Beantwoording Vragen CMB - APV 2027
Tekst van het document
Beantwoording raadsvragen inzake APV 1. Ik was benieuwd naar de aandachtspunten van de BOA's die in de praktijk tegen zaken aan zijn gelopen maar niet hebben geresulteerd in een wijziging / toevoeging van / bij de APV. Antwoord: In het kader van de actualisatie heb ik overleg gevoerd met de BOA’s en de juristen van handhaving. Tijdens dit overleg zijn de concrete aandachtspunten uit de praktijk besproken en waar nodig vertaald naar wijzigingen in de APV. De voorgestelde en verwerkte wijzigingen zijn mede gebaseerd op de ervaringen die de BOA’s bij andere gemeenten hebben opgedaan. Naast deze punten zijn tijdens het overleg geen aanvullende aandachtspunten naar voren gekomen die aanleiding gaven tot verdere aanpassing van de APV. Daarbij moet worden opgemerkt dat de betrokken BOA’s relatief kort werkzaam zijn binnen de gemeente Stein. Het is daarom mogelijk dat zij, naarmate zij meer praktijkervaring binnen onze gemeente opdoen, bij een volgende herziening aanvullende aandachtspunten kunnen aandragen. 2. Ik ben bekend met de mogelijkheden van terugvordering van de gemaakte ‘redelijke’ kosten op basis van bestuursdwang, biedt de APV in samenhang met artikel 125 gemeentewet en artikel 5:25 Awb voldoende grondslag om de kosten voor het verwijderen te verhalen op de overtreder? Antwoord: Ja.
De APV biedt in samenhang met artikel 125 Gemeentewet en artikel 5:25 Algemene wet bestuursrecht (Awb) voldoende juridische grondslag om de kosten van verwijdering op de overtreder te verhalen. De verschillende wettelijke bepalingen hebben daarbij de volgende functie: • De APV bevat de materiële norm: hierin is vastgelegd welk gedrag verboden is of welke verplichting geldt. Denk bijvoorbeeld aan het verbod om een voertuigwrak op een openbare plaats te plaatsen of te hebben, of de regels met betrekking tot weesfietsen. • Artikel 125 Gemeentewet biedt het gemeentebestuur de bevoegdheid om een last onder bestuursdwang op te leggen ter handhaving van de gemeentelijke regelgeving. Wanneer het gaat om de handhaving van APV-bepalingen die door het college worden uitgevoerd, wordt deze bevoegdheid uitgeoefend door het college. • Artikel 5:25 Awb regelt het kostenverhaal. Uitgangspunt is dat de kosten van de toepassing van bestuursdwang voor rekening komen van de overtreder, tenzij deze kosten redelijkerwijs niet of niet geheel voor zijn rekening behoren te komen. Dit betekent bijvoorbeeld dat de gemeente op grond van de APV een weesfiets of voertuigwrak kan laten verwijderen door toepassing van bestuursdwang.
De kosten die hiermee gemoeid zijn, zoals de kosten voor verwijdering, transport en eventuele opslag, kunnen vervolgens op grond van artikel 5:25 Awb op de overtreder worden verhaald. Een afzonderlijke bepaling in de APV waarin het kostenverhaal expliciet wordt geregeld, is hiervoor niet noodzakelijk. De wettelijke grondslag hiervoor is immers al opgenomen in de Gemeentewet en de Awb. Wel geldt dat bij iedere concrete toepassing moet worden voldaan aan de wettelijke voorwaarden voor bestuursdwang en kostenverhaal. Zo moet duidelijk zijn wie als overtreder kan worden aangemerkt en moeten de gemaakte kosten redelijk en evenredig zijn. Deze juridische systematiek wordt ook bevestigd in de VNG-handleiding handhaving. 3. Klopt de redenering dat de wegsleepverordening van Stein uitsluitend ziet op het wegslepen van voertuigen op grond van de wegenverkeerswet 1994 en daarmee niet rechtstreeks van toepassing is op de artikel 5:3, 5:3A en 5:3B van de nieuwe APV. Antwoord: Ja, deze redenering klopt. De Wegsleepverordening Gemeente Stein 2025 is gebaseerd op artikel 173, tweede lid, Wegenverkeerswet 1994 en ziet op het wegslepen, overbrengen en in bewaring stellen van voertuigen in verband met overtredingen van verkeersvoorschriften als bedoeld in artikel 170 WVW 1994. De artikelen 5:3, 5:3A en 5:3B van de APV kennen een zelfstandige bestuursrechtelijke handhavingsgrondslag.
Wanneer op basis van deze bepalingen tot verwijdering wordt overgegaan, gebeurt dit door toepassing van bestuursdwang op grond van artikel 125 Gemeentewet en de artikelen 5:21 e.v. Awb. De Wegsleepverordening is daarop niet rechtstreeks van toepassing. Hoewel artikel 5, tweede lid, van de Wegsleepverordening afzonderlijke tarieven bevat voor een wrakkenprocedure, vormt deze bepaling geen zelfstandige grondslag voor kostenverhaal bij verwijdering op grond van de APV. In dat geval dient het kostenverhaal plaats te vinden overeenkomstig artikel 5:25 Awb, waarbij de daadwerkelijk gemaakte en redelijkerwijs verhaalbare kosten in rekening worden gebracht. 4. Indien deze constatering juist is, biedt de nieuwe APV en de bestaande wettelijke bepalingen voldoende om het kostenverhaal juridisch te waarborgen, of is hier aanvullende regelgeving of uitvoeringsbeleid noodzakelijk? Antwoord: Ja. De nieuwe APV biedt in samenhang met artikel 125 Gemeentewet en artikel 5:25 Awb voldoende juridische grondslag om de kosten van verwijdering door toepassing van bestuursdwang op de overtreder te verhalen. Aanvullende regelgeving is niet noodzakelijk om deze bevoegdheid te creëren. Over de praktische uitvoering heeft reeds afstemming plaatsgevonden met de jurist Handhaving.
Daarbij is afgesproken dat bij verwijderingen op grond van de APV dezelfde tarieven worden gehanteerd als de tarieven die zijn opgenomen in de Wegsleepverordening Gemeente Stein 2025. Hoewel de wettelijke grondslag voor verwijdering verschilt, gaat het feitelijk om dezelfde handeling en daarmee samenhangende werkzaamheden, zoals het verwijderen, transporteren en eventueel opslaan van het betreffende object. De tarieven uit de Wegsleepverordening worden hierbij dus als uitgangspunt gehanteerd voor de kostenberekening. Het daadwerkelijke kostenverhaal vindt bij toepassing van bestuursdwang plaats op grond van artikel 5:25 Awb. Daarbij blijft gelden dat uitsluitend redelijke kosten die daadwerkelijk zijn gemaakt en voor rekening van de overtreder behoren te komen, kunnen worden verhaald. Aanvullende regelgeving of aanpassing van de APV wordt hiervoor niet noodzakelijk geacht. 5. Zou bovenstaande eventueel een uitbreiding van de wegsleepverordening kunnen zijn? Antwoord: Een uitbreiding van de Wegsleepverordening wordt op dit moment niet noodzakelijk geacht. De juridische grondslag voor het verwijderen van voertuigen en objecten op grond van de APV en het verhalen van de kosten is al aanwezig in artikel 125 Gemeentewet en artikel 5:25 Awb.
Voor de uitvoering is, zoals bij de vorige vraag aangegeven, met de jurist Handhaving afgesproken om aan te sluiten bij de bestaande tarieven voor de wrakkenprocedure, zoals opgenomen in artikel 5, tweede lid, van de Wegsleepverordening Gemeente Stein 2025. Aanvullende regelgeving of aanpassing van de Wegsleepverordening is daarom op dit moment niet nodig. Daarnaast heeft Kyle ook nog een paar vragen die ik niet concreet genoeg kan maken maar wel al kan meegeven; - In de APV staan verwijzingen naar de oude wetgeving, waarom is niet de vertaalslag gemaakt naar het Bbl en Bkl? Antwoord: Bij de actualisatie van de APV zijn niet alle verwijzingen naar oudere wet- en regelgeving aangepast aan de Omgevingswet. Dat betekent niet automatisch dat deze verwijzingen onjuist of niet meer geldig zijn. Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is de regelgeving op verschillende onderdelen gewijzigd. De Wet milieubeheer en het Activiteitenbesluit zijn niet één-op-één vervangen door het Bbl of het Bkl. Welke regelgeving van toepassing is, hangt af van het onderwerp. Zo staan regels over activiteiten bijvoorbeeld in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en kunnen bepaalde regels thuishoren in het omgevingsplan. Overgangsrecht Voor bepaalde gemeentelijke regels, onder andere over geluid en festiviteiten, geldt overgangsrecht.
Op grond van artikel 8.2.2 van het Invoeringsbesluit Omgevingswet blijven deze regels voorlopig van kracht, in beginsel tot 1 januari 2032. Gemeenten moeten deze regels vóór die datum beoordelen en waar nodig aanpassen of onderbrengen in het omgevingsplan. Afbakening huidige herziening De huidige actualisatie is bewust beperkt van omvang. De nadruk ligt op het verwerken van wijzigingen uit de VNG-model-APV en het aanpassen van bepalingen waar in de praktijk, door boa's, knelpunten worden ervaren. Een volledige juridische controle van alle APV-bepalingen en verwijzingen naar oudere wet- en regelgeving maakt geen onderdeel uit van deze actualisatie. Vervolg Deze verwijzingen worden meegenomen in een uitgebreidere herziening van de APV. Per artikel kan dan worden beoordeeld of de verwijzing nog juist is, welke regelgeving van toepassing is en of de bepaling in de APV moet blijven staan of thuishoort in het omgevingsplan. - Verschillende vragen over de ‘voldoende bepaalbaarheid’ van verschillende omschrijvingen. Antwoord: De vraag over de voldoende bepaalbaarheid van verschillende omschrijvingen vind ik een goed en terecht aandachtspunt. In de APV worden op verschillende plekken open normen gebruikt, zoals ‘onnodige hinder’ (artikel 2:48), ‘zonder redelijk doel’ (artikel 2:50) en ‘hinderlijk gedrag’ (artikel 2:51).
Dit soort open normen is niet ongebruikelijk en zijn juridisch toegestaan. Deze formuleringen zijn ook opgenomen in de VNG- model-APV, waarbij de gemeente bij de herziening zoveel mogelijk aansluiting zoekt. Het open karakter van dergelijke normen is soms juist ook bewust: het biedt ruimte om rekening te houden met de omstandigheden van een concrete situatie en maakt het mogelijk om ook op te treden tegen gedragingen die vooraf niet allemaal afzonderlijk en uitputtend in regels zijn vast te leggen. Wanneer bepalingen te gedetailleerd worden geformuleerd, bestaat juist het risico dat bepaalde ongewenste gedragingen buiten de reikwijdte van de bepaling vallen. De huidige bepalingen bieden naar ons oordeel voldoende aanknopingspunten voor toepassing in de praktijk. Wel zijn we het ermee eens dat het goed is om kritisch te blijven kijken naar de formulering en toepassing van dergelijke bepalingen. Het is een waardevol signaal om mee te nemen in een uitgebreidere herziening van de APV. Daarbij kunnen we de betreffende bepalingen opnieuw tegen het licht houden en bezien waar verduidelijking of verbetering mogelijk is, met behoud van de noodzakelijke flexibiliteit die open normen juist bieden. - Hoe worden zaken die in het grijze gebied zitten genormeerd? Antwoord: Zoals bij het vorige punt terecht is opgemerkt, moeten normen voldoende bepaalbaar zijn.
Open normen zijn soms juist bewust ruimer geformuleerd, zodat verschillende situaties en omstandigheden kunnen worden meegewogen. Het is immers niet mogelijk om alle vormen van overlast of ongewenst gedrag vooraf in de APV vast te leggen. De toepassing wordt nader ingevuld door jurisprudentie, gemeentelijk beleid en de uitvoeringspraktijk. Zo ontstaat houvast voor handhavers en worden vergelijkbare situaties zoveel mogelijk op dezelfde manier beoordeeld. Er blijft ruimte voor maatwerk, maar geen ruimte voor willekeur. Als we in de praktijk tegen onduidelijkheden aanlopen, houden we deze signalen in de gaten en kijken we of nadere afspraken, beleid of aanpassing van de APV nodig is.