Raadsvoorstel meicirculaire 2024

Onderwerp Vergaderdatum Zaaknummer

Raadsvoorstel inzake Meicirculaire 2024 20240606149156

Aan de Raad Voorstel De gemeenteraad wordt voorgesteld: -

Kennis te nemen van de effecten van de meicirculaire 2024; De bijbehorende begrotingswijziging vast te stellen; Een bedrag van € 102.000 te storten in de reserve Omgevingswet.

Inleiding Voorheen werden de effecten van de meicirculaire meegenomen in de bestuursrapportage en kadernota. Dit was dit jaar niet mogelijk vanwege de vroege zomervakantie en de daarmee samenhangende raadsplanning. Middels dit voorstel is er toch een actueel en integraal financieel beeld beschikbaar ná meicirculaire. Argumentatie De effecten van de meicirculaire zijn samenvattend als volgt

Ontwikkeling accres incl incidentele compensatie

2024

2025

2026

2027

2028

-118

-1169

-537

-639

-597

825

818

812

427

437

444

150

136

141

152

20

20

20

20 -232

Schrappen oploop opschalingskorting Afrekening ruimte onder BC F-plafond 2023

270

Ontwikkeling uitkeringsbasis en hoeveelheidsverschillen

409

Besparingsverlies Jeugd

319 778

Taakmutaties

34

Uitvoeringskosten Omgevingswet

102

Overig decentralisatieuitkeringen

9

WOZ-waarden mutaties

-232

-232

-232

Participatie (IU)

270

177

155

136

195

Totale extra baten

975

43

793

681

793

Effecten aan lastenkant Vrijval stelpost BC F-plafond

-270

Aanpassing stelpost jeugd

-768

Aanpassing stelpost loonstijgingen

183

320

229

206

-177

-155

-136

-195

-719

958

774

804

Lastenkant Participatie

-270

Lastenkant Omgevingswet

-102

Overig Totaal effect meicirculaire

-3 330

Toelichting Ontwikkeling accres inclusief incidentele compensatie In de meicirculaire 2024 is de nieuwe financieringssystematiek vervroegd van 2027 naar 2024. Hierdoor dalen het volume en loon-prijsdeel voor de jaren 2024 tot en met 2029 en daarmee de uitkering uit het gemeentefonds. Het rijk compenseert dit effect grotendeels. Alleen voor 2025 wordt dit voor 50% gecompenseerd, zodat een tekort van € 675 miljoen resteert. Daarnaast zijn in de meicirculaire 2024 de prijsaccressen structureel lager dan in de septembercirculaire 2023. Voor dit onderdeel ontvangen de gemeenten geen compensatie. Daar staat wel tegenover dat aan de uitgavenkant de stelpost loonstijgingen aangepast wordt. Opschalingskorting Sinds 2015 worden gemeenten geconfronteerd met een korting op het gemeentefonds, de opschalingskorting. Deze korting is opgelegd omdat gemeenten door gedwongen opschaling kosten zouden kunnen besparen. In de meicirculaire 2024 is de oploop van de opschalingskorting vanaf 2026 geschrapt. Ruimte onder plafond BTW-Compensatiefonds (BCF) Het BTW-Compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Gemeenten zijn in 2023 € 573 miljoen onder dit plafond gebleven met declaraties. In de septembercirculaire 2023 werd al een voorschot van € 359 miljoen uitbetaald. De definitieve afrekening BCF bedraagt hierdoor € 214 miljoen extra en dit bedrag wordt in 2024 incidenteel toegevoegd.

Dit wordt vervolgens in mindering gebracht op de stelpost die de gemeente Stein heeft voor de ruimte onder het plafond. Ontwikkeling van de uitkeringsbasis Bij het begrip ontwikkeling van de uitkeringsbasis gaat het om de mutaties van de landelijke aantallen inwoners, woonruimten, leerlingen, uitkeringsgerechtigden, WOZ-waarden enzovoort. In de veronderstelling dat het te verdelen bedrag niet toeneemt als de hoeveelheid (Q) stijgt, zal per maatstaf het maatstafgewicht (P) evenredig moeten dalen. Dat is een ingewikkelde methode en daarom wordt gekozen voor een eenvoudige oplossing, namelijk de daling van de uitkeringsfactor. Diverse landelijke aantallen zijn naar beneden bijgesteld. Vooral de ontwikkelingen in het aantal huishoudens met een laag inkomen met drempel, laag opleidingsniveau met drempel, landelijke en regionale centrumfunctie, omgevingsadressendichtheid, de OZB-maatstaven en het aantal bijstandsontvangers hebben invloed op de uitkeringsfactoren. Hierdoor is in deze meicirculaire sprake van een stijging van de uitkeringsfactor ten opzichte van de decembercirculaire 2023. Toelichting besparingsverlies Jeugd In de meicirculaire 2024 is opgenomen dat de geraamde extra besparing van het Rijk van € 500 miljoen voor 2025 komt te vervallen, omdat de maatregelen die tot besparing moeten leiden nog niet zijn gerealiseerd.

Uitgangspunt is dat het vervallen van de extra korting geen budgettair effect heeft. Het verloopt budgettair neutraal, omdat gemeenten in de begroting voor Jeugdzorg rekening mochten houden met de voorgenomen besparing en een lagere raming van de uitgaven. Dit wordt voor 2025 nu teruggedraaid. Uitvoeringskosten Omgevingswet Er zijn middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de Omgevingswet. Er wordt voorgesteld om deze meteen te storten in de reserve Omgevingswet.

WOZ waarde De gemiddelde landelijke waarde ontwikkeling WOZ is volgens de meicirculaire 2024 +3,5% voor woningen en +1,25% voor niet-woningen. Dit heeft een negatief effect op het gemeentefonds, aangezien dit een negatieve maatstaf betreft. Financiële onderbouwing De financiële positie wijzigt ten opzichte van de financiële positie genoemd in de bestuursrapportage 2024 en de kadernota 2025. De effecten van de meicirculaire zorgen voor het volgende effect op de tabel genoemd in de bestuursrapportage 2024. Omschrijving

2024

2025

2026

2027

Primaire begroting 2024

2499

4401

561

812

Aanvullend krediet Groenewald

-33

-181

-179

-177

Programmamanager Chemelot

0

0

0

0

Huisvesting wijkbeheer

-15

-25

-88

-87

Slotwijziging 2023

193

31

18

18

-8

-15

-15

-15

- Overige mutaties

-94

109

-40

109

- Decembercirculaire/BCF

693

427

416

416

- Indexeringen

-215

-188

-183

-187

Mutaties raadsbesluiten

Voorbereidingskrediet Steskensstraat Bestuursrapportage 2024:

- Rente

400

- Stelpost ziek en piek

-350

- Jeugdzorg

325

249

261

261

- Kapitaallasten

243

614

207

17

3.638

5.422

958

1.167

Begroot exploitatie saldo Bestuursrapportage 2024 Effect meicirculaire 2024 Begroot exploitatie saldo inclusief meicirculaire

330

-719

958

774

3.968

4.703

1.916

1.941

Hiermee verandert het vertrekpunt van de kadernota 2025 en de uiteindelijke financiële structurele positie. Zie onderstaand. Bedragen x € 1.000

2025

2026

2027

2028

Primitieve begroting 2024 - 2027

4.401

561

812

499

Begr.wijz.: Aanvullend krediet Groenewald

-181

-179

-177

-175

Begr.wijz.: Huisvesting wijkbeheer

-25

-88

-87

-86

Begr.wijz.: Slotwijziging 2023

31

18

18

18

Begr.wijz.: Voorbereidingskrediet Steskensstraat

-15

-15

-15

-15

1.211

661

615

410

Structurele effecten Bestuursrapportage 2024 Begr.wijz.: Effecten meicirculaire 2024

-719

958

774

804

4.703

1.916

1.940

1.455

-192

-189

-197

-214

Beleidsontwikkelingen - Basis op orde

-1.457

-1.396

-1.103

-1.090

Beleidsontwikkelingen - Incidenteel

-100

-20

0

0

Overige (structurele) beleidsontwikkelingen

-1.173

-1.098

-1.094

-1.090

Totaal

1.781

-787

-454

-939

Vertrekpunt kadernota 2025 Autonome ontwikkelingen

Bijdrage aan strategische toekomstvisie 2018-2022: Nvt Relevante beschikbare achtergrondinformatie - De kadernota 2025 Bijlages: 1) Meicirculaire 2024 2) Begrotingswijziging meicirculaire 2024 3) Raadsbesluit Burgemeester en Wethouders, de Secretaris,

de Burgemeester,

ValidSigned door Wim Ploeg op 19-06-2024

ValidSigned door Marion Leurs-Mordang op 19-06-2024