Jaarrekening 2020.pdf

JAARREKENING 2020

Voorwoord Hierbij bieden wij u de jaarrekening 2020 aan. Voor u als gemeenteraad is de jaarrekening een belangrijk document. Het college van burgemeester en wethouders legt hierin verantwoording af over de uitvoering van het beleid en het financiële resultaat over het jaar 2020. Daarnaast is de jaarrekening een belangrijk toetsmiddel voor de betrouwbaarheid van de, door u als raad, vastgestelde begroting 2020. 2020 was een veelbewogen jaar. De uitbraak van corona (COVID-19) in het voorjaar heeft grote gevolgen gehad, en heeft dat nog steeds, voor onder andere de maatschappij, de economie en de zorg. Om onze lokale ondernemers, verenigingen en stichtingen zo goed als mogelijk bij te staan, hebben wij aanvullend op de steunmaatregelen van het Rijk lokale steunmaatregelen getroffen. Corona heeft uiteindelijk voor zowel de uitvoering, de beleidsmatige kant als financieel gevolgen gehad. Een ander belangrijk onderwerp in 2020 was de betaalbaarheid van het sociaal domein. Al enige jaren is er sprake van ontoereikende rijksbudgetten. In 2020 is er middels een goede ambtelijke en bestuurlijke samenwerking een pakket aan beheersmaatregelen opgesteld dat ons de komende jaren moet helpen om het sociaal domein betaalbaar te houden. Ten slotte hadden we gehoopt in 2020 meer duidelijkheid te krijgen over de herziening van het verdeelmodel van het gemeentefonds.

Zoals u reeds bent geïnformeerd, is de herijking van het gemeentefonds wederom uitgesteld. De invoering van het nieuwe verdeelstelsel is opgeschoven naar 2023. Op dit moment is het nog niet bekend wat de definitieve financiële voor- of nadelen zijn voor onze gemeente. Ondanks deze en andere uitdagingen staan wij ervoor dat Stein een gemeente met sociale en vitale kernen blijft met actief eigenaarschap voor inwoners en ondernemers, goed bereikbaar en bedrijvig met oog voor een duurzame leefomgeving met unieke waarden. Wij danken eenieder die zijn of haar bijdrage heeft geleverd aan de totstandkoming van de jaarstukken en het bereikte resultaat. College van burgemeester en wethouders

Inhoudsopgave Voorwoord .......................................................................................................................... 2 ALGEMEEN ........................................................................................................................ 5 Inleiding............................................................................................................................. 5 Opzet jaarstukken 2020 ....................................................................................................... 6 Financiële positie ................................................................................................................. 6 JAARVERSLAG .................................................................................................................. 9 Programmaverantwoording ................................................................................................... 9 Veiligheid ........................................................................................................................... 9 Verkeer,vervoer en water .................................................................................................... 11 Economie ..........................................................................................................................

14 Onderwijs .......................................................................................................................... 19 Sport, cultuur en recreatie ................................................................................................... 24 Sociaal Domein .................................................................................................................. 27 Volksgezondheid en milieu................................................................................................... 34 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting .............................................................................. 39 Bestuur, ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen .......................................................... 42 Paragrafen ........................................................................................................................ 52 Lokale heffingen ................................................................................................................. 52 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................. 58 Grondbeleid .......................................................................................................................

63 Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................... 65 Financiering ....................................................................................................................... 71 Bedrijfsvoering................................................................................................................... 76 Corona .............................................................................................................................. 80 Verbonden partijen ............................................................................................................. 82 JAARREKENING .............................................................................................................. 93 Balans .............................................................................................................................. 93 Grondslagen voor waardering en resultaatbepalingen ............................................................. 95 Toelichting op de Balans...................................................................................................... 98 Overzicht baten en lasten ..................................................................................................

116 Toelichting op het overzicht van baten en lasten .................................................................. 117 Toelichting Veiligheid ........................................................................................................ 117 Toelichting Verkeer, vervoer en water ................................................................................ 117 Toelichting Economie ....................................................................................................... 117 Toelichting Onderwijs........................................................................................................ 118 Toelichting Sport, cultuur en recreatie................................................................................. 118 Toelichting Sociaal Domein ................................................................................................ 119 Toelichting Volksgezondheid en milieu ............................................................................... 119 Toelichting Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting ............................................................ 120 Toelichting Bestuur, ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen ........................................ 121 Overzicht Investeringen ....................................................................................................

122 Toelichting op het overzicht investeringen ........................................................................... 123 Incidentele baten en lasten................................................................................................ 130 EMU-saldo ....................................................................................................................... 133 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen ..................................................................... 134 Uitvoeringsinformatie: taakvelden ...................................................................................... 136 Verantwoording specifieke uitkeringen (Sisa) ....................................................................... 138 OVERIGE GEGEVENS ..................................................................................................... 143 Controleverklaring van de accountant ................................................................................. 143 BIJLAGE ....................................................................................................................... 144 Bijlage I Verplichte indicatoren ........................................................................................... 144 Bijlage II Staat van gewaarborgde geldleningen ...................................................................

147 Bijlage III Formatie en salarissen ....................................................................................... 150 Bijlage IV Collegeverklaring informatiebeveiliging ................................................................. 151 Bijlage V Overzicht subsidies ............................................................................................. 152

3

Bijlage VI Begrippenlijst .................................................................................................... 153

4

ALGEMEEN Inleiding Strategische toekomstvisie 2018-2022 In de strategische toekomstvisie 2018-2022 hebben wij onze strategische koers bepaald voor de komende jaren. Wij hebben hierin onze missie vastgelegd: 'een eigenzinnige woongemeente in de Zuid-Limburgse Maasvallei waar het mogelijk is dorps te wonen in een verstedelijkt gebied met kwalitatief hoogwaardige voorzieningen en ruimte voor ondernemerschap en particulier initiatief.' Onze missie ligt aan de basis van ons doel en drijfveer als gemeente. Waarom doen we de dingen die we doen? Dit ligt uiteindelijk aan de basis voor de Programmabegroting. De strategische toekomstvisie is opgebouwd uit drie kernwaarden met daaraan gekoppeld strategische keuzen die invulling geven aan de missie van de gemeente Stein.

Het gaat om de volgende kernwaarden en strategische keuzen: Kernwaarde 1 Sociale en vitale kernen Samenleven door ontmoeten Samenleven door verbinden Actief eigenaarschap van inwoners en ondernemers verder stimuleren Van regisseren naar meer stimuleren en faciliteren Trots en bewust van onze eigen(zinnige) identiteit en kwaliteiten Kernwaarde 2 Een duurzame leefomgeving met unieke waarden Duurzame ontwikkeling: energietransitie en klimaatadaptie Woonmilieus afstemmen op de toekomstige (regionale) samenstelling van de bevolking: kwalitatief en kwantitatief Verder versterken van de unieke omgevingskwaliteiten Kernwaarde 3 Bereikbare en bedrijvige gemeente Versterken van de lokale economie in de regio: Ontwikkelen van een duurzame en lokale economie Verdiepen Economische Samenwerking Zuid-Limburg Vrijetijdseconomie en recreatie als nieuwe economische pijler Voldoende arbeidspotentieel In de voorliggende jaarrekening wordt per programma in de inleiding aangegeven welke bijdrage het betreffende programma levert aan de kernwaarden en de daaraan gekoppelde strategische keuzen uit de strategische toekomstvisie 2018-2022. Hiermee wordt de verbinding gelegd tussen de programmabegroting en onze strategische toekomstvisie.

5

Opzet jaarstukken 2020 De jaarstukken 2020 volgt de wettelijke voorschriften en is daartoe opgebouwd uit een ‘jaarverslag’ en een ‘jaarrekening’. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen. De jaarrekening bestaat uit de balans, het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en het overzicht van de investeringen in de jaarrekening. Centraal in het jaarverslag staan de volgende vragen: • Wat hebben we bereikt? • Wat hebben we daarvoor gedaan? • Wat heeft het gekost? Specifieke aandachtspunten bij de financiële overzichten bij de programma’s: • Begroting na wijziging 2020: Dit is de primaire begroting 2020 inclusief de mutaties van bestuursrapportage 2020, slotwijziging 2020 en de overige, door de raad vastgestelde, begrotingswijzigingen in 2020. • Verschillenanalyse: Deze omvat een toelichting op hoofdlijnen van de afwijkingen tussen de begrotingscijfers 2020 na wijziging en de werkelijke cijfers 2020. Afwijkingen tussen de begroting na wijziging en de primaire begroting 2020 zijn al in eerdere rapportages belicht. Verschillen groter dan € 25.000 worden toegelicht • Afrondingsverschillen: In de tabellen worden de cijfers gepresenteerd in een veelvoud van € 1.000. Hierdoor ontstaan afrondingsverschillen in totaaltellingen, saldi en dergelijke. • Gebruik minteken (-): Het ‘-teken’ wordt gebruikt om aan te geven dat een cijfer nadelig is.

Dit teken wordt echter weggelaten indien duidelijk is dat sprake is van lasten. Deze zijn namelijk per definitie nadelig.

Financiële positie

In de jaarrekening 2020 is er sprake van een positief rekeningresultaat van € 390.000. Dit is een afwijking van + € 163.000 ten opzichte van het begroot saldo van € 227.000. Hieronder volgt een beknopte opsomming van de belangrijkste oorzaken van het verschil: A Algemene uitkering decembercirculaire B Extra storting pensioen (gewezen wethouders C Hogere opbrengst OZB D Lagere lasten inhuur en P-staat E Sociaal Domein Liquidatiesaldo Vixia Bijzondere bijstand Wmo en Jeugd Begeleide (arbeids)participatie Lagere onttrekking reserve

134 -97 113 136 76

138 -63 179 -52 -126

F Resultaat (doorbelaste) rente G Kosten riool en afval

-45 -145

6

Het verloop van het geraamde exploitatiesaldo was als volgt: Omschrijving Primaire begroting 2019 Mutaties raadsbesluiten Slotwijziging 2019 Bramert Noord Verordening commissies Semipermanente lokalen Triviant Bestuursrapportage 2020 Corona circulaire Slotwijziging 2020 Slotwijziging 2020 Begroot exploitatiesaldo Werkelijk exploitatieresultaat jaarrekening 2020 Saldo van incidentele baten en lasten Genormaliseerd resultaat 2020

x € 1.000 184 186 18 -8 0 -1.889 116 1.619 227 390 -1.393 1.782

Voor een analyse van de belangrijkste verschillen per programma tussen de begroting na wijziging en de jaarrekening wordt verwezen naar de toelichting op de programmarekening. Onderstaand volgt een overzicht van het structurele evenwicht.

Lasten Baten Bestuur en ondersteuning Lasten Baten Veiligheid Lasten Baten Verkeer, vervoer en waterstaat Lasten Baten Economie Lasten

totaal 3.024 46.728 43.704 2.002

2020 inc 156 849 693 0

struct 2.868 45.879 43.011 2.002

185 -1.817 4.189

0 80

185 -1.817 4.109

418

418

-3.771 944 279 -665 3.065

-80 275 5 -270 129

-3.691 669 274 -395 2.936

Baten Onderwijs Lasten Baten Sport, cultuur en recreatie Lasten Baten Sociaal Domein Lasten

360 -2.705 4.926 591 -4.335 29.665 8.230 -21.435 8.292

-129 215 -87 -302 4.909 2.784 -2.125 170

360 -2.576 4.711 678 -4.033 24.756 5.446 -19.310 8.122

Baten Volksgezondheid en milieu Lasten Baten Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting Overhead lasten

8.335 43 1.710 832

-170 1.032 738

8.335 213 678 94

-878 9.765

-294 227

-584 9.538

Overhead baten

256

256

7

Saldo lasten en baten Lasten Baten Mutaties reserves Totaal saldo

-1.368 2.333 4.090 1.757 389

-2.904 2.188 3.699 1.511 -1.393

1.536 145 391 246 1.782

Totaal lasten 69.915 Totaal baten 70.304 Structureel saldo baten -/- lasten

9.381 7.988

60.534 62.316 1.782

8

JAARVERSLAG Programmaverantwoording

Veiligheid

Inleiding

Het programma veiligheid biedt randvoorwaarden om veilig en prettig te kunnen wonen en ondernemen in onze gemeente. Het programma draagt bij aan de kernwaarde 'een duurzame leefomgeving met unieke kwaliteiten'. Een veilige woon- en leefomgeving voor onze inwoners is essentieel voor een woongemeente, dit mede met het oog op de ligging van onze gemeente in de nabijheid van Chemelot en snel- en waterwegen.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid

Wat hebben we bereikt ?

Doorlopend wordt er gewerkt aan de vergroting van de veiligheid en leefbaarheid in de kernen. Dit doen we samen met verschillende partners zoals de Veiligheidsregio, de brandweer en politie.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Crisisbeheersing en brandweer Intensivering brandweerzorg Door de coronacrisis zijn een aantal ontwikkelingen met betrekking tot de intensivering van brandweerzorg vertraagd dan wel niet uitgevoerd. Zo is geen extra formatie aangetrokken en zijn vacatures (nog) niet ingevuld. Hierdoor is binnen het programma brandweerzorg een positief saldo ontstaan. Aan de andere kant zijn er daardoor echter delen van het inhoudelijk programma niet uitgevoerd, zoals het houden van oefeningen. Veiligheidsregio Afgelopen jaar heeft in het teken van de coronacrisis gestaan. Er wordt onderzocht of de Veiligheidsregio in aanmerking komt voor ondersteuning vanuit het Rijk. De coronacrisis zorgde ervoor dat veel ontwikkelingen die op de planning stonden stil zijn gevallen. Binnen het programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding is aan de ene kant sprake van vertraagde invulling van vacatures en van de andere kant sprake van extra kosten als gevolg van de corona-aanpak. Het saldo bij dit programma is dan ook nagenoeg nihil.

Openbare orde en veiligheid Integrale veiligheid Een Uitvoeringsplan Integrale Veiligheid is niet vastgesteld omdat de daaruit voortvloeiende acties vanwege corona niet konden worden uitgevoerd. In 2020 is de positionering van de driehoek Westelijke Mijnstreek verder verbeterd. Door investering in integrale samenwerking en het integraal aanpakken van problemen zijn in 2020 stappen gezet. Het starten van een aantal projecten, zoals het project Spookbedrijven en het opstarten van het project Jeugd in beeld, is hier onderdeel van geweest. Data worden voor integrale samenwerking steeds belangrijker. Ten behoeve van de openbare orde zijn dit voornamelijk de politiecijfers. Voor het sturen op basis van

9

cijfers is de basis gelegd in een sturingsrapportage. Deze rapportage ziet toe op de verbinding tussen de kadernota integrale veiligheid en actuele veiligheidscijfers. Buurtbemiddeling De door Buurtbemiddeling Westelijke Mijnstreek voorgenomen jaarevaluatie heeft vanwege corona niet plaatsgevonden en is doorgeschoven. Buurtbemiddeling heeft "corona-proof" (telefonisch en beeldbellen) wel alle meldingen in behandeling genomen. Boa's De Boa's zijn hoofdzakelijk ingezet op controle/handhaving van de corona regels. Dit was mogelijk door het wegvallen van controles op evenementen die niet konden doorgaan. Daarnaast zijn ze ingezet op de reguliere zaken zoals meldingen van inwoners. Cameratoezicht In 2020 is een extra mobiele camera aangeschaft om meer flexibel in te kunnen zetten in de gemeente Stein. Vorig jaar zijn er diverse flexibele camera's geplaatst bij het winkelcentrum. Naast de eerder aangeschafte flexibele camera’s is geïnvesteerd in een nieuwe flexibele camera omdat het winkelcentrum aantrekkelijk blijft wat betreft overlast. Wvggz Het jaar 2020 was het eerste jaar dat deze nieuwe wet is ingegaan. Er zijn diverse ambtelijke en bestuurlijke overleggen geweest om zo op zuid-Limburgse schaal te blijven monitoren hoe de wet verloopt. Daarnaast zijn de lijnen kort met het Veiligheidshuis en wordt, indien nodig, snel geschakeld. In 2021 wordt de samenwerking geëvalueerd.

Relatie verbonden partij met realisatie programma Verbonden partij Veiligheidsregio Zuid Limburg

Samenwerkingsvorm GR

Wat is de bijdrage aan dit programma? Zorg dragen voor de fysieke veiligheid ( met name brandweerzorg en de crisisbeheersing) voor inwoners en bedrijven in Zuid-Limburg

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Veiligheid (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2020 2020 2020

Lasten

2.002

2.006

2.003

Baten

185

184

91

-1.817

-1.822

-1.912

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

10

Verkeer,vervoer en water

Inleiding

Het programma verkeer, vervoer en water levert een bijdrage aan twee kernwaarden uit onze strategische toekomstvisie. Het gaat dan om de kernwaarden 'een duurzame leefomgeving met unieke waarden' en 'een bereikbare en bedrijvige gemeente'. Een duurzame leefomgeving met unieke waarden hangt samen met een goede bereikbaarheid van de gemeente. Om de huidige economische ontwikkeling verder te versterken, dient de bereikbaarheid van Stein verder geoptimaliseerd te worden.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.4 Economische havens en waterwegen

Wat hebben we bereikt ?

Het gunstige vestigingsklimaat is verder versterkt doordat de bereikbaarheid in 2020 is verbeterd. Zo is het tracé route A2-Haven Stein-Poort van Stein gereconstrueerd. Datzelfde geldt voor de Stationsstraat in Elsloo en de Mauritsweg in Stein. Daarnaast zijn ook in 2020 diverse projecten uit de verkeersarrangementen gerealiseerd waardoor in onze gemeente veilig aan het verkeer kan worden deelgenomen over goed begaanbare wegen en paden voor alle soorten verkeer.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Verkeer, wegen en water Herinrichting Molenweg Zuid / opwaardering Paalweg In de bestuursrapportage 2020 is een aanvullend investeringsbudget beschikbaar gesteld voor het project herinrichting Molenweg Zuid. Bij de projectvoorbereiding van dit project is ook de voorbereiding van de opwaardering van de Paalweg ter hand genomen. Na afronding van de voorbereidingsfase is eind 2020 gestart met de aanbesteding van de civiele werkzaamheden. In het eerste kwartaal 2021 zijn de werkzaamheden Paalweg - Molenweg Zuid gestart. Fietspad Meers Stein Door de extreme regenval gedurende de eerste maanden van 2020 is het talud van het nieuwe fietspad ernstig uitgespoeld. Het herstel van het talud heeft voor rekening van de aannemer (garantie) plaatsgevonden. Indien er echter geen structurele maatregelen zouden worden getroffen was het waarschijnlijk dat dit probleem zich bij zware regenval bij herhaling zou voordoen. Om het ontwerp aan te passen zodat maatregelen konden worden genomen om herhaling (en kosten) in de toekomst te voorkomen is een aanvullend krediet van € 35.000 beschikbaar gesteld. Rotonde Steinderweg Het project Rotonde Steinderweg is reeds in 2019 afgesloten maar bij de aframing van het overschot op het budget is geen rekening gehouden met na-ijlende kosten voor de aanleg van het groen. De aanleg van het groen heeft in 2020 plaats gevonden.

De kosten hiervoor waren € 46.000. Aanpassen komgrenzen In oktober 2020 is in de Veestraat aan zowel de Steinse als ook de Urmondse zijde een komremmer gerealiseerd. Vanwege de aanleg van de A2-route was de rotonde Haven/Veestraat tijdelijk afgesloten. Hierdoor was de verkeersintensiteit op de Veestraat dermate laag dat, met het

11

oog op de beperking van de overlast, naast de komremmer aan de Steinse zijde ook de voor 2021 geplande komremmer aan de Urmondse zijde in 2020 is aangelegd. Aanleg kosten inritten Bij de aanleg van inritten worden meerkosten gemaakt zoals bijvoorbeeld het verplaatsen van lantaarnpalen, verkeersborden en bomen of het omvormen van plantsoenen. Door deze meerkosten bleek het voor de aanleg van inritten beschikbaar gestelde budget, niet toereikend te zijn en is dit budget voor 2020 in de bestuursrapportage met € 30.000 verhoogd. In de legesverordening 2021 (Tarievenbesluit Algemene Dienst), is niet langer één standaardtarief voor de aanleg van een inrit opgenomen maar is geregeld dat 50% van de aanlegkosten van een inrit bij de aanvrager in rekening worden gebracht. De meeropbrengsten hiervan zijn in de meerjarenbegroting 2021-2024 ingezet om de structurele budgetuitbreiding van de aanlegkosten te dekken. Onderzoek internet In 2012 is in het grootste deel van de gemeente Stein een glasvezelnetwerk aangelegd. Sindsdien heeft de gemeente Stein een dekkingspercentage van 99%, hetgeen een relatief hoog percentage is. In 2015 waren er 132 percelen zonder glasvezelinfrastructuur voor de deur. Het betreft onder andere de straten in Catsop, Maasband, Molenweg-Louisegroeveweg en een aantal panden aan de Steinderweg.

Door de provincie is het voortouw genomen om de behoefte aan snel internet in de gemeenten in het middengebied van Zuid-Limburg te inventariseren en een marktpartij te zoeken die een snel glasvezelnetwerk wil aanleggen. In 2021 wordt dit verder opgepakt. Leges kabels en leidingen Het college heeft ervoor gekozen om zelf regie te voeren op her-straatwerkzaamheden bij kabelsen leidingenwerken. Nuts- en telecombedrijven hebben hierin een eigen verantwoordelijkheid. In 2019 is de algemene verordening van ondergrondse infra (AVOI) vastgesteld waarin wordt verwezen naar het handboek Kabels en Leidingen 2019. Het effect hiervan is dat de herstraatwerkzaamheden bij kabels- en leidingensleuven voldoen aan het vereiste kwaliteitsniveau waardoor de degeneratie van onder andere trottoirs wordt verminderd. Doordat de lasten van het her-straatwerk bij de nuts- en telecombedrijven in rekening worden gebracht zijn aan deze nieuwe werkwijze geen financiële consequenties verbonden.

Parkeren Parkeerplaats Steinerbos In 2020 is de parkeerplaats voor het nieuwe zwembad aangelegd, passend binnen de in 2014 opgestelde toekomstvisie voor het gebied rondom het gemeentehuis. Bij de aanleg van de parkeerplaats is een infiltratiebuffer aangebracht voor de afwatering van het parkeerterrein zelf en ook voor de afwatering van de Stadhouderslaan.

Economische havens en waterwegen Toekomstvisie haven Stein Een van de speerpunten in het economisch beleidsplan is 'Focus op het economisch profiel'. In dat kader is in 2020 gestart met het opstellen van een toekomstvisie. Vanwege de complexiteit van de opgave en de samenhang met ontwikkelingen van Chemelot is de provincie verzocht om de regie hiervan op zich te nemen. Dit zal in 2021 leiden tot een havenvisie. Programma reconstructie route A2-haven-poort van Stein In 2020 is de reconstructie van de Nieuwe Postbaan en Heidekampweg inclusief een vijftal rotondes afgerond. Hiermee is de gemeente Stein gereed voor toekomstige ontwikkelingen rondom Chemelot en de Haven. De infrastructuur kan meer verkeer afwikkelen, is verkeersveiliger en is

12

door toepassing van betonnen rotondes onderhoudsarmer. Binnen het project is ook een tracé van twee kilometer snelfietspad aangelegd op de snelfietsroute Maastricht-Chemelot Campus. Samenwerking Blueports Het samenwerkingsverband Blueports Limburg is in 2020 gecontinueerd. Langs het samenwerkingsverband Blueports is onder regie van de provincie gestart met het opstellen van een toekomstvisie voor alle Limburgse havens.

Wat heeft het gekost? Baten en lasten Verkeer en vervoer en waterstaat (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2020 2020 2020

Lasten

4.189

4.149

4.133

Baten

418

371

132

-3.771

-3.778

-4.001

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

13

Economie

Inleiding

Door de goede geografische ligging in de Euregio aan diverse snelwegen, de aanwezigheid van een haven, de nabijheid van de Chemelot Campus en een vliegveld en zeker niet te vergeten een sterk MKB, heeft Stein een gunstig economisch klimaat. Het programma economie droeg bij aan de kernwaarde 'een bereikbare en bedrijvige gemeente'. Als strategische keuzen hebben wij in de strategische toekomstvisie opgenomen dat wij de lokale economie in de regio willen versterken door het ontwikkelen van een duurzame en lokale economie en het verdiepen van de Economische Samenwerking Zuid-Limburg. Vrijetijdseconomie, recreatie en toerisme zijn in de strategische toekomstvisie benoemd als belangrijke sectoren die een bijdrage leveren aan de economische diversiteit en versterking van de lokale economie binnen onze gemeente. Zie ook het programma sport, cultuur en recreatie (2.5). Daarnaast is de aanwezigheid van voldoende arbeidspotentieel essentieel voor de verdere ontwikkeling van de regionale en lokale economie. Bij dit laatste werd tevens een relatie gelegd met het programma sociaal domein (2.6).

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie

Wat hebben we bereikt ?

Aan de hand van de uitvoeringsagenda uit ons economisch beleidsplan 2017-2020 is het economisch klimaat verder versterkt. Het plan rust op de drie pijlers: sociaal economisch beleid, toerisme / recreatie en economisch beleid. De kaders en ambities zijn in 2020 richtinggevend geweest en hebben voor een verdere uitwerking in concrete projecten en maatregelen gediend. Een concreet voorbeeld daarvan is het oprichten van een ondernemersfonds.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Economische ontwikkeling Economisch beleidsplan 2017-2020 In 2020 is verder uitvoering gegeven aan het economisch beleidsplan 2017-2020. Zo is in 2020 het Ondernemersfonds formeel opgericht en is een convenant tussen de stichting en de gemeente gesloten. Door middel van een verhoging van het OZB-tarief niet-woningen in combinatie met een gemeentelijke bijdrage van €20.000 per jaar wordt investeringsruimte voor het Ondernemersfonds gecreëerd. In 2020 eindigde in principe de planperiode van het huidige economisch beleidsplan. Na een evaluatie medio 2020 zou worden overgegaan tot het opstellen van een nieuwe plan. Als gevolg van de coronacrisis waarbij alle capaciteit is ingezet om ondernemend Stein optimaal van dienst te kunnen zijn, is het opstellen van een nieuw beleidsplan uitgesteld. Daarnaast verwachten wij dat de behoeften van ondernemers wellicht anders kunnen zijn de komende periode. Wij willen goed onderzoeken waarop we ons gaan richten, zodat we de juiste dingen doen om goed uit de coronacrisis te komen. Dit doen we uiteraard samen met ondernemers.

14

Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg (SVREZL) Bij ruimtelijk economische thema's (detailhandel, kantoren- en bedrijventerreinen) is de Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg leidend. In 2020 is het uitvoeringsprogramma en de uitvoering daarvan op (sub)regionaal niveau verder vormgegeven. Als gevolg van de coronacrisis is dit echter vertraagd. Chemelot In februari 2020 is het Masterplan Chemelot 2030 aangeboden. Het masterplan is een uitwerking van de visie Chemelot 2025 (2016). In de visie is de ambitie uitgesproken om Chemelot tot de veiligste, meest duurzame en meest concurrerende chemie en materialensite van West-Europa te maken. Om deze ambitie te realiseren is een aantal ontwikkelingen op het gebied van ruimte en transport nodig op en rond de Chemelot site. Deze ontwikkelingen worden beschreven in het Masterplan Chemelot 2030 dat gericht is op de huidige site, inclusief de haven Stein, voor de periode tot 2030. Daarnaast is in het plan de relatie van deze ontwikkelingen met de omgeving op hoofdlijnen beschreven. Het betreft de volgende ontwikkelingen om: 1. Bewust en efficiënt met de beschikbare ruimte op de site om te gaan; 2. Het transport naar, van en op de site efficiënt, duurzaam en veilig in te richten; 3. De bereikbaarheid van de site verder te verbeteren.

Het Masterplan houdt voor het overige rekening met de verschillende overheidsplannen, zowel op nationaal, provinciaal en gemeentelijk niveau. Om te komen tot een gemeenschappelijk plan voor de invulling van het gebied rondom Chemelot, is in 2020 verder samen gewerkt aan de ‘Gebiedsvisie Chemelot en omgeving’. Voor de bereikbaarheid van zowel site als omgeving is in 2020 de gebiedsverkenning mobiliteit Westelijke Mijnstreek gestart. Veiligheid is en blijft daarnaast topprioriteit voor Chemelot en de omgeving in zijn geheel. De bedrijvigheid op Chemelot zal steeds in balans moeten zijn met de leefbaarheid en veiligheid op de site en in de naaste omgeving. De veiligheidsambitie is vertaald in de veiligheidsvisie. Als uitwerking van deze visie is in 2020 gestart met het opstellen van een bovenwettelijk veiligheidskader (zie ook taakveld Ruimtelijke Ordening).

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijventerrein Kerensheide Voor het opstellen van het bestemmingsplan voor de Poort van Stein is het noodzakelijk dat de eigenaar van het terrein concrete plannen ontwikkelt. In 2020 zijn die plannen er mede als gevolg van de coronacrisis niet gekomen. Wel heeft eind 2020 een gesprek met de eigenaar plaatsgevonden met als doel om tot hernieuwde afspraken te komen over de invulling van het gebied. De infrastructuur rondom het terrein is inmiddels verbeterd en een deel van de openbare ruimte heeft een kwaliteitsimpuls gekregen. Dit komt de ruimtelijke uitstraling en de bereikbaarheid ten goede hetgeen bijdraagt aan een beter vestigingsklimaat. Bedrijventerrein Schuttersstraat In 2020 is een concept toekomstvisie op het bedrijventerrein Schuttersstraat opgeleverd. In verband met de coronacrisis is geen prioriteit gegeven aan een verdere verwerking tot eindrapport. Bedrijventerrein Paalweg In 2020 is het plan ter verbetering van de openbare ruimte op het bedrijventerrein Paalweg verder voorbereid. Na revitalisatie is de ruimtelijke kwaliteit van met name de opstelplaats voor vrachtwagens alsmede de hoofdroute op het bedrijventerrein opgewaardeerd. Businesspark Stein In 2020 zijn diverse maatregelen voortvloeiende uit de onderzoeken naar de bereikbaarheid en parkeermogelijkheden van het Businesspark Stein uitgevoerd.

15

Parkmanagement Reeds in 2019 heeft een evaluatie van parkmanagement plaatsgevonden. Daarbij is beoordeeld welke vorm van parkmanagement het beste aansluit bij de behoefte van ondernemers op onze bedrijventerreinen. Op basis van die evaluatie heeft de stichting Parkmanagement Westelijke Mijnstreek in 2020 gewerkt aan het opstellen van een nieuwe visie op parkmanagement voor de Westelijke Mijnstreek. Als gevolg van de coronacrisis zijn deze plannen pas in november 2020 gepresenteerd. Inmiddels is besloten om te bezuinigen op Parkmanagement. Los van de financiële overwegingen lagen ook overwegingen omwille van doelmatigheid aan deze keuze ten grondslag.

Bedrijfsloket- en regelingen Bedrijvencontactfunctionaris Het is door interne ontwikkelingen niet gelukt om de extra 0,5 fte voor de functie van bedrijvencontactfunctionaris in 2020 in te vullen. In geheel 2020 is daarom gekozen om gebruik te maken van een inhuurconstructie. StartersCentrum Het StartersCentrum is een regionaal opererende instelling die mensen die zich oriënteren op het zelfstandig ondernemerschap (de pré-starter) informeert, adviseert en begeleidt. Circa 65% van de klanten van het StartersCentrum is uitkeringsgerechtigd of heeft geen inkomen. De activiteiten zijn gericht op de inwoners van die gemeenten die het StartersCentrum financieel ondersteunen. Er is een beperkt aantal activiteiten die ook open staan voor bewoners van gemeenten die geen subsidie verstrekken. Dat geldt voor startersavonden en seminars, mits er geen volledige bezetting is. De activiteiten en werkzaamheden van het StartersCentrum kunnen uitgesplitst worden naar vier thema's, te weten: beleid, generieke activiteiten, advies en onderwijs. Onze deelname in de vorm van een jaarlijkse bijdrage van € 10.774 aan het Starterscentrum Limburg is ook in 2020 voortgezet. Grensinfopunt Ook in 2020 is bijgedragen aan het Grensinfopunt (GIP). Het GIP is het centraal informatiepunt voor iedereen die grensoverschrijdend actief is, was of wordt.

Specialisten op het gebied van onder andere fiscaliteit en sociale zekerheid bieden ondersteuning bij de afweging over de grens te gaan werken. Met kennis van het grensoverschrijdend werken ondersteunen ze ook werkgevers. De dienst draagt hiermee bij aan het versterken van het woon- en werkklimaat van Zuid-Limburg, het oplossen van knelpunten op de arbeidsmarkt voor het bedrijfsleven en het bieden van kansen op werk voor alle inwoners van Zuid-Limburg. Door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Provincie Limburg structureel financieel te binden aan het Grensinfopunt kan de gemeentelijke bijdrage gelijk blijven ondanks de stijging van kosten. Bedrijventeam In de organisatie is voor ondernemers(aan)vragen gewerkt met een bedrijventeam. Dit multidisciplinair team had tot doel om sneller en efficiënter tot afhandeling van aanvragen van ondernemers te komen. In 2020 is dit verder geprofessionaliseerd en is vooruitlopend op de invoering van de Omgevingswet gestart met de intaketafel. De intaketafel is door de VNG bedacht om de integrale samenwerking tussen beleid en uitvoering te verbeteren. De intaketafel is ter vervanging van het bestaande afstemmingsoverleg van het bedrijventeam en beoogt de huidige werkwijze verder te professionaliseren. Het streven is om informele aanvragen en initiatieven zo snel mogelijk op haalbaarheid te toetsen.

Enerzijds om in de formele procedure de reguliere afhandelingstermijn te halen van acht weken en anderzijds om initiatiefnemers niet op voorhand te belasten met (onderzoeks)kosten voor een initiatief dat niet haalbaar blijkt te zijn.

16

Economische promotie Toeristische Uitvoeringsagenda In 2020 hebben we gewerkt aan een aantal verbeteringen van de wandel- en fietspaden. Alle vijf gemeentelijke wandelroutes zijn opnieuw beschreven, voorzien van paaltjes en daar waar nodig geoptimaliseerd. Daarnaast zijn de routes gedigitaliseerd. De fietsroute Rondje Stein is geactualiseerd door toevoeging van extra fietsknooppunten bij Catsop en Berg aan de Maas. Ook zijn twee nieuwe wandelbrochures uitgebracht met deze wandelingen en fietsroute. Op een zestal locaties bij de entrees van onze gemeente hebben wij landschapsborden geplaatst. Daarnaast hebben wij voorbereidingen getroffen om bij een aantal parkeerplaatsen binnen onze gemeente informatieborden, wegwijzers en meubilair te plaatsen. In het kader van de ontwikkeling van Rivierpark Maasvallei is meubilair geplaatst nabij ’t oude Veer in Elsloo, in Meers nabij het bomenmonument, de brug Stein nabij Hoeve de Laak en op de kade Beekstraat in Oud-Urmond. Het lange-afstand-wandelpad langs de Maas van 137 km is sinds de zomer 2020 operationeel. Wij hebben specifiek geïnvesteerd in het beter toegankelijk maken van de etappe van Casa Montana in Urmond naar het veer in Berg aan de Maas, en in het bos gelegen tussen de Westelijke Kanaaldijk/ Weg van Elsloo naar Groot Meers en de Maas.

Verder hebben wij nog een aantal verbeteringen aangebracht, zoals de aanleg van een trap in het talud van het Julianakanaal in Elsloo ter hoogte van de "Kromme dijk”, een trap bij de zonput aan de Ondergenhousweg, een uitkijktoren in Maasband en een kunstobject c.q. ligbank bij het veer in Berg aan de Maas. Bij het winkelcentrum Stein, zwembad Steinerbos en Brouwerij De Fontein zijn digitale inspiratieschermen, met presentatiewand, folderrek en gevelsigning geplaatst. Om de toeristische hotspots te verbeteren is een subsidie verleend voor het kasteelpark in Elsloo. Om van het veer in Berg aan de Maas een passende entree voor toeristen te maken, hebben wij een stedenbouwkundige studie laten uitvoeren en is grond verworven. Voor de herinrichting van de parkeerplaats aan de achterzijde van het Steinerbos is eveneens een ontwerp gemaakt. De initiatiefnemers van de visie "van Maas tot De Bath” hebben wij financieel ondersteund met een bijdrage aan diverse voorbereidende onderzoeken. Corona heeft de toeristisch/recreatieve sector hard geraakt in 2020. Om in contact te blijven met de ondernemers en de musea hebben wij periodiek nieuwsbrieven verstuurd. Daarnaast hebben wij een aantal subsidies verleend op basis van de Stimuleringsregeling Toerisme. Tenslotte hebben wij regelmatig overleg gevoerd met de DOP’s en de musea om de gemeentelijke plannen af stemmen op hun plannen en ideeën.

De toeristische werkgroep Maaskentj is met een drietal toeristisch recreatieve ondernemers uitgebreid, met als doel om de toeristische samenwerking tussen ondernemers en de culturele sector te bevorderen. In de zomer van 2020 is door de werkgroep Maaskentj een themaproduct geïntroduceerd in de vorm van een innovatieve en interactieve belevingstocht rondom de kasteelruïne Stein om nieuwe doelgroepen aan te trekken. In mei 2020 is de Visie Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg vastgesteld, die het begin markeert van een betere en intensievere samenwerking op het gebied van toerisme in onze regio. Binnen de subregio Westelijke Mijnstreek is besloten om op het gebied van toerisme intensiever samen te gaan werken. Het uiteindelijke doel en sluitstuk is om een gezamenlijke fietsroute te maken, waardoor onze regio een belangrijke schakel gaat vormen tussen het Heuvelland en België. De fietsbrug Stein-Maasmechelen en de ontwikkeling van het RivierPark Maasvallei kunnen hierdoor extra onder de aandacht worden gebracht. Tenslotte is gestart met de ontwikkeling van de programmalijn Toerisme Middengebied, waaruit in 2021 een aantal projecten wordt gestart.

17

Fietsbrug Stein-Maasmechelen De fietsbrug Stein-Maasmechelen maakt onderdeel uit van een fietsroute binnen de Westelijke Mijnstreek die het Heuvelland met België verbindt. Alleen in deze grotere (Euregionale) context zijn er mogelijkheden voor cofinanciering. De gemeenten in de Westelijke Mijnstreek onderstrepen het belang van de fietsbrug en mede daarom hebben wij samen een fietsroute ontwikkeld. In 2020 is gebleken dat de provincie Limburg op dat moment niet bereid was tot een financiële bijdrage. Mede als gevolg hiervan hebben de gemeenten in de Westelijke Mijnstreek besloten de toeristische samenwerking te intensiveren met als doel om in een groter omkaderd toeristisch plan alsnog de benodigde financiering te verkrijgen voor de fietsroute. De aanleg van de fietsbrug is vervolgens een passend sluitstuk van de ontbrekende schakel tussen Nederland en België en de Euregionale fietsroutes. Evenementen In 2020 heeft slechts één gesubsidieerd evenement plaatsgevonden. Met de organisatoren van de overige tien gesubsidieerde evenementen zijn, op basis van een collegebesluit, afspraken gemaakt over de reeds toegekende subsidie.

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Economie (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2020 2020 2020

Lasten

944

985

1.149

Baten

279

281

301

-665

-704

-848

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

18

Onderwijs

Inleiding

Kinderen en jongeren zijn belangrijk voor onze toekomst. Voldoende en kwalitatieve mogelijkheden op het gebied van onderwijs zijn naast leven, wonen, werken en ontspannen essentieel voor hun ontwikkeling. Het programma onderwijs levert dan ook een bijdrage aan onze kernwaarde 'sociale en vitale kernen'. Onderwijs zien wij tevens als middel om verder invulling te geven aan de strategische keuzen samenleven door ontmoeten en samenleven door verbinden. Ontmoeten en verbinden versterken de gemeenschapszin onder onze inwoners. In de strategische toekomstvisie is tevens in het kader van een bereikbare en bedrijvige gemeente een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en samenwerking als speerpunt opgenomen. Dit op basis van de quatro helix (overheid, bedrijfsleven, onderwijs en maatschappelijke instellingen) om ook in de (nabije) toekomst over voldoende arbeidspotentieel in de regio te kunnen beschikken om de toenemende krapte op de arbeidsmarkt het hoofd te kunnen bieden.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Wat hebben we bereikt ?

Ook in 2020 is er weer volop aandacht geweest voor de groei en ontwikkeling van kinderen. Een goede startpositie is hierbij steeds het uitgangspunt. Samen met basisscholen, het voortgezet onderwijs en andere samenwerkingspartners hebben we ingezet op het bieden van mogelijkheden die nodig zijn voor een goede ontwikkeling. Ons lokaal integraal jeugdbeleid speelt hierin een centrale en belangrijke rol.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Openbaar basisonderwijs Openbaar basisonderwijs Conform de statuten is Stichting Kindante, bevoegd gezag van de in onze gemeente gehuisveste openbare basisschool De Maaskei, verplicht jaarlijks informatie te verstrekken over de financiële stand van zaken. Met de raadsinformatiebrief van 29 mei 2020 is de begroting 2020 met u gedeeld. Gelijktijdig is toen de mogelijkheid geboden inhoudelijke vragen te stellen en aan te geven of er behoefte bestaat aan een toelichting tijdens een beeldvormende bijeenkomst. Geen van de raadsfracties heeft hierop gereageerd. De jaarcijfers 2019 zijn door omstandigheden eerst eind 2020 door het schoolbestuur aangeleverd. In de loop van het 1e kwartaal 2021 wordt u hierover geïnformeerd. Sportzaal Rivius Tijdens preventief onderhoud aan de installatie is de installatie uit veiligheidsoverwegingen uit bedrijf genomen en is gekozen voor een noodoplossing door het huren van een hittekanon. Gezien de veranderde wet- en regelgeving met betrekking tot de installaties en de installatieopstelling mocht wettelijk de installatie niet gereviseerd worden maar was vervanging nodig. Hiervoor is een installatie en bouwkundige opstelling gekozen die voldoet aan de huidige wet- en regelgeving.

Dit in samenloop met de eerste corona-lockdown waardoor onderdelen niet tijdig leverbaar waren heeft het geresulteerd in een hogere kostenpost (€40.000) dan geraamd.

19

Huurinkomsten sporthal en sport-gymnastiekzalen De huren van de binnen- en buitensportaccommodaties zijn voor de sportverenigingen en exploitanten drie maanden kwijtgescholden. Dit betreft de maanden maart/april/mei 2020. De huurinkomsten vallen hierdoor lager uit dan voorgaande jaren. Deze derving van inkomsten van € 66.517 is gecompenseerd door de rijksbijdrage tegemoetkoming verhuur sportaccommodaties (T.V.S.). Voor zover nu bekend, zal deze regeling opnieuw worden opengesteld voor het vierde kwartaal van 2020. Deze regeling is opnieuw opengesteld voor het laatste kwartaal van 2020. Deze derving van inkomsten wordt voor gebruiksgebonden verhuur gecompenseerd voor 100%, en voor niet-gebruiksgebonden verhuur gecompenseerd voor 45%.

Onderwijshuisvesting Toekomst basisonderwijs kern Elsloo Per 1 augustus 2017 zijn de 4 basisscholen in de kern Elsloo gefuseerd tot het Kindcentrum Aelse. In de aanloop naar deze fusie zijn met Stichting Kindante afspraken gemaakt rondom het vastgoed. Afspraken die zijn vastgelegd in het fusieadvies, dat wij u op 5 april 2017 hebben doen toekomen. In lijn hiermee is als eerste het voormalige gebouw van jenaplanschool Elckeryc aan de onderwijsbestemming ontrokken en in eigendom overgedragen aan de gemeente. Met ingang van het schooljaar 2020/2021 is ook het gebouw van de voormalige basisschool De Poolster niet meer in gebruik als onderwijslocatie. In november is de eigendom van dit gebouw overgegaan naar de gemeente. Nu de fusieschool op 2 locaties is gehuisvest is dat reden geweest opnieuw de verkeersveiligheid tegen het licht te houden. Naar aanleiding hiervan is besloten een aantal maatregelen te treffen bij de bovenbouwlocatie, gelegen aan de Bandkeramiekersstraat. Voor meer gedetailleerdere informatie hierover verwijzen wij naar de raadsinformatiebrief van 13 oktober 2020. Spreiding huisvestingsvoorzieningen kern Stein Stichting Kindante doet onderzoek naar een mogelijke samenwerking tussen de basisscholen De Maaskei en Kerensheide. In verband hiermee zijn een aantal werkgroepen ingesteld.

Een hiervan is de werkgroep Vastgoed waar de gemeente in participeert vanuit haar verantwoordelijkheid ten aanzien van de onderwijshuisvesting. Met het schoolbestuur zijn afspraken gemaakt over de aanpak rondom de besluitvorming van het eindrapport, dat begin 2020 is aangeboden. Tijdens de beeldvormende bijeenkomst op 20 mei 2020 is dit rapport toegelicht. Daarna heeft de politieke sondering plaatsgevonden tijdens de oordeelsvormende raad op 25 juni 2020. In de aanloop naar deze vergadering, heeft de medezeggenschapsraad van basisschool Kerensheide het signaal afgeven dat de ouders/verzorgers de enquête, een van de bouwstenen van het eindrapport, hebben ingevuld op basis van een onvolledig beeld over het nieuwe onderwijsconcept. Dit is opgepakt door de raad en de portefeuillehouder is verzocht dit te bespreken met het schoolbestuur. De bevindingen van dit overleg zijn teruggekoppeld met de raadsinformatiebrief van 28 juli 2020. Met als centrale boodschap: er vindt een nieuw beeldvormend onderzoek plaats waarvan de resultaten worden meegenomen bij de besluitvorming. Waar aanvankelijk de verwachting was dit nieuwe onderzoek zou zijn afgerond voor de herfstvakantie, bleek dit bij nader inzien niet haalbaar. Er is meer tijd nodig om de ouders/verzorgers een goed beeld te geven wat men inhoudelijk mag verwachten.

Met de raadsinformatiebrief van 3 november 2020 hebben wij u hiervan in kennis gesteld. Ruimtelijke situatie IKC "de triviant" Voor het oplossen van de ruimtelijke problemen op deze locatie, is de raad op 6 juli 2017 akkoord gegaan met het plaatsen van 2 semi-permanente lokalen voor een periode van 3 schooljaren, ingaande 2017/2018. Dit betekende dat na afloop van het schooljaar 2019/2020 de huurovereenkomst eindigde. Dit ruimtekort kan niet los worden gezien van het onderzoek naar een mogelijke samenwerking tussen de basisscholen De Maaskei en Kerensheide. Destijds is bewust gekozen voor een huurperiode van 3 jaar. De verwachting was dat er dan duidelijkheid zou zijn over het toekomstperspectief van deze beide scholen, wat de gevolgen hiervan zouden zijn voor de

20

ruimtelijke situatie en een eventuele structurele oplossing zou zijn gerealiseerd. We hebben evenwel moeten constateren dat de besluitvorming over het dossier De Maaskei-Kerensheide meer tijd vraagt. Daarom is besloten aan de raad een voorstel te doen de huurperiode van deze lokalen te verlengen voor 2 schooljaren. Op 28 mei 2020 heeft de raad hiermee ingestemd. Toekomstige onderwijshuisvesting Berg a/d Maas en Urmond Op 6 juni 2019 heeft de raad besloten een verdiepingsonderzoek uit te voeren naar de verbouwing bij basisschool De Avonturijn. Voortvloeiende uit dit raadsvoorstel is ook opdracht gegeven tot het opstellen van een nieuwe leerlingenprognose voor de basisscholen. De resultaten van het verdiepingsonderzoek alsook van de leerlingenprognose zijn gepresenteerd tijdens de beeldvormende bijeenkomst op 19 februari 2020 door respectievelijk Team Architec/kten en Pronexus. Op 24 september 2020 heeft de raad zich gebogen over het verdiepingsonderzoek. Ook de afspraken die met de kindpartner zijn gemaakt, over de voorwaarden waaronder deze partij bereid is een deel van de investering voor haar rekening te nemen zijn besproken. De raad heeft besloten akkoord te gaan met ons voorstel onder andere inhoudende dat voor de uitvoering van scenario 1 een krediet van € 878.911 beschikbaar is gesteld waarvan € 142.706 voor rekening komt van de kindpartner.

De financiële gevolgen zijn verwerkt in de begroting 2021 en de meerjarenraming 2022 t/m 2024. Ten tijde dat deze jaarrekening aan u ter vaststelling wordt aangeboden gaan we ervan uit dat de aanbesteding voor de keuze van de aannemer inmiddels is afgerond. Tijdelijke overkapping Scholengemeenschap Groenewald De directie van S.G. Groenewald heeft aandacht gevraagd voor de impact van de corona maatregelen op de huisvesting van de leerlingen tijdens de pauzes. Het verplichte toezicht tijdens de pauzes en het in acht nemen van de 1,5 meter tussen docenten en leerlingen hebben tot gevolg dat in de aula minder leerlingen de pauzes kunnen doorbrengen. Formeel ligt dit vraagstuk niet op het bord van de gemeente. Echter de bijzondere omstandigheden waren reden om als college, samen met de directie te kijken naar een oplossing. Deze is gevonden middels het plaatsen van een tijdelijke overkapping, die direct na de herfstvakantie in gebruik is genomen. Ook zijn afspraken gemaakt over de verdeling van kosten. Met onze raadsinformatiebrief van 16 november 2020 hebben wij u hiervan in kennis gesteld. Integraal Huisvestingsplan Tijdens de oordeelsvormende raad op 25 juni 2020 heeft de politieke sondering plaatsgevonden over het eindrapport van de Werkgroep vastgoed (dossier De Maaskei/Kerensheide).

In het kader hiervan is door een van de fracties voorgesteld in de gemeente Stein te starten met een traject dat moet leiden tot een Integraal Huisvestingsplan. De wethouder heeft dit opgepakt, hetgeen ertoe heeft geleid dat in de raadsvergadering van 8 oktober 2020 het procesvoorstel is vastgesteld. Tevens is besloten een budget van € 40.000 te verwerken in de begroting 2021 voor de externe ondersteuning van dit proces. Daarmee was er dus groen licht om in de gemeente Stein het IHPproces op te starten. Daarbij lag in eerste instantie de focus op een tweetal documenten te weten het programma van eisen en een aanbestedingsdocument. Dit om de externe ondersteuning op de markt te kunnen wegzetten. Hiermee is de projectgroep aan de slag gegaan met hierin vertegenwoordigers van de schoolbesturen (primair en voortgezet onderwijs), de kindpartners, alle raadsfracties en vanuit de ambtelijke organisatie. Conform toezegging is met de schoolbesturen en de kindpartners gesproken over hun bereidheid afspraken te maken over de verdeling van de kosten voor de externe ondersteuning.

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Onderwijsachterstandenbeleid Binnen het onderwijsachterstandenbeleid zijn er in 2020 een hoop dingen opgepakt. Zowel het lokaal integraal jeugdbeleid, het beleid met betrekking tot sociaal medische indicatie als ook het

21

beleid met betrekking tot voor- en vroegschoolse educatie maken onderdeel uit van het onderwijskansenbeleid. Onderstaand per onderdeel een korte toelichting: Lokaal Integraal Jeugdbeleid (LIJ) In november 2020 is de raad per raadsinformatiebrief geïnformeerd over de stand van zaken met betrekking tot het actieprogramma 2020/2021. Specifiek is benoemd welke doelstellingen er halverwege het actieprogramma al dan niet zijn gehaald en met welk resultaat. Zo zijn er stappen gezet met betrekking tot financiële gezondheid, is het project Taalmakers met goed resultaat afgerond, is er een ambtelijk besluit genomen ten aanzien van de VVE-monitor, is een nieuwe VVE beleidsplan opgesteld, is de gemeente Stein JOGG-gemeente geworden, is het project peuters in actie op alle peuteropvanglocaties geïntroduceerd, is de carefree-app ten aanzien van kindermishandeling aangevuld, is er op alle basisscholen schoolmaatschappelijk werk actief en is het project buurtgezinnen.nl van start gegaan. Sociaal medische indicatie (SMI) Het jaar 2020 is gebruikt om onze beleidsregels en werkinstructie te evalueren aan de hand van onze opgedane ervaringen. Niet alleen onze klantmanagers, maar ook de kinderopvangorganisaties en het consultatiebureau vervullen hierbij een belangrijke rol.

Uiteindelijk heeft dit ertoe geleid dat er met elkaar een aantal suggesties zijn benoemd om het beleid en de werkinstructie SMI aan te passen. Dit zal begin 2021 ter accordering aan het college worden voorgelegd. Voor- en vroegschoolse educatie (VVE) beleid VVE is onderdeel geworden van ons LIJ en derhalve is er geen specifieke VVE beleidsnotitie meer. Echter, we hebben geconstateerd dat er wel degelijk behoefte is aan een richtinggevende beleidsnotitie, ook omdat VVE als het ware een beetje ondersneeuwt in het grote LIJ. In 2020 is daarom met al onze partners besloten dat - onder aanvoering van de gemeente Stein - er een nieuw beleidsplan VVE opgesteld gaat worden. Gedurende het jaar zijn hier verschillende overlegmomenten over geweest die uiteindelijk geresulteerd hebben in een concept beleidsplan VVE. Begin 2021 zal dit ter accordering aan het college worden aangeboden. Het plan is op integrale en constructieve wijze tot stand gekomen waarbij er draagvlak is gecreëerd bij alle partners. Volwasseneneducatie Eind november 2020 heeft de gemeenteraad van Heerlen, vanuit haar rol als contactgemeente voor de WEB-regio Zuid-Limburg, het Plan van aanpak basisvaardigheden Zuid-Limburg 2020-2024 vastgesteld. Wij verwijzen in deze naar onze raadsinformatiebrief van 17 december 2020.

Met dit Plan van aanpak wordt uitvoering gegeven aan de bestuursafspraken die in september 2019 zijn gemaakt tussen het Rijk en de VNG over de bestrijding van de laaggeletterdheid. Hoewel deze afspraken geen formele status meer hebben, daar de VNG in juni 2020 heeft besloten haar handtekening weg te halen onder dit akkoord. Eind 2020 is vernomen dat ondanks het ontbreken van bestuurlijke afspraken, wel de procesgelden zijn veiliggesteld t/m 2024. Gelden die de gemeente Heerlen ontvangt en bestemd zijn voor de implementatie van het Plan van aanpak aan de hand van het jaarplan 2021. Nadrukkelijk wordt in deze de samenwerking gezocht met de overige gemeenten in de Westelijke Mijnstreek.

22

Wat heeft het gekost ? Baten en lasten Onderwijs (x € 1.000)

Werkelijk Begroting na Primaire wijziging begroting 2020 2020 2020

Lasten

3.065

3.090

3.052

Baten

360

433

463

-2.705

-2.657

-2.589

Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten

23

Sport, cultuur en recreatie

Inleiding

Het programma sport, cultuur en recreatie levert een bijdrage aan een duurzame leefomgeving met unieke waarden en in het bijzonder aan het verder versterken van de unieke omgevingskwaliteiten. In de strategische toekomstvisie hebben wij opgenomen dat wij de belevingswaarde willen versterken door in te zetten op landelijke verstilling en het behoud van cultuurhistorische waarden, waarbij wordt ingezet op onder andere internationale verbindingen, het versterken van ons toeristisch profiel en het uitbouwen van onze authentieke waarden waaronder de ligging aan het water. De waarde van onze openbare ruimte willen wij versterken door deze meer te benutten als plek voor ontmoeten, sporten en recreëren. Hierbij wordt tevens een belangrijke bijdrage geleverd aan de kernwaarde sociale en vitale kernen. In het kader van de kernwaarde bereikbare en bedrijvige gemeente hebben wij als strategische keuze vrijetijdseconomie en recreatie als nieuwe economische pijler geformuleerd. Het programma sport, cultuur en recreatie levert een bijdrage aan de economische diversiteit die van belang is bij het verder ontwikkelen van een duurzame en lokale economie (zie ook programma Economie). Tot slot levert dit programma een bijdrage aan het verder ontwikkelen van de kernwaarde sociale en vitale kernen.

Cultuurhistorische waarden kunnen de eigen identiteit van een kern en het gevoel van gezamenlijke roots en sociale cohesie onder inwoners versterken waardoor invulling wordt gegeven aan de strategische keuze 'Trots en bewust van onze eigen(zinnige) identiteit en kwaliteiten'.

Taakvelden

Dit programma omvat de taakvelden: 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccomodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie

Wat hebben we bereikt ?

Onze inwoners en bezoekers waarderen momenteel de omgevingskwaliteiten zoals de groene verbindingen, de beleving van Stein als gemeente aan het water (Grensmaas), de cultuurhistorische waarden van onze verschillende kernen en de kwaliteit van de openbare ruimte. Om ook in de toekomst een duurzame woongemeente te blijven, willen wij deze unieke omgevingskwaliteiten die bestaan uit gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde samen met inwoners en ondernemers verder versterken. De waarde van ons groen (natuur en openbare ruimte) versterken wij door deze meer te benutten als plek voor ontmoeten, sporten en recreëren. Hierbij dragen wij tevens bij aan de kernwaarde sociale en vitale kernen. Daarnaast willen we bereiken dat meer mensen in alle leeftijdscategorieën bewegen en sporten. Sport wordt hierbij gezien als middel en niet als doel. Daarmee is de relatie met het sociaal domein indirect gelegd. Door te bewegen en te sporten wordt ingezet op een gezondere levensstijl, op ontmoeten, verbinden en meedoen. Dit draagt bij aan positieve gezondheid waardoor mogelijk kosten binnen het sociaal domein voorkomen kunnen worden. Bewegen in de openbare ruimte vormt hier een onderdeel van.

24

Kunst en cultuur wordt meer verweven met ander beleidsterreinen zoals toerisme en het sociaal domein waarmee het een bijdrage levert aan het versterken van de gemeenschapszin in onze gemeente en daarmee een bijdrage levert aan het behouden van de sociale en vitale kernen.

Wat hebben we ervoor gedaan ? Sportbeleid en activering Lokaal sportakkoord Vlak voor de eerste lockdown is het ‘Gezond Sport- & Beweegakkoord Stein’ vastgesteld. Dit akkoord is tot stand gekomen via een intensief participatietraject, en biedt plek aan uiteenlopende ambities op het gebied van sport, bewegen en gezondheid. Hierin zijn lopende initiatieven en projecten opgenomen, maar ook nieuwe acties en doelen voor de komende periode. De corona maatregelen hebben ervoor gezorgd dat de prioriteiten hier en daar elders kwamen te liggen, sommige projecten (nog) niet konden starten en andere juist naar voren werden gehaald. Indien nodig werd gezocht naar alternatieven en gekeken wat wèl kan. Dit heeft ertoe geleid dat we ondanks de beperkingen met een aantal projecten (zoals JOGG, SuperFIT, beweegvriendelijke openbare ruimte, verenigingsadvies) een voortvarende start hebben kunnen maken. Andere acties zijn opgeschoven en worden in de loop van 2021 opgepakt, of zodra de corona maatregelen het toelaten. De specifieke uitkering voor lokale Sportakkoorden (Regeling Sportakkoord) stelde ons in staat om dit jaar extra ambities op te pakken in het kader van het dit jaar vastgestelde ‘Gezond Sport- & Beweegakkoord Stein’. Dit budget is onder meer gebruikt voor de aanstelling van een JOGG-regisseur en uitvoering van een 0-meting.