5. CDA - Algemene Beschouwingen 2023

Algemene Beschouwingen 09/11/2023 Goedemiddag collega’s en mensen thuis. Vandaag staan alweer de algemene beschouwingen op de agenda en deze keer mag ik als voorlaatste aan het woord. Zoals van mij wel gewend probeer ik mijn verhaal compact te houden maar wel de hoofdpunten voor CDA Stein te laten horen en daarnaast aandacht te vragen voor een paar nieuwe ideeën die wij graag onder de aandacht brengen in Stein. Onze wensenlijst hebben we bewust bescheiden gehouden omdat we er op willen toezien dat er goed omgegaan wordt met ons gemeenschapsgeld.

Onderwijs is en blijft uiteraard heel belangrijk voor álle kinderen dus ook de jeugd in onze gemeente, maar alleen goed onderwijs aanbieden alleen is niet langer voldoende. De omgeving van deze kinderen speelt hierin een belangrijke rol en juist daarom is het goed om te zien dat er op vele aspecten wordt ingezet.

Algemene Beschouwingen 09/11/2023

1

Het inzetten op onder meer tijd voor de basisschool zal zeker meehelpen om jonge kinderen een goede start te geven op school. Gezien de stijging van gemiddeld 50% (40-60%) van het percentage kinderen met een VVE-indicatie wordt dit alleen maar belangrijker. Dit is indicatie die een niet verplicht op te volgen advies aan ouders om hun peuter aan te melden geeft voor de voorschool, zodat het kindje extra begeleiding kan krijgen in de ontwikkeling van taal, rekenen, motorische of sociaal-emotionele groei. Als gemeente dienen we de verantwoording te nemen voor de wijze waarop de criteria en toetsing hiervan duidelijk en transparant gemaakt wordt voor zowel de ouders alsook voor degene die toetst. Strevend naar een goede gezonde omgeving voor kinderen zouden we ook moeten kijken naar een stukje financiële gezondheid. We zouden hiermee kunnen doorpakken richting het onderwijs. Laten we op een laagdrempelige manier kinderen leren omgaan met geld, zeker nu alles steeds meer digitaal wordt en geld daardoor steeds minder tastbaar. Hoe eerder hiermee begonnen wordt, des te meer profijt hebben de kinderen als (jong) volwassenen hiervan. We zien nog steeds te veel mensen in financiële problemen, onder bewind of in de schuldsanering door mogelijk een tekort aan inzicht in hoe te prioriteren in uitgaven, leren sparen etc.

Door vroeg in te zetten hierop kan er veel onnodig leed en problematiek voorkomen worden.

Hoewel de gemeente Stein één van de meest verkeersveilige gemeenten van ZuidLimburg is willen wij bij het college de aandacht vestigen op de huidige verkeerssituaties en de staat van sommige wegen en paden in onze gemeente. Het geven van aandacht aan verkeersveiligheid, infrastructuur en groenonderhoud blijft belangrijk om een veilige en leefbare omgeving te creëren. Een voorbeeld hiervan is de verkeersveiligheid rondom de Triviant. Onder andere het zware en snel rijdende vrachtverkeer zorgt nog steeds voor een onveilige omgeving voor onze kinderen en ook voor de mensen die minder mobiel zijn. We verzoeken het college daarom om te laten kijken naar de mogelijkheid voor concrete maatregelen zoals bijvoorbeeld de aanleg van een extra zebrapad, het plaatsen van een extra flitspaal en het maken van afspraken met

Algemene Beschouwingen 09/11/2023

2

vervoersmaatschappijen om vrachtverkeer rond drukke begin- en eindtijden van school zoveel mogelijk te vermijden. Daarnaast roepen we op tot een algemene brede kijk naar de verkeersveiligheid rond de scholen in onze gemeente, want daar is ons inziens nog wel winst te behalen.

Vervolgens een stukje infrastructuur en groenonderhoud. We zien nog steeds dat met name dat laatste in bepaalde periodes moeilijk bij te houden is en dan voornamelijk in de zomer om de begaanbaarheid van paden te bevorderen. Bijvoorbeeld het fietspad langs het Julianakanaal is dan maar voor de helft begaanbaar door te veel onkruid en dichtgegroeide struiken. Zo is onder andere de Steenweg in Berg ad Maas wel toe aan een onderhoudsbeurt en laat de verlichting bij het Molenpark in Urmond ook te wensen over.

Voor elke gemeente is het van belang dat inwoners een veilige woon- en leefomgeving hebben en wellicht is de centrale ligging van onze gemeente hierin mogelijk nog bepalender. Met een gigant als Chemelot naast de deur, een vliegveld in de buurt en met België en Duitsland als buurlanden liggen er hele andere uitdagingen dan mogelijk bij de gemiddelde gemeente. Het onderdeel Crisisbeheersing en Brandweer laat ons zien dat er goed ingespeeld wordt op actuele onderwerpen als hoogwater, een thema waar we binnen onze eigen gemeente ook mee kampen. Als we bijvoorbeeld in Stein kijken naar het prachtige project in de Maasband, dan zien we daar een prestigieus uitgevoerd plan dat een groot verschil zal maken bij hoog water. Ook het aanpassen van het draaiboek bij overstroming en hoogwater speelt goed in op de toekomst en zal zorgen voor een effectievere samenwerking. Deze veiligheidsregio Zuid-Limburg heeft een goed en duidelijk risicoprofiel opgesteld en het mooie hieraan is dat deze veiligheidsregio dit profiel heeft opgesteld in samenwerking met een klankbordgroep van vrijwilligers uit Zuid-Limburgse gemeenten. Zelf was ik ook onderdeel van deze klankbordgroep en heb mogen ervaren dat er oprecht gekeken en geluisterd werd naar kritische en gerichte vragen gesteld door de

Algemene Beschouwingen 09/11/2023

3

deelnemers uit veel gemeenten. Dat droeg bij aan een breed gedragen en duidelijke visie. Door het Regionaal Beleidsplan Politie is er onder andere een herverdeling gemaakt van capaciteit van de Westelijke Mijnstreek naar andere regio’s. Hierbij is er reeds rekening gehouden met het formuleren van onder andere prioriteiten binnen deze herverdeling, al blijft het van belang dat dit goed gemonitord wordt en waar nodig bijgestuurd. Naast dit Regionale Beleidsplan blijft de lobby voor Netwerk Veilig Limburg een heel goed initiatief en zo blijft Limburg op de kaart om een veilige Provincie te blijven.

CDA Stein vindt het heel belangrijk dat onze gemeente een toekomstbestendige woongemeente wordt die rekening houdt met de twee meest belangrijke woningtrends: vergrijzing en krimp, We weten dat ondanks deze trends het aantal woningzoekenden de komende jaren zal blijven groeien. Dit vraagt om creativiteit, een dorpsgerichte aanpak en maatwerk. Zo moeten er in tijd van stijgende huizenprijzen betaalbare huizen bij komen en/of vrij gemaakt worden. Voor Stein is dat niet alleen inzetten op sociale woningbouw, maar ook op starterswoningen, huizen voor jonge gezinnen en huisvesting voor ouderen waardoor we de doorstroom weer op gang brengen.

Het creëren van woonruimte naast de ambities die zijn uitgesproken in het coalitieakkoord zou gerealiseerd kunnen worden door in samenwerking met inwoners, woningcorporaties en de gemeente te investeren in innovatieve woonvormen zoals flexwoningen, tiny housing, smart-build woningen of het gemakkelijker maken van regelgeving omtrent bijvoorbeeld kangoeroe-woningen, aanleunwoningen of wonen op het perceel van kinderen of mantelzorgers. Door in te zetten op deze flexibele woonvormen kunnen we mogelijk op kortere termijn de grootste woningnood opvangen terwijl er gelijktijdig gebouwd kan worden aan duurzame en levensloopbestendige woningen.

Een belangrijk onderdeel voor onze fysieke en mentale gezondheid vinden we in sport, cultuur en recreatie. Laten we er vooral voor zorgen dat dit voor iedereen toegankelijk is en blijft. De grootste uitdagingen liggen wellicht in de jeugdzorg en WMO maar wellicht

Algemene Beschouwingen 09/11/2023

4

heeft het totale spectrum wel een stevigere vinger aan de pols nodig. De aandacht hiervoor kan en mag niet verslappen! Mooie initiatieven zijn deze die het mogelijk maken om te sporten in de openbare ruimte en deze toegankelijk te maken en te houden voor elke inwoner. Heel goed is het om te zien dat het schoolzwemmen gehandhaafd blijft. Dit om veel verschillende redenen. Zo zijn er nog te veel kinderen die niet of nauwelijks kunnen zwemmen, het stukje lichaamsbeweging is uiteraard belangrijk en ook het feit dat we een gemeente aan het water zijn maakt het belang van zwemles groot. Daarnaast is het voor veel mensen bijna niet meer betaalbaar in deze dure tijden om zwemlessen te betalen voor hun kinderen.

Als gemeente Stein gaan we ook een stap zetten in het restaureren en onderhouden van kleine monumenten. Daarvan gaat mijn hart sneller kloppen want cultureel erfgoed staat bij ons hoog op de prioriteitenlijst. Veel kleine monumenten zouden zomaar kunnen verdwijnen als er geen aandacht voor zou zijn. Aanhakend hierop vraag ik door middel van een motie de aandacht voor een ander stukje hedendaagse cultuur cq kunst. De aanleiding hiervoor was een stuk in de krant van 20 oktober jl waarin stond dat door middel van een burgerinitiatief (van Sandra Breukers) in samenwerking met de DOP Berg ad Maas een petitie werd ingediend om te bekrachtigen hoe graag de inwoners van Berg a/d Maas deze vorm van kunst zouden terugzien in het straatbeeld. Dit door het verfraaien van meterkasten en zogenaamde stroomhuisjes. Een overduidelijk geluid van de inwoner die zoekt naar verbinding binnen de eigen gemeente en daarmee een unieke kans op een breed gedragen sociaal maatschappelijk platform. Het zou een prachtige meerwaarde kunnen zijn voor de hele gemeente Stein wanneer deze meterkastjes en electrogebouwen beschilderd zouden zijn. Niet alleen voor het verfraaien van het straatbeeld maar ook als een soort van verbinding vanuit de Steinse ingang bij het grote viaduct en de entree via het veer, waar mensen ook de gemeente binnenkomen langs kunst.

Na wat onderzoekjes te hebben gelezen kom ik tot een aantal mooie en extra motiverende redenen om deze street art en muurschilderingen toe te gaan staan. Uit onderzoek blijkt dat toevoeging van kleur en creativiteit door middel van street art kan leiden tot een positievere houding van inwoners en bezoekers tegenover de

Algemene Beschouwingen 09/11/2023

5

omgeving. Of de impact die muurschilderingen met een lokaal thema kunnen creëren op het gevoel van trots en betrokkenheid bij bewoners. Daarnaast blijkt ook dat het aanbrengen van muurschilderingen op straatniveau criminaliteit kan verminderen door een gevoel van toezicht en sociale cohesie te bevorderen.

We zien binnen Stein al op diverse plekken samenwerking tussen verschillende partijen die leiden tot mooie projecten. Een eerste voorbeeld van deze manier van samenwerking zien we bijvoorbeeld onder het viaduct in de Brugstraat waar onze gemeente samen met de DOP een mural heeft laten plaatsen, heel fraai! Of het transformatorhuisje in de Kaakstraat in Elsloo vanuit een samenwerking tussen de gemeente en de dames van Limburg Murals. Zo zien we dat wanneer er op meer vlakken deze samenwerking opgezocht wordt, dat dat kan resulteren in verdeelde inspanningen en kosten en bovendien inspireert men elkaar. Zo zien we in verschillende andere gemeenten in Zuid-Limburg (denk aan Heerlen en Sittard-Geleen) dat er een upgrade ontstaat door verfraaiing van de openbare ruimte en gaat het ook een stukje verloedering en vandalisme tegen (een ongeschreven wet zegt dat de ene kunstenaar het werk van de andere kunstenaar niet beklad of beschadigd) Deze vorm van kunst zou binnen de toeristische visie ook kunnen dienen als een mooie aanvulling van activiteiten, bijvoorbeeld door een kunstroute of puzzeltocht te creëren langs deze objecten (een zogenaamde footprint). En dit kan dan uiteraard weer een gunstig effect hebben op de lokale economie.

Inclusie en sociale inclusie is ook binnen onze gemeente heel belangrijk en we zouden graag vanuit alle groepen horen hoe ze het wonen, leven en functioneren binnen de eigen gemeente ervaren en ook waar ze tegenaan lopen. Mooi is het om te zien hoe we onder andere de jeugd en jongeren laten meedenken middels een kindercollege en ook van uit de Jongerenadviesraad de SJAR luisteren we naar deze groep. Via de jongerenvisie betrekken we ook meer en meer jongeren in voor wat voor hen belangrijk is.

Algemene Beschouwingen 09/11/2023

6

Echter is er nog een groep inwoners in Stein waarvan wij graag zouden horen wat zij vinden van bepaalde thema’s en ook waar ze tegenaan lopen. Een instrument daarvoor wat tegenwoordig ingezet wordt is het zogenaamde G-debat, zeer recentelijk succesvol voor het eerst gevoerd in onze buurgemeente Sittard-Geleen op 2 november jl. Inwoners met een beperking zoals het syndroom van Down gaan met elkaar, met de raadsleden en het college in gesprek. Er wordt besproken waar de deelnemers met een beperking tegen aan lopen, wat goed gaat in de gemeente en wat er volgens hen beter kan. Tijdens dit debat kunnen raadsleden de deelnemers ondersteunen nadat de thema’s vooraf in een werkgroep zijn voorbereid. Deze werkgroep bestaat uit vertegenwoordigers van maatschappelijke partners zoals bijvoorbeeld PSW. Deze laatste heeft mede ondersteund bij de G-debatten in Venlo, Horst, Nederweert en dus ook Sittard-Geleen. En zij zijn er enthousiast over. De deelnemers aan dit debat hebben een eigen mening en zijn prima in staat om deze te laten horen. Ik hoop dat deze motie op genoeg begrip en sympathie kan rekenen bij jullie allen want het is echt een heel waardevolle toevoeging binnen de diverse visies.

En nu we toch in het stukje sociaal domein zitten wil ik graag benoemen hoe mooi ik het vind dat de buurtkastjes omarmt zijn zoals ze omarmt zijn in Stein. Een heel groot compliment aan Vidar in de Wijk vind ik echt op zijn plek hier want ze hebben prachtige kastjes gemaakt! Dat raakt mij als initiatiefnemer en maakt me ook trots ….. In het verlengde hiervan bedank ik Steins Belang voor het samen indienen van de motie om mensen met een klein budget te leren koken met verse en gezonde ingrediënten voor een klein bedrag. Tenslotte gaan deze twee moties heel mooi samen en reiken we eenzelfde groep mensen de hand.

Tot zover in eerste termijn.

Algemene Beschouwingen 09/11/2023

7