Sonderende raadsnotitie ambitieniveau Warmteprogramma
Tekst van het document
Aan de leden van de Raad
Stadhouderslaan 200 Postbus 15 6170 AA Stein T +31 (0)46 435 93 93 info@gemeentestein.nl www.gemeentestein.nl BTW NL 0017.31.105.B.02 KvK 5198 4997 0000 IBAN NL20 BNGH 0285 008 110 BIC BNGH NL2G
Onderwerp: Vergaderdatum: Zaaknummer:
Sonderende raadsnotitie Ambitieniveau Warmteprogramma gemeente Stein 08 april 2026 20260211162850
Aan de Raad De gemeenteraad wordt voorgesteld: kennis te nemen van de bijgevoegde toelichting van ambitieniveaus voor het Warmteprogramma gemeente Stein, en in de oordeelsvormende raadsvergadering van 16 april 2026 de stellingen in deze raadsnotitie te bespreken. Warmteprogramma In 2021 heeft uw raad de Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld. Inmiddels verplicht de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) gemeenten tot het opstellen van een Warmteprogramma als opvolging hiervan. Het Warmteprogramma moet elke vijf jaar worden geactualiseerd. Het Warmteprogramma vormt de basis voor de warmtetransitie in de gebouwde omgeving voor de komende tien jaar, met een doorkijk naar 2050. Het bevat een terugblik op de afgelopen vijf jaar en geeft inzicht in de huidige stand van zaken, waaronder beschikbare warmtebronnen en hun potentie, en kenmerken van de gebouwde omgeving zoals warmtevraag en isolatiegraad. Deze feitenbasis wordt uitgewerkt in de technische analyse. Het programma beschrijft per gebied de voorkeurs-warmteoplossing, het geschikte moment van overstappen en wat hiervoor nodig is. Tot slot biedt het een vooruitblik op de uitvoering, inclusief benodigde middelen, samenwerkingsafspraken en de inrichting van monitoring, evaluatie en bijsturing. Het college van burgemeester en wethouders is het bevoegd gezag en stelt het warmteprogramma vast.
De raad behoudt een belangrijke rol in de warmtetransitie, bijvoorbeeld bij het opstellen en wijzigen van het omgevingsplan, financiële afwegingen en de maatschappelijke en politieke kaders waarbinnen de warmtetransitie plaatsvindt. Voor een goed en uitvoerbaar programma vinden wij het belangrijk om uw raad bij de totstandkoming te betrekken. Afstemming Om de wensen en bedenkingen van uw raad voldoende mee te nemen bij het opstellen van het Warmteprogramma willen wij uw raad op verschillende momenten in het proces betrekken. Wat u hierbij kunt verwachten: • uw raad wordt geïnformeerd bij mijlpalen of belangrijke processtappen, bijvoorbeeld bij het afronden van deelproducten zoals de technische analyse
•
uw raad wordt geconsulteerd bij fundamentele processtappen en keuzes in het Warmteprogramma, zoals over het ambitieniveau en het concept-Warmteprogramma voorafgaand aan de formele ter inzage legging
Met deze consultatiemomenten krijgt uw raad tijdig de mogelijkheid wensen en aandachtspunten mee te geven, zonder dat de formele bevoegdheidsverdeling wordt doorkruist. De visie van uw raad is belangrijk voor een breed gedragen en uitvoerbaar programma. Inhoudelijke afwegingen en stellingen ambitieniveau Momenteel is het project in de fase van het vaststellen van een ambitieniveau. Voor het Warmteprogramma onderscheiden wij drie realistische ambitieniveaus. Hieronder staat per niveau een korte beschrijving: Scenario A – Huidige koers (focus op isolatie en ondersteuning) De gemeente zet het huidige beleid voort, met nadruk op energiebesparing en isolatie. De gemeentebrede aanpak voor isolatie en energiebesparing wordt voorgezet en waar nodig uitgebreid of aangescherpt, zodat nieuwe kansen, middelen en inzichten kunnen worden benut. De gemeente biedt brede ondersteuning aan bewoners en gebouweigenaren, maar werkt in de eerste vijf jaar niet aan nieuwe gebiedsgerichte uitvoeringsplannen (tenzij Warmtenet Zuid-Limburg daar aanleiding toe geeft). Dit scenario is financieel en organisatorisch beheersbaar, maar levert beperkte CO₂-reductie op en sluit minder goed aan op toekomstige ontwikkelingen en samenwerkingskansen. Scenario B – Versneld groeipad (twee gebiedsgerichte uitvoeringsplannen in vijf jaar) De gemeente zet een versnelling in ten opzichte van de huidige koers.
In de eerste vijf jaar worden twee gebiedsgerichte uitvoeringsplannen opgesteld en in uitvoering gebracht. De invulling en uitgangspunten van deze plannen zullen aan de hand van de inzichten uit de technische analyse nader richting worden gegeven in het Warmteprogramma. De leerlessen uit het pilot uitvoeringsplan en de uitvoering hiervan worden toegepast. De gemeente versterkt haar regierol, werkt actief samen met bewoners, corporaties en andere partners en blijft inzetten op een gemeentebrede isolatie- en besparingsaanpak. Dit scenario vraagt meer capaciteit en middelen, maar biedt zichtbare voortgang, meer invloed op planning en uitvoering en een realistische route naar het behalen van doelen. Scenario C – Versnellingssprong (voorsorteren op aanwijsbevoegdheid) Dit scenario zet in op hoge versnelling, onder meer door voor te sorteren op het gebruik van de aanwijsbevoegdheid uit de Wgiw. Er worden minimaal twee uitvoeringsplannen opgesteld, gericht op volledig aardgasvrij. Deze koers geeft de gemeente sterke sturingsmogelijkheden en kan grootschalige warmtenetten rendabeler maken. Naast de uitvoeringsplannen wordt ook een gemeentebrede aanpak voor isolatie en besparing voorgezet. Dit scenario vraagt aanzienlijke bestuurlijke, juridische en organisatorische inzet en kent hogere risico’s en afhankelijkheden dan de andere scenario's.
Op basis van inhoudelijke, bestuurlijke en organisatorische afwegingen geven wij de voorkeur aan scenario B ‘Versneld groeipad’, vanwege de volgende redenen: • De gebiedsgerichte aanpak vormt een realistische balans tussen ambitie, haalbaarheid en bestuurlijke uitvoerbaarheid. Deze aanpak creëert draagvlak, geeft duidelijkheid en handelingsperspectief, en biedt flexibiliteit om in te spelen op obstakels en zorgen. Het vormt een realistisch middenpad waarbij de doelstellingen dichterbij komen zonder dat de risico’s onevenredig toenemen • Samenwerking en afstemming met bewoners, corporaties, ondernemers en andere partners zorgt voor een gerichter handelingsperspectief, wat kansen voor verduurzaming en energiebesparing kan vergroten. • Door gefaseerd te werken houden we meer grip op de impact van warmteoplossingen op het elektriciteitsnet. Vanwege de ontwikkelingen rondom netcongestie is dit een belangrijke factor in de warmtetransitie. Een uitgebreider overzicht van de drie scenario’s, hun voor- en nadelen en de afweging van de scenario’s is bijgevoegd. Stellingen 1. Scenario B ‘Versneld groeipad’ als ambitieniveau voor het Warmteprogramma 2027 is voor de gemeente Stein de meest realistische en wenselijke manier voortgang te maken binnen de warmtetransitie. 2.
Scenario B ‘Versneld groeipad’ als ambitieniveau voor het Warmteprogramma 2027 geeft invulling aan de vastgestelde uitgangspunten uit de Omgevingsvisie 2040 en Strategische Toekomstvisie 2040. 3. Scenario B ‘Versneld groeipad’ als ambitieniveau voor het Warmteprogramma 2027 versterkt de samenwerking met bewoners, corporaties, ondernemers en andere partners, wat leidt tot beter onderbouwde en gerichtere plannen. Vervolgstappen Na de consultatie van uw raad nemen wij uw input mee in de verdere uitwerking van het Warmteprogramma. U ontvangt periodiek informatie over de voortgang en zal opnieuw geconsulteerd worden bij het concept-Warmteprogramma voorafgaand aan de formele ter inzage legging. Deze consultatie zal naar verwachting in Q4 2026-Q1 2027 plaatsvinden. Wij vragen uw raad om: • kennis te nemen betrokkenheid;
van
het
voorgestelde
afstemmingsniveau
en
proces
van
•
de stellingen in deze raadsnotitie raadsvergadering van 16 april 2026;
•
eventuele bestuurlijke overwegingen die u mee wilt geven voor de verdere uitwerking van het Warmteprogramma te delen.
te
bespreken
in
de
oordeelsvormende
Wij zien uit naar uw reflectie op het ambitieniveau en naar een constructieve samenwerking bij de totstandkoming van het Warmteprogramma. Bijlagen: 1. Advies ambitieniveau Warmteprogramma