Programmabegroting 2022-2025.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2022-2025
1
2
Voorwoord Hierbij bieden wij u de begroting 2022 en de meerjarenraming 2023 - 2025 aan. Het is de laatste begroting in deze bestuursperiode. In de kadernota 2022 hebben wij u reeds geïnformeerd over het financiële perspectief van de gemeente Stein. Zoals eerder aangegeven, bevat deze begroting weinig nieuwe ambities. Echter, de voorgenomen ambities zijn vertaald en worden uitgevoerd. Deze begroting staat in het teken van een sluitend meerjarenperspectief met nog verschillende onzekerheden. Zo is er nog geen besluitvorming over de structurele bijdrage van het Rijk voor het uitvoeren van de taken binnen het sociaal domein, ondanks dat er een heldere uitspraak ligt van de arbitragecommissie dat de middelen ontoereikend zijn. Daarnaast is er ook nog geen beslissing genomen over de nieuwe verdeling van het gemeentefonds en staat de haalbaarheid van de in 2021 ingrijpende beheers- en bezuinigingsmaatregelen binnen het sociaal domein, bij sommige beheersmaatregelen, onder druk. Al met al geen gemakkelijke opgaven. Toch kijken we met trots terug op de wijze waarop we afgelopen jaren samen met uw raad intensief en constructief hebben samengewerkt. Ook nu kunnen we weer een sluitende begroting aanbieden.
Ondanks dat niet alle jaren sluiten met een positief exploitatie saldo, is er nog steeds sprake van een gezonde begroting die ook voor de komende jaren een solide basis vormt om onze beleidsdoelstellingen te blijven verwezenlijken. College van burgemeester en wethouders
3
Inhoudsopgave
Voorwoord ............................................................................................................ 3 Inhoudsopgave ................................................................................................... 4 Algemeen ........................................................................................................... 5 Leeswijzer ............................................................................................................ 5 Inleiding ............................................................................................................... 7 Financiële samenvatting ......................................................................................... 8 Programma's ...................................................................................................... 9 Veiligheid ............................................................................................................. 9 Verkeer, vervoer en water ..................................................................................... 13 Economie ............................................................................................................ 16 Onderwijs ............................................................................................................
20 Sport, cultuur en recreatie ..................................................................................... 23 Sociaal Domein .................................................................................................... 27 Volksgezondheid en milieu ..................................................................................... 37 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting................................................................. 42 Bestuur en ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen ......................................... 47 Paragrafen........................................................................................................ 58 Lokale heffingen ................................................................................................... 58 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................... 67 Grondbeleid ......................................................................................................... 71 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................. 75 Financiering ......................................................................................................... 81 Bedrijfsvoering .....................................................................................................
88 Corona ................................................................................................................ 92 Verbonden Partijen ............................................................................................... 93 Financiële begroting ....................................................................................... 104 Algemeen .......................................................................................................... 104 Uitgangspunten begroting 2022............................................................................ 104 Totaal lasten en baten nieuw ............................................................................... 106 Recapitulatie begrotingsevenwicht ........................................................................ 108 Incidentele baten en lasten .................................................................................. 110 Totaal saldo per taakveld..................................................................................... 114 Reserves en voorzieningen .................................................................................. 116 Uiteenzetting financiële positie ............................................................................. 125 EMU saldo .........................................................................................................
127 Geprognosticeerde balans .................................................................................... 128 Investeringsplanning 2022-2025 .......................................................................... 130 Bijlagen .......................................................................................................... 138 Bijlage I Overzicht Formatie ................................................................................. 138 Bijlage II Verplichte indicatoren ........................................................................... 139 Bijlage III Overzicht subsidies .............................................................................. 141 Bijlage IV Begrippenlijst ...................................................................................... 142
4
Algemeen Leeswijzer Dit is de begroting 2022 van de gemeente Stein. Deze programmabegroting 2022 volgt de wettelijke voorschriften en is opgebouwd uit een ‘beleidsbegroting’ en een ‘financiële begroting’. In de programma's staan 53 uniforme taakvelden. Algemeen De begroting begint met een hoofdstuk Algemeen, met daarin: • Leeswijzer • Inleiding • Financiële samenvatting. Programma's: Dit hoofdstuk bestaat uit de volgende programma's: 0. Bestuur en ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen * 1. Veiligheid 2. Verkeer, vervoer en waterstaat 3. Economie 4. Onderwijs 5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein 7. Volksgezondheid en milieu 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing * we presenteren dit programma als laatste omdat dit programma uit veel uiteenlopende taakvelden bestaat. Tevens is hier extra een totaal overzicht van de algemene dekkingsmiddelen opgenomen. Het tweede gedeelte van deze begroting bestaat uit een nadere toelichting op de 9 programma's en de bijbehorende 3 ‘W-vragen’. Bij elk programma is de volgende informatie opgenomen: • Inleiding: hierin wordt aangegeven welke bijdrage het programma levert aan de kernwaarden en de daaraan gekoppelde strategische keuzes uit de strategische toekomstvisie 2018-2022. • Een overzicht van de taakvelden die onderdeel uitmaken van het programma.
• Wat willen we bereiken? • Daar waar van toepassing, een overzicht van de bezuinigingen, die reeds in de begroting 2021 zijn verwerkt, maar pas ingaan vanaf het jaar 2022. Deze bezuinigingen worden verder toegelicht in de programma's. • Wat gaan we daarvoor doen ? De tweede W-vraag richt zich vooral op de taakvelden binnen het betreffende programma. • Relatie verbonden partij met desbetreffende programma. • Wat mag het kosten ? De lasten en de baten per programma. Conform het BBV (artikel 19b) dienen in de toelichting op het 'overzicht van lasten en baten' de aanmerkelijke verschillen te worden toegelicht. Aan het eind van elk programma is daarom een tabel opgenomen met de relevante afwijkingen in bedragen tussen de begroting 2021 en de begroting 2022. Aanpassingen van budgetten tussen twee begrotingsjaren worden zo zichtbaar. Maar ook een incidenteel budget kan een afwijking tussen twee begrotingsjaren zijn. In beginsel zijn incidentele (restant)budgetten van 2021 in 2022 niet meer beschikbaar, echter is het wel mogelijk dat door middel van de slotwijziging (een gedeelte van) deze budgetten worden doorgeschoven naar 2022.
5
Paragrafen: Het derde gedeelte bevat de paragrafen die zijn voorgeschreven in het 'Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies' (BBV). In tegenstelling tot de programma’s, waarbij in eerste instantie de beleidsmatige invalshoek centraal staat, worden in de paragrafen een aantal meer beheersmatige aspecten beschreven, die dwars door de programma’s heen lopen. Financiële begroting: Het vierde gedeelte bevat uitgebreidere informatie over de financiële middelen. Hierin is onder andere opgenomen overzicht totale lasten en baten, incidentele lasten en baten, recapitulatie begrotingsevenwicht, mutaties in de reserves en voorzieningen en de geprognosticeerde balans. Bijlagen: In het laatste deel staat informatie over onder andere overzicht van de formatie, verplichte indicatoren en subsidies. We sluiten af met een begrippenlijst. Voor de relevante beleidsplannen- en verordeningen verwijzen wij naar het nieuw vastgestelde Normenkader.
6
Inleiding Strategische toekomstvisie 2018-2022 In de strategische toekomstvisie 2018-2022 hebben wij onze strategische koers bepaald voor de komende jaren. Wij hebben hierin onze missie vastgelegd: 'een eigenzinnige woongemeente in de Zuid-Limburgse Maasvallei waar het mogelijk is dorps te wonen in een verstedelijkt gebied met kwalitatief hoogwaardige voorzieningen en ruimte voor ondernemerschap en particulier initiatief.' Onze missie ligt aan de basis van ons doel en drijfveer als gemeente. Waarom doen we de dingen die we doen? Dit ligt uiteindelijk aan de basis voor de programmabegroting. De strategische toekomstvisie is opgebouwd uit drie kernwaarden met daaraan gekoppeld strategische keuzen die invulling geven aan de missie van de gemeente Stein.
Het gaat om de volgende kernwaarden en strategische keuzen: Kernwaarde 1 Sociale en vitale kernen Samenleven door ontmoeten Samenleven door verbinden Actief eigenaarschap van inwoners en ondernemers verder stimuleren Van regisseren naar meer stimuleren en faciliteren Trots en bewust van onze eigen(zinnige) identiteit en kwaliteiten Kernwaarde 2 Een duurzame leefomgeving met unieke waarden Duurzame ontwikkeling: energietransitie en klimaatadaptie Woonmilieus afstemmen op de toekomstige (regionale) samenstelling van de bevolking: kwalitatief en kwantitatief Verder versterken van de unieke omgevingskwaliteiten Kernwaarde 3 Bereikbare en bedrijvige gemeente Versterken van de lokale economie in de regio Ontwikkelen van een duurzame en lokale economie Verdiepen Economische Samenwerking Zuid-Limburg Vrijetijdseconomie en recreatie als nieuwe economische pijler Voldoende arbeidspotentieel In de voorliggende programmabegroting wordt per programma in de inleiding aangegeven welke bijdrage het betreffende programma levert aan de kernwaarden en de daaraan gekoppelde strategische keuzen uit de strategische toekomstvisie 2018-2022. Hiermee wordt de verbinding gelegd tussen de programmabegroting en onze strategische toekomstvisie.
7
Financiële samenvatting Door het vaststellen van de voorliggende programmabegroting 2022 autoriseert de gemeenteraad de financiële middelen (exploitatie- en investeringsbudgetten) die zijn verbonden aan de programma’s. De raad geeft hiermee inhoud aan zijn kaderstellende rol. Deze autorisatie vindt plaats op programmaniveau, zoals geregeld in de wet Dualisering Gemeentebestuur. Het college van burgemeester en wethouders is na autorisatie van de gemeenteraad bevoegd uitvoering te geven aan taakvelden van de betreffende programma’s. Voor zover het college binnen de door de raad per programma aangegeven budgetten blijft (en uiteraard met inachtneming van de te bereiken resultaten) hoeft het college géén begrotingswijzigingen aan de raad voor te leggen. Middels de programmarekening legt het college verantwoording af aan de raad over de uitvoering van de programma’s en dus ook over de besteding van de middelen en de bereikte resultaten. Het schuiven van budgetten tussen verschillende programma’s kan slechts plaatsvinden via een – door de raad vastgestelde – begrotingswijziging, als onderdeel van de bestuursrapportage of slotwijziging. Ieder programma bestaat uit een aantal subtaakvelden. De basis voor de voorliggende programmabegroting 2022 wordt gevormd door de jaarschijf 2022 uit de begroting 2021, inclusief berap 2021 en reeds vastgestelde begrotingswijzigingen.
Overzicht verloop begrotingssaldi 2022-2025 Omschrijving Primaire begroting 2021 Mutaties raadsbesluiten Slotwijziging 2020 Vaststelling Grex Meerdel Bestuursrapportage 2021 Begroting 2022 Begrotingssaldo Incidentele lasten Incidentele baten Structureel saldo
2022 245 57 0 -363 381 319 2.581 2.406 493
2023 341
2024 619
42 -1 -536 -39 -191 434 436 -193
24 1 -657 -163 -177 69 77 -185
2025 0 0 0 533 -511 23 137 119 41
8
Programma's Veiligheid
Inleiding
Het programma veiligheid biedt randvoorwaarden om veilig en prettig te kunnen wonen en ondernemen in onze gemeente. Het programma draagt bij aan de kernwaarde 'een duurzame leefomgeving met unieke kwaliteiten'. Een veilige woon- en leefomgeving voor onze inwoners is essentieel voor een woongemeente. Dit mede met het oog op de ligging van onze gemeente in de nabijheid van Chemelot en snel- en waterwegen.
Taakvelden
Dit programma omvat de taakvelden: 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid
Wat willen we bereiken ?
Continu wordt er gewerkt om de leefbaarheid in de kernen te vergroten. Samen met diverse partners als de Veiligheidsregio, de brandweer en politie wordt er regelmatig geëvalueerd wat er zich afspeelt in Stein en hoe hier vroegtijdig op ingezet kan worden. De participatie van burgers, ondernemers en organisaties hierbij is van belang om meer draagvlak te creëren.
Bezuinigingen N.v.t.
Wat gaan we er voor doen? Crisisbeheersing en Brandweer Crisisbeheersing In Stein zijn er recentelijk diverse crises geweest. In september 2021 is er een calamiteit bij de bouwkuip van het Julianakanaal in Urmond geweest en in januari 2021 een gaslekkage. Ook hebben we in januari de rellen gehad nabij het winkelcentrum. Maar ook het hoogwater van juli 2021 en de coronacrisis zijn bekende voorbeelden. Iedere crisis benadrukt nogmaals de noodzaak van het op orde hebben van de organisatie crisisbeheersing en rampenbestrijding. Dat maakt dat er continu geïnvesteerd moet worden om in te spelen op nieuwe risico’s en ontwikkelingen. Er is continu aandacht voor crisiscommunicatie. Het tijdig en correct informeren van burgers is van groot belang. De informatie moet betrouwbaar en actueel zijn. Ook de medewerkers betrokken bij crisiscommunicatie worden continu getraind en opgeleid om hun verantwoordelijkheden beter uit te kunnen voeren. De samenwerking met betrokken partners is hierin van groot belang om accurate informatie te kunnen delen. •
De coronacrisis heeft de samenwerking met veel van onze partners in een stroomversnelling gebracht. De langdurige gezamenlijke aandacht voor de bestrijding van Corona heeft verbinding gebracht. Evenals in 2021 zal ook in 2022 de verdere borging van de samenwerking aandacht vergen. Daarbij zal continuering van de samenwerking met Veiligheidsregio Limburg Noord een belangrijke rol spelen.
9
• •
De evaluaties van de coronacrisis zullen in 2022 invloed hebben op de risico’s en de wijze waarop we ons daarop gaan voorbereiden. In 2022 worden de verbeterpunten uit de evaluaties van de coronapandemie opgepakt. Dit zijn het verwerken van aanbevelingen uit de evaluatie van de wet op de veiligheidsregio’s, het verwerken van verbeterpunten uit reguliere evaluaties en het herstellen van de inspanningen die corona gevraagd hebben.
Brandweer Onze maatschappij verandert continu en daarop moet de veiligheidsregio zich aanpassen. Van de veiligheidsregio wordt verwacht dat zij meedenkt en meewerkt aan veilige oplossingen voor de regio. Brandweerzorg heden ten dage vraagt kennis van nieuwe technologie en ontwikkelingen daarin. Zowel voor de veiligheid van de burger als voor de eigen veiligheid van het personeel is het belangrijk dat de brandweer blijft investeren in ontwikkeling van het vak en de bijbehorende vakbekwaamheid. In het recente verleden is door het bestuur van de Veiligheidsregio gesproken over de noodzaak om te komen tot een fundamentele discussie over de toekomst van de brandweerzorg in Zuid-Limburg. De strategische heroriëntatie op de brandweerzorg is mede als gevolg van de pandemie vertraagd en is in 2021 opgestart. De verdere uitwerking hiervan zal in 2022 plaatsvinden. 2022 staat in het teken van de verder doorontwikkeling en professionalisering van de organisatie. Het primaire brandweerproces is een blijvend aandachtspunt. Het blijft een uitdaging om de paraatheid middels de roosters op orde te houden binnen de budgettaire kaders. Landelijk speelt het dossier vrijwilligheid waarover naar verwachting in 2022 meer duidelijkheid is. De Raad zal actief betrokken worden bij diverse werkvormen die opgestart gaan worden.
Openbare orde en veiligheid Integrale veiligheid De doorontwikkeling van data openbare orde en veiligheid zal worden voorgezet en er zal integrale verbinding worden gezocht met steeds meer beleidsterreinen. De eerste uitkomsten van dataanalyses worden gebruikt om het huidige beleid te monitoren en nieuwe beleidskeuzes te onderbouwen. De nieuwe Kadernota Veiligheid Westelijke Mijnstreek 2023-2026, waarvoor in 2022 wordt gestart met de voorbereidende werkzaamheden is hier een voorbeeld van. In 2022 zal duidelijk worden welke gevolgen het vervolgtraject werklastonderzoek politie-eenheid Limburg heeft. Vast staat dat, los van de uitkomsten, capaciteit voor dit onderwerp gevraagd zal worden. Ondermijning In 2022 blijven we ons richten op de aanpak van ondermijning. We pakken onze positie en zien meerwaarde in de integrale aanpak met ketenpartners; zoals onder andere het RIEC (Regionaal Informatie- en Expertise Centrum), de politie, de belastingdienst en het openbaar ministerie. Onze informatiepositie op het gebied van ondermijning wordt versterkt door het feit dat we aangesloten zijn op Meld Misdaad Anoniem. Hierdoor kunnen signalen vanaf het begin gemonitord en daar waar mogelijk en noodzakelijk aangepakt worden. Het doel van de aanpak van ondermijning is om het vestigingsklimaat voor criminelen en criminele netwerken zo onaantrekkelijk mogelijk te maken.
De focus ligt daarbij onder andere op het uitvoeren van een maatwerk-aanpak die voortkomt uit onze informatiepositie (een eenpersoons/netwerkgerichte aanpak van casuïstiek), het uitvoeren van integrale controles met partners, het uitvoeren van het Damoclesbeleid en de uitvoering van het project “Spookbedrijven Westelijke Mijnstreek”. Binnen dat laatstgenoemde project worden spookbedrijven in kaart gebracht en, daar waar mogelijk, integraal aangepakt. Tevens wordt bewustzijn gecreëerd ten aanzien van het onderwerp “ondermijning/spookbedrijven” bij bonafide ondernemers door middel van het geven van voorlichting op dit gebied. Ook wordt met de uitvoering van het geactualiseerde Bibob-beleid uitvoering gegeven aan het opwerpen van barrières om onder andere misbruik van vergunningen tegen te gaan.
10
Tot slot blijven we doorgaan met het vergroten van het bewustzijn op het gebied ondermijning binnen de interne organisatie door middel van het geven van voorlichting en training op dit gebied. Ook hierbij worden we ondersteund door het RIEC. Buurtbemiddeling Buurtbemiddeling is in de Westelijke Mijnstreek in 2019 als een drie-jarige pilot gestart. De pilotperiode is afgesloten met een evaluatie. Buurtbemiddeling is - met ingang van september 2021 - een reguliere voorziening. Buurtbemiddeling WM is een samenwerkingsverband van de gemeenten WM, Basisteam WM (politie), en de woningcorporaties Zo Wonen, Woonpunt, Wonen Limburg en Zaam Wonen. De uitvoerende partij Partners in Welzijn levert de professioneel coördinator. Buurtbemiddeling raakt steeds meer bekend bij partners en inwoners wat blijkt uit het aantal meldingen. Er is duidelijk behoefte aan Buurtbemiddeling en gesteld kan worden dat het tot op heden succesvol is. Buurtbemiddeling is een voorbeeld van burgerparticipatie welke mogelijkheden aanreikt om verantwoordelijkheden te nemen bij conflicten. Verder zijn het ook inwoners die zich geheel vrijwillig inzetten om bemiddelingen uit te voeren. Daarmee is Buurtbemiddeling voor en door bewoners.
Buurtbemiddeling vermindert woonoverlast en voorkomt escalatie in de buurt door horizontale conflicten tussen buren in een zo vroeg mogelijk stadium te signaleren en zo efficiënt mogelijk aan te pakken, waardoor ze in de kiem worden gesmoord. Beoogde resultaten zijn een meer leefbare woonomgeving, sterkere gemeenschapszin en grotere zelfredzaamheid van inwoners. Buurtbemiddeling draagt door haar werkwijze bij aan een prettig en veilig woonklimaat voor inwoners. Het zorgt tevens voor vermindering van werklast en kosten van gemeente(n), politie en woningcorporaties als gevolg van woonoverlast en daaraan gerelateerde conflicten. Door middel van een jaarevaluatie met daarin het aantal meldingen en resultaten wordt verantwoording afgelegd betreffende de inzet van Buurtbemiddeling. BOA's In 2020 en 2021 zijn de boa’s ingezet voor zowel reguliere taken binnen het openbaar domein als ten behoeve van toezicht en handhaving op de naleving van corona-maatregelen. Aangezien de noodzaak en omvang van inzet als gevolg van het coronavirus vooraf niet te voorzien is, wordt daar in onderhavige begroting geen rekening mee gehouden. Er wordt vooralsnog uitgegaan van de reguliere taken (onder andere hondenpoep, parkeren, afval, evenementen en meldingen van inwoners).
Mede door de vaststelling van het nieuwe VTH-beleid (voorzien in het 1e kwartaal 2022) zullen in de loop van 2022 nieuwe kaders worden gesteld op basis waarvan de taken van de boa’s worden geprioriteerd. Dit laat onverlet dat het nu reeds noodzakelijk is gebleken om het structurele budget over 2022 bij te stellen. Dit is het directe gevolg van de vereiste wijze van inzet van de boa’s. Uit het oogpunt van veiligheid van de medewerkers worden steeds 2 boa’s gelijktijdig ingezet bij bepaalde diensten. Ook vinden meer diensten plaats in de avonduren en het weekend. Daardoor liggen de structurele kosten circa € 25.000 hoger. Samenwerking boa/politie/wijkagent De onderlinge lijnen tussen boa’s en wijkagenten zijn kort. Afhankelijk van de aard en ernst van zich voordoende zaken in onze gemeente, informeren zij elkaar en/of werken zij samen. Via de portofoon kan de boa assistentie vragen aan de politie Basisteam WM en bij onveilige of gevaarlijke situaties kan de boa de alarmknop van de porto gebruiken waarna politie acuut ter plaatse komt. De politie Basisteam WM heeft in samenwerking met de gemeenten WM en het OM een handhavingsarrangement politie/boa ontwikkeld. Dit bevat afspraken tussen gemeenten WM en politie Basisteam WM in zijn algemeenheid en buitengewoon opsporingsambtenaren in het bijzonder, binnen de afzonderlijke gemeentegrenzen.
Hierin wordt richting gegeven aan de gedeelde verantwoordelijkheid op het gebied van veiligheid en leefbaarheid, onverminderd de eigen bevoegdheden van de gemeenten en de politie. Cameratoezicht Ondernemers en burgers beschermen zichzelf en hun eigendom steeds vaker met camera's. Ook de gemeente Stein zet reeds (publiek) cameratoezicht in om de openbare orde en veiligheid te monitoren. Om de burgers te beschermen, geldt dat er een helder omschreven en concreet gesteld doel moet zijn om cameratoezicht in te zetten. In artikel 151c van de Gemeentewet is bepaald dat
11
het hoofddoel van gemeentelijk cameratoezicht het handhaven van de openbare orde is. Er hangen vier mobiele camera’s bij het winkelcentrum in Stein sinds januari 2020, één vaste camera bij voetbalvereniging de Ster, één mobiele camera bij de parkeerplaats aan de Kinskystraat en één mobiele camera bij voetbalterrein IVS. In 2022 zullen eventuele werkpunten opgepakt gaan worden die voortvloeien uit de evaluatie cameratoezicht, die in 2021 aan de raad is aangeboden. Relatie verbonden partij met realisatie programma Verbonden partij Veiligheidsregio Zuid Limburg
Samenwerkingsvorm GR
Wat is de bijdrage aan dit programma? Zorg dragen voor de fysieke veiligheid (met name brandweerzorg en de crisisbeheersing) voor inwoners en bedrijven in Zuid-Limburg
Wat gaat het kosten ? Rekening Begroting Begroting (x € 1.000)
2020
2021
2022
Meerjarenraming 2023
2024
2025
Lasten
2.002
2.225
2.247
2.290
2.320
2.348
Baten
185
96
94
96
97
98
-1.817
-2.129
-2.153
-2.195
-2.223
-2.251
Resultaat
Relevante afwijkingen tussen begroting 2021 en begroting 2022
Bedrag x € 1.000
Crisisbeheersing en brandweer Voor crisisbeheersing en brandweer is conform begroting van de veiligheidsregio voor 2022 meer budget beschikbaar in verband met de jaarlijkse inflatie (-40). Daarnaast heeft er in 2021 een afrekening plaatsgevonden van de jaarrekening 2020 (-23).
-63
Openbare orde en veiligheid In verband met extra inzet coronamaatregelen heeft in de eerste bestuursrapportage bijstelling van het budget plaatsgevonden voor 2021
62
12
Verkeer, vervoer en water
Inleiding
Het programma verkeer, vervoer en water levert een bijdrage aan twee kernwaarden uit onze strategische toekomstvisie. Het gaat dan om de kernwaarden 'een duurzame leefomgeving met unieke waarden' en 'een bereikbare en bedrijvige gemeente'. Een duurzame leefomgeving met unieke waarden hangt samen met een goede bereikbaarheid van de gemeente. Om de huidige economische ontwikkeling verder te versterken, dient de bereikbaarheid van Stein verder geoptimaliseerd te worden.
Taakvelden
Dit programma omvat de taakvelden: 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.4 Economische havens en waterwegen
Wat willen we bereiken ?
Een bedrijvige gemeente in een duurzame leefomgeving met unieke waarden hangt samen met een goede bereikbaarheid van de gemeente Stein. Door onze goede geografische ligging aan diverse snel en -waterwegen hebben wij zowel een goed woon -en leef klimaat alsmede een gunstig economisch klimaat. Om dit te behouden en te versterken blijven we investeren in de bereikbaarheid van Stein en wordt onze infrastructuur verder geoptimaliseerd. Veiligheid en aandacht voor ontwikkelingen op het vlak van mobiliteit zijn daarbij belangrijke speerpunten.
Bezuinigingen N.v.t.
Wat gaan we er voor doen? Verkeer, wegen en water Wegvoorzieningen Eind 2020 is het Mobiliteitsplan 2021-2025 vastgesteld. Onderdeel van dit Mobiliteitsplan is het Meerjaren Investerings Plan Verkeer 2021-2025 (MIP Verkeer 2021-2025). In dit MIP Verkeer is een doorkijk gemaakt en bepaald welke korte termijn projecten de komende jaren vanuit het budget Verkeersmaatregelen / Veilige schoolomgeving worden uitgevoerd. Voor 2022 zijn dit: • Kruising Beekstraat - Bergstraat - aanpak straatwerk; • Onderzoek alternatieve fietsroutes wielrenners; • Bergstraat - Kampstraat - aanpak kruising en verkeersremmer; • Obbichterstraat - asfalteren drempels; • Fietsvoorzieningen bij voorzieningen en bushaltes realiseren/verbeteren; • Fietsvoorzieningen bij voorzieningen (supermarkten) verbeteren Nieuwe projecten worden in de begroting 2023 opgenomen. Wensauto De wensauto opereert in Berg aan de Maas en Meers. In de opstartfase heeft de gemeente de wensauto een aantal jaren gesubsidieerd met als voorwaarde dat de subsidiebehoefte uiteindelijk in 2021 naar € 0 wordt afgebouwd. Bij de evaluatie in 2020 is gebleken dat de subsidie van de provincie onvoldoende is; de wensautoprojecten zijn niet levensvatbaar zonder aanvullende subsidie van de gemeente. Na evaluatie door de provincie bindt besluitvorming plaats over
13
eventuele nieuwe subsidievoorwaarden. Indien de subsidie van de provincie niet wordt verhoogd, leidt dit mogelijk tot beëindiging van deze vorm van dienstverlening. Recentelijk is bij de provincie geïnformeerd naar de stand van zaken van het besluitvormingsproces van de toekomstige subsidiëring. Gebleken is dat het proces nog enkele maanden in beslag neemt. In afwachting van nieuwe besluitvorming wordt de exploitatie van de wensauto in 2022 onverminderd voortgezet. Aanpak rotondes BPS In 2022 wordt gestart met het project 'Aanpak rotondes en op- en afritten Businesspark Stein'. Het project heeft tot doel om het wegennet te verbeteren, de doorstroming te bevorderen en de verkeersveiligheid te verbeteren. Het project heeft impact op en raakvlakken met meerdere (toekomstige) projecten langs dit traject van zowel gemeente als provincie Limburg. Het betreft onder andere het project 'Snelfietsroute Maastricht-Sittard' van de provincie en het project 'Stationsomgeving Beek - Elsloo'. Samen met de provincie wordt onderzocht of deze projecten samengevoegd kunnen worden tot één project in het kader van de versnellingsagenda. Hierdoor is co-financiering van de provincie mogelijk. De provincie heeft inmiddels € 2 miljoen gereserveerd voor het snelfietspad op Steins grondgebied. Met het oog op het geraamd tekort van het totaal van deze projecten is aan de provincie een bijdrage gevraagd.
Ten tijde van het opstellen van deze begroting is echter nog geen sprake van formele besluitvorming hierover. Eind 2021 is gestart met een eerste verkenning van de projectscope, dit middels het opstellen van een voorlopige schets en een ruwe raming uitgesplitst per projectonderdeel. Begin 2022 wordt de Raad middels een raadsvoorstel geïnformeerd over de totale projectscope, de integraliteit en de financiële consequenties/voordelen en wordt aan hen een voorstel terzake voorgelegd. Stedelijk waterbeheer In 2022 wordt invulling gegeven aan het duurzaam omgaan met water door het renoveren van bestaande riolering en het afkoppelen van hemelwater. Ook bij overige grootschalige reconstructies of ruimtelijke projecten wordt hier op ingezet. We handelen binnen onze projecten klimaat adaptief. Dat wil zeggen dat we bij aanpassingen van bestaand gebied en nieuwbouw rekening houden met hevige neerslag, droogte, hitte en overstromingen. Het functioneren van de voorzieningen wordt geborgd door het uitvoeren van de onderhoudsprogramma's. Station Beek-Elsloo Naar verwachting wordt in het 3e kwartaal van 2022 een realisatie overeenkomst getekend voor de uitvoering van het project Station Beek-Elsloo. Daarbij wordt uw raad gevraagd het benodigde investeringsbudget beschikbaar te stellen.
De daadwerkelijke realisatie van de plannen is voorzien vanaf eind 2023, startend met het verleggen van kabels en leidingen. Vervolgens wordt gestart met de aanleg aan de zijde van onze gemeente en daarna aan de zijde van gemeente Beek. Rotonde visie 'in het hart van de Maasvallei ' Met de rotonde visie beogen we een herkenbare uitstraling te geven aan alle rotondes en zijn directe omgeving die de samenhang met de omliggende groenstructuur en het landschap versterkt. Om de visie zoveel mogelijk tot zijn recht te laten komen en de rotonde met zijn omgeving vloeiend in elkaar te laten overlopen is het streven de rotonde en directe omgeving zoveel mogelijk vrij te houden van obstakels, elementen en reclame om op die manier een rustig beeld te creëren. Ook wordt met het vergroenen, opknappen en verfraaien van de belangrijke entrees (met daarbij de “entree-rotondes”) het toeristisch profiel van onze gemeente versterkt. De visie moet worden gehanteerd als leidraad bij de aanleg van nieuwe rotondes en bij de herinrichting van bestaande rotondes. In totaal betreft het de inrichting van 15 rotondes.
Economische havens en waterwegen Door de veranderende wereld en recente ontwikkelingen zoals de COVID-19 pandemie, verdere bewustwording van de klimaatproblematiek, het belang van duurzaam handelen, digitalisering en de stikstofcrisis, was er bij de Limburgse haven gemeenten de behoefte aan een update van de havennetwerkvisie Limburg uit 2012. In opdracht van Provincie Limburg is daarom een “havenvisie
14
2.0” gemaakt voor de Limburgse Blueports. Deze visie omvat een vernieuwde ambitie van de binnenhavens van Limburg vertaald in gezamenlijke- en individuele doelstellingen voor de Blueports en een actieplan om de doelstellingen te behalen. In 2022 zullen de maatregelen voortvloeiend uit de havenvisie voor de haven Stein worden vertaald naar een concreet actieprogramma dat vervolgens meerjarig in de toekomstige begrotingen wordt vertaald.
Wat gaat het kosten ? Rekening Begroting Begroting (x € 1.000)
2020
2021
2022
Meerjarenraming 2023
2024
2025
Lasten
4.189
4.455
4.450
4.573
4.713
4.849
Baten
418
454
448
450
452
452
-3.771
-4.002
-4.001
-4.123
-4.261
-4.397
Resultaat
Relevante afwijkingen tussen begroting 2021 en begroting 2022
Bedrag x € 1.000
Algemeen Ontwikkeling kapitaallasten In 2022 worden meer interne uren doorberekend
23 -81
Wegen In de begroting 2021 is rekening gehouden met het opstellen van een wegbeheerplan en de kosten voor de herijking IBOR
55
Openbare verlichting Hogere kosten in 2022 voor energie
-50
Verkeer In de begroting 2021 is rekening gehouden met diverse verkeersonderzoeken
55
15
Economie
Inleiding
Door de goede geografische ligging in de Euregio aan diverse snelwegen, de aanwezigheid van een haven, de nabijheid van de Chemelot Campus en een vliegveld en zeker niet te vergeten een sterk MKB, heeft Stein een gunstig economisch klimaat. Het programma economie draagt bij aan de kernwaarde 'een bereikbare en bedrijvige gemeente'. Als strategische keuzen hebben wij in de strategische toekomstvisie opgenomen dat wij de lokale economie in de regio willen versterken door het ontwikkelen van een duurzame en lokale economie en het verdiepen van de Economische Samenwerking Zuid-Limburg. Vrijetijdseconomie, recreatie en toerisme zijn in de strategische toekomstvisie benoemd als belangrijke sectoren die een bijdrage leveren aan de economische diversiteit en versterking van de lokale economie binnen onze gemeente. Zie ook programma sport, cultuur en recreatie (2.5). Daarnaast is de aanwezigheid van voldoende arbeidspotentieel essentieel voor de verdere ontwikkeling van de regionale en lokale economie. Bij dit laatste wordt tevens een relatie gelegd met het programma sociaal domein (2.6). We maken ons grote zorgen over de impact van Corona op ons ondernemersklimaat. In de komende begrotingsperiode krijgen de gevolgen van de Corona crisis dan ook expliciete aandacht bij het opstellen en uitvoeren van ons economisch beleid.
Taakvelden
Dit programma omvat de taakvelden: 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie
Wat willen we bereiken ?
Onze gemeente heeft een goed economisch klimaat. Om dit te behouden en verder te versterken is het van belang om juist die kansen te benutten die aansluiten bij de economische identiteit van onze gemeente en de economische diversiteit bevorderen. Om de huidige economische ontwikkeling verder te versterken is het essentieel dat er voldoende arbeidspotentieel in de regio aanwezig is. Daarnaast dient de bereikbaarheid van Stein verder geoptimaliseerd te worden. Vrijetijdseconomie, recreatie en toerisme zien we als belangrijke sectoren die een bijdrage leveren aan de economische diversiteit en versterking van de lokale economie binnen onze gemeente. De focus moet liggen op het economisch profiel van Stein om vanuit die focus de juiste keuzes te maken; waar gaan we voor en waar gaan we niet voor. Vanuit dat perspectief versterken we de positie van Stein in regionaal verband en dragen we bij aan een gunstig ondernemers-en dus vestigingsklimaat. Inmiddels is duidelijk dat de diversiteit aan ondernemerschap in de gemeente Stein door ondernemers gezien wordt als meerwaarde en dat hierdoor de risico’s beter verspreid zijn. Dit alles bereiken we mede aan de hand van de kaders en ambities uit ons Economisch beleidsplan 2017-2020. Dit plan rust op drie pijlers: sociaal economisch beleid, toerisme / recreatie en economisch beleid.
De kaders en ambities zijn richtinggevend voor de uitwerking in concrete projecten en maatregelen via de uitvoeringsagenda welke op de langere termijn bijdraagt aan een
16
goed vestigingsklimaat met meer werkgelegenheid, meer lokale bestedingen en meer mensen naar vermogen aan het werk.
Bezuinigingen
De bezuinigingen genoemd in onderstaande tabel zijn bezuinigingen die voortvloeien uit de begroting 2021. Bezuinigingen die pas vanaf 2022 ingaan, zijn tekstueel toegelicht in het programma. Bezuinigingen Herzien werkbudget toerisme
2021
2022 25.000
2023 25.000
2024 25.000
2025 25.000
Wat gaan we er voor doen? Economische ontwikkeling Economisch beleidsplan Op 1 juni 2017 heeft de gemeenteraad het Economisch Beleidsplan 2017 - 2020 vastgesteld. Het doel van dit beleidsplan was het ontwikkelen van kaders en ambities voor de bedrijvigheid en werkgelegenheid in Stein. De afgelopen jaren is er hard gewerkt om aan deze ambities te voldoen. We hebben mooie dingen bereikt zoals het opstellen van een ondernemersfonds, het verbinden van ondernemers door het open for business concept en het actief in contact staan met onze ondernemers door o.a. de nieuwsbrief en bedrijfsbezoeken. De volgende stap is om het huidige beleidsplan onder de loep te nemen en te bepalen welke koers we voor de komende jaren willen gaan varen. Concreet betekent dit dat we toe gaan werken naar een nieuw economisch beleidsplan in 2021/2022. Momenteel zijn we bezig om op basis van cijfers en trends het economisch profiel van onze gemeente in kaart te brengen. Dit zal de basis vormen voor het nieuwe beleid, wat in gezamenlijkheid met ondernemers zal worden opgesteld. Westelijke Mijnstreek Naast ons lokale beleid lopen er in de Westelijke Mijnstreek twee processen die belangrijke input vormen voor ons lokale beleid. Samen met de gemeente Beek en Sittard-Geleen hebben we een behoefteraming gemaakt van de vraag naar en het aanbod van bedrijventerreinen en kantoren in de periode 2021-2030.
Deze raming krijgt in 2021 en 2022 een vervolg door middel van een verdiepingsslag en daaropvolgend een uitvoeringsprogramma. De mogelijk te behalen ruimtewinst op bestaande bedrijventerreinen en de inzet die daarvoor nodig is wordt in kaart gebracht. Het tweede proces wat opgepakt wordt in de regio, is het Detailhandelsbeleid Westelijke Mijnstreek. Door het in kaart brengen van de regionale detailhandelsstructuur, wordt in gezamenlijkheid onderzocht hoe detailhandel ook in de toekomst kan floreren. Verwacht wordt dat het beleid eind 2021 ter vaststelling wordt aangeboden.
Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijventerrein Kerensheide Een punt van aandacht blijft de invulling van het deel van het bedrijventerrein ten zuiden van de Nijverheidsweg. Met Poort van Stein BV zijn in 2021 afspraken gemaakt die in 2022 moeten leiden tot uitgewerkt plan en in het verlengde daarvan een geactualiseerd omgevingsplan. In gesprekken met Chemelot blijven we steeds de ligging van het bedrijventerrein en daarmee het economisch potentieel ervan onder de aandacht brengen. Bedrijventerrein Schuttersstraat In 2022 wordt prioriteit gegeven aan het formeel vaststellen van de concept toekomstvisie voor het bedrijventerrein Schuttersstraat. De concept toekomstvisie is in samenwerking met gemeente beek opgesteld. Maatregelen zoals benoemd in de concept visie zijn alleen effectief indien ze in
17
gezamenlijkheid kunnen worden uitgevoerd. Samenwerking met en medewerking van gemeente Beek zijn daarom randvoorwaardelijk. Businesspark Stein Op en rond het bedrijventerrein wordt verder geïnvesteerd in het verbeteren van de bereikbaarheid. De projecten die daarmee verband houden staan beschreven in de paragraaf verkeer, wegen en water. Keurmerk Veilig Ondernemen In 2022 volgt hercertificering in het kader van het Keurmerk Veilig Ondernemen. In het verleden maakte dit onderdeel uit van de samenwerking met de Stichting Parkmanagement Westelijke Mijnstreek. Deze samenwerking is in 2020 beëindigd. In overleg met het bestuur van het Ondernemersfonds wordt bekeken of dit in de toekomst daar kan worden ondergebracht.
Bedrijfsloket- en regelingen Accountmanagement Bedrijven In het economisch beleidsplan zal een verdere visie op en duiding worden gegeven aan accountmanagement voor onze ondernemers. Post corona worden zaken als de bedrijfsbezoeken in het kader van Open for Business en de jaarlijkse netwerkbijeenkomst voor onze ondernemers weer opgestart. Starterscentrum Onze deelname in de vorm van een jaarlijkse bijdrage aan het Starterscentrum Limburg wordt in 2021 voortgezet. Grensinfopunt Het Grensinfopunt (GIP) is het centraal informatiepunt voor iedereen die grensoverschrijdend actief is, was of wordt. Specialisten op gebied van onder andere fiscaliteit en sociale zekerheid helpen te komen tot een goede afweging bij de keuze om te werken over de grens. Zij ondersteunen ook werkgevers met kennis van het grensoverschrijdend werken. De dienst draagt hiermee bij aan het versterken van het woon- en werkklimaat van Zuid-Limburg, het mee oplossen van knelpunten op de arbeidsmarkt voor het bedrijfsleven en het bieden van kansen op werk voor alle inwoners van Zuid-Limburg. Door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Provincie Limburg structureel financieel te binden aan het grensinfopunt kan de gemeentelijke bijdrage gelijk blijven ondanks de stijging van kosten. De samenwerking is in 2019 voor de duur van 3 jaar aangegaan.
In 2022 wordt na een evaluatie deze vorm van samenwerking heroverwogen. Intaketafels De intaketafels waar onder andere vraagstukken over en aanvragen voor omgevingsvergunningen van ondernemers worden behandeld, worden in 2022 verder doorgezet en doorontwikkeld. De intaketafel wordt bemenst door een multidisciplinair team en heeft mede tot doel om sneller en efficiënter tot afhandeling van aanvragen van ondernemers te komen. In de intaketafel wordt een initiatief integraal gewogen en de haalbaarheid van een ontwikkeling bepaald.
Economische promotie In 2022 wordt de in 2019 vastgestelde meerjarige Toeristische Uitvoeringsagenda verder uitgevoerd. De toeristische infrastructuur wordt uitgebouwd door routing, signing en het verbeteren van de entrees. Door het verder positioneren en doorontwikkelen van een aantal rivierparkings wordt spreiding van bezoekersstromen binnen onze gemeente geoptimaliseerd. Ook wordt gewerkt aan de verbetering van strategische locaties zoals het Kasteelpark Elsloo en gaat de gebiedsontwikkeling rondom het veerpont in Berg aan de Maas in uitvoering. In het veld worden knelpunten op belangrijke wandelroutes aangepakt, zoals bijvoorbeeld de aanleg van trappen of het maken van logische doorgangen of verbindingen.
18
De culturele verenigingen en de toeristisch/recreatieve ondernemers worden actief gestimuleerd en gefaciliteerd om als ambassadeurs bij te dragen aan de verwezenlijking en verbetering van onze gemeente als toeristisch Hart van de Maasvallei en de in de Toeristische Visie benoemde speerpunten zoals de Maascultuur, de bandkeramiek, bezinning en het stille genieten. Daarnaast kan de toeristische subsidieregeling ook deels worden aangewend om in te spelen op de behoeften van toeristische ondernemers na de coronacrisis. In samenwerking met Visit Zuid-Limburg (voorheen de VVV), de toeristische werkgroep Maaskentj en het Rivierpark Maasvallei wordt gewerkt aan de verdere positionering, profilering en promotie van Stein als Hart van de Maasvallei. Binnen de Regio Westelijke Mijnstreek wordt de toeristische samenwerking intensiever opgezocht met als einddoel de doorontwikkeling van het fietsroutenetwerk, waardoor onze regio een belangrijke schakel vormt tussen het Heuvelland en België. De fietsbrug Stein-Maasmechelen en de ontwikkeling van het RivierPark Maasvallei in onze gemeente spelen hierbij een prominente rol en worden in de regionale samenwerking op deze wijze goed gepositioneerd. Daarnaast wordt een nieuwe regionale bezinningsfietsroute geïntroduceerd.
Tenslotte wordt gewerkt aan een aantal projecten voor toerisme in Zuid-Limburg op basis van de in 2020 vastgestelde Visie Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg, zoals de invoering van een wandelknooppuntennetwerk voor Zuid-Limburg, een kennissectorplatform en een glossy magazine voor Zuid-Limburg. In het kader van de ombuigingen en beheersmaatregelen is met ingang van 2022 een taakstellende bezuiniging van € 25.000 op het structurele werkbudget toerisme opgenomen.
Wat gaat het kosten ? Rekening Begroting Begroting (x € 1.000)
2020
2021
2022
Meerjarenraming 2023
2024
2025
Lasten
944
1.396
1.053
696
698
698
Baten
279
274
302
304
307
292
-665
-1.123
-751
-391
-391
-406
Resultaat
Relevante afwijkingen tussen begroting 2021 en begroting 2022
Bedrag x € 1.000
Algemeen In 2022 worden meer interne uren doorberekend
107
Toerisme Lagere uitvoeringskosten in 2022 voor de toeristische agenda
265
19
Onderwijs
Inleiding
Kinderen en jongeren zijn belangrijk voor onze toekomst. Voldoende en kwalitatieve mogelijkheden op het gebied van onderwijs zijn naast leven, wonen, werken en ontspannen essentieel voor hun ontwikkeling. Het programma onderwijs levert dan ook een bijdrage aan onze kernwaarde 'sociale en vitale kernen'. Onderwijs zien wij tevens als middel om verder invulling te geven aan de strategische keuzen samenleven door ontmoeten en samenleven door verbinden. Ontmoeten en verbinden versterken de gemeenschapszin onder onze inwoners. In de strategische toekomstvisie is tevens in het kader van een bereikbare en bedrijvige gemeente een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en samenwerking als speerpunt opgenomen. Dit op basis van de quatro helix (overheid, bedrijfsleven, onderwijs en maatschappelijke instellingen) om ook in de (nabije) toekomst over voldoende arbeidspotentieel in de regio te kunnen beschikken om de toenemende krapte op de arbeidsmarkt het hoofd te kunnen bieden.
Taakvelden
Dit programma omvat de taakvelden: 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Wat willen we bereiken ?
Kinderen worden. gezien en gevolgd wat betreft hun groei en ontwikkeling. Zonodig wordt er tijdig extra zorg geboden in de vorm van voor- en vroegschoolse educatie zodat er sprake is van een goede startpositie. Basisscholen en het voortgezet onderwijs sluiten hierbij aan en zijn voor ons belangrijke partners bij het ontwikkelen van beleid en de uitvoer hiervan in de breedste zin van het woord. Dit om te realiseren dat we alle kinderen en jongeren in onze gemeente mogelijkheden bieden tot ontwikkeling op het gebied van onderwijs
Bezuinigingen
De bezuinigingen genoemd in onderstaande tabel zijn bezuinigingen die voortvloeien uit de begroting 2021. Bezuinigingen die pas vanaf 2022 ingaan, zijn tekstueel toegelicht in het programma. Bezuinigingen Korten bijdrage stichting Kindante - LEA
2021 17.000
2022 57.345
2023 57.345
2024 57.345
2025 57.345
Wat gaan we er voor doen? Openbaar basisonderwijs De statuten van Stichting Kindante, bevoegd gezag van de in onze gemeente gehuisveste openbare basisschool De Maaskei, bevatten een aantal bepalingen over de financiële documenten. Het vaststellen en het goedkeuren van de begroting en de jaarrekening is voorbehouden aan respectievelijk het College van Bestuur en de Raad van Toezicht van Stichting Kindante. Desondanks dient de gemeenteraad te worden geïnformeerd over de financiële stand van zaken. Middels een raadsinformatiebrief worden in mei (begroting) en in oktober (jaarrekening) deze stukken met de Raas gedeeld.
20
Onderwijshuisvesting Integrale Huisvestingsplan Onderwijs Zoals benoemd in de Kadernota 2022 is, onder leiding van ICS Adviseurs, een traject doorlopen dat moest leiden tot een geactualiseerde versie van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor de schoolgebouwen voor primair en voortgezet onderwijs. Op een open en constructieve wijze hebben de schoolbesturen (po/vo), de kindpartners en de gemeente (inclusief de raadsfracties) het overleg met elkaar gevoerd. Dat heeft geresulteerd in een concept IHP dat op 14 oktober 2021 is besproken door de raad. Indien er uitvoering wordt gegeven aan het IHP, zullen de scenario ’s uitgewerkt worden. De scenario’s worden uitgewerkt aan de hand van een business-case. Alvorens hiermee van start te gaan vindt eerst een inventarisatie plaats van de benodigde expertise en de hiermee gemoeide kosten. Op basis hiervan zal een voorstel aan de raad worden gedaan om het benodigde voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. De bevindingen van deze uitwerking worden opnieuw aan de raad ter besluitvorming voorgelegd met het gelijktijdige verzoek het hiervoor noodzakelijke investeringskrediet te voteren.
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Lokaal Integraal Jeugdbeleid In het najaar van 2021 zijn we gestart met de invulling van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO), waarvoor gemeenten en scholen voor de komende 2,5 jaar extra middelen krijgen. Zie hiervoor ook het kopje Nationaal Programma Onderwijs. Deze ontwikkeling zorgt ervoor dat we bij de invulling ervan met dezelfde partners te maken hebben als binnen het lokaal integraal jeugdbeleid (LIJ). Het is dan ook noodzakelijk om goed te kijken naar de haalbaarheid van de openstaande doelstellingen vanuit het LIJ en terughoudend te zijn met nieuwe doelstellingen. E.e.a. zal in samenspraak met onze samenwerkingspartners verder besproken en uitgewerkt worden, maar de verwachting is dat het NPO in 2022 en 2023 prioriteit krijgt. Wel is het mogelijk dat eventuele openstaande doelstellingen van het LIJ (of nieuwe doelstellingen) meegenomen kunnen worden in het NPO. Er is - voor zover we dat nu kunnen inschatten - naar alle waarschijnlijkheid sprake van grote mate van overlap. Nationaal Programma Onderwijs Het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) is een investeringsprogramma van het kabinet voor de komende 2,5 jaar om de gevolgen van de coronacrisis voor leerlingen op te vangen. Zowel scholen als gemeenten krijgen hiervoor extra middelen.
Deze middelen dienen gebruikt te worden om onderwijsvertragingen in te halen die kinderen opliepen tijdens de coronapandemie. Wij zijn voornemens om samen met scholen, kinderdagopvang, (jeugdgezondheids)zorg en andere lokale partijen invulling te geven aan dit programma. Hiervoor zal er een netwerkbijeenkomst georganiseerd worden waarbij eerdergenoemde partners uitgenodigd worden. De ideeën/acties/ maatregelen die daaruit voortvloeien moeten aansluiten op de behoeften van kinderen in de gemeente Stein en bij de interventies die scholen al nemen. Daarom achten wij het van groot belang af te stemmen met o.a. schoolbesturen en kinderopvangorganisaties. Het kind van de ouder is immers de leerling van de school en de burger van de gemeente. Voor elke leerling die op 1 oktober 2020 stond ingeschreven op een vestiging van een school in het primair of voorgezet onderwijs in de gemeente Stein, wordt er door het rijk een bedrag van € 118,08 beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn bedoeld voor de schooljaren 2021-2022 en 2022-2023.
21
Wat gaat het kosten ? Rekening Begroting Begroting (x € 1.000)
2020
2021
2022
Meerjarenraming 2023
2024
2025
Lasten
3.065
2.921
2.885
2.800
2.772
2.691
Baten
360
513
500
500
500
500
-2.705
-2.408
-2.384
-2.300
-2.271
-2.191
Resultaat
Relevante afwijkingen tussen begroting 2021 en begroting 2022
Bedrag x € 1.000
N.v.t.
22
Sport, cultuur en recreatie
Inleiding
Het programma sport, cultuur en recreatie levert een bijdrage aan een duurzame leefomgeving met unieke waarden en in het bijzonder aan het verder versterken van de unieke omgevingskwaliteiten. In de strategische toekomstvisie hebben wij opgenomen dat wij de belevingswaarde willen versterken door in te zetten op landelijke verstilling en het behoud van cultuurhistorische waarden. Waarbij wordt ingezet op onder andere internationale verbindingen, het versterken van ons toeristisch profiel en het uitbouwen van onze authentieke waarden waaronder de ligging aan het water. De waarde van onze openbare ruimte willen wij versterken door deze meer te benutten als plek voor ontmoeten, sporten en recreëren. Hierbij wordt tevens een belangrijke bijdrage geleverd aan de kernwaarde sociale en vitale kernen. In het kader van de kernwaarde bereikbare en bedrijvige gemeente hebben wij als strategische keuze vrijetijdseconomie en recreatie als nieuwe economische pijler geformuleerd. Het programma sport, cultuur en recreatie levert een bijdrage aan de economische diversiteit die van belang is bij het verder ontwikkelen van een duurzame en lokale economie (zie ook programma Economie). Tot slot levert dit programma een bijdrage aan het verder ontwikkelen van de kernwaarde sociale en vitale kernen.
Cultuurhistorische waarden kunnen de eigen identiteit van een kern en het gevoel van gezamenlijke roots en sociale cohesie onder inwoners versterken waardoor invulling wordt gegeven aan de strategische keuze 'Trots en bewust van onze eigen(zinnige) identiteit en kwaliteiten'.
Taakvelden
Dit programma omvat de taakvelden: 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccomodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie
Wat willen we bereiken ?
Onze inwoners en bezoekers waarderen momenteel de omgevingskwaliteiten zoals de groene verbindingen, de beleving van Stein als gemeente aan het water (Grensmaas), de cultuurhistorische waarden van onze verschillende kernen en de kwaliteit van de openbare ruimte. Om ook in de toekomst een duurzame woongemeente te blijven, willen wij deze unieke omgevingskwaliteiten die bestaan uit gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde samen met inwoners en ondernemers verder versterken. De waarde van ons groen (natuur en openbare ruimte) versterken wij door deze meer te benutten als plek voor ontmoeten, sporten en recreëren. Hierbij dragen wij tevens bij aan de kernwaarde sociale en vitale kernen. Daarnaast willen we bereiken dat meer mensen in alle leeftijdscategorieën bewegen en sporten. Sport wordt hierbij gezien als middel en niet als doel. Daarmee is de relatie met het sociaal domein indirect gelegd. Door te bewegen en te sporten wordt ingezet op een gezondere levensstijl, op ontmoeten, verbinden en meedoen. Dit draagt bij aan positieve gezondheid waardoor mogelijk kosten binnen het sociaal domein voorkomen kunnen worden. Bewegen in de openbare ruimte vormt hier een onderdeel van.
23
Kunst en cultuur wordt meer verweven met ander beleidsterreinen zoals toerisme en het sociaal domein waarmee het een bijdrage levert aan het versterken van de gemeenschapszin in onze gemeente en daarmee een bijdrage levert aan het behouden van de sociale en vitale kernen.
Bezuinigingen
De bezuinigingen genoemd in onderstaande tabel zijn bezuinigingen die voortvloeien uit de begroting 2021. Bezuinigingen die pas vanaf 2022 ingaan, zijn tekstueel toegelicht in het programma. Bezuinigingen Kunst openbare ruimte
2021
2022
2023
2024
2025
50.000
50.000
50.000
50.000
Wat gaan we er voor doen? Sportbeleid en activering Sportakkoord In 2020 werd het ‘Gezond Sport- & Beweegakkoord Stein’ (kortweg: sportakkoord) gesloten. Hierin zijn door gemeente en stakeholders de gezamenlijke ambities vastgelegd op het gebied van sport, bewegen, gezondheid en vitaliteit. Hoofddoel is dat iedereen in Stein moet kunnen sporten en bewegen, waarmee we bijdragen aan gezondere en gelukkigere inwoners. Om dit te realiseren, werken we aan vier thema’s: gezond opgroeien, gezond meedoen, gezonde verenigingen en gezonde ruimte. Het coronavirus toont nog maar eens extra het belang van vitaliteit, maar bemoeilijkt ook de implementatie van het akkoord. Desondanks zijn in het eerste jaar al mooie resultaten geboekt. In 2022 gaan we dan ook verder op de ingeslagen weg.
Cultuurpresentatie, productie participatie Kunst openbare ruimte Met ingang van 2022 is het aanvullende budget voor kunst en cultuur, dat in de periode van 2018 tot en met 2021 beschikbaar was, niet meer voorhanden. Daarom zijn er geen grootschalige kunstprojecten voor 2022 gepland.
Cultureel erfgoed Sinds 2019 wordt er een jaarlijkse veteranen dag georganiseerd. Een afvaardiging van in de gemeente Stein woonachtige veteranen is kartrekker van de organisatie hiervan. Het programma voor 2022 wordt uiterlijk in Q1 van 2022 vastgesteld.
Media Met ingang van 2021 zijn de informatie- en uitleenpunten in Urmond en Elsloo gesloten. Dit blijft in 2022 ongewijzigd. In 2021 staat een evaluatie van het bibliotheekwerk gepland. Deze zal naar verwachting niet voor grote wijzigingen in 2022 zorgen.
Openbaar groen en (openlucht)recreatie Openbaar groen Groen draagt bij aan de versterking van de ruimtelijke structuur, de leefbaarheid, gezondheid en ook aan de duurzaamheidsdoelstellingen. In de groenstructuurvisie en het groenbeheerplan is de ontwikkeling en het beheer en onderhoud van het groen in de openbare ruimte en het groen in het landschap als buitengebied nader uitgewerkt. Aandachtpunten verwerkt voor de komende periode:
24
•
•
•
•
Overname van het groenbeheer en onderhoud van groenvoorzieningen vanuit afgeronde civiele projecten: de beheers- en onderhoudskosten van het groen worden aan de voorkant in de projectbegroting opgenomen en na afronding van het project geborgd in de meerjarenbegroting; Het verantwoord en op de afgestemde kwaliteitsniveaus (IBOR) onderhouden van de groenvoorzieningen. In dit kader wordt op basis van het bomenbeheerplan in 2022 een nieuw onderhoudsbestek “bomen” gemaakt voor een komende termijn. Hierbij zal speciale aandacht zijn voor het planmatig onderhoud van de gemeentelijke bomen en bosstroken; Blijvend vergroten van de soortenrijkdom (biodiversiteit) door gerichte uitvoeringsmaatregelen en aanpassingen in het beheer en onderhoud van onder andere bermen, natuurweides en bomenbestand. Zo wordt er ook in 2022 voor bermen en natuurweides een onderhoudsbestek gemaakt voor een nieuwe termijn. In dit bestek worden de maaikaarten gevisualiseerd waarbij een differentiatie wordt gemaakt tussen intensief en extensief beheer; Het beheer en onderhoud rondom de start en rustplekken van de lange afstand wandelroutes, rustplekken en rivierparkings. Dit als onderdeel van de recreatieve toeristische impuls.
Wijkteams De productiviteit van de wijkteams is in 2020 en 2021 ten opzichte van 2019 fors gedaald. De verwachting is dat deze daling zich ook in de komende jaren voortzet. De oorzaak is de in de basis verouderde populatie van medewerkers die door uitstroom, seniorenverlof en/of gezondheidsklachten steeds minder uren actief zijn. Daarnaast is vanaf 2021 een ontwikkeling zichtbaar dat de zogenaamde aanspreekpunten van ploegen als eerste uitstromen. Gevolg is dat na de uitstroom van het aanspreekpunt een ploeg achterblijft van medewerkers die niet volledig zelfstandig kunnen werken. Dit heeft een negatieve invloed op zowel de productiviteit als ook op de sociale stabiliteit van de betreffende ploeg. In 2019 t/m 2021 hebben we het probleem deels kunnen ondervangen door efficiency-slagen door te voeren. In deze periode hebben we de technische staat van het areaal verbeterd en dus een kwaliteitsimpuls gegeven. Klimaatbestendige en meer onderhoudsvriendelijke beplantingen zijn aangeplant en daar waar nodig is de bodem verbeterd. In onze uitvoeringswijze hebben we meer ingezet op beeld gestuurd werken en zijn zo veel mogelijk werkzaamheden machinaal weggezet. Ondanks deze inspanningen is gebleken dat ook buiten het groeiseizoen de inzet van inhuur noodzakelijk is.
Om de productiviteit op peil te brengen en te houden is het budget van de wijkteams in de meerjarenbegroting structureel met € 40.000 verhoogd. Daarnaast zijn de ‘werkbudgetten’ van de wijkteams op basis van het uitgavenpatroon van voorgaande jaren en bovenomschreven ontwikkelingen structureel met € 20.000 verhoogd. Deze extra middelen worden met name ingezet voor: onderhoud en inhuur van materieel: door de overname van het veelal verouderd materieel van Vidar is extra onderhoud en inhuur van vervangend materieel nodig; kosten als gevolg van schades; opleidingen: voor de doorontwikkeling van de eigen populatie zijn extra opleidingskosten nodig; indexering; op de budgetten is een prijsindexering van 1,5% toegepast;