitenlucht

50 °C

LT-warmtenet (30 °C) Collectieve warmtepomp + MTwarmtenet (70 °C) Collectieve warmtepomp + WKO + MT-warmtenet (70 °C) Collectieve warmtepomp + WKO + MT-warmtenet (50 °C)

Warmtenet-aansluiting + combiwarmtepomp + LT-radiatoren Warmtenet-aansluiting + MTradiatoren Warmtenet-aansluiting+ boosterwarmtepomp + LT-radiatoren

Collectieve warmtepomp + WKO + TEO + MT-warmtenet (70 °C) 30 °C 70 °C D 15 °C

Collectieve warmtepomp + MTwarmtenet (70 °C) Collectieve warmtepomp + WKO + MT-warmtenet (70 °C)

Warmtenet-aansluiting + MTradiatoren

Collectieve warmtepomp + WKO + TEO + MT-warmtenet (70 °C)

S4 – Groengas S4a

Groengas + elektriciteit

S4b

Groengas

S4c

Groengas + elektriciteit

S4d

Groengas

Hybride lucht-warmtepomp + MTradiatoren HR-combiketel + MT-radiatoren Hybride lucht-warmtepomp + MTradiatoren HR-combiketel + MT-radiatoren

S5 – Waterstof S5a

Waterstof + elektriciteit

S5b

Waterstof

S5c

Waterstof + elektriciteit

S5d

Waterstof

Concept 1.0 III – Overzicht van alternatieve warmtebronnen in de gemeente Stein Tabel 10.2: Overzicht van alternatieve warmtebronnen in de gemeente Stein.

Bron HT/MT-bron (extern): BES-centrale en andere warmtebronnen van Het Groene Net18

Warmte-inhoud

Aanvullende informatie

283 MWth

HT/MT-bron: Geothermie (met WKO)18

BES: Biomassa Energiecentrale Sittard

Nader te bepalen

LT-bron: RWZI18

45 TJ

Nader te bepalen

LT-bron: RWZI extra (met WKO)18

10 TJ

Nader te bepalen

LT-bron: slachthuis18

3 MWth

Nader te bepalen

LT-bron: Nedlin B.V. (wasserij)18

2 MWth

Nader te bepalen

LT-bron: Rentex AWE Stein (wasserij)18

2 MWth

Nader te bepalen

LT-bron: diverse supermarkten en bakkerijen18

Nader te bepalen

LT-bron: TEO (aquathermie)18

TEO: Thermische Energie Oppervlaktewater

LT-bron: TEA (aquathermie)18

54 TJ

TEA: Thermische Energie Afvalwater

LT-bron: TEA (aquathermie) met WKO18

42 TJ

TEA: Thermische Energie Afvalwater

Concept 1.0 IV – Kaarten met additionele parameters

Figuur IV.1: Bouwjaar van panden in de gemeente Stein.

Figuur IV.2: Wijkuniformiteit in de gemeente Stein. De wijkuniformiteit wordt bepaald aan de hand van kenmerken zoals bouwjaar en oppervlakte. De wijk wordt gezien als uniform als 20 of meer panden in de buurt vergelijkbare kenmerken hebben

V – Enquêteresultaten Vraag 1 luidde: ‘vul je deze enquête in als inwoner of als ondernemer?’. Er hebben geen ondernemers meegedaan aan de enquête, alleen inwoners. Beschrijvende statistiek en wegingsfactoren (vraag 2 t/m 5) Woonplaats

Verhouding enquête

Verhouding echt

Wegingsfactor

Stein

30,9%

44,0%

1,421959586

Elsloo

22,7%

34,0%

1,499473753

Urmond

26,8%

22,6%

0,844357243

Berg

10,3%

7,9%

0,762321113

Meers

5,2%

3,5%

0,678485287

Catsop

2,1%

2,2%

1,043073645

Kleine Meers & Veldschuur

0,0%

1,1%

Nattenhoven

1,0%

0,6%

0,565404406

Maasband

1,0%

0,5%

0,448424184

Jonger dan 15 jaar oud

0,0%

12,0%

15 tot 25 jaar oud

1,0%

9,7%

9,437397529

25 tot 45 jaar oud

11,3%

20,0%

1,760674284

45 tot 65 jaar oud

36,1%

30,9%

0,857683277

65 jaar en ouder

51,5%

27,4%

0,530945735

Basisonderwijs, VMBO, onderbouw HAVO/VWO of MBO 1

15,5%

31,2%

2,020198849

Bovenbouw HAVO/VWO of MBO 2-4

30,9%

44,7%

1,444932845

HBO of WO

53,6%

24,1%

0,449019845

Huur

4,1%

28,1%

6,820827668

Koop

95,9%

71,6%

0,746539732

Leeftijd

Opleiding

Koop/huur

Vraag 6: In Nederland stoppen we, net als in de rest van Europa, met het gebruik van fossiele (eindige) bronnen voor het verwarmen van gebouwen, tapwater en koken. In 2050 moeten alle gebouwen aardgasvrij zijn. Dit heet de warmtetransitie. Hoe goed ben je op de hoogte van de Nederlandse warmtetransitie?

N enquête

Correctie na weging

1 (slecht)

5 (goed)

0 1

Vraag 7: Wat vind je van de ambitie om vanaf 2050 geen aardgas meer te gebruiken als warmtebron voor gebouwen? N enquête

Correctie na weging

Niet ambitious genoeg, vooral op korte termijn (t/m 2030) moeten we CO2 gaan besparen

Niet ambitious genoeg, 2040 zou ook haalbaar moeten zijn

Ik ben niet bekend met deze ambitie

Weet niet / geen mening

Prima, dat bidet voldoende tijd om lange termijnplannen te maken Te ambitious, er zijn (nog) geen goede alternatieven voor aardgas Te ambitious, het is niet nodig om helemaal aardgasvrij te worden

35 30 25 20 15 10 5

Weet niet / geen mening

Ik ben niet bekend met deze ambitie

Te ambitieus, het is niet nodig om helemaal aardgasvrij te worden

Te ambitieus, er zijn (nog) geen goede alternatieven voor aardgas

Prima, dat biedt voldoende tijd om lange termijnplannen te maken

Niet ambitieus genoeg, 2040 zou ook haalbaar moeten zijn

Niet ambitieus genoeg, vooral op korte termijn (t/m 2030) moeten we CO2 gaan besparen

Vraag 8: Van welke partijen vertrouw je advies of informatie over isolatie en duurzame warmte? Er zijn meerdere antwoorden mogelijk. N enquête

Correctie na weging

De Europese Unie

De Nederlandse overheid

Provincie Limburg

De gemeente Stein

De wetenschap

Goede doelen en NGO’s (bv. Het Wereldnatuurfonds)

Onafhankelijke energiecoaches (bv. Dubbel Duurzaam)

De media

Bedrijven en winkels

Internet en sociale media

De cv-installateur/-reparateur

Vrienden, familie, college’s, buren en/of kennissen

Weet niet / geen mening

Anders

50 45 40 35 30 25 20 15 10 5

Weet niet / geen mening

Vrienden, familie, collega's, buren en/of kennissen

De CV-installateur/-reparateur

Internet en sociale media

Bedrijven en winkels

De media

Onafhankelijke energiecoaches (bv. Dubbel Duurzaam)

Goede doelen en NGO's (bv. het Wereldnatuurfonds)

De wetenschap

De gemeente Stein

Provincie Limburg

De Nederlandse overheid

De Europese Unie

Vraag 9: De gemeente heeft in de warmtevisie keuze uit vijf alternatieven voor aardgas, zoals uitgelegd in het filmpje. Welke zie jij als de beste mogelijkheid voor de gemeente? N enquête

Correctie na weging

Warmtenet op hoge temperatuur

Warmtenet op lage temperatuur

Individuele elektrische warmtepomp (all-electric)

Geen

Weet niet / geen mening

Individuele hybride warmtepomp met hernieuwbaar gas (zoals groengas of waterstof) Individuele hybride warmtepomp met fossiel gas (zoals aardgas)

45 40 35 30 25 20 15 10 5

Weet niet / geen mening

Geen

Individuele hybride warmtepomp met fossiel gas (zoals aardgas)

Individuele hybride warmtepomp met hernieuwbaar gas (zoals groengas of waterstof)

Individuele elektrische warmtepomp (all-electric)

Warmtenet op lage temperatuur

Warmtenet op hoge temperatuur

Vraag 10: Hieronder zijn alle energiebronnen opgesomd die de komende tien jaar kansen bieden. Met welke energiebronnen zou de gemeente invulling moeten geven aan de warmtevraag in de toekomst? Er zijn meerdere antwoorden mogelijk. N enquête

Correctie na weging

Zonnepanelen op daken

Zonneweide(s)

Aardwarmte, restwarmte, aquathermie of andere bronnen voor een warmtenet

Groengas (uit organische reststromen van de gemeente)

Elektriciteit/groengas geïmporteerd uit andere gemeenten

Elektriciteit/groengas geïmporteerd uit het buitenland

Weet niet / geen mening

Anders

90 80 70 60 50 40 30 20 10

Weet niet / geen mening

Elektriciteit/groengas geïmporteerd uit buitenland

Elektriciteit/groengas geïmporteerd uit andere gemeenten

Groengas (uit organische reststromen van de gemeente)

Aardwarmte, restwarmte, aquathermie of andere bronnen voor een warmtenet

Zonneweide(s)

Zonnepanelen op daken

Vraag 11: Welke uitgangspunten zouden belangrijk moeten zijn voor de gemeente in de warmtetransitie? Er zijn meerdere antwoorden mogelijk. N enquête

Correctie na weging

Betaalbaarheid

Draagvlak onder de inwoners

Technische haalbaarheid

Maximale CO2-besparing

Keuzevrijheid in warmteoplossing en –leverancier

Initiatief bij de gemeente

Initiatief bij de samenleving

Weet niet / geen mening

Anders

100 90 80 70 60 50 40 30 20 10

Weet niet / geen mening

Initiatief bij de samenleving

Initiatief bij de gemeente

Keuzevrijheid in warmteoplossing en leverancier

Maximale CO2-besparing

Technische haalbaarheid

Draagvlak onder de inwoners

Betaalbaarheid

Vraag 12: Zou je indien mogelijk interesse hebben om je woning aan te sluiten op het warmtenet?

N enquête

Correctie na weging

Ja, indien ik de kosten kan terugverdienen

Ja, indien de gemeente mij helpt met de aansluiting, subsidies en/of leningen

Misschien

Nee

Weet niet / geen mening

Anders

0 Ja

Ja, indien ik de kosten Ja, indien de gemeente kan terugverdienen mij helpt met de aansluiting, subsidies en/of leningen

Misschien

Nee

Weet niet / geen mening

Kruisverband vraag 12: Zou je indien mogelijk interesse hebben om je woning aan te sluiten op het warmtenet? Woonplaats Stein, Elsloo of Urmond

Woonplaats elders

Ja, indien ik de kosten kan terugverdienen

Ja, indien de gemeente mij helpt met de aansluiting, subsidies en/of leningen

Misschien

Nee

Weet niet / geen mening

Woonplaats Stein/Elsloo/Urmond

Nee

Weet niet / geen mening

Nee

Weet niet / geen mening

Misschien

Ja, indien de gemeente mij helpt met de aansluiting, subsidies en/of leningen

Ja, indien ik de kosten kan terugverdienen

35 30 25 20 15 10 5 0

Woonplaats elders

Misschien

Ja, indien de gemeente mij helpt met de aansluiting, subsidies en/of leningen

Ja, indien ik de kosten kan terugverdienen

7 6 5 4 3 2 1 0

Vraag 13: Wat heb je zelf al aan verduurzaming gedaan? Er zijn meerdere antwoorden mogelijk.

N enquête Isolatie aan het huis (bv. Spouwmuur, dak, vloer)

Correctie na weging 71

Niets

Anders

Opwekken van eigen elektriciteit (bv. Zonnepanelen of kleine windmolen) Mobiliteit verduurzaamd (bv. Elektrische auto of veel reizen met OV/fiets) Kleine maatregelen in huis (bv. LED-lampen, tochtstrips of radiatorfolie) Opwekken van eigen warmte (bv. Zonneboiler of warmtepomp Gedragsverandering in huis (bv. Verwarming lager of stekkerdozen ‘s nachts uit)

90 80 70 60 50 40 30 20 10

Niets

Gedragsverandering in huis (bv. verwarming lager of stekkerdozen 's nachts uit)

Opwekken van eigen warmte (bv. zonneboiler of warmtepomp)

Kleine maatregelen in huis (bv. LED-lampen, tochtstrips of radiatorfolie)

Mobiliteit verduurzaamd (bv. elektrische auto of veel reizen met OV/fiets)

Opwekken van eigen elektriciteit (bv. zonnepanelen of kleine windmolen)

Isolatie aan het huis (bv. spouwmuur, dak, vloer)

Vraag 14: Hoe kan de gemeente jou helpen? Er zijn meerdere antwoorden mogelijk.

N enquête

Correctie na weging

Met informatie over subsidies en leningen

Met informatie over besparing, isolatie en (hybride) warmtepompen

Met informatie over warmteplannen van de gemeente

Met woningadvies op maat

Met collectieve (inkoop)acties

Door mij door te verwijzen naar interessante initiatieven, projecten, aanbieders en instanties

Weet niet / geen mening

Anders

50 45 40 35 30 25 20 15 10 5

Weet niet / geen mening

Door mij door te verwijzen naar interessante initiatieven, projecten, aanbieders en instanties

Met collectieve (inkoop)acties

Met woningadvies op maat

Met informatie over warmteplannen van de gemeente

Met informatie over besparing, isolatie en (hybride) warmtepompen

Met informatie over subsidies en leningen

Vraag 15: Wat verwacht je van de aardgasvrij-ambities van de gemeente?

N enquête

Correctie na weging

Onze gemeente moet voorop lopen en andere gemeentes het goede voorbeeld geven

Onze gemeente moet even veel doen als andere gemeentes, ook als inwoners dan gedwongen van het aardgas af moeten

Onze gemeente moet even veel doen als andere gemeentes, maar alleen als dat ongedwongen kan

Onze gemeente mag minder doen dan andere gemeentes

Weet niet / geen mening

Anders

60 50 40 30 20 10

Weet niet / geen mening

Onze gemeente mag minder doen dan andere gemeentes

Onze gemeente moet even veel doen als andere gemeentes, maar alleen als dat ongedwongen kan

Onze gemeente moet even veel doen als andere gemeentes, ook als inwoners dan gedwongen van het aardgas af moeten

Onze gemeente moet voorop lopen op andere gemeentes en het goede voorbeeld geven

74 Weet niet / geen mening

50 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0

Weet niet / geen mening

Vanaf 45 jaar oud Onze gemeente mag minder doen dan andere gemeentes

Onze gemeente moet even veel doen als andere gemeentes, maar alleen als dat ongedwongen kan

Onze gemeente moet even veel doen als andere gemeentes, ook als inwoners dan gedwongen van het aardgas af moeten

Onze gemeente moet voorop lopen op andere gemeentes en het goede voorbeeld geven

Onze gemeente moet voorop lopen op andere gemeentes en het goede voorbeeld geven Onze gemeente moet even veel doen als andere gemeentes, ook als inwoners dan gedwongen van het aardgas af moeten Onze gemeente moet even veel doen als andere gemeentes, maar alleen als dat ongedwongen kan Onze gemeente mag minder doen dan andere gemeentes Weet niet / geen mening

Onze gemeente mag minder doen dan andere gemeentes

Onze gemeente moet even veel doen als andere gemeentes, maar alleen als dat ongedwongen kan

Onze gemeente moet even veel doen als andere gemeentes, ook als inwoners dan gedwongen van het aardgas af moeten

Onze gemeente moet voorop lopen op andere gemeentes en het goede voorbeeld geven

Kruisverband vraag 15: Wat verwacht je van de aardgasvrij-ambities van de gemeente? 0 t/m 44 jaar oud Vanaf 45 jaar oud

6 10

1 6

6 46

0 1 6 3

0 t/m 44 jaar oud

7 6 5 4 3 2 1 0

Vraag 16: Op welke manier zou je op de hoogte willen blijven van de ontwikkelingen? Er zijn meerdere antwoorden mogelijk. N enquête

Correctie na weging

Via een nieuwsbrief per e-mail

Via een fysieke nieuwsbrief in de brievenbus

Via de website van de gemeente

Via de Maaskentjer

Via informatiebijeenkomsten

Via sociale media

Niet

Weet niet / geen mening

Anders

90 80 70 60 50 40 30 20 10

Weet niet / geen mening

Niet

Via sociale media

Via informatiebijeenkomsten

Via de Maaskentjer

Via de website van de gemeente

Via een fysieke nieuwsbrief in de brievenbus

Via een nieuwsbrief per e-mail

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Stein&id=73c4483c-37a0-4fda-b680-9ad8b5f3ebbc