Bijlage 2 - Concept advies Regiovisie GIA

Bijgesteld concept voor een advies over de Regiovisie Geweld in afhankelijkheidsrelaties Ons beeld We zien voor ons een regionale visie op een maatschappelijk probleem in de sfeer van huiselijk geweld. Een probleem dat zich vaak onttrekt aan openbare zichtbaarheid. Behalve wanneer het uit de hand is gelopen en het als incident de krant heeft gehaald. Achter de schermen zijn diverse provinciale en regionale organisaties betrokken bij het signaleren en helpen oplossen van deze problemen. Het gaat om zaken als kindermishandeling, partnermishandeling, mishandeling van ouderen en allerlei andere vormen van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Daarvoor is nu een langjarige Regiovisie geformuleerd die ook door uitvoerende kernpartners wordt gedeeld. Tijdens het proces van totstandkoming zijn ook de voorzitters van Zuid-Limburgse adviesraden sociaal domein voortdurend geïnformeerd en bijgepraat. Hen is daarbij steeds de gelegenheid geboden hun inbreng te leveren en te reageren op de door u aangeleverde concepten. In die zin was sprake van een participatief traject. Wij zien dat de nieuwe Regiovisie is gebaseerd op de resultaten van een Verwey-Jonkeronderzoek, de evaluatie van de regiovisie Geweld Hoort Nergens Thuis Zuid-Limburg 2019 - 2022 en het landelijke programma Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Aan de Regiovisie zal nog een uitvoeringsplan worden gekoppeld.

Ons oordeel Wij zien voor ons een lijvig document waaraan met deskundigheid en zorg is gewerkt. Op basis van de inbreng van alle onderzoekende en uitvoerende betrokkenen is in de nieuwe Regiovisie voor Zuid-Limburg een stevige ambitie geformuleerd. Deze kan worden samengevat in 3 ontwikkelingslijnen: 1.Samen zien; 2. Samen leren & Samen werken; 3. Samen doen. In het kader van deze ontwikkelingslijnen constateert u dat de meeste meldingen van huiselijk geweld bij de politie binnenkomen. Dat lijkt logisch, maar is in onze ogen eigenlijk te laat. Dan is het kwaad vaak al geschied. Om de door u geformuleerde 3 ontwikkelingslijnen tot een succes te maken zouden wij graag een beweging zien, dat meer signalen van mogelijke gezinsproblemen binnenkomen op momenten dat huiselijk geweld nog kan worden voorkomen. Immers uw doelstelling is een 0-ambitie (5.3. ontwikkellijnen) dat is mooi, maar als we nu niet weten hoeveel gevallen er nu per jaar zijn, dan is het gerechtvaardigd te veronderstellen dat we deze doelstellingen niet zullen halen. (2.3. Door angst, schaamte en schuldgevoelens komt slechts een klein deel aan het licht) Kortom deze doelstelling is niet onderbouwd en vooralsnog wensdenken. Belemmerende Factoren Wij zien een aantal belemmerende factoren die mogelijk van invloed kunnen zijn op uw ambities.

De geformuleerde ontwikkelingslijnen worden gedomineerd door “de 0-ambitie en vooral

samen”. Uit de evaluatie (verwoord in de conclusie 4.3.) komt een aantal zaken naar voren, die min of meer bedekt in 4.3 staan, maar wel in een aantal passages in de regiovisie goed beschreven staan. Wij betreuren dat, maar wij willen ze hier wel accenturen: Het gaat hier over het eigenbelang van deelnemende organisaties en professionals, die handelingsbekwaam zijn, gesteund worden door hun organisatie en de politiek en hun besluiten kunnen nemen. In 5.3 wordt dit zo verwoord:

Dat is dus nu niet het geval en als dit niet bij voorrrang wordt opgepakt dan zal er volgens ons van ‘meer samen’ weinig terecht komen. Daarbij is voor ons ook de vraag, waar de doorzettingsmacht is als er doorgepakt moet worden. In netwerkorganisaties is dat per definitie diffuus, maar gezien het thema en de kwetsbare doelgroep pleiten wij ervoor dit duidelijker te maken in de governance. Daarnaast vragen wij aandacht voor het bestaan van wachtlijsten bij onderzoeken naar meldingen. In onze ogen is een melding vergelijkbaar met een 112 melding. Onmiddellijk handelen is geboden. Met verbazing hebben wij kennis genomen, dat meldingen van verwaarlozing van kinderen al niet meer in behandeling worden genomen. Tevens vragen wij aandacht voor het risico van formalistische afspraken en bureaucratie bij het oppakken van meldingen. We zullen terug moeten van bureaucratie naar alert zijn en daarnaar handelen. In onze ogen zijn ook dit belemmerende factoren voor het bereiken van de door u geformuleerde ambities en het “MEER SAMEN”-idee. Wij pleiten ervoor in uw uitvoeringsplan aandacht te besteden aan ‘belemmerende factoren’."

Daarnaast willen wij hierna ingaan op een 4-tal onderwerpen, die mede de basis vormen voor uw nieuwe Regiovisie 2024 – 2031 (pagina 24 van de Regiovisie). Signalering en bewustwording

Wij zien dat professionals worden getraind, maar we zien nog niet helder voor ogen op welke wijze u de stevige ambitie wil bereiken, ‘dat niemand (kinderen en volwassenen) ongezien blijft als het gaat over geweld in afhankelijkheidsrelaties’ en ‘volwassenen en kinderen hun vraag kunnen stellen zonder het gevoel te hebben dat er over hen geoordeeld wordt.’ (pagina 30 van de Regiovisie). Net als u vinden wij hierin een belangrijke taak en opdracht weggelegd voor huisartsen, onderwijskrachten en sociale wijkteams, de ogen en oren van wijken en buurten. Wij denken echter dat een nieuwe publieksgerichte en constant volgehouden bewustzijns- en/of sensibiliseringscampagne voor ‘Samen zien’ een effectief ondersteunend hulpmiddel kan zijn. Het versterken van de lokale (wijk)teams

Dit is een speerpunt van het landelijk Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming en komt tot uiting via het systeemgericht werken en meer focus op onderliggende problematiek. Wij vinden het een goede zaak, dat u dit speerpunt meeneemt in uw Regiovisie. Systeemgericht werken

Dit is een werkwijze met oog voor en kennis van geweldsdynamiek en de verschillende rollen: pleger en slachtoffer en eventuele kinderen, en aandacht voor traumasensitiviteit en gendersensitiviteit); de systeemgerichte aanpak wordt in de evaluatie van de regiovisie genoemd als een belangrijke succesfactor. Ook dit vinden wij een goede zaak. Maar wij weten niet, of alle lokale wijkteams daartoe voldoende zijn toegerust. Daarnaast zien wij ook het bestaan van cultuurverschillen die het mogelijk nog moeilijker maken ‘achter de voordeur’ te komen. Wij vragen daar nadrukkelijk aandacht voor. Deskundigheidsbevordering

Uit de evaluatie van de vorige regiovisie blijkt dat er veel behoefte is aan deskundigheidsbevordering. De multidisciplinaire trainingen in de visie samenwerken aan veiligheid werden als good practice genoemd. Wij denken, dat deskundigheidsbevordering op het gebied van systeem- en cultuurgericht werken belangrijk kan zijn in het versterken van lokale wijkteams. Gelet op het stevige ambitieniveau van de hele Regiovisie 2024 - 2031, maar vooral voor het slagen van uw ontwikkelingslijnen, vinden wij regelmatige monitoring en tweejaarlijkse evaluatie wezenlijke elementen in het door u nog op te stellen uitvoeringsplan. Wij zijn overigens van mening dat uw Regiovisie verder goed onderbouwd en gefundeerd is en begrijpen dat deze door uitvoerende kernpartners wordt onderschreven. Ons advies -Wij adviseren u op grond van onze bevindingen uw Regiovisie 2024 - 2031 te doen uitmonden in een inhoudelijk daarop aansluitend uitvoeringsplan. -Wij adviseren u in het uitvoeringsplan vanaf het begin zeer sterke nadruk te leggen hoe het “MEER SAMEN” ingevoerd wordt en de voortgang daarvan strikt te bewaken.

-wij adviseren u om in het uitvoeringsplan aan te geven hoe snel meldingen worden opgevolgd en eventuele wachttijden strikt te monitoren - wij adviseren u in het uitvoeringsplan aandacht te besteden aan het risico van formalistische afspraken en bureaucratie bij het oppakken van meldingen. Van bureaucratie naar alertheid en handelingsgerichtheid moet het uitgangpunt zijn -Wij adviseren u een nieuwe communicatiestrategie te ontwikkelen die bijdraagt aan vergroting van het publieke bewustzijn en de sensibiliteit voor wat betreft de signaalfunctie en de ambities van uw Regiovisie. -Wij adviseren u ervoor te zorgen dat alle lokale wijkteams voldoende in staat zijn systeemen cultuurgericht te werken en daartoe -waar nodig- deskundigheidsbevordering in te zetten. -Wij adviseren u met een evaluatie van de nieuwe Regiovisie niet te wachten tot het einde van de 8-jarige periode van deze visie, maar in uw uitvoeringsplan een regelmatige monitoring en tweejaarlijkse evaluatie op te nemen.