Bijlage 2 Aanpassingen Beleidsplan kunst cultuur

Muziekonderwijs

Het toegankelijk houden van het muziekonderwijs is van groot belang. Zowel voor leden van verenigingen als voor particulieren. Op school als ook buiten de school. Wij willen dat zo veel mogelijk kinderen kennis kunnen maken met muziek en stimuleren dit door muziekonderwijs te faciliteren en door extra projecten te ondersteunen. We blijven investeren in muziekprojecten tussen het basisonderwijs en de verschillende muziekverenigingen in onze gemeente. Wij kiezen daarbij voor een aanbieder en subsidiëren een deel van het lesgeld voor leerlingen bij harmonieën en fanfares en onderzoeken welke mogelijkheden er zijn in het particuliere aanbod.

Overig educatief aanbod

Cultuureducatie beperkt zich uiteraard niet alleen tot muziekonderwijs. Het culturele palet is breed en kleurrijk. Iedereen moet de mogelijkheid hebben om met dit brede palet kennis te maken en te ontdekken waar de interesse en het talent zit. In overleg met het onderwijs en via het programma Eigenwijs willen wij bespreekbaar maken op welke wijze er een breder

pallet kan worden aangeboden. Naast samenwerking met verenigingen en stichtingen op het gebied van kunst en cultuur, onderzoeken we ook mogelijkheden voor samenwerkingen met professionele partijen zoals het Laagland en De Domijnen. Dat aanbod vindt binnen de gemeentegrens van Stein plaats.

Lokale makers

In de gemeente Stein zijn tal van makers gevestigd: beeldend kunstenaars, musici, theatermakers, architecten, grafisch vormgevers, dansers, filmmakers, enzovoort. De meeste makers hebben hun praktijk aan huis of zijn gevestigd in een bedrijfsverzamelgebouw. In sommige gevallen hebben ze hun atelier in een buurtcentrum. Lokale makers zijn belangrijk voor de creatieve dynamiek in een gemeente en hebben, naast een scheppende, veelal ook een educatieve en/of initiërende rol. Lokale makers (en initiators) weten vaak niet van elkaars bestaan en dus ook niet van elkaars kennis en netwerk. De gemeente gaat de samenwerking tussen lokale makers bevorderen en ze meer zichtbaar maken. We stimuleren het gebruik van multifunctionele accommodaties voor cultuurbeoefening en bekijken in hoeverre het mogelijk is om slimme verbindingen te maken tussen de vraag en het aanbod van culturele makers en het beschikbare vastgoed. We creëren zelf geen nieuwe ateliers voor kunstenaars en makers, omdat het maatschappelijk vastgoed in de gemeente schaars is.

Kunst in de openbare ruimte culturele kunstwerken

Beeldende kunst in de openbare ruimte behoort tot de meest laagdrempelige en toegankelijke vorm van cultuuruiting. Kunstwerken en

kunstprojecten in de openbare ruimte zijn voor iedereen zichtbaar en staan in directe relatie met de omgeving en met het publiek. Kunst in de openbare ruimte is een verantwoordelijkheid van de gemeente. De openbare ruimte is van iedereen en moet een ontmoetingsplek zijn die niet alleen een gevoel van veiligheid geeft, maar er ook voor zorgt dat bewoners en bezoekers er graag verblijven. De gemeente Stein heeft veel culturele kunstwerken in de gemeente. Ze worden beheerd en behouden door vrijwilligers. Een nulmeting van de conditie van alle objecten is een eerste stap naar een toekomstbestendig beheer en onderhoud van deze objecten. Vervolgens kunnen we een onderhouds- of restauratieplan opstellen, waarbij we een prioritering aangeven naar bijvoorbeeld de financiële- of emotionele waarde van het werk. Een onderhoudsplan bevat een planning voor het onderhoud van de hele collectie, maar ook per kunstwerk. Een gemeente moet als goed ‘huisvader’ voor het kunstbezit zorgen. Een (onderhouds-)budget is nodig om het beheer en onderhoud uit te voeren. Om alle kunstwerken in de openbare ruimte in beeld te krijgen, voegen we ze toe aan de waardekaart erfgoed (2019). We werken ook aan een plan van aanpak met criteria voor het plaatsen van nieuwe kunstwerken in de openbare ruimte.

Het gaat om kunstwerken die geplaatst worden bij de herontwikkeling van wijken en kernen of kunstwerken die het cultureel erfgoed zichtbaar maken. We sluiten met deze vorm van burgerparticipatie aan op de ruimtelijke ontwikkelingen en de omgevingsvisie van de gemeente Stein. Ook worden deze criteria gebruikt om een afweging te maken over het plaatsen van streetart objecten.

Nieuwe kunstwerken en streetart in de openbare ruimte dienen minimaal een bijdrage te leveren aan de thema’s die aansluiten op onze culturele identiteit: natuur, water, cultureel erfgoed en sociale samenhang. De beoordeling gebeurt in samenspraak met een onafhankelijke commissie.

Kunst in het gemeentehuis

De gemeente heeft een eigen kunstcollectie die voortkomt uit de vroegere regeling voor beeldende kunstenaars waarbij kunstenaars een uitkering kregen in ruil voor een kunstwerk (BKRregeling). Deze regeling is in 1987 afgeschaft en vervangen door een bijstandsuitkering. Een deel van de collectie is reeds verkocht of afgestoten. Het resterende deel heeft een plek gekregen in de kantoren en vergaderzalen van het gemeentehuis. De gemeente laat de collectie niet zichtbaar zien en koopt ook geen nieuwe kunst aan. Echter, als eigenaar van een collectie is de gemeente verplicht deze als een ‘goed huisvader’ te beheren. We gaan daarom aan de slag met een inventarisatie en documentatie van de kunstwerken om te komen met een plan voor het behoud, beheer of verkoop van deze gemeentelijke kunstcollectie. We kopen geen nieuwe kunst voor onze eigen collectie meer aan, maar zoeken naar mogelijkheden om werken tijdelijk te exposeren en zichtbaar te maken in gemeentelijke gebouwen. We zoeken hierbij de samenwerking met verenigingen en stichtingen.

Culturele evenementen

De gemeente Stein wilt zich versterken als evenementengemeente. In 2023/2024 staat de ontwikkeling van een nieuw evenementenbeleid op de agenda met een strategisch beleid als ook een uitvoeringsagenda. Culturele evenementen maken uiteraard

onderdeel uit van het integrale evenementenbeleid, waarbij ook de ‘artistieke culturele inhoud’ van groot belang is. Culturele festivals en evenementen zijn bij uitstek een middel om inwoners kennis te laten maken met cultuur en hen er op een uitnodigende manier aan deel te laten nemen. Niet voor niets wordt gesproken van ‘festivalisering’ als trend. Stein kent een aantal grotere en kleinere culturele evenementen. Het is een divers aanbod, van muziek tot folklore, tot interdisciplinaire festivals. De culturele evenementen worden allemaal georganiseerd door vrijwilligers al dan niet in samenwerking met verschillende ondernemers. Evenementen zijn belangrijk voor zowel de dynamiek als ook voor de zichtbaarheid van het culturele veld. Hoofdstuk 9: hoe gaan we het doen? Om onze ambities waar te maken investeren we de komende jaren flink op het gebied van kunst en cultuur. We halen daarmee de achterstand in en zorgen voor een gezond cultureel fundament voor onze inwoners en toeristen. Onze ambities en strategieën (zie de uitvoeringsagenda) vragen om een andere rol van de gemeente. Ook vraagt het om extra inzet op het gebied van het aanjagen van projecten, financiën en subsidies.

De rol van de gemeente

Als wij het actief eigenaarschap van onze inwoners en ondernemers verder willen stimuleren door meer ruimte, zeggenschap en verantwoordelijkheid bij hen neer te leggen, betekent dit een verandering van onze rol en taakopvatting als gemeente.

Hiervoor is zowel vanuit het bestuur als vanuit de ambtelijke organisatie bestuurskracht en daadkracht nodig. Als gemeente stellen wij de kaders en voorwaarden op voor de culturele en kunst activiteiten. Om het cultuurbeleid in onze gemeenschap uit te voeren, breiden wij onze rol uit. Behalve als regisseur treden wij ook op als intermediair en soms als aanjager. Met voorbeeldprojecten willen wij het culturele veld inspireren, stimuleren en prikkelen om onze culturele ambities samen uit te voeren. Op dit moment neemt de gemeente het voortouw: dit beleidsplan en de uitvoeringsagenda is de eerste stap. De uitvoeringsagenda is ontwikkeld in samenspraak met het culturele veld.

Structureel aan de slag met het kunst- en cultuurbeleid!

Om aan de slag te gaan met de ambities in het kunst- en cultuurbeleid is momenteel een beleidsmedewerker cultuur (0,5 fte) beschikbaar. De ambities die zijn opgesteld vragen naast projectmatige inzet van professionals en vakkrachten ook een structurele inzet van een cultuurcoach kunst, cultuur en erfgoed (0,8 fte) bovenop de capaciteit van de beleidsmedewerker. Alleen op die manier kunnen we de ambities ook waarmaken en nieuwe projecten van verenigingen en stichtingen aanjagen. Dit past ook goed bij de ambities van het rijk rondom de brede combinatiefunctionaris sport en cultuur, waarvoor de gemeente Stein financiële middelen krijgt.

Cultuurcoach kunst, cultuur en erfgoed

De cultuurcoach kunst, cultuur en erfgoed werkt als uitvoerende beleidsmedewerker in opdracht van de gemeente Stein. Samen met de beleidsmedewerker kunst en cultuur zorgt de cultuurcoach voor de

uitvoering van de uitvoeringsagenda kunst en cultuur. Een cultuurcoach is een verbinder: een verbinder in het culturele veld (en zowel tussen amateurs en professionals), maar ook iemand die vanuit de inhoud cultuur verbindt met zorg, welzijn en andere domeinen. De functionaris handelt vanuit de uitvoeringsagenda kunst en cultuur, kent het (omliggende) culturele veld goed en heeft een goed netwerk opgebouwd onder andere met de professionele culturele instellingen in de regio. Is creatief in het bedenken van verbindingen tussen partijen. De cultuurcoach kan goed schakelen tussen de lange termijnstrategie en tijdelijke projecten. Belangrijk is dat de cultuurcoach zichtbaar is voor het brede culturele veld. En signaleert waar de behoeften zitten, waar de hiaten in het aanbod zijn of waar de matching tussen vraag en aanbod nog niet soepel tot stand komt. De cultuurcoach wordt ondergebracht in de gemeentelijk organisatie en heeft een sterke verbindende rol naar buiten. De inzet van een cultuurcoach sluit ook aan bij de rijksregeling brede combinatiefunctionaris sport en cultuur. Voor sport en het verenigingsleven in het algemeen zijn aparte functionarissen actief.

Ambassadeurs

Voor de monitoring van de ontwikkeling van het nieuwe kunsten cultuurbeleid hebben wij een klankbordgroep samengesteld. Deze groep is samengesteld uit een vertegenwoordiging van het brede culturele veld. De huidige klankbordgroep begeleidt nu alleen nog de ontwikkeling van het beleid. Nadat we het beleid hebben vastgesteld, willen wij een beroep blijven doen op deze groep van culturele ambassadeurs. Ze kunnen

vanuit hun kennis, expertise en netwerk een waardevolle bijdrage leveren aan de uitvoering van onze culturele ambities.

Financiën en subsidies

In 2023 willen wij starten met de nu al beschikbare budgetten in te zetten voor lopende initiatieven en projecten, bij voorkeur passend binnen de nieuwe ambities. Om uitvoering te geven aan onze ambities en de strategieën in onze uitvoeringsagenda 2023-2027 wordt er in 2024 al een nieuwe subsidieregeling in het leven geroepen voor de uitvoering van het beleid. De zogenaamde Maak het mee! regeling (Bijlage 7). Wel worden alle subsidies, waaronder de Maak het mee! regeling in 2023/2024 geëvalueerd en in 2025 mogelijk herijkt. Veel organisaties ontvangen een waarderingssubsidie (bijlage 6). De waarderingssubsidie wordt verleend aan organisaties als tegemoetkoming in de kosten die voortvloeien uit de uitvoering van de kernactiviteit(en) ten behoeve van de eigen leden en/ of doelgroep (inzet voor inwoners van de gemeente Stein). De waarderingssubsidie heeft als doel het ondersteunen en onderhouden van een goede basisinfrastructuur van krachtige en toekomstbestendige organisaties (en/of activiteiten) die van algemeen maatschappelijk belang zijn voor de inwoners van de gemeente Stein. In 2023 en 2024 verandert er nog weinig aan de structurele subsidies die wij aan verenigingen en stichtingen verstrekken. Ook voor alle lopende subsidies die verbonden zijn aan de algemene subsidieverordening (ASV). De invulling van de waarderingssubsidie voor de

verschillende verenigingen en stichtingen wordt meegenomen in de evaluatie en herijking van het subsidiebeleid dat in 2023/2024 wordt opgesteld. Ook voor de ondersteuningssubsidie, de maatschappelijke activiteitensubsidie, de regeling burgerkracht, de evenementensubsidie en de subsidie professionele instellingen nemen we in het herijkte subsidiebeleid mee. Hierbij houden we rekening ermee dat subsidie Als als instrument, het beleid volgt. Vanaf 2025 kunnen de subsidies veranderen, die wij aan stichtingen en verenigingen verstrekken. Het kunst en cultuurbeleid heeft een structureel karakter, maar krijgt vorm en uitvoering middels onze uitvoeringsagenda 2023-2027. Vanaf 2024 investeren we daarom fors meer in kunst en cultuur. We halen hiermee de achterstanden die we de afgelopen jaren hebben opgedaan in en laten zien dat we kunst- en cultuur belangrijk vinden als sociaal bindmiddel. Onze ambities hebben de volgende financiële consequenties voor de jaren 2023-2027: In bijlage 5 van het bijlagenboek zijn deze budgetten gewijzigd onderbouwd. Bovenstaande tabel is gekoppeld aan concrete uitvoeringsprojecten die staan omschreven in de bijbehorende uitvoeringsagenda. Het ontwikkelde kunst- en cultuurbeleid kent geen einddatum. De ambities zijn groot en het uitvoeren van onze ambities heeft tijd nodig.

In een vierjarige uitvoeringsagenda hebben we onze ambities vertaald naar concrete strategieën. Zo geven we aan op welke manier we uitvoering willen geven aan onze ambities. De uitvoeringsagenda evalueren en stellen we ieder jaar bij. Het beleid evalueren we iedere vier jaar en herijken we op basis van

nieuwe trends en ontwikkelingen. Dat doen we samen met onze ambassadeurs. De meest zakelijke waarde van cultuur is dat het bijdraagt aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat, woonklimaat en leefbaarheid. Met andere woorden: een goed cultureel klimaat kan letterlijk ‘geld in het laatje’ brengen. • Cultuur biedt ook kansen voor toerisme en recreatie. Maar cultuur is veel meer. • Cultuur bevordert ontmoetingen en is een aantrekkelijke vrijetijdsbesteding, zowel actief als passief. • Cultuur draagt bij aan het besef, het uitdragen, het vernieuwen van de eigen en gezamenlijke identiteit en bevordert het openstaan voor het andere. • Kunst en cultuur bevorderen sociale samenhang. • Kunst en cultuur geven vorm aan ons gezamenlijk verleden. En met name dat verleden, dat willen wij etaleren als basis voor onze toekomst. De ambities die wij verwoorden in dit document zijn voor een kleine gemeente als de onze stevig te noemen. Behalve dat wij onze ambities willen verwezenlijken en hiervoor gaan, doen wij ook een beroep op de cultuurmakers die in onze gemeente actief zijn. Samen staan we sterker en kunnen we veel meer bereiken. Wij luisteren goed en willen stimuleren en inspireren als dit past bij onze ambities en strategieën. Wij zijn trots op onze mooie gemeente en hopen dat wij deze trots op een culturele en creatieve manier kunnen uitstralen en overbrengen.

Maak het mee! Doe jij mee?

82