Jaarrekening 2022.pdf
Tekst van het document
De onderhoudslasten van de gemeentelijke accommodaties worden afhankelijk van de gebruiksfunctie verantwoord op de programma's 'Sport Cultuur en Recreatie', 'Sociaal domein' of 'Bestuur en Ondersteuning' Gebouwen en overige accommodaties: Directe lasten onderhoud gebouwen (x € 1.000)
Rek. 2020
Rek. 2021
Begr. 2022
Rek. 2022
Bouwkundig onderhoud (BOP)
293
361
333
290
Sporttechnisch onderhoud (SOP)
131
133
131
88
Onderhoudsbudget exploitatie:
Ten laste van voorziening:
72
Groot onderhoud accommodaties
1.159
302
415
362
Groot sporttechnisch onderhoud
48
66
162
28
1.631
862
1.041
768
Totaal exploitatie + voorziening
Wegen Beleidskaders Op 17 februari 2022 heeft de raad het Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR) vastgesteld. De vastgestelde kwaliteit is van toepassing op de instandhouding van de verhardingen gedurende de technische levensduur in die gebieden waar de komende jaren geen grootschalige reconstructies of wijzigingen zijn gepland. Beheerplannen Om de 2 jaar wordt - via inspectie - het beheerplan wegen geactualiseerd en wordt een doorkijk gegeven voor 15 jaren. Na beëindiging van het groot onderhoud 2021 zijn alle wegen in Stein geïnspecteerd. Op basis van deze inspectie is het nieuwe beheerplan opgesteld dat op 13 juli 2022 is vastgesteld door het college. Op 31 augustus 2022 heeft het college het Beheerplan wegmeubilair 2022-206 vastgesteld. De financiële gevolgen van beide beheerplannen zijn verwerkt in deze begroting. Bij wegen en het wegmeubilair is gen sprake van achterstallig onderhoud. Financiële vertaling Vanaf 2010 is voor groot onderhoud wegen een voorziening gevormd. Hierin wordt op basis van het vastgesteld beheerplan jaarlijks een bedrag gestort. De hoogte van de storting wordt telkens bij het vaststellen van het beheerplan wegen geactualiseerd. Vanaf 2018 bedraagt de storting in de voorziening groot onderhoud wegen € 627.000. Dit bedrag is met de vaststelling van het beheerplan op 13 juli 2022 verhoogd naar € 750.000.
In de voorziening groot onderhoud wegen worden geen kosten van rehabilitaties of reconstructies van wegen verantwoord. Deze worden, als investering op het programma ‘Verkeer, vervoer en water' verantwoord en waar nodig toegelicht. Ook de onderhoudskosten worden op het programma 'Verkeer, vervoer en wegen. verantwoord. Wegen: Directe lasten onderhoud wegen (x € 1.000)
Rek. 2020
Rek. 2021
Begr. 2022
Rek. 2022
Klein onderhoud wegen
115
132
145
144
Wegvoorzieningen (o.a. belijningen)
30
38
32
22
Groot onderhoud wegen
617
422
934
840
Totaal exploitatie + voorziening
762
592
1.111
1.006
Onderhoudsbudget exploitatie:
Ten laste van voorziening:
Openbare verlichting Beleidskaders In 2017 heeft de raad het beleidsplan openbare verlichting 2018-2021 vastgesteld. Het beleidsplan 2018-2021 was vooral gericht op verdere energiebesparing en terugdringing van de C02 uitstoot. Het nieuwe beleidsplan was in 2022 nog niet vastgesteld. Daarom is in 2022 het beleidsplan 20182021 voortgezet. Beheerplannen
73
Het beheer van de openbare verlichting is op basis van een beheer- en onderhoudsplan uitbesteed aan een externe partij. Bij openbare verlichting is geen sprake van achterstallig onderhoud. Financiële vertaling Bij de openbare verlichting is geen sprake van achterstallig onderhoud. Openbare verlichting: Directe lasten onderhoud openbare verlichting (x € 1.000)
Rek. 2020
Rek. 2021
Begr. 2022
Rek. 2022
Energie
86
105
135
121
Onderhoud
186
170
196
158
Totaal exploitatie
272
275
331
279
Onderhoudsbudget exploitatie:
Bruggen Beleidskaders In 2021 is het beheerplan civieltechnische kunstwerken opgesteld. Beheerplannen Op basis van de 2 jaarlijkse bruginspectie is in 2021 het meerjaren onderhoudsplan opgesteld. In
2022 zijn alle bruggen geïnspecteerd die onderhoudsplichtig zijn door de gemeente Stein. De inspectieresultaten zijn vertaald in een meerjaren-onderhoudsplanning. Voor 2022 stonden enkel reinigings- en conserveringsmaatregelen gepland. Door de relatief goede onderhoudstoestand van de bruggen alsmede als gevolg van personele wijzigingen, is besloten om de maatregelen door te schuiven naar 2023. Financiële vertaling Voor het onderhouden van de kunstwerken is een voorziening gevormd. Op basis van het huidige beheerplan wordt jaarlijks € 42.750 in de voorziening gestort. De tot het meerjaren onderhoudsplan en het projectenplan behorende investeringen en onderhoudsbudgetten worden verantwoord op het programma ‘Verkeer, Vervoer en Waterstaat’. Bruggen: Directe lasten onderhoud bruggen (x € 1.000)
Rek. 2020
Rek. 2021
Begr. 2022
Rek. 2022
5
5
5
5
Groot onderhoud bruggen
48
7
22
23
Totaal exploitatie + voorziening
53
12
27
28
Onderhoudsbudget exploitatie: Onderhoud kleine kunstwerken Ten laste van voorziening:
Riolen Beleidskaders Op 1 oktober 2009 heeft de raad het Waterplan vastgesteld. Hierin zijn ambities opgenomen hoe omgegaan moet worden met het afvalwater en hemelwater.
74
In 2013 is gestart met het opstellen van een regionaal beleid- en uitvoeringskader voor het stedelijk watermanagement. Deze kaders vervangen het traditioneel Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan voor de gemeenten Beek, Schinnen, Sittard-Geleen en Stein. Hierin participeren ook het waterschap Roer en Overmaas en Waterschapsbedrijf Limburg. De kaders voor Stein zijn op 30 oktober 2014 door de raad vastgesteld. In 2021 is het Beleidsplan Water & Klimaatadaptatie vastgesteld. Dit is de actualisatie van het hiervoor benoemde plan waarbij ook de klimaatthema's hitte en droogte zijn meegenomen. Het beleids- en uitvoeringskader voor de omgang met water en de klimaatadaptatie bestaat uit vier plannen (beleidsplan, beheerplan, kostendekkingsplan en projectplan). Het beleidsplan is samen met de betrokken partijen in de waterketen van de Westelijke Mijnstreek opgesteld. Hiermee is de samenwerking van de afgelopen jaren voortgezet en beheren we de waterketen op een structurele en doelbewuste manier. In dit plan benoemen we alle zaken die we belangrijk vinden en geven onze strategie hierop aan. In 2021 is ook de optimalisatie van het basisrioleringsplan en de klimaatstresstest afgerond. De vanuit het basisrioleringsplan en klimaatstresstest verkregen bevindingen leveren een belangrijke inbreng voor het beleidsplan Water & Klimaatadaptatie.
De gemeente moet op grond van de Kader Richtlijn Water (KRW) maatregelen nemen om het overstorten op kwetsbare wateren te verminderen. Hierdoor heeft vooral het afkoppelen van regenwater grote invloed op het uitvoeringsprogramma. In het in 2021 afgeronde basisrioleringsplan heeft een toetsing plaatsgevonden van het effect van overstorten op kwetsbare wateren en zijn maatregelen voorgesteld hoe aan de KRW voldaan kan worden. Beheerplannen Met het in juli 2021 vastgestelde Beleidsplan Water & Klimaatadaptatie 2022-2027 als basis is in 2022 verder invulling gegeven aan het verbeteren, beheren en onderhouden van onze (afval)watersystemen en voorzieningen. Naast het beleidsplan zijn in 2022 de volgende plannen leidend geweest: • Het beheerplan, waarin voor de Westelijke Mijnstreek staat beschreven hoe alle objecten worden beheerd. • De projectenplannen, waarin voor de gemeenten Beek, Sittard-Geleen en Stein staat beschreven welke projecten zij de komende jaren uitvoeren op het gebied van water en klimaatadaptatie. • De kostendekkingplannen, waarin voor de gemeenten Beek, Sittard-Geleen en Stein staat beschreven hoe de kosten voor water en klimaatadaptatie de komende jaren worden gedekt en hoeveel fte er nodig is om de werkzaamheden uit te voeren.
Financiële vertaling De tot het beheerplan en het projectenplan behorende investeringen en onderhoudsbudgetten worden verantwoord op het programma ‘Volksgezondheid en milieu’. Aan de hand van het onderhoudsprogramma wordt de inhaalslag voor wat betreft de reparatie van riolen en kolken verder voortgezet. Omdat er de afgelopen planperiode hard gewerkt is om de achterstand in te halen, is naar verwachting het benodigde onderhoudsbudget vanaf 2021 lager. Riolering: Directe lasten onderhoud riolen (x € 1.000)
Rek. 2020
Rek. 2021
Begr. 2022
Rek. 2022
Onderhoud riolen
813
719
736
711
Totaal exploitatie
813
719
736
711
Onderhoudsbudget exploitatie:
Groen 75
Beleidskaders De gemeenteraad heeft in 2022 de kwaliteitsniveaus voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte (IBOR) geactualiseerd. Verwezen wordt naar de tekst in deze begroting van het programma Sport, Cultuur en recreatie, paragraaf Openbaar Groen. Beheerplannen De vastgestelde beleidskaders voor het beheer en onderhoud van het groen zijn verwerkt in het groenbeheerplan en bomenbeheerplan. In de beheerplannen staat beschreven op welke manier we groen onderhouden (om de gewenste ambitie te halen), wat hiervoor nodig is en wat dit financieel betekent. Het beheerplan bomen 2022-2026 is in 2022 uitgewerkt en door het college vastgesteld. Het groenonderhoud wordt zowel uitgevoerd door de Wijkteams, RWM (onkruidbestrijding verhardingen), als drie groenaannemers voor het specialistisch onderhoud van de bermen, sportvelden en bomen. De werkzaamheden die worden uitgevoerd zijn vertaald naar groenonderhoudsbestekken. Deze bestekken worden als leidraad gebruikt voor de uitvoering van het groenonderhoud. In 2022 zijn de bestekken vernieuwd voor een komende onderhoudsperiode 2023-2026. In de meerjarenbegroting 2023-2026 zijn via het beheerplan uitbreidingen van groenarealen en beheerkosten van projecten verwerkt en meegenomen. In het openbaar groen is geen sprake van achterstallig onderhoud.
Financiële vertaling Het groenonderhoud wordt uitgevoerd door het team wijkbeheer, onderdeel wijkteams en drie groenaannemers voor het specialistisch onderhoud (o.a. bermen, sportvelden en bomen). Het aanleggen en onderhouden van groen wordt op het programma ‘Sport, Cultuur en Recreatie’ verantwoord en waar nodig toegelicht. Groen: Directe lasten onderhoud groen (x € 1.000)
Rek. 2020
Rek. 2021
Begr. 2022
Rek. 2022
Bestrijden onkruid
171
192
186
191
Onderhoud bermen
73
64
65
64
Landschapsplannen
56
57
60
58
Openbaar groen
844
702
755
693
1.144
1.015
1.066
1.006
Onderhoudsbudget exploitatie:
Totaal exploitatie
76
Financiering Algemeen De paragraaf financiering is een verplicht onderdeel van de programmarekening. De paragraaf is een belangrijk instrument voor het transparant maken van de financieringsfunctie van de gemeente. Treasury is het sturen, beheersen van, verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële geldstromen, de financiële vermogenswaarden, de financiële positie en de hieraan verbonden risico's. De uitvoering van treasury wordt wettelijk geregeld in de wet financiering decentrale overheden (FIDO). De wet FIDO regelt dat de uitvoering van de treasuryfunctie binnen de gemeente uitsluitend de publieke taak dient en geschiedt binnen de financiële kaders. Bij de keuze van financiering worden door de gemeente Stein, binnen de kaders van de wet FIDO, onderstaande regels gehanteerd: • De rente van vaste geldleningen is door de lange looptijd financieel van groter belang dan de rente van leningen met een korte looptijd. • Bij een verwachte daling van de lange rente verdient het de voorkeur om het aantrekken van vaste/langlopende leningen zoveel mogelijk uit te stellen tot de rentedaling is ingetreden. • Bij een verwachte stijging van de lange rente is er een voorkeur om de kortlopende schulden om te zetten in langlopende schulden.
• Bij een te verwachten stabiele renteontwikkeling dient in de actuele financieringsbehoefte te worden voorzien met de financieringsvormen die absoluut gezien de laagste rente dragen. •
Algemene interne en externe ontwikkelingen Interne ontwikkelingen In 2022 hebben zich voor de gemeente Stein geen mogelijkheden voorgedaan om geldleningen vervroegd af te lossen. De financieringsbehoefte in 2022 kon worden afgedekt met een debetsaldo in de rekening courant, middels het afsluiten van kortlopende kasgeldleningen en het aantrekken van één langlopende geldlening van € 6 miljoen euro halverwege het jaar. Mutaties in de vaste schulden zijn in onderstaand overzicht weergegeven (exclusief woningbouwleningen)
Mutaties: Stand per 01.01.2022 Vervroegde aflossingen Reguliere aflossingen Nieuwe lening(en) Stand per 31.12.2022
Bedrag (* € 1.000) 54.997 0 4.119 6.000 56.878
Gemiddelde rente leningportefeuille (in %) 1,60
1,79
Externe ontwikkelingen Halverwege 2022 heeft de Europese Centrale Bank (ECB) de beleidsrente verhoogd, voor het eerst in elf jaar tijd. De inflatie in de EU nam al geruime tijd fors toe en steeg ver boven het gewenste niveau van 2% uit dat de ECB op de middellange termijn nastreeft. Een hogere rente moet zorgen dat sparen aantrekkelijker wordt en investeren duurder. Particulieren en bedrijven geven hierdoor minder geld uit, wat de economie afremt. Als de vraag afneemt, drukt dat de prijzen omlaag en daalt de inflatie terug richting het gewenste niveau.
77
De ECB heeft in 2022 al stevig ingegrepen, met de renteverhogingen van 0,5% juli en 0,75% in september en oktober. De inflatie reageert nooit meteen op de verhoogde rente. Dat heeft tijd nodig. Daarnaast blijft veel onzeker rond de oorlog in Oekraïne en de gevolgen van de aanvoer voor gas en olie naar Europa. De ECB blijft daarom alert en zal stapsgewijs met nieuwe maatregelen komen om op de middellange termijn de inflatie in Europa terug te dringen tot het gewenste niveau van 2%. Schatkistbankieren De wet verplicht schatkistbankieren houdt in dat publieke instellingen al hun liquide middelen aanhouden bij het ministerie van Financiën. Ze doen dat in de vorm van een rekening-courant, zoals bij een bank. Decentrale overheden hebben de mogelijkheid om termijndeposito's aan te houden. Er geldt sinds 1 juli 2021 een nieuwe doelmatigheidsdrempel van 2% van het begrotingstotaal met een minimum van € 1.000.000 per gemeente. Voor de gemeente Stein is deze gemiddelde drempel per kwartaal 2% x € 66.274.000 (het begrotingstotaal 2022) = € 1.325.480 In onderstaande tabel staat de berekening voor de gemeente Stein van het kwartaal gemiddelde van het schatkistbankieren in 2022. Hierin is te zien dat de gemeente Stein niet over overtollige middelen beschikte die in de schatkist ondergebracht moesten worden.
Berekening Kwartaalgemiddelde Schatkistbankieren: Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Ruimte onder het drempelbedrag
Kwartaal 1 2022
Kwartaal 2 2022
Kwartaal 3 2022
Kwartaal 4 2022
0
0
0
0
1.325
1.325
1.325
169
0
0
0
0
Overschrijding van het drempelbedrag
Risicobeheer Om de rentekosten zo laag mogelijk te houden dient er een goede balans gevonden te worden tussen optimalisatie op de korte termijn en de stabilisatie op de langere termijn. Financiering met een korte looptijd kan zorgen voor de laagste rentelasten, terwijl vanuit het oogpunt van lange termijn stabiliteit een financiering met een langere rentevaste periode de voorkeur heeft. De wet FIDO geeft twee richtlijnen voor het beperken van renterisico's: het kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet geeft de limiet aan voor de vlottende schuld van de gemeente. Deze limiet is vastgesteld op 8,5% van de totale begroting. In 2022 was deze limiet voor de gemeente Stein afgerond € 5,6 miljoen. Onderstaande tabel geeft de informatie weer met betrekking tot de kasgeldlimiet. In het eerste en tweede kwartaal van 2022 was er sprake van een overschrijding van het kasgeldlimiet. De gemeente Stein was hierdoor genoodzaakt om naast de kortlopende geldleningen ook een langlopende geldlening aan te trekken van 6 miljoen euro. Vanaf het derde kwartaal van 2022 is er dan ook geen sprake meer van overschrijding van het kasgeldlimiet. Periode
Kwartaal 1 2022
Kwartaal 2 2022
Kwartaal 3 2022
Kwartaal 4 2022
Netto vlottende schuld -/overschot vlottende middelen
7.572
8.924
2.698
-1.087
Kasgeldlimiet
5.633
5.633
5.633
5.633
78
Overschrijding van kasgeldlimiet Ruimte tot de kasgeldlimiet
1.939
3.291 2.935
6.720
Renterisiconorm In de wet FIDO staat dat de renterisiconorm niet mag worden overschreden. Deze norm zorgt voor een opbouw van de leningportefeuille, waarbij het renterisico van renteaanpassingen en herfinanciering van geldleningen in voldoende mate wordt beperkt. Er mag maximaal 20% van de langlopende geldleningen per jaar in aanmerking komen voor herfinanciering en renteherziening. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen primaire en secundaire renterisico's. Primaire renterisico's betreft het gevaar van een ongunstige stand van de rente op het moment dat nieuwe leningen moeten worden afgesloten. Secundaire renterisico's betreft het niet kunnen profiteren van gunstige renteontwikkelingen. Risico's loopt de gemeente dan ook bij een onevenwichtige verdeling van de portefeuille wat betreft de looptijden. Een portefeuille met overwegend kortlopende leningen kent een hoog primair risico en een overwegend langlopende portefeuille kent een hoog secundair risico. Uit onderstaand overzicht blijkt dat in 2022 de renterisiconorm van de gemeente Stein niet overschreden werd. (bedragen x € 1.000) Stap Variabelen Renterisico(norm) (1) Renteherziening op vaste schuld (2) Netto nieuw aangetrokken vaste schuld (3) Betaalde aflossingen (4) Herfinanciering (laagste van 2 en 3) (5) Renterisico op vaste schuld (1 + 4) (6) Renterisiconorm (20% x vaste schuld per 1/1), excl.
door verstrekte leningen woningstichtingen (7) Ruimte onder renterisiconorm (6 – 5)
2022 0 6.000 4.119 4.119 4.119 10.999 6.880
Debiteurenrisico Dit betreft het risico dat vorderingen op debiteuren niet kunnen worden geïnd en afgeboekt moeten worden. Ter afdekking van de risico's met betrekking tot debiteuren sociale zaken is voor een bedrag van € 1.054.381 een voorziening gevormd, en voor de TOZO regeling een voorziening van € 28.874. De voorziening voor risico's met betrekking tot overige debiteuren bedraagt per 31 december 2022 € 124.000. Geldleningen De financiële risico’s van gemeenten voor de verstrekte geldleningen en achtervang aan woningcorporaties zijn klein. De financiële middelen (liquiditeitspositie en eigen vermogen) van de corporaties vormen de eerste zekerheid. De borgstellingsreserve van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) vormt de tweede zekerheid. Als corporaties hun rente- en aflossingsverplichtingen niet nakomen, dan kan de WSW aangesproken worden. Zij beschikken daarom over een borgstellingsreserve. De Autoriteit Woningcorporaties (AW) houdt sinds 2016 toezicht op WSW. Belangrijk doel van dit toezicht is om vast te stellen of het risicokapitaal van WSW toereikend is om mogelijke verliezen van WSW te dekken. De achtervang positie van Rijk en gemeenten vormt de derde zekerheid. Indien daarop een beroep gedaan moet worden, moeten Rijk en gemeenten op verzoek van het WSW renteloze leningen aan het WSW verstrekken.
Renteschema Rente omslagpercentage De renteomslag is berekend conform de nota rentenotitie 2017 die door de commissie BBV is gepubliceerd. Vanwege het inzicht in de rentelasten van externe financiering, het renteresultaat en
79
de wijze van toerekening is onderstaand renteschema opgenomen. Het renteomslagpercentage wordt berekend door de totale rentekosten te delen door het totaal geactiveerd bedrag. De totale rentekosten bestaan uit de rente voor de vaste geldleningen, de bespaarde rente over de eigen financieringsmiddelen (reserves) en de rente van de financieringsbehoefte. Het omslagpercentage voor 2022 is berekend op 1,3%. Renteschema:( bedragen x 1.000 €) a. Externe rente vaste geldleningen b. De externe rentebaten Totaal door te rekenen externe rente c. -De rente die aan de grondexploitaties moet worden doorberekend -De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend
2022 1.033 66 967
-/-
-/-
5
-/- 418 -/-
423
Saldo door te rekenen externe rente d1. Rente over eigen vermogen d2. Rente over voorzieningen De aan taakvelden (programma's inclusief overzicht Overhead) toegerekende rente (renteomslag)
1.138
De werkelijk aan taakvelden (programma's inclusief e. overzicht Overhead) toegerekende rente (renteomslag)
1.131
f. Saldo renteresultaat taakveld treasury
544 473 121
7
Resultaat uitzettingen Het uitzetten van overtollige gelden (liquiditeitsoverschotten) door middel van het verstrekken van leningen en beleggen dient op prudente wijze te geschieden. Er dient daarom van goede tegenpartijen gebruik te worden gemaakt teneinde de financiële risico's te beperken. Indien met minder kredietwaardige tegenpartijen in zee wordt gegaan, kunnen hierdoor weliswaar (tijdelijk) hogere renteopbrengsten worden verkregen, maar loopt de gemeente daarbij (aanzienlijk) grotere risico's.
Wet Houdbare Overheidsfinanciën De kern van de Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet HOF) is verankerd in de Europese begrotingsafspraken en de bepaling dat het Rijk en de decentrale overheden (gemeenten, provincies en waterschappen) een gelijkwaardige inspanning moeten leveren om aan deze afspraken te voldoen. Een van de belangrijkste afspraken is het bereiken van een begrotingsevenwicht op middellange termijn. Als een meerjarige overschrijding van de vastgestelde norm van het Economisch en Monetaire Unie (EMU) saldo van de decentrale overheden dreigt, heeft de minister de mogelijkheid om met behulp van het correctiemechanisme het EMU-saldo van de decentrale overheden te beheersen. Voor de berekening van het EMU-saldo van de gemeente Stein wordt verwezen naar het hoofdstuk "EMU-saldo" onder de jaarrekening.
80
Bedrijfsvoering Algemeen Deze paragraaf is gewijd aan de bedrijfsvoering van de gemeente Stein, dat wil zeggen de manier waarop de processen binnen de gemeente zijn georganiseerd, en worden aangestuurd en de manier waarop de bedrijfsmiddelen worden ingezet. Dit zijn de bedrijfsprocessen die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de programma's te realiseren. Doel van de bedrijfsvoering is om zo effectief en efficiënt mogelijk de afgesproken prestaties te leveren. Het bevat onder meer zaken als personeelsbeleid, financiën, inkoop, communicatie en juridische ondersteuning.
Rechtmatigheidsverantwoording Het rechtmatigheidsoordeel komt voor het verslagjaar 2022 nog voor rekening van de accountant. Vanaf het verslagjaar 2023 dient het college een rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarrekening en geeft de accountant alleen nog een controleverklaring met een oordeel over de getrouwheid van de jaarrekening. Ten opzichte van voorgaande jaren heeft zich wel een wijziging voorgedaan met betrekking tot het onderdeel van de rechtmatigheidsverantwoording. Dit betreft de opname van een verantwoording over het gevoerde beleid inzake “Misbruik en Oneigenlijk gebruik” (voor het eerst in de jaarstukken 2022). Ten aanzien hiervan kan worden opgemerkt dat binnen de rechtmatigheidscontrole al jaar en dag aandacht wordt besteed aan “Misbruik en Oneigenlijk gebruik” (zie controleprotocol dat jaarlijks wordt vastgesteld). In alle processen met een financieel gevolg (onderwerp van interne controle) waarin sprake kan zijn van Misbruik en oneigenlijk gebruik zijn daartoe de nodige processtappen ingebouwd. In de regel gaat het om toepassing van het vier-ogen-principe. In de jaarlijkse controle op deze processen wordt hierop getoetst. Uit de rapportages is niet gebleken dat er sprake is van Misbruik of oneigenlijk gebruik. Het integriteitsbeleid zal in 2023 verder worden geactualiseerd. In 2022 hebben zich geen integriteits- incidenten voorgedaan.
Wet Open Overheid De Wet open overheid (Woo) beoogt een transparante en actief openbaar makende overheid, met als doel een gelijkwaardige informatiepositie tussen overheid en inwoners. Er zijn 11 informatie categorieën aangewezen die verplicht actief openbaar gemaakt moeten worden door gemeentes in de landelijke voorziening Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI). De stuurgroep Platform Open Overheidsinformatie heeft besloten dat er 4 categorieën als eerste opgepakt dienen te worden te weten bereikbaarheidsgegevens, vergaderstukken, convenanten en Woo-verzoeken. De Woo houdt ook een aanzienlijke cultuuromslag in, die eisen stelt aan de professionaliteit van ambtenaren en bestuurders. Transparantie en openheid vragen om een andere houding, dat loslaten van oude gewoonten betekent en ook als bedreigend kan worden ervaren. Alles wat aan het papier wordt toevertrouwd kan immers in de openbaarheid komen (via een Woo-verzoek) of moet zelfs actief openbaar worden gemaakt (in de landelijke voorziening PLOOI). Hier krijgt op termijn elke medewerker op enig moment mee te maken. Binnen de gemeente Stein is er een projectgroep gestart om de impact van de 4 categorieën te bepalen en daarna de implementatie te starten. Tevens wordt een eerste verkenning uitgevoerd om te bepalen hoe de cultuuromslag nader vorm gegeven kan worden.
Daarnaast is op 1 mei 2022 de ‘contactpersoon open overheid’ voor de gemeente Stein aangewezen.
81
In december 2022 is door de minister van BZK, aangegeven dat de koers en aanpak van de ontwikkeling van PLOOI, mede op basis van het rapport van het Adviescollege ICT-toetsing (AcICT) wordt bijgesteld. De verwachting is dat er pas in 2023 meer duidelijkheid zal komen over het vervolg. Daarnaast gaat de minister ervan uit dat bij het nieuwe platform de gemeenten zelf documenten kunnen uploaden op hun eigen servers (de website). De exacte impact hiervan zal binnen de gemeente Stein begin 2023 nader geïnventariseerd worden. In de meicirculaire 2022 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld voor de jaren 2022 tot en met 2026 van € 58.000 per jaar voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. Daarnaast zijn structurele middelen beschikbaar gesteld van € 73.000 voor de actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën zoals genoemd in de Woo, het aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer en onderhoud van systemen. In de slotwijziging 2022 is een bedrag van € 50.000 doorgeschoven naar 2023.
Financiën Het optimaliseren en doorontwikkelen van de P&C documenten en de financiële processen is een continue proces. Het streven daarbij is en blijft het opstellen van duidelijk leesbare en transparante stukken. De financiële processen zijn in 2022 verder doorontwikkeld. Zo is er ingezet op het verder digitaliseren van de financiële processen zoals de verplichtingenadministratie, het debiteurenproces en het archiveren en vernietigen van financiële data waarmee in de toekomst wordt voldaan aan de wettelijke verplichting ten aanzien van archivering. Tevens is een begin gemaakt met een nieuwe rapportagetool in het financiële pakket. Met deze rapportagetool kan informatie makkelijker worden ontsloten.
Juridische advisering Naast de gebruikelijke ondersteuning en advisering van bestuur en management op het gebied van dit taakveld, is in 2022 ook geadviseerd over nieuwe ontwikkelingen op diverse rechtsgebieden.
Inkoop In 2022 is er naast de gebruikelijke inkoopadvies en -begeleiding aandacht besteed aan het inventariseren van risico's en verbetermogelijkheden. Dit is een voortdurend traject. In 2022 zijn onder andere aanbestedingen gehouden voor bedrijfswagens, een clientvolgsysteem, directievoering op onderhoud wegen, een grote verbouwing van een schoolgebouw, speelruimtebeleid en het onderhoud van het groen in de gemeente.
Informatiemanagement Vanuit het beleid zijn de volgende belangrijkste projecten vanuit de clusters ICT, GEO en DIV gerealiseerd: implementatie zaaksysteem, migratie alle documenten naar een nieuw zaaksysteem, implementatie Squit2020, implementatie Tekeningenbeheer software. De projecten die niet zijn uitgevoerd, zijn doorgeschoven naar 2023.
Communicatie Eind 2018 is de visie op communicatie met bijbehorende uitvoeringsagenda vastgesteld, met als doel om in de periode 2018 - 2022 een sterke communicatieve organisatie neer te zetten. 2022 stond in vooral in het teken van het opnieuw vormgeven van het taakveld communicatie, crisiscommunicatie Oekraïne en opvang asielzoekers, het communicatief vaardiger maken van de
82
ambtelijke organisatie met de introductie van de Direct Duidelijk campagne en de voorbereidingen voor de nieuwe visie op communicatie 2023-2027. Dit staat verder uitgewerkt onder het programma Bestuur, ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen.
Juridische kwaliteitszorg In het kader van juridische kwaliteitszorg zijn in 2022 diverse initiatieven ontplooid op het terrein van de verbetering van de bedrijfsvoering en kennisoverdracht. Verordeningen en beleidsregels die de gemeenteraad ter vaststelling zijn voorgelegd zijn in vergaande mate gedereguleerd, mede aan de hand van modellen van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG). Daarnaast hebben in het kader van kwaliteitszorg specifieke werkzaamheden plaatsgevonden, onder andere in het kader van de nieuwe projectgroep Open Overheid, het recreatiepark Steinerbos en het Privacyoverleg.
Formatieontwikkeling personeel De ambtelijke formatie (inclusief 2 fte van de Griffie) komt einde van het jaar 2022 uit op 136,60 fte. 5,3 fte lager dan de formatie in de begroting (na wijzigingen). Het verschil wordt verklaard door de einde jaar openstaande vacature-ruimte. Een deel (3 fte) van die openstaande vacatureruimte a.g.v. de keuze om in afwachting van de visie op organisatie die voorlopig niet in te vullen maar om op die plek te volstaan met (tijdelijke) inhuur.
Organisatieontwikkeling In het kader van de doorontwikkeling van de organisatie is in 2022 een start gemaakt met het visie op organisatie traject. Ook is gewerkt aan actiepunten vanuit ons strategisch personeelsbeleid. Ook de overgang en toepassing van het functiewaarderingssysteem HR21 is in 2022 gerealiseerd. In 2022 is een start gemaakt met de (door)ontwikkeling van onze HR- (gesprekken) cyclus. De hiermee gepaard gaande kosten zijn gedekt uit de reserve doorontwikkeling organisatie/personeel.
Uitgangspunten personeelskosten Voor de loonkosten van het personeel golden in 2022 onderstaande uitgangspunten: • het loonkostenpeil, schaalsalaris medewerker en daarbij behorende periodieken, zoals deze golden per 1 januari 2022; • daar waar van toepassing zijn de salarissen verhoogd met onder andere functioneringstoelagen; • als gevolg van CAO gemeenten werden met ingang van 1 april 2022 de salarissen met 2,4% verhoogd en was (mits werd voldaan aan de voorwaarden) in december 2022 recht op een éénmalige uitkering.
Stelposten secundaire arbeidsvoorwaarden Naast de primaire arbeidsvoorwaarden zijn er een aantal personele lasten (geraamd als stelposten) die vooraf niet toe te rekenen zijn aan medewerkers en of afdeling waarvan zij deel uit maken. Deze lasten, uitgaven op het gebied van herbezetting, verkoop verlof en flexibele beloning, doen zich gedurende het lopende jaar voor. Op het moment dat deze uitgaven zich voordoen worden deze in mindering gebracht op de eerder genoemde stelposten en functioneel toegerekend. De herbezetting OR is ingezet als dekking voor de uitgaven die het gevolg zijn van vervanging werkzaamheden OR-leden. In het onderstaande overzicht treft u het beginsaldo per 1 januari 2022, de aanwending en het restant per 31 december 2022 aan. Omschrijving stelpost saldo 1-1-2022 aanwending saldo 31-12-2022 personele herbezetting OR € 32.852 € 22.000 € 10.852 verkoop verlof € 39.719 € 39.719 € 0
83
flexibele beloning loonstijgingen
€ 28.171 € 317.000
€ 26.762 € 307.178
€ €
1.409 9.822
Indicatoren personeelsbeleid Ziekteverzuimpercentage Het verzuimcijfer over 2022 bedroeg 9,62% en vertoond een stijging met 2,51% ten opzichte van het dienstjaar 2021. Het verzuimcijfer is (ook) in 2022 grotendeels (7,92% van de 9,62%) veroorzaakt door een groep langdurige zieken (over het hele jaar bezien). Uiteraard blijven we streven naar een lager verzuim door voor onze medewerkers nog meer aandacht te schenken aan adequate begeleiding bij verzuim, preventie, de HR-cyclus en ARBO- en veiligheidsbeleid. omschrijving ziekteverzuimpercentage Stageplaatsen omschrijving stageplaatsen Werkervaringsplaatsen omschrijving werkervaringsplaatsen
werkelijk 2019 9,75%
werkelijk 2020 7,69%
werkelijk 2021 7,92%
begroot 2022 5%
werkelijk 2022 9,62%
werkelijk 2019 6
werkelijk 2020 8
werkelijk 2021 8
begroot 2022 8
werkelijk 2022 4
werkelijk 2019 4
werkelijk 2020 4
werkelijk 2021 4
begroot 2022 4
werkelijk 2022 5
Duurzaamheid In 2022 is in het kader van de duurzaamheidsagenda uitvoering gegeven aan onderstaande projecten: • Met de buurgemeenten Beek en Sittard-Geleen en de Provincie Limburg is intensief overlegd over de mogelijkheden voor implementatie van het Groene Net in de gemeente Stein. • Er zijn diverse maatregelen genomen en nader onderzocht om de gemeentelijke gebouwen te verduurzamen; • In 2022 is het zonnepanelenproject van de gemeente Stein voortgezet (beëindigd per 1 januari 2023). • Er is een telefonisch duurzaamheidsloket beschikbaar voor inwoners en inwoners kunnen gebruikmaken van het fysieke duurzaamheidsloket in het Huis van de Toekomst (in samenwerking met Zaam Wonen). • Samen met Dubbel Duurzaam, de WoonWijzerWinkel Limburg, Zaam Wonen en Wonen Limburg is gewerkt aan de implementatie van duurzaamheidsmaatregelen door particuliere woningeigenaren en huurders in de gemeente Stein. • In 2022 is, samen met andere Zuid-Limburgse gemeenten, gewerkt aan de uitvoeringsagenda van de Regionale Energiestrategie Zuid-Limburg 1.0.
84
Corona Om te voorkomen dat gemeenten als gevolg van de coronacrisis in financiële problemen komen, heeft het Rijk gemeenten gecompenseerd voor gederfde inkomsten en extra uitgaven. Deze compensatie heeft in 2022 plaatsgevonden via circulaires van het gemeentefonds en specifieke uitkeringen. De gemeente Stein heeft in 2020 hiervoor een reserve corona gevormd. In de planning en control documenten zijn ontvangen coronamiddelen en de corona gerelateerde lasten telkens inzichtelijk gemaakt. De coronacrisis heeft geleid tot aanvullende kosten en/of minder opbrengsten. Hierbij kan worden gedacht aan de uitvoering van de lokale steunmaatregelen voor ondernemers, culturele amateurinstellingen (verenigingen), het onderhoud van onze gemeentelijke accommodaties en de inzet van de boa’s. Tevens kan worden gedacht aan het kwijtschelden van de huren bij MFC’s en Steinerbos, het kwijtschelden van terras/markt leges voor de horeca en marktlieden. Aangezien deze mutaties over de diverse programma's zijn gespreid, zijn deze mutaties niet meer separaat toelicht n in de programma's. In onderstaand overzicht zijn de corona gerelateerde baten en lasten over het jaar 2022 weergegeven. Een inhoudelijke toelichting op deze onderdelen is waar van toepassing opgenomen in de programmateksten. Effecten Corona jaarrekening 2022 Bedrag in €
Hogere
Lagere
Hogere
Lagere
lasten
Lasten
Baten
Baten
Gemeenteraadsverkiezingen
38.500
55.000
Participatiewet
267.840
77.000
Meerkosten jeugd
26.682
Steunmaatregelen
10.291
Corona herdekingsplaats
12.255
Overigen
22.327
Kwijtschelding huur en SPUK compensatie
27.935
43.531
TVS regeling
58.811
63.221
Inkomstenderving compensatie
144.000
Totaal
377.895
0
362.746
106.752
Totaal negatieve effecten
484.647
Totaal positieve effecten
362.746
Saldo onttrekken uit reserve
-121.901
Verloopoverzicht reserve corona Stand 31-12-2021
Bedrag in € 1.072.000
Onttrekking 2022
121.901
Stand 31-12-2022
950.099
85
Publiekrechtelijke verbonden partijen 1. Naam
Veiligheidsregio Zuid Limburg
2. Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling van alle gemeenten in ZuidLimburg Maastricht Betreft de uitvoering van de aan Veiligheidsregio opgedragen taken, die zich met name richten op de brandweerzorg en de crisisbeheersing. Programma Veiligheid Alle gemeenten van Zuid-Limburg Conform de Wet gemeenschappelijke regelingen bestaat de bestuursstructuur uit een Algemeen Bestuur (AB) en Dagelijks Bestuur (DB). De burgemeester vertegenwoordigt de gemeente Stein in het AB. Alle gemeenten in Zuid-Limburg betalen, op basis van een verdeelsleutel, hun aandeel in de kosten. 31-12-2022: € 4.387.029 31-12-2021: € 4.641.202 31-12-2022: € 59.386.000 31-12-2021: € 55.556.000 2022: € 1.590.880 2021: € 1.468.000 2022: € - 401.920 2021: € -120.073 De risico's zijn beschreven in de risicoparagrafen van de begrotingen en jaarrekeningen van de Veiligheidsregio. De Veiligheidsregio beschikt over een eigen algemene reserve. -
3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling en openbaar belang 5. Relatie met beleidsprogramma 6. Deelnemende partijen 7. Bestuurlijk belang
8. Financieel belang 9. Vermogen Eigen vermogen Vreemd vermogen Gemeentelijke bijdrage 10. Financieel resultaat 11. Risico’s
12. Ontwikkelingen
86
1. Naam
Gemeenschappelijke regeling WSW Vidar
2. Rechtsvorm
Gemeenschappelijke regeling van de gemeenten SittardGeleen, Beek en Stein. Sittard-Geleen Uitvoering van de WSW en de Participatiewet.
3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling en openbaar belang 5. Relatie met beleidsprogramma 6. Deelnemende partijen 7. Bestuurlijk belang
8. Financieel belang
9. Vermogen
Eigen vermogen Vreemd vermogen Gemeentelijke bijdrage
10. Financieel resultaat 11. Risico’s
12. Ontwikkelingen
Programma Sociaal Domein Gemeenten Sittard-Geleen, Beek en en Stein. Conform de WGR bestaat de bestuursstructuur uit een algemeen bestuur (twee wethouders per gemeente) en een dagelijks bestuur (wethouders met Participatie in hun portefeuille) De deelnemende gemeenten voldoen, op basis van de begroting van de GR Vixia, aan hun gemeentelijke bijdrage. Hierbij is het financieel belang van de drie deelnemende gemeenten gebaseerd op het aantal WSW-ers. Dit betekent dat er sprake is van een verdeling die (in beperkte mate) kan fluctueren. 31-12-2022: € 0 31-12-2021: € 0 31-12-2022: € 1.453.048 31-12-2021: € 1.505.556 2022: € 642.433 2021: : € 729.169 2022: € 0 2021: € 0 In geval er sprake is van een tekort t.o.v. de begroting moeten de gemeenten dit tekort aanzuiveren d.m.v. een hogere gemeentelijke bijdrage. De financiële druk die voor de deelnemende gemeenten ontstaat door het verschil tussen de Rijkssubsidie enerzijds en de loonkosten anderzijds, zal de komende jaren fluctueren. Onder meer omdat er geen instroom van Wswmedewerkers met een laag salarisniveau is, zullen de gemiddelde loonkosten verder stijgen. De deelnemende gemeenten vullen het subsidietekort alsmede het overig resultaat aan.
87
1. Naam
GGD Zuid Limburg
2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling en openbaar belang
Gemeenschappelijke regeling Heerlen en Maastricht Zorg dragen voor publieke gezondheid, toezicht op de kwaliteit Wmo, Veilig Thuis, ambulancezorg, GHOR, vangnetfunctie en crisiszorg verslaafden, dak- en thuislozen, sociaal medische advisering. Programma Volksgezondheid en milieu De 18 Zuid-Limburgse gemeenten Het Algemeen Bestuur van de GGD Zuid-Limburg bestaat uit 1 bestuurslid per deelnemende gemeente en 1 plaatsvervangend lid. Als lid van het Algemeen Bestuur kunnen slechts worden aangewezen leden van het college van de gemeenten. Het Dagelijks Bestuur (DB) bestaat uit bestuurders van 7 gemeenten, waaronder Stein. Besluitvorming vindt plaats via gewogen stemmen, gerelateerd aan het inwonersaantal. Subsidie/inkooprelatie/verliesbijdrage naar rato inwonertal. 31-12-2022: € 148.781 31-12-2021: € 2.201.332 31-12-2022: € 36.190.680 31-12-2021: € 39.032.001 2022: € 1.032.576 2021: € 894.779 2022: € -1.697.412 2021: € 221.755 Verliesbijdrage naar rato inwonertal.
5. Relatie met beleidsprogramma 6. Deelnemende partijen 7. Bestuurlijk belang
8. Financieel belang 9. Vermogen Eigen vermogen Vreemd vermogen Gemeentelijke bijdrage 10. Financieel resultaat 11. Risico’s 12. Ontwikkelingen
88
1. Naam
Gemeenschappelijke regeling Omnibuzz
2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling en openbaar belang
Gemeenschappelijke regeling Sittard-Geleen Het zorg dragen voor het vervoer van klanten met een beperking die een beroep kunnen doen op de Wet maatschappelijke ondersteuning. Programma Sociaal Domein Gemeente: Beek, Beesel, Bergen, Brunssum, Echt-Susteren, Eijsden-Margraten, Gennep, Gulpen-Wittem, Heerlen, Horst aan de Maas, Kerkrade, Landgraaf, Leudal, Maasgouw, Maastricht, Meerssen, Nederweert, Nuth, Onderbanken, Peel en Maas, Roerdalen, Roermond, Schinnen, Simpelveld, Sittard-Geleen, Stein, Vaals, Valkenburg aan de Geul, Venlo, Venray, Voerendaal, Weert. Kwalitatief goed en betrouwbaar vervoer op maat tegen reële kosten. De gemeente Stein heeft zitting in het algemeen bestuur van Omnibuzz en stelt met de vertegenwoordigers van de overige gemeenten de jaarrekening en begroting vast. De totale gemeentelijke bijdrage is opgebouwd uit twee delen: een bedrag per inwoner voor de bedrijfskosten en de vervoerskosten (het reisvolume/daadwerkelijk gebruik).
5. Relatie met beleidsprogramma 6. Deelnemende partijen
7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang
9. Vermogen
Eigen vermogen Vreemd vermogen Gemeentelijke bijdrage
10. Financieel resultaat 11. Risico’s
12. Ontwikkelingen
31-12-2022: € 4.421.663 31-12-2021: : € 1.356.092 31-12-2022: € 1.977.411 31-12-2021:€ 3.625.799 2022: € 345.503 2021: € 342.180 2022: € 3.335.388 2021: € 2.885.894 In geval er sprake is van een tekort t.o.v. de begroting moeten de gemeenten dit tekort aanzuiveren d.m.v. een hogere gemeentelijke bijdrage. - Wijziging GR Omnibuzz. Wijziging heeft betrekking tot artikel 18, de afrekensystematiek. - Het doelgroepenvervoer is ook in 2022 lager dan het vervoer in het pre-coronatijdperk. Dit leidt in het algemeen tot lagere vervoerskosten, maar ook tot een lagere eigen bijdrage van inwoners die gebruik maken van dit vervoer.
89
1. Naam
Regionale Uitvoeringsdienst Zuid Limburg
2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling en openbaar belang
Gemeenschappelijke regeling Maastricht Het doel van de vorming van de RUD ZL is om hogere kwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) te bereiken op het gebied van milieu voor minimaal de basistaken van alle 17 deelnemers en de specialistische milieutaken voor de deelnemers die ook deze taken inbrengen. De gemeente Stein heeft alle milieutaken ingebracht. De RUD ZL is tevens een BRZO-RUD omdat alle BRZO-taken provinciebreed hier zijn ondergebracht. De vorming van een RUD is wettelijk verplicht. Programma Volksgezondheid en milieu In Zuid-Limburg werken de gemeenten Beek, Beekdaelen, Brunssum, Eijsden-Margraten, Gulpen-Wittem, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Maastricht, Meerssen, Simpelveld, Sittard-Geleen, Stein, Vaals, Valkenburg, Voerendaal en de Provincie Limburg op basis van een gemeenschappelijke regeling samen in de RUD ZL. De gemeente Stein is vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur en het Dagelijks Bestuur van de RUD ZL. De verdeling van de kosten vindt plaats op basis van de te besteden uren per deelnemer en het ingebrachte takenpakket per deelnemer. 31-12-2021: € 2.218.613 31-12-2022: € 1.128.281 31-12-2021: € 2.161.161 31-12-2022: € 2.329.200 2021: € 509.000 2022: € 547.300 2021: € 1.081.000 2022: € -/- 18.219 In de GR ligt vast dat de financiële eindverantwoordelijkheid voor de financiële positie van de RUD ZL door de deelnemers wordt gedragen.
Onverlet deze eindverantwoordelijkheid heeft de RUD ZL als zelfstandig orgaan een eigen verantwoordelijkheid om te zorgen voor de vorming van voldoende weerstandsvermogen. -
5. Relatie met beleidsprogramma 6. Deelnemende partijen
7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang
9. Vermogen
Eigen vermogen Vreemd vermogen Gemeentelijke bijdrage
10. Financieel resultaat 11. Risico’s
12. Ontwikkelingen
90
1. Naam
BelastingSamenwerking Gemeenten en Waterschappen
2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling en openbaar belang
Gemeenschappelijke regeling. Roermond BsGW Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen is een zelfstandig samenwerkingsverband voor heffing en inning van gemeentelijke belastingen en waterschapsbelastingen en voor uitvoering van de wet WOZ. 30 van de 33 Limburgse gemeenten en de twee Limburgse waterschappen werken samen in BsGW. Deze samenwerking betekent dat de uitvoeringstaken van de waterschapsbelastingen ,de gemeentelijke belastingtaken en administratieve taken van de Wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ), worden verzorgd door BsGW.
5. Relatie met beleidsprogramma 6. Deelnemende partijen
7. Bestuurlijk belang
8. Financieel belang
9. Vermogen
Eigen vermogen
De verzelfstandiging beoogt een zo groot mogelijk maatschappelijk rendement te halen uit samenwerking tussen lokale overheden op het gebied van belastingheffing en inning. Programma Bestuur en ondersteuning 30 van de 33 Limburgse gemeenten en de twee Limburgse waterschappen werken samen in BsGW. De deelnemende gemeenten zijn Beek, Beesel, Bergen, Brunssum, EchtSusteren, Eijsden-Margraten, Gennep, Gulpen-Wittem, Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Leudal, Maasgouw, Maastricht, Meerssen, Nederweert, Nuth, Onderbanken, Peel en Maas, Roerdalen, Roermond, Schinnen, Simpelveld, Sittard-Geleen, Stein, Vaals, Valkenburg, Venlo, Voerendaal, Weert. De waterschappen Peel en Maasvallei en het Waterschap Roer en Overmaas nemen deel aan de GR. Conform de Wet gemeenschappelijke regelingen bestaat de bestuursstructuur uit een Algemeen Bestuur (AB) en een Dagelijks Bestuur (DB). De portefeuillehouder financiën vertegenwoordigt de Gemeente Stein in het AB. De processen voor waterschappen en gemeenten overlappen elkaar in grote mate en de benodigde basisgegevens worden gelijktijdig voor alle deelnemers opgebouwd. Omdat BsGW de processen voor alle belastingsoorten integraal uitvoert, zijn de daarmee samenhangende kosten zodanig met elkaar verweven dat kosten niet per belastingsoort gedifferentieerd kunnen worden.
De uitvoeringskosten van de productieprocessen worden om die reden toegerekend aan eenduidige, herkenbare hoofdprocessen, overeenkomstig de organisatieopzet van BsGW. Dit resulteert in vijf primaire producten van dienstverlening: Gegevensbeheer en heffen, Waarderen, Innen, Klantzaken en Parkeerbelasting. De verdeling van deze kosten over de deelnemers gebeurt hierna met behulp van eenheidstarieven per product van dienstverlening. De bijdrage van Stein in 2017 aan de BsGW was conform begroting € 377.497 (€ 324.112 reguliere bijdrage en € 53.385 goodwill). 31-12-2022: € 1.982.000 31-12-2021: : € -362.000
91
Vreemd vermogen Gemeentelijke bijdrage 10. Financieel resultaat 11. Risico’s
12. Ontwikkelingen
31-12-2022: € 8.198.000 31-12-2021: € 9.394.000 2022: € 397.000 2021: € 358.000 2022: € 792.000 2021: € -1.565.000 In de GR ligt vast dat de eindverantwoordelijkheid voor de financiële positie van de BsGW door de deelnemers wordt gedragen. Onverlet deze eindverantwoordelijkheid heeft de BsGW als zelfstandig orgaan een eigen verantwoordelijkheid om te zorgen voor de vorming van voldoende weerstandsvermogen. -
92
Privaatrechtelijke verbonden partijen De gemeente Stein heeft aandelen in de volgende vennootschappen: Instelling Aantal aandelen Bank Nederlandse Gemeenten NV 19.266 Enexis Holding NV 460.350 Steinerbos BV 1 Waterleidingmaatschappij Limburg NV 9 NV Theodora 219 LIOF NV 10 NV RWM 117
Nominale waarde € 48.165 € 460.350 €1 € 40.840 € 99.378 € 3.403 € 11.700
1. Naam
Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling en openbaar belang
Naamloze vennootschap Den Haag BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Programma Bestuur en ondersteuning Aandeelhouders van de bank zijn uitsluitend overheden. De staat is houder van de helft van de aandelen. De andere helft is in handen van gemeenten en provincies. De gemeente Stein heeft stemrecht in de algemene vergadering van de aandeelhouders. De gemeente Stein is houder van 19.266 aandelen. 31-12-2022: € 4.615.000.000 31-12-2021: € 5.062.000.000 31-12-2022: € 107.459.000.000 31-12-2021: € 143.995.000.000 2022: n.v.t. 2021: n.v.t. 2022: € 300.000.000 2021: € 236.000.000 Bij negatieve economische ontwikkelingen zijn de winstverwachtingen en dividenden onzeker. -
5. Relatie met beleidsprogramma 6. Deelnemende partijen
7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang 9. Vermogen Eigen vermogen Vreemd vermogen Gemeentelijke bijdrage 10. Financieel resultaat 11. Risico’s 12. Ontwikkelingen
93
1. Naam 2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling en openbaar belang
11. Risico’s
Steinerbos BV BV Stein De vennootschap heeft ten doel het exploiteren van het Recreatiepark Steinerbos en het scheppen van voorwaarden voor maatschappelijke en culturele ontplooiing en voor vrijetijdsbesteding Programma Sport, cultuur en recreatie Gemeente Stein Via de algemene vergadering van aandeelhouders (AVA) kan de gemeente Stein sturend optreden. De jaarrekening van Steinerbos B.V. wordt vastgesteld door de AVA. Tussen de gemeente Stein en de Steinerbos B.V. zijn een exploitatieovereenkomst en een huurovereenkomst gesloten. De exploitatieovereenkomst strekt tot doel om de wederzijdse rechten en plichten vast te leggen tussen partijen. Onder andere is beschreven welke exploitatiebijdrage door de gemeente Stein betaald wordt en welke tegenprestaties door Steinerbos B.V. hiervoor geleverd worden. De huurovereenkomst strekt tot doel om de aanwezige onroerende zaken inclusief de ondergrond ter beschikking te stellen aan Steinerbos B.V. teneinde het recreatiepark te kunnen exploiteren. Tevens is in deze overeenkomst beschreven onder welke condities en tegen welke prijs het gehuurde ter beschikking wordt gesteld aan de B.V. De gemeente Stein is enig aandeelhouder van de vennootschap Steinerbos B.V. Het kapitaal van de vennootschap bestaat uit één aandeel van één euro (€ 1,00).
31-12-2022: € 285.065 31-12-2021: € 78.977 31-12-2022: € 1.255.118 31-12-2021: € 1.286.426 2022: € 399.044 2021: € 391.220 2022: € 206.088 2021: € 299.768 -/-
-12. Ontwikkelingen
-
5. Relatie met beleidsprogramma 6. Deelnemende partijen 7. Bestuurlijk belang
8. Financieel belang
9. Vermogen
Eigen vermogen Vreemd vermogen Gemeentelijke bijdrage
10. Financieel resultaat
-
94
1. Naam
Enexis
2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling en openbaar belang
Naamloze vennootschap 's-Hertogenbosch Het distribueren en het transporteren van energie zoals elektriciteit, gas, warmte en (warm) water, en het in stand houden, beheren, exploiteren en uitbreiden van distributie en transportnetten in relatie tot energie. Programma Bestuur en ondersteuning De aandelen van Enexis holding zijn in handen van Nederlandse provincies en gemeenten, De gemeentelijke aandeelhouders in Limburg zijn verenigd in de Vegal. De gemeente Stein heeft stemrecht in de algemene vergadering van aandeelhouders. De gemeente Stein is houder van 460.350 aandelen. 31-12-2022: € 5.441.000.000 31-12-2021: € 4.241.000.000 31-12-2022: € 4.907.000.000 31-12-2021: € 5.154.000.000 2022: n.v.t. 2021: n.v.t. 2022: € 199.000 2021: € 1.300.000.000 Bij negatieve economische ontwikkelingen zijn de winstverwachtingen en dividenden onzeker. In 2022 heeft Enexis de commerciële dochter Fudura verkocht, met een opbrengst van 1,3 miljard (boekwinst € 1,1 mld). Eind 2022 hebben de 3 regionale netbeheerders (Enexis, Alliander en Stedin) en hun aandeelhouders een onderhandelaarsakkoord bereikt met het Rijk over de voorwaarden en het proces voor een toekomstige participatie door het Rijk als de kapitaalbehoefte de mogelijkheden van het bedrijf en de huidige aandeelhouders overstijgt.
5. Relatie met beleidsprogramma 6. Deelnemende partijen 7. Bestuurlijk belang
8. Financieel belang 9. Vermogen Eigen vermogen Vreemd vermogen Gemeentelijke bijdrage 10. Financieel resultaat 11. Risico’s 12. Ontwikkelingen
95
1. Naam
NV RWM
2. Rechtsvorm 3. Vestigingsplaats 4. Doelstelling en openbaar belang 5. Relatie met beleidsprogramma 6. Deelnemende partijen 7. Bestuurlijk belang 8. Financieel belang
9. Vermogen
Eigen vermogen Vreemd vermogen Gemeentelijke bijdrage
10. Financieel resultaat 11. Risico’s 12. Ontwikkelingen
NV Sittard-Geleen Uitvoeren afvalinzameling en aanverwante reinigingstaken van de aangesloten gemeenten Programma Volksgezondheid en milieu De gemeenten Stein, Sittard-Geleen, Beek, Beekdaelen en Echt-Susteren. Wethouder Hendrix vertegenwoordigt de gemeente in de AVA en inhoudelijk Het aandeel van Stein in het aandelenkapitaal van de NV RWM bedroeg in eerste instantie € 5.900. In december 2010 heeft de NV RWM de deelnemende gemeenten gevraagd het aandelenkapitaal uit te breiden om een vergunning op grond van de Wet wegvervoer goederen te krijgen. Voor Stein betekende dit een uitbreiding van het aandelenkapitaal met € 5.800. Op 15 februari 2011 heeft het college hiermee ingestemd. Stein bezit 117 aandelen á € 100. Per 1-1-2023 is gemeente Echt-Susteren toegetreden als aandeelhouder van RWM NV. Vóór toetreding en na dividenduitkering had de gemeente Stein een aandeel van 116/888 van € 4.870.000 in het eigen vermogen ultimo 2022, zijnde € 636.171. Na inbreng door Echt-Susteren heeft Stein een aandeel van 116/968 (€ 4.870.000 + €439.000), zijnde € 636.202. 31-12-2022 : € 5.325.743 31-12-2021 : € 6.109.326 31-12-2022 : € 5.951.961 31-12-2021 : € 3.900.376 2022: € 2021: € 2022: € 76.406 2021: € 189.089 Bij beëindigen contract worden desintegratiekosten in rekening gebracht.
- Toetreding Echt-Susteren per 1-1-2023 (gestart met een proefjaar) en uittreding Beekdaelen per 1-1-2025 (RWM heeft nauwe samenwerking met RD4 voor de overdracht). - Ontwikkeling toekomstvisie RWM.
96
JAARREKENING Balans Omschrijving (bedragen x € 1.000)
Ultimo 2022
Ultimo 2021
Kosten onderzoek en ontwikkeling
0
141
Bijdrage eigendom aan derden
7
11
7
153
Investeringen economisch nut met heffing
22.599
22.453
Investeringen economisch nut
33.306
36.572
Investeringen maatschappelijk nut
34.591
34.664
90.496
93.689
Leningen woningbouwcorporaties
2.421
2.694
Overige langlopende leningen
2.477
2.274
Uitzettingen met een looptijd > 1 jaar
0
0
Leningen aan deelneming
0
0
668
668
5.567
5.637
96.070
99.478
1.493
342
Grond- en hulpstoffen
0
0
Gereed product en handelsgoederen
0
8
1.493
350
82
61
6.032
4.947
938
745
7.051
5.752
13
13
3.504
1
3.516
14
1.139
1.372
13.200
7.488
109.271
106.967
Immateriële vaste activa
Materiële vaste activa
Financiële vaste activa
Kapitaalverstekkingen aan deelnemingen
TOTAAL VASTE ACTIVA Voorraden Onderhanden werk (bouwgronden in exploitatie)
Uitzettingen met een rentetypische looptijd <1 jaar Rekening courant verhouding niet Financiele instellingen Vorderingen op openbaar lichaam Overige vorderingen
Liquide middelen Kas Banksaldi
Overlopende activa TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA TOTAAL ACTIVA
97
Omschrijving (bedragen x € 1.000)
Ultimo 2022
Ultimo 2021
Algemene reserve
16.400
15.268
Bestemmingsreserves
8.987
9.634
Gerealiseerd resultaat
4.926
1.797
30.313
26.700
5.371
5.810
59.234
57.619
Door derden belegde gelden
30
30
Waarborgsommen
15
15
59.279
57.664
94.963
90.174
Kasgeldleningen
0
3.000
Banksaldi
0
4.534
6.149
4.531
6.149
12.065
8.159
4.728
14.308
16.792
109.271
106.967
Eigen vermogen
Voorzieningen Vaste schulden met een rentetypische looptijd > 1 jaar Onderhandse leningen
TOTAAL VASTE PASSIVA
Vlottende schulden met een rentetypische looptijd < 1 jaar
Overige schulden
Overlopende passiva TOTAAL VLOTTENDE PASSIVA Totaal passiva
98
Grondslagen voor waardering en resultaatbepalingen Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) Met ingang van 1 januari 2004 is het BBV in werking getreden. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten (kostprijs). Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als baten opgenomen op het moment waarop het dividend betaalbaar gesteld wordt. Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt.
Hierbij moet worden gedacht aan ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden, overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken en dergelijke. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume (bijv. vakantiegeld) wordt daarom geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. Balans De balans is een in geld uitgedrukt overzicht van bezittingen, schulden en vermogen.
Activa Onder activa worden alle bezittingen verstaan. Op de balans worden de activa onderscheiden in vaste en vlottende activa, al naar gelang zij zijn bestemd om de uitoefening van de werkzaamheden al of niet duurzaam te dienen. De vaste activa worden onderscheiden in immateriële, materiële en financiële vaste activa. Onder de vlottende activa worden afzonderlijk opgenomen de voorraden, vorderingen, effecten, liquide middelen en de overlopende activa. Vaste activa Immateriële vaste activa Immateriële vaste activa zijn activa die niet stoffelijk van aard zijn, waar geen bezittingen tegenover staan en die een meerjarig nut hebben. De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- c.q. vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. De kosten van onderzoek en ontwikkeling worden in 5 jaar afgeschreven. De afschrijving ervan vangt aan in het jaar na realisering van het actief. Afsluitkosten van opgenomen (vervangende) geldleningen worden afgeschreven in de looptijd van de betrokken geldlening
99
Materiële vaste activa Dit zijn activa die van stoffelijke aard zijn, waar tegenover dus bezittingen staan, en die een meerjarig nut hebben. Materiele vaste activa met economisch nut Investeringen met economisch nut moet geactiveerd worden. (artikel 59, lid 1 BBV).Onder economisch wordt verstaan dat de activa verkoopbaar zijn (bijvoorbeeld een gebouw) en/of opbrengsten genereren (bijvoorbeeld rioleringen). Deze activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht; in die gevallen wordt op het saldo afgeschreven. Slijtende investeringen worden vanaf het jaar na het jaar van ingebruikneming lineair afgeschreven op basis van de verwachte gebruiksduur, waarbij rekening wordt gehouden met een eventuele restwaarde. Op grondbezit met economisch nut wordt niet afgeschreven. Bij de waardering wordt in voorkomende gevallen rekening gehouden met een bijzondere vermindering van de waarde, indien deze naar verwachting duurzaam is. Materiele vaste activa in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut Investeringen met maatschappelijk nut mogen geactiveerd worden. Onder deze activa worden verstaan investeringen in aanleg van wegen, pleinen, bruggen, viaducten en parken.
De ondergrond van deze werken wordt daarbij als integraal onderdeel van het werk beschouwd (en dus ook afgeschreven). Aankoop en vervaardiging van deze activa worden onder aftrek van bijdragen van derden en bestemmingsreserves (voor zover van toepassing) lineair afgeschreven op basis van de verwachte levensduur. Indien de financiële situatie het toelaat kan over deze activa extra worden afgeschreven. Financiële vaste activa Verstrekte leningen zijn opgenomen tegen nominale waarde. Zonodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid in mindering gebracht. Aandelen zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs of de lagere marktwaarde. Bijdragen aan activa van derden worden geactiveerd als ze een bedrag van € 10.000 te boven gaan. Dergelijke geactiveerde bijdragen zijn gewaardeerd op het bedrag van de verstrekte bijdragen, verminderd met afschrijvingen. De verleende bijdragen worden afgeschreven in de periode waarin het betrokken actief van de derde op basis van de door de gemeente gestelde voorwaarden moet bijdragen aan de publieke taak. Vlottende activa Als vlottende activa worden beschouwd de activa die bestemd zijn om de uitoefening van de werkzaamheden van de gemeente niet duurzaam te dienen.
Voorraden De nog niet in exploitatie genomen bouwgronden zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs plus bijkomende kosten. Er wordt een rente bijgeschreven op de boekwaarde, met uitzondering van geen bepaald complex.