Bestuursrapportage 2025

Bestuursrapportage 2025

1

2

Voorwoord Voor u ligt de bestuursrapportage 2025 van de gemeente Stein. Deze rapportage biedt een update over de voortgang van de beleidsdoelstellingen en fungeert tevens als afwijkingsrapportage. Hierin worden de afwijkingen in uitvoering, planning, inhoud, investeringen en/of financiën gepresenteerd. De decembercirculaire 2024 is in deze rapportage verwerkt, wat heeft geleid tot een aangepast financieel beeld ten opzichte van de vastgestelde begroting 2025. We zijn verheugd te kunnen melden dat al veel van de geplande beleidsvoornemens zijn opgepakt en dat de voorbereidingen voor belangrijke projecten in volle gang zijn. Belangrijke financiële afwijkingen die in deze rapportage worden behandeld, omvatten onder andere de vertaling van het cao-akkoord, de actualisatie van de kapitaallasten, de actualisatie van het meerjarenonderhoudsplan accommodatiebeleid, en de effecten van de aanbesteding van het digitale werkplekbeheer. Daarnaast is in deze tussenrapportage voorzien in een formatie-uitbreiding, die van cruciaal belang is om de ambitieuze doelen van de gemeente te kunnen waarborgen. De uitbreiding van de formatie is noodzakelijk om adequaat in te spelen op de groeiende vraag naar mobiliteits- en infrastructuurprojecten, alsook om de kwaliteit van de dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven op het gewenste niveau te houden.

Met de voortdurende inzet van alle betrokkenen kijken wij met vertrouwen uit naar de realisatie van onze beleidsdoelen. Het college van burgemeester en wethouders

3

Inhoudsopgave

Voorwoord ...........................................................................................................................3

Inhoudsopgave ................................................................................................... 4 ALGEMEEN .......................................................................................................... 5 Leeswijzer ............................................................................................................ 5 Financiële samenvatting ......................................................................................... 6 PROGRAMMA'S ................................................................................................... 7 Veiligheid ............................................................................................................. 7 Verkeer, vervoer en water ..................................................................................... 10 Economie ............................................................................................................ 13 Onderwijs ............................................................................................................ 16 Sport, cultuur en recreatie ..................................................................................... 19 Sociaal Domein ....................................................................................................

23 Volksgezondheid en milieu ..................................................................................... 31 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting ................................................................. 35 Bestuur en ondersteuning en algemene dekkingsmiddelen ......................................... 40 FINANCIELE BEGROTING .................................................................................. 46 Totaal lasten en baten ...................................................................................... 46 BIJLAGEN ......................................................................................................... 47 Bijlage I Reserves en voorzieningen ........................................................................ 47 Bijlage II Investeringsplanning ............................................................................... 50

4

ALGEMEEN Leeswijzer De opbouw van de bestuursrapportage (berap) 2025 is als volgt. Algemeen De bestuursrapportage 2025 begint met een hoofdstuk Algemeen, met daarin: • Leeswijzer • Financiële samenvatting Programma's In dit hoofdstuk komen de programma's aan bod. In de toelichtingen wordt ingegaan op de status van de beleidsdoelstellingen en de afwijkingen van de uitvoeringsmaatregelen en de financiële mutaties. Financiële begroting Het vierde gedeelte bevat een totaaloverzicht van de baten en lasten zowel voor 2025 als de meerjarenraming. Bijlagen In het laatste deel staat informatie over onder andere reserves en voorzieningen en de investeringsplanning, inclusief de toelichting hierop.

5

Financiële samenvatting Onderstaand treft u een overzicht aan van het verloop van het algemeen begrotingsbeeld 2025, inclusief de in deze bestuursrapportage opgenomen mutaties. De nadelen in deze bestuursrapportage worden aangeduid met een '-' teken, behalve indien specifiek sprake is van 'lasten' of 'baten'. Deze bestuursrapportage heeft een meerjarig effect. Het effect van de meicirculaire 2025 is in deze bestuursrapportage niet verwerkt. De extra incidentele middelen, die via de algemene uitkering worden uitgekeerd, worden via een apart raadsvoorstel ingebracht. In onderstaand overzicht is dit effect weergegeven. Het verloop van het begrote exploitatiesaldo is als volgt: Omschrijving Primaire begroting 2025 Mutaties raadsbesluiten Slotwijziging 2024 Regionale samenwerking Steinerbos

2025 534

2026 -1.677

2027 -498

2028 -679

214 -25 -190

10 -25 -189

1 -25 -195

16 -25 -202

82 1.514 -108 500 233

205 1.183 -22

322 416 -28

198 416 -52

297

171

88

-88

Bestuursrapportage 2025 - Overige mutaties - Decembercirculaire/BCF - Indexeringen - Rente - Dividend Essent - Accommodatiebeleid (incl. kapitaallasten) - Kapitaallasten Begroot exploitatie saldo

103

175

10

24

3.154

-170

91

-392

6

PROGRAMMA'S Veiligheid

Crisisbeheersing en brandweer Beleidsmatige doelstellingen Beleidsdoelstelling: In 2025 zal het 'Draaiboek Hoogwater' van de gemeente Stein aangepast worden naar de verwachte waterstanden en zal gemonitord worden of deze overeenkomen met de daadwerkelijke situatie. Dit zal tot gevolg hebben dat er minder snel een afsluiting van wegen of evacuatie aan de orde is.

Toelichting: Het 'Draaiboek Hoogwater' is na het hoogwater van januari 2025 bijgesteld naar de meeste actuele informatie. Periodiek wordt dit met de betrokken partners geactualiseerd.

Beleidsdoelstelling: De interne crisis- en rampenorganisatie van de gemeente Stein wordt doorontwikkeld en alle crisisfunctionarissen worden getraind in hun functie, zowel ambtelijk als bestuurlijk.

Toelichting: De interne crisisorganisatie is weer op volledige sterkte en opgeleid. In Q2 2025 wordt een herhalingstraining aan de crisisorganisatie aangeboden. In het najaar zal een grote oefening voor de gehele organisatie worden georganiseerd.

Financiële afwijkingen Veiligheidsregio Zuid Limburg Over 2024 heeft een eindafrekening plaatsgevonden van de indexering over de lonen en prijzen. Dit komt neer op een bedrag van € 24.000 welke meerjarig doorwerkt.

Openbare orde en veiligheid Beleidsmatige doelstellingen Beleidsdoelstelling: In lijn met het bestuursakkoord zal in 2025 worden doorgegaan met het verstevigen van de samenwerking op het gebied van openbare orde en veiligheid. Het onderzoek naar verder gaande samenwerking tussen gemeente Stein en gemeente Sittard Geleen zal worden afgerond. De aanbevelingen uit het uitvoeringsplan gebiedsveiligheidsplannen zullen integraal worden uitgevoerd.

Toelichting: Momenteel worden gesprekken gevoerd met de gemeente Sittard-Geleen en de gemeente Beek om te bezien hoe het onderzoek nog verder verdiept kan worden. De verwachting is dat nog dit jaar de aanbevelingen uit het onderzoek zullen worden verwerkt in een concreet voorstel voor de toekomst. Het uitvoeringsplan van de gebiedsveiligheidsplannen is nog niet opgesteld. Dit gaat plaatsvinden in Q2 in 2025, conform de verstuurde RIB van 6 november 2024.

7

Beleidsdoelstelling: In 2025 gaan we verder aan de slag met de speerpunten die zijn opgesteld vanuit de duidingssessie. Tijdens deze sessie zijn de data gepresenteerd en is op de 4 domeinen binnen Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) - te weten het gezin, de school, de peergroup en vrije tijd - verder ingezoomd. Voor elk domein is een werkgroep aan de slag om te kijken welke acties, interventies en activiteiten bijdragen aan het doel van OKO. In 2025 willen we OKO nog meer positioneren en zorgen voor meer naamsbekendheid. Dat moet uiteindelijk leiden tot meer enthousiasme en nog meer betrokkenheid vanuit de samenleving.

Toelichting: In 2025 werken we gericht aan de speerpunten van OKO binnen de domeinen gezin, school, peergroup en vrije tijd. Zo breiden we de Kom Ens-activiteiten (voor en door jongeren) verder uit en onderzoeken we een vaste jongerenspot als ontmoetingsplek. Binnen het onderwijs zetten we het project Coach in het kindcentrum breder in om sociaal-emotionele problemen vroegtijdig aan te pakken en Groenewald heeft het toetsingsbeleid dusdanig aangepast dat leerlingen meer kunnen genieten van hun vakanties zonder dat ze snel erna een toets hebben. Uiteraard is er meer. Voor de positionering en naamsbekendheid van OKO ontwikkelen we een herkenbare communicatiestijl (met o.a. een herkenbare naam) en zijn we bezig met een platform te ontwikkelen. Door samenwerking met inwoners, verenigingen en professionals versterken we de betrokkenheid bij OKO.

Beleidsdoelstelling: Op basis van de uitkomsten van het nulsituatie-onderzoek gebiedsveiligheidsplannen, zal het budget project drugsoverlast in 2025 worden ingezet op de thema’s en gebieden waar dit, gelet op de uitkomsten, noodzakelijk is. Zo wordt de verbinding gelegd met de gebiedsveiligheidsplannen, kan een specifieke aanpak geformuleerd worden en wordt de aanpak drugsoverlast integraal opgepakt. Beleidsdoelstelling: In 2025 wordt gemonitord hoe het cameratoezichtsysteem functioneert. Eventueel noodzakelijke aanpassingen zullen binnen het hiervoor beschikbare budget gerealiseerd worden.

Toelichting: In Q2 wordt er gestart met het uitvoeringsplan van de gebiedsveiligheidsplannen. Dit conform de verstuurde RIB van 6 november 2024. Drugsoverlast wordt hierin integraal meegenomen.

Beleidsdoelstelling: In 2025 gaan we binnen de gemeente Stein verder met het professionaliseren van inzet van BOA's.

Toelichting: In de eerste helft van het jaar wordt er gewerkt aan een plan voor toekomstbestendige inzet van de BOA's in de gemeente Stein. Een voorstel hierover zal naar verwachting in Q3 gereed zijn. Dit moet ook leiden tot verdere professionalisering van de BOA's.

Toelichting: In Q2 vindt de oplevering plaats van het volledige cameratoezichtsysteem. Door diverse onverwachte extra werkzaamheden, heeft dit vertraging opgelopen. Een voorbeeld hiervan is het aanleggen van een compleet nieuwe glasvezelverbinding wat pas naar voren kwam bij de schouw van de werkzaamheden in Q1 2025. Twee mobiele camera's zijn reeds in gebruik.

8

Financiële afwijkingen RIEC Rijksmiddelen zijn budgetneutraal (€ 229.000) verwerkt ter afdekking van de kosten van het ACT!Interventieteam Westelijke Mijnstreek.

Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2025

2026

primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap

Lasten

(x € 1.000)

Baten

Saldo van baten en lasten

3.376

113

324

-3.052

-113

Totaal

2027

2028

Meerjarenraming na berap

259

3.748

3.590

3.366

3.446

229

553

507

228

216

-31

-3.195

-3.083

-3.138

-3.229

9

Verkeer, vervoer en water

Verkeer en vervoer Beleidsmatige doelstellingen Beleidsdoelstelling: In 2025 wordt het Mobiliteitsplan herzien. Voor 2025 worden de volgende lange termijn maatregelen voorbereid of uitgevoerd: • Herinrichting Michiel de Ruyterstraat (uitvoering); • Realiseren parkeerplaatsen Beekstraat en De Bath (voorbereiding) • Herinrichting Drossaer J. Van Kesselstraat (voorbereiding); • Herinrichting Koolweg (voorbereiding); • Rotonde Steinderweg / Merodestraat (uitvoering); • Herinrichting Omphaliusstraat (uitvoering);

Toelichting: De focus heeft geleden op de dienstverlening aan de inwoners, zoals het oppakken van meldingen, het beantwoorden van acute verkeerskundige vragen en het uitbrengen van verkeerskundige adviezen. Hierdoor heeft de herziening van het Mobiliteitsplan nog niet plaatsgevonden. Het lange termijn projecten Michiel de Ruyterstraat is gestart in 2025. Het project parkeerplaats Beekstraat en De Bath wordt naar verwachting eind 2025 opgestart. Er is gestart met de voorbereiding van de Herinrichting Koolweg. Momenteel is een extern bureau aangesteld om voorlopig ontwerp (VO) voor te bereiden. De voortgang van het project wordt mede bepaald door het participatietraject. In het 4e kwartaal van 2025 start de aanbesteding van de werken, waarna de uitvoering start in het 1e kwartaal van 2026. Oplevering van de Koolweg is voorzien in het 3e kwartaal van 2026, waarmee wij aansluiten bij de initiële planning. Voor de projecten rotonde Steinderweg/Merodestraat en de Herinrichting Omphaliusstraat moet de exacte planning nog gemaakt worden en kan naar verwachting niet worden opgepakt in 2025. Die projecten kunnen niet opgepakt worden omdat bij afstemming van de projecten is gebleken dat ze raakvlakken hebben met andere projecten en/of het meerjaren programma groot onderhoud. Hierdoor kunnen conflicten ontstaan en moeten deze projecten integraal bezien- en afgestemd worden.

Beleidsdoelstelling: Diverse wegen en riolering in Meers zijn aan groot onderhoud toe. Wij willen de benodigde werkzaamheden gebiedsgericht aanpakken door samen met de bewoners tot een nieuwe

De herinrichting van de Dross Jonker van Kesselstraat stond initieel gepland voor 2026, waarbij de voorbereiding in 2025 opgestart moest worden. Aangezien dit project onderdeel moet gaan uitmaken van het grotere project GGA Stein, zullen de hier aan gekoppelde budgetten doorgeschoven moeten worden naar respectievelijk 2027 en 2028. Toelichting: De voorbereiding voor de GebiedsGerichte Aanpak (GGA) Meers mikt zich op een gebiedsbrede aanpak. In de 2e helft van 2025 wordt de voorbereiding verder opgepakt rondom het participatietraject en de verdere voorbereiding.

10

toekomstbestendige inrichting te komen. De voorbereiding van het project zijn gestart in 2024. In 2025 voert Enexis aanpassingen door aan het stroomnetwerk. De uitvoering vindt plaats in 2026 en 2027.

Beleidsdoelstelling: In 2025 staat de verdere voorbereiding van het doorfietspad/op-afrit Elsloo ingepland.

Beleidsdoelstelling: In 2024 is voor Catsop onderzocht welke maatregelen kunnen worden getroffen om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren. Door een projectmatige aanpak worden naar de herinrichting van de oude kern ook de verkeerskundige situatie verbeterd en knelpunten in de waterhuishouding (wateroverlast) aangepakt. De voorbereiding vindt plaats in 2024 en 2025. Enexis voert in 2026 aanpassingen door aan de gasleiding. De uitvoering vindt plaats in 2026. Beleidsdoelstelling: In Oud Urmond spelen diverse vraagstukken die een directie relatie hebben met de openbare ruimte. In de begroting zijn hiervoor ook diverse investeringen opgenomen die verdeeld zijn over meerdere planjaren. Zo komen er diverse maatregelen uit het verkeersarrangement en is uitvoeren van onderhoud aan wegen en riool noodzakelijk door de slechte onderhoudstoestand. Daarnaast spelen er nog diverse maatschappelijke ontwikkelingen, particuliere initiatieven en input van het erfgoedbeleid. We hebben hier gekozen voor een integrale aanpak.

Daarnaast wordt vanaf eind 2025 een begin gemaakt met het plaatsen van zeven nieuwe trafo-stations in het kader van de Energietransitie; de uitvoeringsperiode van Enexis voor de plaatsing van deze trafo's en het verzwaren van de kabels is vooralsnog tot eind 2026. Het verzwaren van de kabels en de plaatsing van 7 nieuwe trafo's, zorgen ervoor dat de voorbereiding eind 2025 kan starten en het ontwerp in 2026 start. De start van de uitvoering van de diverse deelprojecten is niet eerder voorzien dan medio 2027. Toelichting: De verdere voorbereiding van het doorfietspad bij de op-/afrit Elsloo is in 2025 opnieuw opgepakt. De uitvoering van het project wordt gefaseerd aangepakt in drie delen. De verwachting is dat fase 1 – het traject tussen de rotonde bij het Ibis Hotel in Stein en restaurant Danny’s in Elsloo – nog in 2025 van start kan gaan, mits de benodigde vergunningen tijdig worden verkregen. Toelichting: In 2025 wordt de hogedruk-leiding gesaneerd in de Daalstraat. In 2026 worden de waterleiding en de lagedruk-leiding gesaneerd. De planning voor de uitvoering van het herstel oude kern kan hierdoor worden beïnvloed. Dit jaar is voornamelijk besteed met het definiëren van het project in de vorm van een projectplan, welke gereed is.

Vanuit de opgaves die er liggen en de ambitie die er aan het project is gegeven, vinden er acties plaats om te komen tot een oplossing van de parkeerproblematiek.

Toelichting: In 2025 is de omgevingsdialoog voortgezet om te komen om te komen tot een integrale visie en planuitwerking voor Oud Urmond en om inzage te krijgen in kosten en mogelijke varianten. Hierbij zal de realisatie in fasen tot stand komen en afgestemd op de werkzaamheden bij de Brug Urmond. Uitvoeren van de projectvoorbereidingen zal in 2025 worden afgerond en de realisatie van de eerste fase is voorzien in 2026.

11

Beleidsdoelstelling: In overleg met Rijkswaterstaat bekijken we de mogelijkheden om meerdere wandeltrajecten te verbeteren en trajecten eventueel op te waarderen naar fietspad.

Toelichting: Rijkswaterstaat is bereid een bijdrage te leveren aan de opwaardering van de jaagpaden binnen de gemeente Stein. Momenteel voeren we gesprekken over de opwaardering van alle jaagpaden. Het jaagpad aan de westzijde langs de werkzaamheden Julianakanaal is reeds gerealiseerd. De overige jaagpaden zullen in 2025/2026 gefaseerd worden gerealiseerd. Toelichting: De gemeente is verantwoordelijk voor de veiligheid van haar burgers en ambtenaren. Voor wat betreft het veilig werken met elektrische installaties is in de Arbowet vastgelegd hoe de veiligheid gewaarborgd moet worden.

Beleidsdoelstelling: Op basis van het ‘Beleidsplan Openbare Verlichting’ gaat de gemeente Stein invulling geven aan haar installatieverantwoordelijkheid door het inregelen van de noodzakelijke aanwijzingen en procedures, en het (laten) uitvoeren van periodieke inspecties.

Conform het beleidsplan wordt dit jaar invulling gegeven aan de installatieverantwoordelijkheid. Hiermee wordt o.a. ingeregeld dat elektronische installaties voldoen aan de normen en dat bij aanleg, beheer en onderhoud aan deze installatie wordt voldaan aan de Arbowetgeving.

Financiële afwijkingen Beleidsmedewerker verkeer De opgaves op het gebied van verkeer en mobiliteit nemen in aantal en complexiteit sterk toe. Vooral inwoners, bedrijven en samenwerkingspartners vragen om een proactieve en deskundige rol van de gemeente bij het ontwikkelen en uitvoeren van beleid. De huidige formatie is onvoldoende toereikend om tijdig en adequaat in te spelen op de behoeften. Er dient derhalve een investering plaats te vinden om de gemeentelijke ambities en dienstverlening op peil te houden. De uitbreiding van 1fte beleidsmedewerker verkeer vraagt om een structurele bijstelling van € 40.000 in 2025 en € 100.000 vanaf 2026 en verder.

Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2025

2026

primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap

Lasten

(x € 1.000)

Baten

Saldo van baten en lasten

5.707

-116

29

553

-5.154

116

-29

Totaal

2027

2028

Meerjarenraming na berap

5.621

6.154

6.736

7.135

553

553

553

553

-5.067

-5.601

-6.183

-6.582

12

Economie

Fysieke bedrijfsinfrastructuur Beleidsmatige doelstellingen Beleidsdoelstelling: In 2025 wordt bezien hoe nader invulling gegeven kan worden aan bedrijventerrein Kerensheide. Tijdens onze gesprekken met Chemelot, blijven we de ligging van dit bedrijventerrein en daarmee het economisch potentieel benadrukken. Beleidsdoelstelling: Onderzocht wordt welke maatregelen meerjarig kunnen worden getroffen om de kwaliteit van bedrijventerrein Business park Stein en Schuttersstraat te verbeteren.

Toelichting: Dit betreft een doorlopende actie. Waar mogelijk wordt aangesloten bij de circulaire transitie van Chemelot en ingezet op een optimale benutting van de haven ten behoeve van modal shift (vervangen van deel van vervoer over de weg door andere vormen van vervoer zoals bijvoorbeeld via het spoor of water). Toelichting: In samenwerking met partnernetwerk Ambitieus MKB046 en technisch adviesbureau Stantec wordt actief contact ondernomen richting ondernemers op de bedrijventerreinen in Stein. Enerzijds om de organisatiegraad op de terreinen helpen te versterken, anderzijds om ondernemers concreet op weg te helpen met onderwerpen als netcongestie, verduurzaming, circulariteit en digitalisering. Tevens wordt door onderzoeksbureau Stec in kaart gebracht welke mogelijkheden er liggen om de bedrijventerreinen in Stein duurzaam te versterken. De uitkomsten van dit onderzoek worden naar verwachting eind Q2 opgeleverd.

Bedrijfsloket- en regelingen Financiële afwijkingen Aanbesteding reclame A0-lichtmasten De huidige contracten voor A0-reclame en lichtmast reclame lopen dit jaar af. Om de continuïteit van deze buitenreclame te waarborgen is het noodzakelijk om nieuwe concessieovereenkomsten met reclame-exploitanten te sluiten middels onderhandse aanbestedingen. Door zorgvuldig aanbestedingstrajecten wordt de commerciële waarde van de concessies gemaximaliseerd. De totale kosten voor de turnkey begeleidingen van de lichtmast reclame en van de A0-reclame bedragen € 25.250. Deze kosten waren niet voorzien in de oorspronkelijke begroting.

Economische promotie Beleidsmatige doelstellingen Beleidsdoelstelling: De rivierparkings zijn in de afgelopen jaren verbeterd dan wel opnieuw aangelegd, waardoor spreiding van bezoekersstromen binnen onze gemeente is geoptimaliseerd. In 2025 gaan we aan de slag met de routing en signing naar deze rivierparkings. Ook

Toelichting: De routing en signing naar de rivierparkings wordt in het tweede kwartaal 2025 aangelegd. Aan de verbetering van de toeristische hotspots wordt doorlopend door de gemeente en externe partners gewerkt. In Oud-Urmond zijn een aantal deelprojecten rondom het Bath in april 2025 opgeleverd. In Elsloo vinden afrondende

13

zetten wij het werken aan de verbetering van strategische locaties (de toeristische hotspots) voort zoals het kasteelpark in Elsloo, de kasteelruïne en kasteelpark in Stein en het Bath in Urmond samen met Stichting Limburgs Landschap en Vrijheid Urmond. Beleidsdoelstelling: In 2025 wordt het gemeentedekkend wandelknooppuntennetwerk opgeleverd. In het veld worden knelpunten op belangrijke wandelroutes aangepakt. Verder is er aandacht voor het kwalitatief hoogwaardig onderhoud van de gemeentelijke wandel- en fietsroutes.

werkzaamheden plaats met betrekking tot het proeflokaal in kasteel Elsloo. In Stein is gestart met de restauratie van de ruïne en zijn de eerste verbeteringen in het kasteelpark aangebracht.

Beleidsdoelstelling: Naast het uitbouwen en het op orde brengen van de recreatieve infrastructuur, werken wij aan de thematisering van een aantal wandelen fietsroutes om bredere en andere doelgroepen toeristen en recreanten aan te spreken.

Toelichting: Er zijn geen nieuwe thematische wandel- en fietsroutes voorzien, naast de bestaande fiets- en wandelroutes. Het aanbod is compleet. Wel worden bredere en andere recreanten aangesproken door verspreiding van een kinderspeurtocht in de uiterwaarden van de Maas en een derde familieproduct in Berg aan de Maas. Tenslotte worden nog nieuwe rolstoel- en scootmobielrondjes aangelegd in Oud-Stein. Toelichting: Binnen het thema Bandkeramiek is er in 2024 in Stein een educatief programma, getiteld Jagers en Boeren, ontwikkeld. Het programma richt zich op het toegankelijk maken van deze geschiedenis door middel van lesmateriaal, replica’s van archeologische vondsten en digitale hulpmiddelen, en wordt ondersteund door een reizende tentoonstelling. Dit project wordt op dit moment verder uitgerold naar de diverse scholen (PO). Daarnaast wordt er regionaal samengewerkt om bandkeramiek samen te versterken. Toelichting: Het toeristisch dataplatform is in oprichting. Daarnaast wordt regionaal samengewerkt op het gebied van toeristische communicaties, recreatieve routestructuren, en een afwegingskader voor vestiging van verblijfsaccommodaties.

Beleidsdoelstelling: In 2025 zal in nauwe samenwerking met het beleidsveld cultuur een bijdrage worden geleverd om ons verleden van de bandkeramiek beter te positioneren en goed op de kaart te zetten.

Beleidsdoelstelling: Er wordt gewerkt aan een aantal projecten voor toerisme in ZuidLimburg op basis van de in 2020 vastgestelde Visie Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg, zoals het opzetten van een toeristisch dataplatform.

Toelichting: De aanleg van het wandelknooppuntennetwerk in Stein is gereed, de formele Zuid-Limburgse opening vindt plaats in het eerste kwartaal van 2026.

14

Financiële afwijkingen Uitvoeringsprogramma toerisme 2023-2026 Er wordt in 2026 € 69.000 budget onttrokken aan de reserve vanwege meerjarige projecten op basis van genomen collegebesluiten. Dit geldt met name voor deelname aan de Zuid-Limburgse samenwerking op toerisme en voor het meerjarig investeringsplan voor kasteel Stein.

Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2025

2026

primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap

Lasten

(x € 1.000)

Baten

Saldo van baten en lasten

1.202

174

42

335

-867

-174

-42

Totaal

2027

2028

Meerjarenraming na berap

1.418

1.052

853

856

335

343

356

365

-1.083

-709

-497

-491

15

Onderwijs

Onderwijshuisvesting Beleidsmatige doelstellingen Beleidsdoelstelling: Naar aanleiding van een aangenomen motie omtrent de ruimtelijke situatie bij de locatie Urmond van openbare basisschool De Maaskei is er groen licht gegeven om de voorbereidingen te starten voor de business case. Dit onderzoek dient antwoord te geven op de vraag welk scenario de voorkeur heeft: of uitbreiding/renovatie van het huidige gebouw of vervangende nieuwbouw. Ook zal het externe bureau ons adviseren over de aanbestedingsstrategie. De planning gaat ervan uit dat het eindrapport uiterlijk 31 december 2024 voorligt dan wel zo veel eerder. Daarna starten de interne trajecten om te komen tot besluitvorming door het schoolbestuur, de kindpartner en de gemeenteraad. Beleidsdoelstelling: In 2025 willen we ons totale VVE-beleid samen met onze kindpartners kritisch bekijken en proberen de indicaties en dus kosten beheersbaar te houden.

Toelichting: In de raadsvergadering van 26 februari 2025 is het eindrapport van de business case "Ruimtelijke situatie De Maaskei Urmond" behandeld. Het door de raad ingediende amendement, om het voormalig klooster als 4e locatie toe te voegen aan het vervolgonderzoek, werd unaniem aangenomen. Dit betekende een wijziging van het voorliggende eindrapport, waardoor opnieuw overleg moest plaatsvinden met Stichting Kindante en de MIK & PIW Groep. Beide partijen hebben ermee ingestemd het voormalig klooster onderdeel te laten zijn van het verdiepingsonderzoek. Daarmee was er groen licht voor opdrachtverstrekking aan bureau Laride voor fase 2 van deze business case. De planning gaat ervan uit dat voor de zomer van 2025 een standpunt voorligt van de stuurgroep over het eindrapport van fase 2. Daarna starten de interne trajecten binnen het schoolbestuur, de kindpartner en de gemeente om te komen tot definitieve besluitvorming. Toelichting: We zijn gestart met een VVE-audit, samen met scholen en kinderopvangorganisaties. In Q3 ontvangen we de rapportage met concrete aanbevelingen. Op basis daarvan stellen we een meerjarenplan op om de kwaliteit structureel te verbeteren. Hierin is ook een externe monitor rol opgenomen. Zo houden we grip op de inhoud én de kosten van VVE.

Financiële afwijkingen Huisvesting de Maaskei Urmond Business case: In de raadsvergadering van 26 februari 2025 is het eindrapport van de business case "Ruimtelijke situatie De Maaskei Urmond" behandeld. Het door de raad ingediende amendement werd unaniem aangenomen. Dit betekende een wijziging van het voorliggend eindrapport waardoor opnieuw overleg moest plaatsvinden met stichting Kindante en de MIK & PIW Groep. Beide partijen hebben ermee ingestemd het voormalig klooster onderdeel te laten zijn van het verdiepingsonderzoek. Voor dit onderzoek heeft de raad besloten een voorbereidingskrediet van € 24.200 incl. BTW beschikbaar te stellen en de financiële consequenties te verwerken in de bestuursrapportage 2025. Korte termijnoplossing: Tevredenheid alom bij alle betrokkenen toen de raad op 14 december 2023 besloot om eerder te starten met het opstellen van de business case. Omdat een structurele oplossing nog enige tijd op zich laat wachten en de situatie nijpend/onwerkbaar is, heeft stichting Kindante gevraagd of de

16

bereidheid bestaat mee te denken over een korte termijnoplossing. In de raadsvergadering van 12 juni 2025 is voorgesteld een investeringskrediet beschikbaar te stellen van € 564.770 incl. BTW voor de aanschaf van 2 semipermanente lokalen. Dit als tijdelijke oplossing (schooljaren 2025/2026 t/m 2028/2029) voor de capaciteitsproblemen. Tevens is voorgesteld de financiële consequenties te verwerken in de bestuursrapportage 2025. Groenewald demontage noodlokalen De planning gaat ervan uit dat de nieuwe vleugel van Groenewald bij aanvang van het schooljaar 2025/2026 in gebruik wordt genomen. Dit betekent dat de 12 semipermanente lokalen per 1 augustus 2025 kunnen worden verwijderd. Inmiddels is duidelijk dat de verhuurder ervoor kiest de lokalen te slopen. Op het moment dat deze tekst werd aangeleverd was de verhuurder nog aan het bekijken of deze sloop op locatie plaatsvindt of dat de lokalen worden afgevoerd en vervolgens op een andere plek worden gesloopt. Met als consequentie dat nog geen informatie voorligt over de sloopkosten. Om toch een gevoel te krijgen of de raming in de begroting 2025 wel/niet toereikend is, is een doorrekening gemaakt aan de hand van de door de verhuurder geoffreerde bedragen voor demontage. Op basis daarvan is geconcludeerd dat een bedrag van € 22.757 moet worden bijgeraamd.

Actualisatie MJOP Het meerjarenonderhoudsplan (MJOP) is samen met het accommodatiebeleid behandeld in de raad van april 2025. Hiermee is het MJOP weer actueel voor de toekomst. Aangezien de actualisatie van het MJOP op meerdere programma's betrekking heeft waaronder onderwijs, sport, sociaal domein en bestuur geldt deze toelichting ook voor de andere programma's. De verlaging op alle programma's bedraagt circa € 296.000.

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Financiële afwijkingen Leerlingenvervoer In 2024 was de verwachting dat door meer te sturen op andere oplossingen het aantal leerlingen dat gebruikt maakt van leerlingenvervoer zou afnemen. Het budget is destijds structureel € 40.000 afgeraamd. In de praktijk blijkt dat deze werkwijze complexer en intensiever is dan vooraf ingeschat, waardoor het geen haalbare kaart lijkt om het gewenste uitvoeringsniveau te halen. Voor 2025 wordt uitgegaan van een beoogd aantal van 125 leerlingen. Op basis van het huidige leerlingenbestand en de geldende tarieven wordt voor 2025 een stijging van de uitgaven verwacht van € 50.000. Nationaal programma onderwijs De specifieke uitkering NPO (Nationaal Programma Onderwijs) is per 31-12-2024 niet volledig besteedt. Het restant van deze uitkering wordt in 2025 aan zowel de lasten als aan de batenkant bijgeraamd. Het betreft een bedrag van € 151.367 en is een budgettair neutrale verwerking.

17

Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2025

2026

primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap

Lasten

(x € 1.000)

Baten

Saldo van baten en lasten

Totaal

2027

2028

Meerjarenraming na berap

3.684

161

3.845

4.022

4.294

4.579

523

173

696

543

549

555

-3.161

12

-3.149

-3.479

-3.745

-4.024

18

Sport, cultuur en recreatie

Sportbeleid en activering Beleidsmatige doelstellingen Beleidsdoelstelling: In 2025 gaan we aan de slag met diverse ambities uit het bestuursakkoord rondom sport en bewegen. Denk hierbij aan implementatie van het beleidsplan en uitvoeringsprogramma ‘Buiten in Beweging’ en optimalisatie van advies en ondersteuning voor onze verenigingen.

Toelichting: In 2025 is er opdracht gegeven voor het realiseren van een nieuwe speeltuin aan de Hendrikstraat in Berg aan de Maas en het vernieuwen van de speeltuin aan de Kenjesjpas in Elsloo. Beide speeltuinen zullen in Q3 gerealiseerd worden. Daarnaast is er een aanbesteding afgerond voor de realisatie van de overige speeltuinen uit het uitvoeringsbeleid. Daarnaast wordt er actief samengewerkt met onder andere Ecsplore voor het ondersteunen van de verenigingen.

Sportaccommodaties Beleidsmatige doelstellingen Beleidsdoelstelling: In de 2e helft van 2024 (concept beleid) en voorjaar 2025 (definitief beleid en uitvoeringsplan) wordt het bestaande accommodatiebeleid uit 2018 geëvalueerd. De evaluatie wordt gecombineerd met de opgave voor het verduurzamen van de gemeentelijke accommodaties, het meerjaren onderhoudsplan (MJOP) en het exploitatieonderhoud (BOB). De planning en de financiële impact voor het verduurzamen van de gemeentelijke accommodaties worden aan de raad voorgelegd bij de evaluatie van het accommodatiebeleid. Beleidsdoelstelling: Om een stevige en stabiele basis te houden wordt er voorgesteld om het onderzoek naar het uit te voeren planmatig onderhoud te beleggen bij een externe partij. Dit wordt in 2025 uitgevoerd. Beleidsdoelstelling: In 2025 worden er in 8 accommodaties ‘Gebouwautomatiserings- en controlesystemen’ (GACS) geplaatst.

Toelichting: Het accommodatiebeleid 2025-2029 inclusief het onderhoudsbeleid 2025-2029 zijn in april 2025 vastgesteld door de raad. Hiermee is het beleidsdoel gerealiseerd.

Toelichting: Het planmatig onderhoud voor 2025 zal in Q3 en Q4 uitgevoerd worden.

Toelichting: Het GACS blijkt verder te gaan dan alleen het plaatsen van gebouwautomatiserings- en controlesystemen. Binnen de gemeente zijn er 4 gebouwen die met ingang van 2026 GACS-plichtig zijn. In 2025 wordt een GACS-audit uitgevoerd in deze 4 gebouwen. Met deze audit brengen we de minimale en maximale (financiële) maatregelen in kaart die aan het college van B&W worden

19

voorgelegd. Doelstelling is de minimaal verplichte maatregelen eind 2025/ begin 2026 uit te voeren. De maximale en kostbare maatregelen (indien voor gekozen) worden meegenomen in de verduurzamingsprojecten van de gebouwen.

Cultuurpresentatie, productie en participatie Beleidsmatige doelstellingen Beleidsdoelstelling: Met de implementatie van het nieuwe kunst- en cultuurbeleid 'Maak het mee' in 2024, zet de gemeente Stein een duidelijke koers uit voor de komende jaren. Dit beleid, dat loopt tot 2027, richt zich op het versterken van onze culturele identiteit en het toegankelijk maken van kunst, cultuur en erfgoed voor alle inwoners. In 2025 ligt de focus op het verder ontwikkelen en aanbieden van een breed scala aan culturele activiteiten en initiatieven, met als doel een sterk en divers cultureel aanbod te realiseren. Beleidsdoelstelling: Naast het versterken van het culturele aanbod, worden gerichte stappen gezet om de betrokkenheid van de inwoners te vergroten. Dit gebeurt door initiatieven die kunst, cultuur en erfgoed toegankelijk(er) maken voor verschillende doelgroepen, waarbij cultuurparticipatie en -educatie centraal staan. Beleidsdoelstelling: Het huidige subsidiebeleid blijft in 2025 van kracht, terwijl we verder werken aan de uitwerking van een eigentijds en effectief subsidiebeleid dat beter aansluit bij de behoeften van onze gemeenschap. Onze focus ligt op het creëren van meer transparantie en effectiviteit in de toekenning van subsidies, zodat we lokale initiatieven optimaal kunnen ondersteunen.

Het is te verwachten dat er bij de behandeling van het beleidsstuk in de raad structureel extra middelen gevraagd gaan worden voor de periode vanaf 2026.

Toelichting: We bieden een divers cultureel aanbod aan in Stein. Tijdens de cultuurcafés halen we input op in de sector en werken we samen aan nieuwe plannen of het verbeteren of behouden van bestaand aanbod. Denk hierbij aan het realiseren van Op Archeospeerpunten, de speeltuin aan het Bath, het versterken van streektaal, de monumentendag in samenwerking met de tweejaarlijkse kunstketting en het organiseren van de Inter Limburgdaag.

Toelichting: We betrekken inwoners, stichtingen en verenigingen actief, bijvoorbeeld door midden van de cultuurcafés. Daarnaast zijn er projecten die zorgen voor een laagdrempelige toegang tot cultuurparticipatie zoals bijvoorbeeld het onderwijsprogramma 'Jagers en Boeken'. In Q4 volgt er een presentatie in de gemeenteraad waarbij er verder wordt ingegaan op de voortgang en participatie. Toelichting: In de besluitvormende raadsvergadering op 27 maart 2025 heeft de gemeenteraad de Algemene Subsidie Verordening gemeente Stein 2026 en het subsidieplafond geamendeerd vastgesteld. De subsidierelaties en de gemeenteraad zijn betrokken geweest bij de herijking van het subsidiebeleid. Belangrijkste wijzigingen in de ASV hebben betrekking op de verschuiving in rolverdeling tussen college en de raad. Waarbij de raad eindverantwoordelijk blijft voor het totale subsidieplafond en indexatie en bepaalt op welke thema's subsidie wordt verleend. Tegelijkertijd krijgt het college in praktische zin meer ruimte om flexibel met deze kaders om te gaan. Het college van Burgemeester en Wethouders heeft, in de collegevergadering op 15 april 2025, de nadere subsidieregelingen vastgesteld.

20

Openbaar groen en (openlucht)recreatie Beleidsmatige doelstellingen Beleidsdoelstelling: De visie voor 2025-2027 is dat het Steinerbos een levendig bedrijf is dat zich kenmerkt door continue groei en innovatie. De lange termijnstrategie draagt bij aan de zorg voor een gestructureerde organisatie, een positieve bedrijfscultuur, en door het inzet van de beste mensen en middelen. Het uiteindelijke doel is om de duurzame resultaten te behalen en de tevredenheid van onze bezoekers te borgen. In het kader van dit ontwikkelplan zijn missie, visie, kernwaarden en klantbeloften herzien. Deze elementen zullen de leidraad vormen voor de activiteiten in de komende drie jaar. Het succes van dit plan hangt af van de betrokkenheid van alle medewerkers en de duurzaamheid van de uitvoering per jaar. Met het toekomstige ontwikkelplan wordt de basis gelegd voor een succesvol en duurzaam Belevenispark Steinerbos. Het toekomstplan inclusief financiële verantwoording zal gepresenteerd worden aan College B&W en aan de Raad.

Toelichting: Steinerbos BV heeft in april 2025 een financiële impuls ontvangen van de gemeente om het voortbestaan het van Steinerbos te borgen. Steinerbos BV werkt momenteel aan een nieuwe visie voor de profilering van het Belevenispark Steinerbos. Met dit plan bouwt Steinerbos aan een aantrekkelijk aanbod voor de bezoeker dat levensvatbaar is voor de toekomst. Het plan wordt naar verwachting eind 2025 gepresenteerd aan de AVA door Steinerbos BV.

Financiële afwijkingen Beheer openbaar groen rotondevisie Vanuit de visie "rotondes Stein" heeft dit voorjaar de overdracht plaatsgevonden vanuit de projectfase, onderhoudstermijn naar het reguliere jaaronderhoud van de groenaanleg bij vijf grote rotondes buiten het stedelijke gebied oa. bij Van der Valk Urmond. Deze rotondes zijn hoogwaardig kwalitatief ingericht en zijn qua werkplek in relatie tot veiligheid van het verkeer eromheen zodanig dat de uitvoering om deze 2 redenen in opdracht aan een extern groenbedrijf wordt uitgegeven. Hiervoor is € 16.000 extra budget opgenomen.

21

Wat gaat het kosten ? Baten en lasten 2025

2026

primaire begrotings- mutaties in begroting wijzigingen berap tot berap

Lasten

(x € 1.000)

Baten

Saldo van baten en lasten

Totaal

2027

2028

Meerjarenraming na berap

6.171

1.844

71

8.086

7.154

6.431

6.610

692

68

6

767

721

560

567

-5.478

-1.776

-64

-7.318

-6.433

-5.871

-6.042

22

Sociaal Domein

Samenkracht en burgerparticipatie Beleidsmatige doelstellingen Beleidsdoelstelling: In navolging op het advies Seniorvriendelijk beleid uit 2024 hebben we aandacht voor het perspectief van de senioren bij het opstellen van beleid en het optimaliseren van onze dienstverlening. Vanuit dit advies werken we ook aan passende communicatie aan senioren en andere inwoners over lopende projecten en nieuwe initiatieven. Beleidsdoelstelling: Om mantelzorgers te ondersteunen bij de zorg voor een naaste, maken we gebruik van diverse (nieuwe) initiatieven. Daarin betrekken we ook het sociale netwerk en zorgvrijwilligers.. Om eenzaamheid tegen te gaan, zorgen we voor herkenbare communicatie en de mogelijkheid om eenzaamheid te signaleren en bespreekbaar te maken. In samenwerking met onze partners zorgen we ervoor dat dementie vroegtijdig gesignaleerd wordt. En dat mantelzorgers van naasten met dementie ondersteund kunnen worden tijdens de verschillende fases van het ziekteproces.

Toelichting: Vanaf 1 mei bieden we onze inwoners de front office van knooppunt informele zorg. Dit komt voort uit de adviezen vanuit senioren dat er behoefte er behoefte is aan hulp. Daarnaast breiden we de wijkinformatiepunten uit en brengen we verbeteringen aan in de communicatie naar senioren. We onderzoeken daarnaast nog de mogelijkheid tot het uitbreiden van onze vervoersopties voor senioren.

Beleidsdoelstelling: Voor een stevige sociale basis is het belangrijk dat inwoners weten waar ze terecht kunnen met vragen, voor ontmoeting en dat door verschillende instanties samengewerkt wordt. Met het werken in Pluswijken en een pilot in het kader van jeugdhulp geven we daar verder invulling aan.

Toelichting: In 2025 voeren we regelmatig overleg met onze maatschappelijke sociale partners om het beschikbare aanbod zoveel mogelijk af te stemmen op de ondersteuningsvragen van onze inwoners. In september start in Berg ad Maas de pilot Samen in de Wijk, waarin met zowel aanbieders als het voorliggend veld wordt verkend, wat er nodig is om de basisvoorzieningen te versterken. In 2025 zijn we op de basisscholen gestart met het preventief inzetten van een coach voor kinderen bij wie de sociaal emotionele ontwikkeling niet leeftijdsadequaat verloopt. De eerste bevindingen zijn positief: de zichtbaarheid van de coach in de schoolomgeving verlaagt de drempel voor ouders om hun zorgen of vragen te

Toelichting: In mei en juni onderzoeken we de behoeften van mantelzorgers aan ondersteuning en ontlasting. De resultaten gebruiken we om het huidige aanbod aan ondersteuning te verbeteren en uit te breiden waar dat gewenst is. Deze resultaten zijn begin Q3 bekend. De resultaten worden vervolgens in Q3 gebruikt om een goede uitvraag te doen voor zorgvrijwilligers. Het is mogelijk dat er aanvullende acties benodigd zijn om voldoende data te verzamelen om een goed inzicht te verkrijgen. Zo kunnen we mantelzorgers bij de juiste taken en op het juiste momenten ondersteunen. Tevens loopt op dit moment de campagne 'wij zijn zelf het medicijn'. Dit is een preventiecampagne en geeft leefstijladviezen die kunnen bijdragen aan het verminderen van dementie.

23

uiten. Hierdoor kan sneller passende ondersteuning worden geboden.

Beleidsdoelstelling: Gemeenten hebben een belangrijke rol in de ondersteuning van gezinnen die getroffen zijn door de toeslagenaffaire. In 2024 hebben we alle gedupeerden in de gemeente Stein benaderd om maatwerkafspraken te maken over de hulp die nodig is. In 2025 zetten we in op zorgvuldige afronding van de trajecten die in 2024 gestart zijn. Beleidsdoelstelling: In 2025 willen we een locatie ter beschikking hebben waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten, de zogenaamde jongerenspot. Daarmee komen we jongeren uit Stein tegemoet in hun wens zoals die is verwoord in de jongerenvisie.

Toelichting: In 2025 zitten we in de afrondende fase van de ondersteuning aan gedupeerden van de toeslagenaffaire. Naast het zorgvuldig afronden van de lopende trajecten zetten we ook in op evaluatie en nazorg om tijdig aanvullende ondersteuning te kunnen bieden.

Toelichting: We zijn samen met Partners in Welzijn en Kom Ens in gesprek over een geschikte locatie voor een jongerenspot, in lijn met de wensen uit de Jongerenvisie. Er is een mogelijk geschikte locatie gevonden. In mei en juni vinden verdiepende overleggen plaats. Na deze gesprekken informeren we de raad via een RIB met een concreet voorstel. Dit gebeurt uiterlijk in september maar – indien de gesprekken naar wens verlopen – kan dit ook nog voor de zomer gecommuniceerd worden.

Financiële afwijkingen Opvang ontheemden Oekraine Op basis van de prognose 2025 voor de uitgaven met betrekking tot de opvang van de ontheemden Oekraïne zijn de lasten met € 230.000 naar beneden bijgesteld. Daarnaast zijn door het invoeren van de eigen bijdrage de baten met € 30.000 naar boven bijgesteld.

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Beleidsmatige doelstellingen Beleidsdoelstelling: Voor het onderdeel GIA is in juni 2024 de regiovisie Zuid-Limburg 2024-2031 “Samen Sterk, iedereen veilig” door de 16 gemeenteraden vastgesteld. Vervolgens is op basis daarvan een uitvoeringsplan opgesteld waarmee in 2025 aan de slag wordt gegaan.

Toelichting: Er zijn kerngroepen opgericht voor de 3 focusactiviteiten uit het uitvoeringsplan: a. Versterken signaleringsvaardigheden b. Doorontwikkelen visie gefaseerd samenwerken aan veiligheid c. Communicatiestrategie Deze kerngroepen gaan aan de slag om de plannen uit het uitvoeringsplan uit te werken/ op te pakken. Een aantal activiteiten die reeds zijn/worden uitgevoerd: • Voor het vergroten van de kennis over ouderenmishandeling van professionals wordt momenteel een signaalwaaier Ouderenmishandeling ontworpen. Deze zal verstuurd worden aan huisartsen,

24

fysiotherapeuten, steunpunt mantelzorg, ouderenorganisaties etc. • De training Samen voor Veiligheid is inmiddels door honderden professionals gevolgd. De opdracht voor deze training wordt verder uitgebreid en in ieder geval voor de komende 3 jaar (t/m 2027) gecontinueerd: er is ruimte voor verdieping en intervisie. • Er is een groepstraining voor plegers van huiselijk geweld ontwikkeld. De aanmeldingen blijven echter uit. Het aanbod zal daarom breder onder de aandacht worden gebracht en nader worden toegelicht. • Drakentemmers is een (digitaal) programma m.b.t. trauma na huiselijk geweld, voor behandelaren, gedragswetenschappers en overige professionals. Voor regio Zuid-Limburg zijn er in totaal 200 inlogcodes aangeschaft waarvan er ruim 100 reeds verdeeld zijn.

Financiële afwijkingen Brede ondersteuning hersteloperatie kinderopvangtoeslag In het kader van de Brede ondersteuning hersteloperatie kinderopvangtoeslag worden uitgaven verwacht van circa € 120.000. Dit wordt volledig op declaratiebasis door het ministerie vergoedt via een specifieke uitkering. Dit betreft in 2025 dus een budgettair neutrale verwerking. Zorg en veiligheid De gemeente Stein fungeert als penvoerder voor de uitgaven die voortvloeien uit de commissie Zorg en Veiligheid. Dit betekent dat de gemeente Stein de subsidies ontvangt vanuit ZonMW en ook de uitgaven doet. In 2025 wordt verwacht dat dit een bedrag van € 323.000 betreft. Dit is een budgettair neutraal effect.

Inkomensregelingen Beleidsmatige doelstellingen Beleidsdoelstelling: Vidar zet in op duurzame uitstroom, dit moet de uitgaven ook op de lange termijn beheersbaar houden. Dit doet Vidar bijvoorbeeld door in te zetten op talentontwikkeling richting kanssectoren. Beleidsdoelstelling: Vanuit Vidar in de wijk zet Vidar in op laagdrempelige participatie. Een grote groep kan (nu nog) niet de stap naar werk maken maar kan en wil wel van betekenis zijn voor de wijk of buurt waarin hij/zij woont. Inwoners uit de buurt kunnen hier terecht voor praktische hulp- en ondersteuningsvragen, maar ook voor een goed gesprek over de leefbaarheid

Toelichting: Vidar pakt dat integraal en pro-actief aan, zo is al de talentruimte in gebruik genomen. De ruimte biedt een brede doelgroep de mogelijkheid om te ervaren welke sector hun aanspreekt of waar zij hun talent in willen ontwikkelen. Toelichting: Vidar in de Wijk werkt nauw samen met lokale partners. Denk hierbij aan maatschappelijke organisaties, stichtingen en verenigingen. Naast de bestaande partners is het netwerk uitgebreid met onder andere diverse scholen en kindcentra, IVN, het Archeologisch Museum in Stein en Ecsplore (ondersteuning tijdens sportdagen en activiteiten gedurende de meivakantie). Deze samenwerkingen versterken de sociale infrastructuur en zorgen voor passende klussen, activiteiten en ondersteuning in de wijk. In 2025 zetten we in op het verdiepen en

25

in hun wijk. Een mooie bijdrage aan de sociale veerkracht in onze gemeente.

Beleidsdoelstelling: Vidar in de wijk heeft in de gemeente Stein op dit moment één uitvalsbasis in Nieuwdorp. Vanuit het Werkcentrum in Geleen wordt de dienstverlening aan VDL Nedcar groep georganiseerd, ook voor inwoners uit de gemeente Stein. Vidar is daar als partner nauw bij betrokken. Inmiddels zien we dat er, zoals verwacht een groep overblijft voor wie de weg naar werk lastiger is.

Beleidsdoelstelling: Vidar is daarnaast volop aan de slag met de ontwikkeling van de talentoriëntatie. Talentoriëntatie wordt dé start voor kandidaten waarvan verwacht wordt dat ze op termijn een plek in het arbeidsproces kunnen krijgen. Het draait allemaal om vragen als ‘wat wil ik?’, ‘wat kan ik?’ en ‘welke kansen zijn er voor mij?’. De talentoriëntatie gaat voortdurend aansluiten op de actualiteit van de arbeidsmarkt en presenteert daarmee een diversiteit aan kanssectoren.

continueren van deze netwerken en op gezamenlijke projecten, zoals vergroening, voedselkasten, taalontwikkeling, een schone wijk (bijvoorbeeld het plaatsen van kroonringen in samenwerking met wijkbeheer) en het creëren van één herkenbare fysieke uitvalsbasis in de wijk. Toelichting: Vidar pakt dat integraal en pro-actief aan, zo is al de talentruimte in gebruik genomen. De ruimte biedt een brede doelgroep de mogelijkheid om te ervaren welke sector hun aanspreekt of waar zij hun talent in willen ontwikkelen. Op regionaal niveau zijn ook andere ontwikkelingen die verder vorm krijgen zoals de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt (bijv. kansen benutten na sluiting VDL Nedcar), de instroom van jongeren in de bijstand proberen te verlagen en Ook voor nieuwkomers (statushouders) is extra aandacht nodig. Integratie en participatie van deze groep vereist inzet op de ontwikkeling van de persoon en op het creëren van kansen in samenleving en op betaald werk. Uitgangspunt van Vidar blijft: voor zoveel mogelijk mensen betaald (beschut) werk mogelijk te maken, passend bij wat de persoon kan. Waarbij werk bij andere werkgevers (buiten) altijd de voorkeur heeft indien dat past. De komende jaren worden de landelijke en regionale ontwikkelingen door Vidar verder vormgegeven vanuit de aanpak Vidar vooruit.

Toelichting: Het Rijk heeft een opdracht richting de gemeenten en de sociaal ontwikkelbedrijven in het land uitgezet. Deze opdracht vertaalt zich vanaf 2025 in structurele middelen voor de inrichting voor de zogenoemde toekomstbestendige infrastructuur van de sociaal ontwikkelbedrijven. Bovendien is een andere wet de Participatiewet in Balans gericht op beter passende wet- en regelgeving en een uitvoeringspraktijk die nog meer recht doet aan de menselijke maat, vertrouwen en leidt tot participatie van mensen. De wet van School naar duurzaam werk draagt gemeenten op om samen met het onderwijs en jongeren een kansrijke start op de arbeidsmarkt te bieden. Hiermee moet de opstap en het vangnet gericht op werk(behoud) worden gerealiseerd.

Hulp bij het huishouden (WMO) Beleidsmatige doelstellingen Beleidsdoelstelling: Vanaf 1 januari 2026 zal de aanbesteding voor huishoudelijke ondersteuning afgerond zijn. Dit betekent dat 2025 volledig in het teken zal staan van deze aanbesteding, die in samenwerking met de gemeenten

Toelichting: In 2025 ligt de focus volledig op de voorbereiding en uitvoering van de aanbesteding voor huishoudelijke ondersteuning, in samenwerking met de gemeenten Sittard-Geleen en Beek. De nieuwe contracten gaan in per 1 januari 2026. Ter voorbereiding wordt het huidige beleid geëvalueerd en worden kansen en

26

Sittard-Geleen en Beek wordt uitgevoerd. Om de aanbesteding goed vorm te geven, wordt het bestaande beleid geëvalueerd en worden de mogelijkheden en kansen op het gebied van huishoudelijke ondersteuning onderzocht. Beleidsdoelstelling: Gemeenten zijn verantwoordelijk voor toezicht en naleving van de Wmodienstverlening, waaronder het voorkomen van onterechte voorzieningen en misbruik. Dit is een wettelijke taak binnen de Wmo. Hiervoor moet een toezichthouder worden aangesteld en aanbieders hebben een meldplicht bij calamiteiten. De gemeente Stein draagt zorg voor de kwaliteit van de Wmo en wil samen met Sittard-Geleen en Beek toezichthouders voor rechtmatigheid en kwaliteit aanstellen.

verbeteringen in kaart gebracht. Ook wordt ingezet op het versterken van de betrokkenheid van adviesraden bij dit proces, zodat de aanbesteding goed aansluit bij de behoeften van inwoners en de maatschappelijke opgaven in het sociaal domein.

Toelichting: Samen met Sittard-Geleen en Beek en hun adviesraden, is de procedure gestart voor het aanstellen van toezichthouders op rechtmatigheid en kwaliteit en het opstellen van beleid hierover. Naar verwachting start de toezichthouder eind Q3 2025.

Jeugdhulp Beleidsmatige doelstellingen Beleidsdoelstelling: De hervormingsagenda jeugd zal in 2025 verder vorm krijgen. De centrale vraag die hierbij speelt, is hoe wij de jeugdzorg lokaal willen organiseren voor onze jeugdigen in Stein. We streven naar een aanpak die nauw aansluit bij de behoeften van onze jongeren en waarbij we duurzame, effectieve ondersteuning bieden. De komende periode zal in het teken staan van het ontwikkelen en verfijnen van deze lokale organisatie, met als doel om in 2025 een solide basis te hebben waarop we verder kunnen bouwen.

Toelichting: In Q2–Q3 wordt gewerkt aan een plan van aanpak voor de verdere lokale uitwerking van de hervormingsagenda jeugd. De centrale vraag – hoe wij de jeugdzorg in Stein passend en duurzaam organiseren – staat hierbij centraal. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is de inzet op een stevig lokaal team, zoals beoogd binnen de landelijke hervormingsagenda. Dit team moet preventief, nabij en integraal kunnen werken, in nauwe samenwerking met onderwijs, zorg en andere partners binnen het sociaal domein. Deze uitgangspunten vormen de basis voor het plan dat richting geeft aan een toekomstbestendige inrichting van de jeugdhulp in Stein.

Beleidsdoelstelling: In 2025 gaan we verder aan de slag met de doelen die zijn gesteld in het regionaal beleidskader Jeugdhulp ZuidLimburg 2024-2028. Hierin stellen we de jeugdige én de ouder(s) centraal. Het daadwerkelijk luisteren naar wat zij nodig hebben om op te groeien tot een volwassene die zelfredzaam is en kan meedoen in de maatschappij. We zetten in op normaliseren, eerder de juiste hulp,

Toelichting: Vanaf 2025 werken we binnen de ambulante zorg enkel nog met de ontwikkelcontracten, waarbij de focus ligt op een intensieve samenwerkingsrelatie met de betrokken partners. Hiervoor starten in september in de Westelijke Mijnstreek 4 pilots, genaamd Samen in de Wijk. In Stein is dit in Berg aan de Maas. Het doel is om best-practices te verzamelen. Gericht op het versterken van basisvoorzieningen zoals maatschappelijk werk, door extra expertise toe te voegen en te investeren in preventie. Hierdoor kunnen meer jeugdigen en hun gezinnen

27

integraal en sturen op resultaat. Dit doen we tijdig en passend bij de vraag en met goede kwalitatieve zorg die ook effectief is. Vanaf 2025 werken we binnen de ambulante zorg enkel nog met de ontwikkelcontracten, waarbij de focus ligt op een intensieve samenwerkingsrelatie met de betrokken partners. Beleidsdoelstelling: De jongerenwerker gaat in 2025 verder aan de slag met individuele jongeren en groepen jongeren. De jongerenwerker handelt daarbij vanuit de gedachte van opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO) en gebruikt de Steinse samenleving meer dan ooit tevoren. Daarnaast is het onze wens dat de jongerenwerker in 2025 vanuit de zogenaamde jongerenspot in Stein opereert. Op die plek ontmoeten jongeren elkaar. Ook gaat de jongerenwerker de goede samenwerking met scholen (zowel basisscholen als voortgezet onderwijs) verder intensiveren. Beleidsdoelstelling: In 2025 hebben we de inzet van de POH-Jeugd uitgebreid op de locatie Groenewald. Vanuit Groenewald ligt er een concrete behoefte om een POH op locatie te krijgen. Door de inzet van deze POH wordt deze vorm van zorg laagdrempelig bereikbaar voor de leerlingen. De inzet van de POH draagt positief bij aan de mentale gezondheid van de jongeren. De verwachting is dat door inzet van de POH maatwerktrajecten binnen de geïndiceerde zorg van een aantal leerlingen voorkomen kan worden.

Beleidsdoelstelling: In 2025 gaan we verder aan de slag om het leerlingenvervoer duurzaam te organiseren. We werken nauw samen met ouders en scholen om de vervoersontwikkeling van jeugdigen verder onderzoeken. Het doel van deze aanpak is ervoor te zorgen dat het leerlingenvervoer haalbaar en effectief blijft, zodat alle leerlingen die afhankelijk zijn van dit

laagdrempelig geholpen worden zonder dit geïndiceerde jeugdzorg nodig is.

Toelichting: De jongerenwerker(s) staat in contact met verschillende individuele en groepen jongeren. Daar waar sprake is van dreigende overlast zetten we de jongerenwerker(s) in. Ook op Groenewald is hij een steeds bekender gezicht aan het worden. Hij koppelt zijn bevindingen en resultaten terug in het jeugd interventieteam (JIT). Voor de jongerenspot lopen op dit moment gesprekken. We hopen nog voor de zomer via een RIB een update te kunnen geven hieromtrent.

Toelichting: Door de inzet van deze POH van het Centrum Jeugd en Gezin wordt deze vorm van zorg laagdrempelig bereikbaar voor de leerlingen. De eerste ervaringen zijn positief, de inzet sluit goed aan op de structuur van het zorgteam van Groenewald. Jeugdigen kunnen nu sneller met lichte hulp in de vorm van een aantal gesprekken worden geholpen, waar eerder werd doorgeschakeld naar duurdere geïndiceerde jeugdhulp.

Toelichting: In Q1 2025 zijn we verdergegaan met het duurzaam organiseren van het leerlingenvervoer. In de praktijk ervaren we knelpunten in de organisatie, waardoor het geen haalbare kaart lijkt om het gewenste uitvoeringsniveau te halen. Om de kwaliteit, uitvoerbaarheid en continuïteit van deze taak te borgen, verkennen we of een regionale samenwerking en uitvoering met andere gemeente in de Westelijke Mijnstreek mogelijk en wenselijk is. In Q3 zullen wij

28

vervoer, toegang blijven houden tot passend onderwijs.

middels een raadsinformatiebrief hierover communiceren.

Financiële afwijkingen Werken aan een sterke sociale infrastructuur: de sociaal maatschappelijke visie en de hervormingsagenda De gemeente Stein staat – net als veel andere gemeenten – voor urgente en complexe sociaal maatschappelijke opgaven. Landelijke en regionale ontwikkelingen zoals de Hervormingsagenda Jeugd, het GALA, het IZA en de Omgevingswet bieden richtinggevende kaders om deze structureel aan te pakken. Deze ontwikkelingen onderstrepen het belang van samenhang tussen thema’s als jeugd, gezondheid, bestaanszekerheid, inclusie en preventie. Stein streeft naar een sterke, integrale sociale infrastructuur waarin inwoners gezond, veilig, verbonden en zelfredzaam kunnen leven. Dit vraagt om samenwerking over domeinen heen, zoals met de fysieke leefomgeving, veiligheid, onderwijs en participatie. Waar de fysieke component van de Strategische Toekomstvisie 2040 al is uitgewerkt in de Omgevingsvisie, ontbreekt nog een integrale sociaal maatschappelijke visie. Deze visie vormt de ‘menselijke’ tegenhanger en schetst hoe Stein er sociaal uit moet zien in 2040. Door de Hervormingsagenda strategisch te verbinden aan deze visie, ontstaat ruimte voor samenhangende beleidsontwikkeling en versterking van de uitvoering.

De visie helpt om integraal te sturen op maatschappelijke opgaven, versterkt de sociale veerkracht en leefbaarheid van kernen, en bevordert samenwerking tussen beleid, uitvoering en maatschappelijke partners. Zo wordt sociale urgentie zichtbaar en krijgt het sociaal en maatschappelijk domein een stevige plek binnen de strategische koers van Stein. Twee projectleiders op deze onderwerpen is essentieel om deze processen te begeleiden. Diegene brengt focus, expertise en verbindt landelijke opgaven met de lokale context. De projectleider zorgt voor analyse, integrale aanbevelingen en borgt regie en participatie. Zo werkt Stein doelgericht aan een toekomstbestendige, inclusieve samenleving waarin inwoners kunnen meedoen en zich ondersteund weten. Beide projectleiders (€ 130.000,- en € 135.000) worden gedekt uit de reserve sociaal domein. Wendbaar en toekomstgericht: inspelen op jeugd- en Wmo-opgaven We moeten als gemeente beter in kunnen spelen op de toenemende complexiteit en veranderende aard van ondersteuningsvragen binnen de domeinen Jeugd en Wmo. Door onze inzet inhoudelijk te herijken en nog meer toe te snijden op de actuele opgaven, borgen we de kwaliteit, continuïteit en effectiviteit van onze dienstverlening. Dit draagt bij aan een stevig fundament voor preventie, maatwerk en regievoering dicht bij de inwoner.