4. Bijlage 1 bij raadsinformatiebrief.pdf
Tekst van het document
Plan van Aanpak IHP Stein (ICSadviseurs) Aanpak, werkwijze en draagvlak Ons Plan van Aanpak bestaat uit vijf samenhangende fasen. Elke fase leidt tot deelproducten die onderdeel uitmaken van het IHP. Elke fase wordt afgesloten met commitment voor de betreffende deelproducten van de betrokken partijen (stuurgroep), zodat het IHP wordt gebaseerd op gedragen uitgangspunten. In de volgende pagina’s gaan wij nader in op de stappen die wij samen met alle betrokkenen zetten om het IHP te ontwikkelen. Wij onderscheiden de volgende fasen: ▪ Fase 1: Inventariseren nulsituatie: in deze fase staat de analyse van de gebouwen centraal. Er ontstaat een gedeeld beeld over de gebouwen, kenmerken en huidige knelpunten. Op basis van zoveel mogelijk objectieve informatie wordt een ‘factsheet’ per locatie gemaakt. Deze informatie is opgehaald via een schouw, vragenlijst en interviews. Het gaat hier om gegevens als bouwjaar, exploitatielasten, technische en functionele kwaliteit, de ontwikkeling van vraag en aanbod op basis van de leerlingenprognoses en het inzichtelijk maken van medegebruik en verhuur. ▪ Fase 2: Visie: tijdens de visiefase staat het ontwikkelen van een visie op kwaliteit van de onderwijshuisvesting centraal. Op basis van deze visie formuleren we ook uitgangspunten en speregels voor de huisvestingsscenario’s.
Eerst wordt de vraag beantwoord wat de gemeente en schoolbesturen met de huisvesting beogen. Thema’s als aanbod, krimp en groei, samenwerking, duurzaamheid en gezond binnenklimaat komen aan de orde. ▪ Fase 3: Opstellen huisvestingsscenario’s: in deze fase staat het verkennen en komen tot scenario’s, op basis van de factsheets en de visie centraal. Aan de hand van kansenkaarten verkennen we de scenario’s per locatie en in relatie tot elkaar. ▪ Fase 4: Toetsen haalbaarheid scenario’s: in deze fase wordt de haalbaarheid van de fases onderzocht en worden deze doorgerekend (meerjaren perspectief). ▪ Fase 5: Analyse en managementreview: in deze fase worden resultaten in een conceptrapport opgeleverd.
Effectief samenwerken Belangrijk in het ontwikkelen van draagvlak is dat partijen met elkaar samen aan de ontwikkeling van de deelproducten in het proces werken. Wij richten de (online) werkbijeenkomsten zo in dat in een korte tijd effectief en creatief wordt gewerkt. Zowel bij onze fysieke als online bijeenkomsten ontstaat een dynamisch en energiek proces tussen partijen. Onze bijeenkomsten, online en fysiek, worden door deelnemers goed gewaardeerd. Vaste formats Een deel van de werkzaamheden bestaat uit het verkrijgen van gedragen informatie, informatie waar geen discussie over bestaat tussen partijen. Aangezien het van belang is dat informatie uniform wordt verzameld en verwerkt, werken wij hierbij met vaste en beproefde formats. Regelmatige afstemming met gemeente Voor het doorlopen van een efficiënt en effectief proces is een goede processturing van groot belang. Daarom zal er gedurende het proces tussentijdse afstemming met de gemeentelijke projectleider plaatsvinden. Samen met de projectleider bewaken we de voortgang, kan er beleidsmatig (bij)gestuurd worden in de opdracht en wordt de besluitvorming binnen de gemeente voorbereid. Ook stemmen we af of, naast de ambtelijke vertegenwoordiging, ook vanuit ruimtelijke ordening en financiën ambtelijk input gewenst is.
Samen met de gemeentelijk projectleider bespreken we de werkbijeenkomsten voor. Ook bespreken we hoe en op welke momenten in het proces we de verantwoordelijk wethouder aangehaakt houden en hoe het college en de gemeenteraad betrokken worden in het proces. Bestuurlijk draagvlak Onze ervaring met het opstellen van een IHP heeft ons geleerd dat, naast draagvlak en commitment van partners, draagvlak van het college van B&W en de gemeenteraad cruciaal is. In de projectgroep zijn vertegenwoordigers van raadsfractie opgenomen. Wij zijn echter van mening dat het actief betrekken van de politiek in het IHP-proces essentieel is voor het creëren van politiek draagvlak en bijdraagt aan de haalbaarheid van het plan. Door tussentijds de gemeenteraad te informeren zijn de besluitvormers betrokken, krijgen ze de mogelijkheid om input te leveren en blijven ze op de hoogte van ontwikkelingen. Het schept tevens de mogelijkheid om de plannen tijdig bij te sturen, indien dit nodig blijkt. In deze offerte zijn wij uitgegaan van het verzorgen van de volgende presentaties, te weten: ▪ Tussentijdse presentatie na vaststellen visiestuk (mei/juni 2021) (gemeenteraad); ▪ T.b.v. het definitieve IHP (na de zomer 2021) (college en gemeenteraad).
Wij raden u aan om op de volgende momenten zelf het informeren van het college van B&W en de gemeenteraad te verzorgen, om zo het besluitvormingsproces te faciliteren: 1. Bij de start van het proces: om een beeld te schetsen van het stappenplan en de planning om te komen tot het IHP inclusief de visie op onderwijs en onderwijshuisvesting. 2. Na fase 2, de fase visie: over de status van de onderwijsgebouwen op basis van de inventarisatie in relatie tot de visie. Voor de politiek ontstaat hierbij een eerste beeld van de huisvestingsopgave voor de komende jaren. 3. Na fase 3, opstellen huisvestingsscenario’s: de besluitvormers informeren over de voorlopige scenario’s. IHP als koersdocument (waarde en belang) Wij vinden het belangrijk dat het IHP voldoende zekerheid biedt aan partijen over de te bereiken ambities en de (financiële) kaders, maar ook dat hierbij voldoende ruimte bestaat om bij de uitvoering van projecten actuele ontwikkelingen mee te nemen en kansen te bieden (dynamisch kader). Wij zien een IHP dan ook nadrukkelijk als een koersdocument. Het biedt houvast en een stip op de horizon, het is geen blauwdruk, maar een dynamisch meerjarenperspectief. In onze procesaanpak kunt u lezen hoe we hier stapsgewijs naar toe werken.
In het IHP verwoorden we ook de wettelijke kaders en de wijze waarop vanuit (beleids)visie en ambitie verder invulling wordt gegeven aan voorzieningen. Communicatieplan en planning Het verheugt ons dat u vraagt een communicatieplan op te stellen. Wij doen dit ook altijd omdat het een goed overzicht geeft van het proces en wie wanneer betrokken wordt. Wij hebben ons communicatieplan gecombineerd met de planning. Deze is in een aparte bijlage weergegeven. In het communicatieplan staat per fase aangegeven welke stappen gezet worden, met wie daarover communicatie plaatsvindt en wat het resultaat is. Graag stemmen we aan het begin van het traject in de kick-off met u af op welke wijze tussentijdse informatie richting achterbannen zoals RvT, GMR, RvB en OC plaatsvindt. Graag bespreken we ook of er behoefte is aan een consultatieronde aan het einde. Een proces om te komen tot een IHP levert enerzijds een tastbaar document, anderzijds werken we, tijdens dit intensieve proces aan onderlinge relaties en vertrouwen. In onze ervaring is dit van cruciaal belang voor het draagvlak en de realisatie van de plannen uit het IHP naderhand. Onze manier van werken met interactieve bijeenkomsten is ook een vorm van communicatie. Deze wordt in de praktijk zeer gewaardeerd, zowel online als fysiek. Daarnaast zijn we zeer benaderbaar en zijn de contacten nauw met betrokkenen in het proces.
Dit maakt onze communicatie laagdrempelig en frequent. Tevens hechten wij aan heldere communicatie, bijvoorbeeld door na de kick-off alle overlegmomenten in te plannen opdat iedereen weet wat hem of haar te wachten staat.
Wij gaan er verder vanuit dat onze werkzaamheden starten op 15 maart en we het IHP opleveren op 30 juli 2021. Uiteindelijk zal de gemeenteraad in oktober 2021 haar besluit nemen. Dit is opgenomen in onze planning. Stappenplan Fase 1: Inventariseren nulsituatie Stap 1: Kick-off (stuurgroep en projectgroep) Voordat we met de visievorming starten, beginnen we het traject met een kick-off met de stuurgroep en projectgroep. Wij bespreken dan graag de volgende zaken: ▪ Bespreken en vaststellen Plan van Aanpak (inclusief planning); ▪ Verkrijgen relevante documenten en contactgegevens betrokken schoolbesturen en derden; ▪ Verkennen context en thema’s visie en IHP; ▪ Planning; ▪ Verwachte inzet van betrokkenen. Tijdens dit overleg is er voor de betrokkenen voldoende gelegenheid voor het stellen van vragen. Na de kick-off worden alle overlegmomenten in het proces door ons ingepland. Stap 2: Brede inventarisatie Inzicht in de actuele kwaliteit en ‘prestaties’ van de schoolgebouwen in Stein vormt de basis voor een gedegen IHP. Dit inzicht dient te worden verkregen door een inventarisatie van de schoolgebouwen, in ieder geval op de volgende punten: gebouwkwaliteit, onderwijskundige functionaliteit, binnenklimaat, onderhoud- en energielasten en huidige en toekomstige vraag & aanbod (capaciteit). We maken hierbij zoveel mogelijk gebruik van de informatie uit het huidige IHP.
Om dit inzicht te verkrijgen voeren wij een brede nulmeting uit. Hierbij doorlopen we de volgende stappen: 1. Verzamelen (feitelijke) informatie vanuit gemeente, waaronder: ─ Gebouwcapaciteit; ─ Bouwjaar; ─ Jaar en omvang uitbreidingen en renovaties; ─ Boekwaarde; ─ Leerlingenprognose. 2. Versturen (digitale) vragenlijsten naar schoolbesturen voor input per locatie, waaronder: ─ Beoordeling van de gebouwkwaliteit (technisch, functioneel, duurzaamheid en binnenklimaat); ─ Financiële informatie (onderhoud en energie); ─ MJOP’s; ─ Gebruik door derden. Stap 3: Opstellen factsheets per locatie Nadat we alle benodigde informatie hebben ontvangen, stellen we een uniforme factsheet op voor iedere locatie (zie afbeelding hiernaast). De factsheet geeft inzicht in onder andere de kwaliteit, vraag & aanbod en exploitatielasten van ieder schoolgebouw. De ICSadviseurs benchmark (met gegevens van ruim 500 scholen) stelt ons in staat de exploitatie te vergelijken met referenties in het land. De concept factsheets versturen we per mail aan de schoolbesturen en gemeente. Het doel is om overeenstemming te bereiken over de kwaliteit en de prestaties van de gebouwen. Daarnaast kunnen ontbrekende gegevens aangevuld worden en de ingevulde informatie kan worden gecontroleerd. De factsheets vormen de basis voor de concrete vertaalslag naar mogelijke scenario’s.
Stap 4 : Interviews Naast het in kaart brengen van de gebouwprestaties is het van belang om de ervaringen en ambities van de gebruikers van de locaties te kennen. Om deze meer subjectieve beoordeling in kaart te brengen houden wij interviews met vertegenwoordigers van de schoolbesturen en de gemeente. De interviews geven ons de gelegenheid om iedereen 1-op-1 te leren kennen en om goed in beeld te krijgen wat hun specifieke context is. Tijdens de interviews staat het volgende centraal: ▪ Bespreken factsheets (verificatie informatie en aanvullen ontbrekende informatie); ▪ Verkennen knelpunten, kansen en oplossingsrichtingen per locatie. We gaan uit van in totaal 5 interviews. De interviews resulteren in een aanscherping van het inzicht in de huidige situatie van de schoollocaties. Tevens zorgen de interviews voor breder inzicht in de knelpunten, kansen en mogelijke oplossingsrichtingen. Stap 5: schouw locaties Wij voeren een schouw uit voor 8 gebouwen waarbij we de volgende zaken in beeld brengen: de bouwkundige- en installatietechnische staat, functionaliteit (toekomstbestendigheid) en duurzaamheidsmaatregelen. De schouwrapportage bestaat uit een beeldend rapport waarin de geconstateerde zaken benoemd zijn. We voeren hierbij geen berekeningen uit ten aanzien van de exploitatielasten van het gebouw.
Daarnaast hanteren we een methodiek die het mogelijk maakt een rangorde in de uitkomsten aan te brengen (onderlinge vergelijkbaarheid gebouwen). Voor duurzaamheid kijken we naar maatregelen die nodig zijn voor een goed binnenklimaat (met inbegrip van de luchtbehandelingssystemen) waarbij de eisen van de Wet Milieubeheer van 1 augustus 2019 en de doelstellingen uit het Klimaatakkoord uitgangspunt zijn. Daarbij benoemen wij kort de mogelijke technische oplossingen inclusief de indicatieve kosten van deze oplossing gerelateerd aan het oppervlak van de school. Stap 6: Ontwikkelen kansenkaarten Op basis van de brede inventarisatie van alle locaties, de interviews en de factsheets, maken we een eerste knelpuntenanalyse. Aan de hand van 3 thema’s (kwaliteit, financiën, vraag & aanbod) wordt elke locatie beoordeeld met behulp van een zogenaamd stoplichtmodel. Daardoor ontstaat een integraal en overzichtelijk beeld van de huidige situatie en mogelijke knelpunten per schoolgebouw. De analyse van de primair onderwijs locaties geven wij in een overzichtskaart per wijk weer. Dit noemen wij de kansenkaarten per wijk (zie nevenstaand voorbeeld). Voor het VO hanteren we de gemeentegrens. Stap 7: Werkbijeenkomst kansenkaarten Online of op een inspirerende (school)locatie binnen de gemeente organiseren wij een gezamenlijke werkbijeenkomst.
Op hoofdlijnen ziet deze bijeenkomst er als volgt uit: ▪ Vaststellen factsheet per locatie; ▪ Bespreken en vaststellen kansenkaart; ▪ Verkennen prioritering. Tijdens de bespreking en terugkoppeling van de factsheets en kansenkaarten ontstaat een eerste integraal en gedeeld beeld van de huisvestingsportefeuille en de opgave die voor ligt. Eenieder krijgt tijdens de bijeenkomst de kans om de factsheets en kansenkaarten aan te scherpen. Op basis van het integrale beeld verkennen we gezamenlijk bij welke schoolgebouwen ingrepen in de huisvesting noodzakelijk zijn. De nadruk ligt daarbij op die schoollocaties waarbij in de analyse naar voren is gekomen dat er (op termijn) één of meerdere aandachtspunten op het gebied van huisvesting zijn. Op deze manier stellen we de prioritering van projecten in het IHP gezamenlijk vast.
Stap 8: Vaststellen inventarisatie (stuurgroep) De uitkomsten van alle stappen uit de fase inventarisatie verwerken we tot conceptdocumenten. Deze documenten agenderen we in de stuurgroep om ze te laten vaststellen. Fase 2: Visie Om tot een beleidsrijk IHP te komen starten we met het gezamenlijk ontwikkelen van een visie op onderwijs en onderwijshuisvesting. Deze visie vertalen we in uitgangspunten en spelregels over hoe de gemeente en schoolbesturen gezamenlijk invulling gaan geven aan het realiseren van deze visie. De uitgangspunten en spelregels vormen de basis waarmee we het IHP vervolgens gezamenlijk actualiseren. Stap 9: Themagerichte werkbijeenkomst visievorming Om te komen tot een gezamenlijke visie op onderwijs- en opvanghuisvesting organiseren wij een werkbijeenkomst visievorming, bij voorkeur op een inspirerende locatie in de gemeente Stein. Tijdens deze bijeenkomst werken we met de deelnemers interactief aan de volgende thema’s: ▪ De visie op onderwijs en kindvisie – vertrekpunt voor de visie op huisvesting. Integrale benadering van PO, VO en kinderopvang en inclusiever en thuisnabij onderwijs en aansluiting op het vervolgonderwijs. ▪ Het aanbod – kwaliteit van het aanbod, schaalgrootte, spreiding, aanbod per wijk/kern en leegstand vastgoed.
▪ Samenwerking – met gemeente, tussen schoolbesturen, met opvang en andere maatschappelijke organisaties en de wijze waarop deze samenwerking vorm wordt gegeven. ▪ Exploitatie en realisatie – gezondheid, kwaliteitsniveau gebouwen en rolverdeling, uitgangspunten voor spelregels betreffende exploitatie (minimale kwaliteit, ambitieniveau, multifunctioneel gebruik en financiën), realisatie (ambitieniveau, criteria, relatie levensduur, financiën) en mogelijke toekomstperspectieven. ▪ Duurzaamheid – ambitieniveau en mogelijkheden. Wij maken gebruik van bestaande en verstrekte informatie. Door middel van prikkelende stellingen, facts & figures en inspirerende praktijkvoorbeelden gaan we op elk thema de inhoudelijke discussie aan en zoeken we naar de actuele invulling van het thema. Gedurende de discussie hierover ontstaan gedeelde uitgangspunten, die de basis gaan vormen voor de visie en mogelijke spelregels. Stap 10: Opstellen conceptvisiestuk De resultaten uit de kick-off en de werkbijeenkomst verwerken we tot een conceptvisiestuk. Het conceptvisiestuk is een bondig en beeldend document waar alle visiethema’s in zijn verwerkt en dat herkenbaar is voor alle betrokkenen. In dit document is de rode draad geformuleerd zoals die per thema is besproken en zijn spelregels die bepalend zijn voor de vertaling naar de onderwijshuisvesting helder per thema geformuleerd.
Stap 11: Werkbijeenkomst conceptvisiestuk Tijdens een gezamenlijke bijeenkomst met de projectgroep bespreken we plenair het conceptvisiestuk. Het conceptvisiestuk wordt tijdig via mail met alle betrokkenen gedeeld zodat eenieder zich in kan lezen. Tijdens de gezamenlijke werkbijeenkomst met alle betrokkenen bespreken we plenair het conceptvisiestuk. Aan de hand van de opmerkingen uit de werkbijeenkomst passen we het document aan en maken we het in overleg met de gemeentelijk projectleider gereed voor besluitvorming door de stuurgroep. Stap 12: Vaststellen visiestuk Het conceptvisiestuk wordt voorgelegd aan de stuurgroep als deelproduct van fase 1. De stuurgroep stelt deze vast. Nadat het visiestuk definitief is geworden, wordt ook de presentatie aan de gemeenteraad tussentijds gegeven.
Stap 13 – Presentatie tussentijds gemeenteraad Nadat het visiestuk en de inventarisatie door de stuurgroep zijn vastgesteld organiseren we een tussentijdse presentatie aan de gemeenteraad. De inhoud van de presentatie stemmen we af met de gemeentelijke projectleider. Fase 3: Opstellen huisvestingsscenario’s De prioritering van het IHP vormt de basis voor de uitwerking van de scenario’s. We werken gezamenlijk toe naar huisvestingsscenario’s per locatie. De scenario’s worden financieel vertaald en in tijd (planning) uiteengezet. We maken daarbij onderscheid in scenario’s voor de korte termijn (0-4 jaar) en de lange termijn (5-16 jaar). Zo ontstaan meerdere perspectieven voor de onderwijshuisvesting met heldere keuzes die kunnen worden afgewogen. Dit inzicht biedt, indien nodig, voor alle partijen de mogelijkheid om tijdig bij te sturen met hun onderwijshuisvesting. Stap 14 – Werkbijeenkomst verkenning Bij het verkennen van de oplossingsrichtingen formuleren we (doorgaans twee) scenario’s voor elke locatie waarvoor in de inventarisatiefase de noodzaak tot ingrijpen is vastgesteld. Om goede inhoudelijke discussies te bevorderen, maken wij grote prints van de kaart waarop deze schoolgebouwen zijn weergegeven. Groepen gaan vervolgens aan de slag met het formuleren van oplossingen. De spelregels uit de visie op onderwijs en onderwijshuisvesting vormen daarbij het uitgangspunt.
Vervolgens wordt plenair besproken welke scenario’s het meeste toekomstperspectief hebben. De uitkomsten van deze werkbijeenkomst werken wij uit in de vorm van overzichtelijke scenariokaarten (zie nevenstaande afbeelding). Fase 4: Toetsen haalbaarheid scenario’s Stap 15 – Financiële vertaling De eerste resultaten van de scenariovorming vertalen wij financieel. We maken per locatie en per scenario inzichtelijk wat de verwachte investeringskosten (voor gemeente en/of schoolbestuur) zijn voor de komende 16 jaar. Deze vertaling stemmen wij af met de financiële experts van de gemeente. Stap 16 - Impactanalyse De scenario’s met toekomstperspectief voorzien we van een impactanalyse. Een risico- en kanseninventarisatie, inzicht in tastbare en niet-tastbare randvoorwaarden en relatie met aanbod en spreiding locaties bewegingsonderwijs inclusief koppeling nota accommodatiebeleid vormen een onderdeel. Stap 17 – Werkbijeenkomst scenario’s We organiseren een werkbijeenkomst waarin we gezamenlijk tot definitieve scenario’s per locatie komen inclusief een uitvoeringsplanning. Op hoofdlijnen ziet deze bijeenkomst er als volgt uit: ▪ Aanscherpen en vaststellen scenario’s per locatie; ▪ Opstellen en vaststellen uitvoeringsplanning. De besturen en gemeente kunnen op de scenariokaarten aanvullende scenario’s omschrijven. Vervolgens zetten we de projecten samen in tijd uiteen.
De oplossingsrichtingen voor de onderwijshuisvesting hebben mogelijk effect op de gymzalen. In de eerste plaats beoordelen we hoe het aanbod aan ruimte voor bewegingsonderwijs zich verhoudt tot de normatieve behoefte aan klokuren gym, nu en in de toekomst. Vervolgens beoordelen we tijdens de bijeenkomst of de scenario’s vanuit de onderwijshuisvesting (verplaatsing, clustering) effect hebben op behoefte aan gymzalen. Ook indien de kwaliteit van de gymzaal aanleiding geeft tot ingrepen, nemen we de financiële consequenties op in het IHP.
De resultaten van deze bijeenkomsten werken wij inhoudelijk en financieel verder uit. Hiermee is inzichtelijk welk beroep de uitvoering van het IHP doet op de gemeentelijke begroting en welke aanvullende dekking mogelijk nodig is. Deze vertaling stemmen wij ook weer af met de financiële experts van de gemeente. Fase 5: Analyse en managementreview Het IHP vormt een door alle partijen gedragen plan waarin de resultaten van het gehele proces helder en bondig staan beschreven. Voor ieder schoolgebouw wordt het toekomstperspectief geschetst inclusief financiële consequenties en planning. In deze fase borgen we tevens de implementatie van de acties die voortkomen uit de visie en de uitvoering van de projecten uit het IHP. Stap 18 – Opstellen concept IHP Parallel aan de scenariobepaling stellen wij een samenhangende, beeldende en bondige conceptrapportage van het IHP op. In deze conceptrapportage is onder andere opgenomen: ▪ Gezamenlijke visie op onderwijs en onderwijshuisvesting; ▪ Spelregels en uitgangspunten voor de uitvoering van de visie en vertaling naar scenario’s; ▪ Knelpuntenanalyse (kansenkaart); ▪ Huisvestingsscenario’s per locatie (inclusief prioritering en planning); ▪ Impactanalyse met onder andere bewegingsonderwijs; ▪ Financiële consequenties voor gemeente en schoolbesturen; ▪ Conclusies en aanbevelingen.
In deze rapportage wordt de lezer stapsgewijs meegenomen naar de uiteindelijke huisvestingsscenario’s per locatie en zijn ook de financiële consequenties verwerkt. De factsheets per locatie worden bijgevoegd als bijlage. De bijgevoegde kansenkaarten geven een samenvatting van de factsheets, met in 1 oogopslag een beeld van alle locaties. Stap 19 – Werkbijeenkomst concept IHP In een laatste werkbijeenkomst met schoolbesturen en de gemeente bespreken we gezamenlijk de conceptrapportage van het IHP. Wij zorgen ervoor dat de betrokkenen de conceptrapportage tijdig ontvangen. De schoolbesturen hebben dan de mogelijkheid om het rapport en de plannen met hun achterban af te stemmen. Tijdens de bijeenkomst bespreken we de opmerkingen en zetten we vervolgens de puntjes op de ‘i’. Graag bespreken we tijdens dit overleg ook de wijze waarop het besluitvormingsproces moet worden ingevuld en de rol van de schoolbesturen hierin. We organiseren en mobiliseren hierbij maximale steun en draagvlak voor het huisvestingsplan. Stap 20 – Opstellen definitief IHP De opmerkingen uit de werkbijeenkomst worden verwerkt in de definitieve rapportage van het IHP. Het definitieve IHP is een toegankelijk document in woord en beeld, op basis waarvan besluitvormers goed in staat zijn keuzes te maken en consequenties daarvan te overzien.
Stap 21 – Vaststellen IHP Het definitieve IHP laten we in een stuurgroep vaststellen. Tevens bespreken we met de stuurgroep of het nog noodzakelijk is om een aanvullend advies richting college en gemeenteraad bij te voegen bij het IHP. Stap 22 – Presentatie College van B&W We verzorgen een presentatie van de uitkomst aan het college van B&W. Stap 23 – Presentatie Gemeenteraad We verzorgen een presentatie van de uitkomst aan de gemeenteraad.