3. Omgevingsanalyse.docx

Omgevingsanalyse 2022

Omgevingsanalyse 2021 Auteur: Pascalle Janssen, Concerncontrol Datum: Concept 11-05-2021

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ..............................................................................................3 Voorwoord .....................................................................................................4 Omgevingsanalyse .........................................................................................5 1.

Bestuur en ondersteuning ..................................................................................................6

2.

Veiligheid ........................................................................................................................7

3.

Verkeer, vervoer en waterstaat ..........................................................................................9

4.

Economie.......................................................................................................................10

5.

Onderwijs ......................................................................................................................13

6.

Sport, cultuur en recreatie ...............................................................................................13

7.

Openbaar groen en (openlucht) recreatie ...........................................................................14

8.

Sociaal domein ...............................................................................................................15

9.

Volksgezondheid en milieu ...............................................................................................20

10.

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ........................................27

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 3

Voorwoord In deze Omgevingsanalyse brengen wij voor de gemeente Stein de belangrijkste en relevante ontwikkelingen in beeld. De maatschappelijk context wordt geschetst, waarin de gemeente Stein zich momenteel bevindt. Voor een uitgebreid overzicht van trends en ontwikkelingen op de langere termijn verwijzen wij naar de Trendverkenning die eind 2017 is opgesteld. (https://www.gemeentestein.nl/data/downloadables/3/2/1/rapport-trendverkenning-2017-def.pdf) Deze Trendverkenning 2017 is gebruikt bij het actualiseren van de strategische toekomstvisie in 2018 en lag ook ten grondslag aan de kerntakendiscussie en uiteindelijk het kerntakenboek 20182022. Het doel van deze omgevingsanalyse binnen de Kadernota 2022 is om een foto te maken van de omgeving waarin de gemeente momenteel opereert. De indeling van de omgevingsanalyse volgt de hoofdstukindeling van het coalitieakkoord. Uiteraard is een de omgevingsanalyse nooit compleet en keuzen kunnen arbitrair zijn. Daarom wordt zoveel als mogelijk een relatie gelegd met de speerpunten uit het coalitieakkoord 2018-2022 ‘Kansrijk besturen’. De omgevingsanalyse kan zo mede richting geven aan de bestuurlijk keuzen en afwegingen die in deze kadernota worden gemaakt. Voor de omgevingsanalyse zijn cijfers uit verschillende bronnen gebruikt. Er is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van www.waarstaatjegemeente.nl.

Daardoor was het voor een aantal onderdelen mogelijk om de gemeente Stein te vergelijken met de provincie Limburg. Echter, niet alle cijfers zijn actueel. Dit maakt het duiden van data soms lastig. Het gebruik van data uit diverse (open) bronnen staat voor ons als gemeente nog in de kinderschoenen. De komende jaren willen wij ook in het kader van het monitoren van de strategische toekomstvisie het toekennen van relevantie, duiding en waarde aan data verder ontwikkelen. Op deze manier kunnen wij informatie en signalen met betrekking tot maatschappelijke ontwikkelingen, ontwikkelingen binnen bepaalde taakvelden en ontwikkelingen binnen de eigen organisatie gebruiken als ‘early warning’ om voortdurend de vinger aan de pols te houden. Deze omgevingsanalyse is een eerste aanzet om te komen tot een structureel monitoringssysteem. Wij zien het nog als een groeimodel, dat gaandeweg verder wordt ontwikkeld.

Het college van Burgemeester en Wethouders,

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 4

Omgevingsanalyse

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 5

1.

Bestuur en ondersteuning

Dienstverlening is een belangrijk onderdeel binnen het taakveld bestuur en ondersteuning. Uit het klanttevredenheidsonderzoek (februari 2020), blijkt dat inwoners de dienstverlening gemiddeld waarderen met een 7,2 (schriftelijk onderzoek) en een 7,9 (balieonderzoek). Mensen die telefonisch contact hebben gehad zijn tevreden over de klantvriendelijkheid (83%) en behulpzaamheid (78%) van de KCC-medewerker. 76% van de respondenten met telefonisch contact is tevreden over de klantvriendelijkheid van de vakambtenaar. Ook bezoekers aan de gemeente zijn tevreden over de klantvriendelijkheid (87%) en behulpzaamheid (87%) en deskundigheid (79%) van de receptiemedewerker. Voor de respondenten is de telefoon een belangrijk communicatiemiddel met de gemeente. De kwaliteit van de dienstverlening via social media wordt minder goed beoordeeld. 37% van de respondenten vindt de kwaliteit goed en 14% slecht en de helft neutraal. De overgrote meerderheid van de respondenten is tevreden over de mogelijkheid rij- en reisdocumenten af te halen zonder afspraak. Driekwart van de respondenten is positief over de huidige digitale dienstverlening van de gemeente. Een overgrote meerderheid heeft geen behoefte aan andere producten of diensten die ze digitaal zouden willen aanvragen. De website is duidelijk.

De meeste respondenten geven aan zo veel mogelijk informatie via de website op te zoeken voordat ze contact opnemen met de gemeente.

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 6

2.

Veiligheid

In het coalitieakkoord is het thema veiligheid als apart speerpunt opgenomen. In onderstaande grafiek wordt het aantal misdrijven1 per 10.000 inwoners in de gemeente Stein ten opzichte van de provincie Limburg de over de jaren 2018-2020 gepresenteerd. Het aantal misdrijven per 10.000 inwoners in de gemeente Stein ligt onder het provinciaal gemiddelde en laat vanaf 2020 een lichte daling zien ten opzichte van 2019. In het 4e kwartaal van 2020 zijn het aantal misdrijven in Stein weer toegenomen tot het niveau van het 4e kwartaal 2019.

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

Het aantal diefstallen en inbraak naar type dat door de politie is geregistreerd is in de volgende grafiek weergegeven. In de grafiek is de inbraakgolf van het 4e kwartaal van 2018 goed te zien. Daarna is het aantal inbraken in woningen in Stein gedaald en stabiel gebleven.

Onder misdrijven wordt verstaan het aantal geregistreerde misdrijven. Misdrijven zijn de feiten zoals die strafbaar zijn gesteld in het Wetboek van Strafrecht en in tal van bijzondere wetten waaronder de Opiumwet, Wegenverkeerswet en de Wet Wapens en Munitie. 1

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 7

In het coalitieakkoord is ook het terugdringen van jeugdoverlast opgenomen. Onderstaande tabel heeft betrekking op overlastgevende jeugd in de gemeente Stein over de jaren 2019-2020.

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

Na een daling in het 4e kwartaal van 2019 is in 2020 sprake van een stijging (4 meldingen per 10.000 inwoners). De politieregistraties van overlastgevende jeugd in Stein liggen rond het gemiddelde in Limburg. Ook de subjectieve veiligheid maakt onderdeel uit van sociale veiligheid. In bovenstaande tabel wordt onderscheid gemaakt in onveiligheidsgevoelens (hoe onveilig voelen inwoners zich in hun buurt), onveiligheidsperceptie (de ervaren omvang van criminaliteit in de eigen buurt) en vermijdingsgedrag (hoe vaak inwoners het eigen gedrag aanpassen aan situaties in de buurt). Ten opzichte van 2014 is de onveiligheidsperceptie in de gemeente Stein iets toegenomen. Deze ligt ook boven de ervaren onveiligheid in de buurt in vergelijking met de provincie Limburg.

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 8

3.

Verkeer, vervoer en waterstaat

Bereikbaarheid Bereikbaarheid van de gemeente Stein is één van de kernwaarden uit de Strategische Toekomstvisie 2018-2022. Uit het verkeersmodel Westelijke Mijnstreek, Nul-situatie (2017) blijkt voor 2030 een verkeersgroei van en naar Chemelot van ongeveer 25% op de snelweg en een groei van ongeveer 10% op de overige wegen. Uit de prognose blijkt verder dat het verkeer zowel in de ochtend- als avondspits zal vastlopen. Ook in het Masterplan Chemelot 2030 wordt aangegeven dat de voorziene groei van 5.000 banen tot 2030 een potentieel van verdubbeling van het autoverkeer tot gevolg heeft, van circa 12.600 ritten per etmaal naar circa 25.000 ritten per etmaal in 2030. Gericht inzetten van mobiliteitsmanagement zou een reductie van het totale autoverkeer op de site van 10%-20% opleveren. Daarnaast zal het aantal logistieke bewegingen toenemen door een voorziene autonome groei en de vestiging van nieuwe site users. Uit de factsheets behorend bij de Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg blijkt dat in de periode 2008-2017 een toename waar te nemen is van woon-werkrelaties met gebieden die verder weg liggen (bijvoorbeeld Maastricht-Roermond en Sittard-Geleen-Valkenburg) Al deze ontwikkelingen hebben impact op de bereikbaarheid van Stein.

Verkeersveiligheid In het coalitieakkoord is verkeersveiligheid als een speerpunt opgenomen. Het aantal verkeersongevallen per 1000 inwoners in de gemeente Stein is lager dan het aantal verkeersongevallen in de provincie Limburg en laat een stabiel beeld zien in de periode 2015-2019. Voor dit onderdeel geldt dat er nog geen cijfers beschikbaar zijn over de subjectieve veiligheidsbeleving van onze inwoners. Bij het verder ontwikkelen van de omgevingsanalyse is dit een punt van aandacht.

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 9

Uit recente cijfers van de verkeersveiligheidsrapportage van BLIQ blijkt de gemeente Stein de tweede verkeersveiligste gemeente van Limburg te zijn in de periode 2016 tot en met 2020 afgezet tegen het aantal verkeersslachtoffers per 100.000 inwoners.

Gegevens met betrekking tot geregistreerde meldingen van de politie over verkeersoverlast (te hard rijden, parkeerproblemen en agressief gedrag in het verkeer) laten over de periode 2015-2018 een redelijk stabiel beeld zien.

2015

2016

2017

2018

Bron: politiegegevens uit Kadernota Integrale Veiligheid Westelijke Mijnstreek 2019-2022

4.

Economie

Algemeen Het CPB gaat in de novemberraming van 2020 uit dat de Nederlands economie in 2021 met 3% groeit na een krimp van ruim 4% in 2020 ervan uitgaande dat de coronacrisis in de eerste helft van 2021 onder controle is. De werkloosheid loopt op tot boven de 6% in 2021. Vooral jongeren, werknemers met een flexibel arbeidscontract en zzp’ers worden geraakt.

Uit cijfers van het CBS blijkt dat de Zuid-Limburgse economie ten gevolge van de coronacrisis is gekrompen met ongeveer 4%. Uit de coronamonitor van de Provincie Limburg blijkt dat in ZuidLimburg de economische activiteit de laatste zes maanden van 2020 geringer was dan op grond van de economische structuur te verwachten was. Arbeidsmarkt Onderstaande tabel geeft het aantal bedrijfsvestigingen binnen de gemeente Stein weer (per 1000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar) in vergelijking met het aantal vestigingen in Limburg. Het aantal vestigingen is in de periode 2010-2019 gestaag gestegen en ligt onder het Limburgs gemiddelde.

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 10

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

Het aantal banen binnen de gemeente Stein per 1000 inwoners van 15-64 jaar laat de laatste jaren een stabiel beeld zien.

Het werkeloosheidspercentage in de gemeente Stein is in de periode 2015 tot en met 2019 gedaald. Cijfers over 2020 zijn nog niet beschikbaar.

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 11

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

De coronacrisis heeft zijn weerslag op de arbeidsmarkt. Ook in de gemeente Stein nam het aantal WW-uitkeringen toe met 15 tot 30% (Coronamonitor Limburg, januari 2021).

Vrijetijdseconomie De vrijetijdseconomie is een belangrijke groeisector en banenmotor in Limburg. In opdracht van Visit Zuid-Limburg is in 2018 een onderzoek uitgevoerd naar de toeristische bestedingen in ZuidLimburg. Voor de gemeente Stein zien de bedragen er als volgt uit. Bestedingen (x 1 miljoen Euro) 2018 Verblijfstoerisme Dagrecreatie 15,8

18,4

Totaal 34,2

Totaal % ZuidLimburg 2018 2,5%

Totaal % ZuidLimburg 2014 2%

Het totaal aantal bestedingen in Stein ten opzichte van het totaal in Zuid-Limburg is in 2018 ten opzichte van 2014 met 0,5% gestegen. Het totaal aantal overnachtingen in Stein bedroeg in 2018 ruim 98.000. Hiervan bestonden ruim 97.000 overnachtingen uit hotelovernachtingen. Het overige bestond uit B&B overnachtingen. Het aantal dagbezoeken bedroeg in Stein in 2018 in totaal uit bijna 114.000 bezoeken. 1400 bezoeken bestonden uit bezienswaardigheid/rondleiding en 5.500 uit bezoeken aan musea. De verdeling van het aantal dagtochten zag in de gemeente Stein in 2018 als volgt uit: Dagtochten aantal 2018 Wandeling voor plezier

Fietstocht voor plezier

Toertochtjes met de auto

Toertochtjes met de motor

Recreëren aan het water

Recreëren niet aan het water

Vissen

Mountainbiken

Winkelen voor plezier

Totaal

188.687

138.212

37.323

2.004

3.614

48.308

3.078

0

98.910

520.136

Bron: Tabellennotitie bestedingen Zuid-Limburg, 2018

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 12

5.

Onderwijs

Zoals bekend blijkt uit de bevolkingsprognoses het aandeel jongeren in de gemeente Stein steeds verder af te nemen. Dit heeft uiteraard gevolgen voor de leerlingaantallen in het basis- en voortgezet onderwijs binnen de gemeente.

Leerlingprognoses 1520 1500 1480 1460 1440 1420 1400 1380 1360 1340 1320 1300 2018

2023

2028

2033

2038

Bron: Bureau Pronexus (februari, 2020)

6.

Sport, cultuur en recreatie

In het coalitieakkoord is opgenomen dat sport wordt ingezet om een gezonde leefstijl bij onze inwoners te bevorderen. Onderstaande tabel bevat gegevens over bewegen en overgewicht. Sinds 2012 is er stijgende lijn waar te nemen van inwoners vanaf 19 jaar die voldoende bewegen volgens de landelijke norm. Verder blijkt dat overgewicht bij Steinse inwoners sinds 2008-2009 toeneemt. Daarbij ligt het percentage van inwoners met overgewicht boven het provinciaal gemiddelde.

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl (GGD Monitor 2016)2.

Uit de gezondheidsatlas van de GGD Zuid-Limburg blijkt dat 48,2% van de inwoners van 19 jaar en ouder uit de gemeente Stein sport minimaal 1 keer per week. Provinciaal ligt dit percentage op 45,8%.

2

Recentere cijfers van de GGD Zuid-Limburg zijn medio 2021 beschikbaar.

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 13

Het fietsgebruik binnen de gemeente Stein is laag ten opzichte van landelijke cijfers. Het fietsgebruik in Stein bedroeg in de periode 2015-2017 14,7% bij verplaatsingen over een afstand van minder dan 7,5 km (Bron: www.volksgezondheidenzorg.info).

7.

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

De rapportage ‘Kwaliteit openbare ruimte’ (Antea Group, juli 2018) laat voor de gemeente Stein een stijgende lijn zien in de kwaliteitsontwikkeling in de periode 2012-2018 van verschillende onderdelen (verharding, groen, meubilair en netheid) binnen de openbare ruimte. Voor wat betreft meldingen van inwoners met betrekking tot de openbare ruimte is het mogelijk om het aantal en soort meldingen in 2020 weer te geven. In onderstaande grafiek wordt een indeling gemaakt naar hoofdcategorie. In totaal heeft de gemeente Stein over deze periode ruim 3000 meldingen ontvangen.

1000

Wegen en verkeer Afval & reiniging

500

Groen Overlast Overig

0 Bron: meldingensysteem openbare ruimte, gemeente Stein 2020

De meeste meldingen hebben betrekking op wegen en verkeer (bijna 800), gevolgd door afval & reiniging en groen. In de grafiek op de volgende pagina wordt nader ingezoomd op de meldingen die betrekking hebben op ‘wegen en verkeer’. Binnen deze categorie heeft het overgrote deel van de meldingen (283) betrekking op het onderhoud van wegen en trottoirs. Fout parkeren (135) en gevaarlijke parkeersituaties (116) zijn ook veel voorkomende meldingen binnen de categorie wegen en verkeer.

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 14

300

Onderhoud wegen en trottoirs Gevaarlijke verkeerssituatie

250 Fout parkeren

Verkeersborden -en zuilen

200

Snelheid 150

Afzetpalen

Bestrating omhoog door boomwortels

100

Parkeerplaatsen

Werkzaamheden door aannemers kabels en leidingen

50

Inritten 0 Bron: meldingensysteem openbare ruimte, gemeente Stein 2020

8.

Sociaal domein

Sociale samenhang en mantelzorg De gemeente Stein scoort goed ten opzichte van sociale samenhang. De positieve afwijking van het landelijk gemiddelde is in Stein hoger dan de provinciale afwijking ten opzichte van het landelijke gemiddelde. Het percentage mantelzorgers in de gemeente Stein (18,1%) ligt boven het provinciaal gemiddelde (16,2%) (www.waarstaatjegemeente.nl). De gemeente Stein heeft op dit moment ongeveer 1000 geregistreerde mantelzorgers. 10% zijn jonge mantelzorgers (tot 25 jaar).

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 15

De ervaren eenzaamheid onder inwoners ligt met bijna 48% iets boven het provinciaal gemiddelde van ruim 46%.

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl, GGD Gezondheidsmonitor 2016.

Wmo In onderstaande grafieken wordt inzicht gegeven in het aantal Wmo-voorzieningen. Het betreft een overzicht over het eerste halfjaar van 2020. Onderstaande grafiek geeft een beeld van het aantal inwoners met individuele Wmo-voorzieningen (aantal per 1000 inwoners). De meeste huishoudens ontvangen in het kader van de individuele Wmo-voorzieningen hulpmiddelen en diensten (36) en hulp bij het huishouden (30). Voor alle soorten individuele voorzieningen geldt dat de aantallen per 1000 inwoners onder het Limburgs gemiddelde liggen.

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

Voor wat betreft het aantal huishoudens dat in het kader van de Wmo (meerdere) voorzieningen ontvangt is uit de volgende grafiek af te leiden dat de meeste huishoudens in de gemeente Stein (91 per 1000 huishoudens) één voorziening ontvangt. 48 huishoudens per 1000 ontvangen twee voorzieningen. Voor wat betreft het aantal voorzieningen scoort de gemeente Stein in de eerste helft van 2020 onder het Limburgs gemiddelde.

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 16

Bron:www.waarstaatjegemeente.nl

Cliëntervaringen Wmo De cliëntervaringen van de inwoners van Stein met betrekking tot de Wmo zijn positief, zoals uit onderstaande figuur blijkt. De scores liggen rond het provinciaal gemiddelde (grijze staafdiagram).

www.waarstaatjegemeente.nl, CEO Wmo, 2019.

Het aantal huishoudens zonder zorg en ondersteuning ten opzichte van het totaal aantal huishoudens in de gemeente Stein bedroeg in het eerste halfjaar van 2019 82,1% (Limburg, 77,9%). Onder zorg en ondersteuning wordt verstaan de individuele voorzieningen op grond van de Wmo, Jeugdwet en/of Participatiewet.

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 17

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl, CBS MSD WMO, 2020

Jeugd In onderstaande grafieken wordt nader ingegaan op jongeren met jeugdzorgtrajecten. In het eerste halfjaar van 2020 bedroeg het aantal jongeren tot 18 jaar in Stein dat jeugdhulp ontving 12,8%. Dit ligt iets boven het Limburgs gemiddelde van 12,2%. Vana

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl (CBS Jeugd)

Wanneer we inzoomen op de jeugdzorgtrajecten dan blijkt dat in de gemeente Stein 85,7% van alle trajecten te bestaan uit jeugdhulp zonder verblijf. Dit ligt boven het Limburgs gemiddelde van 82,%. De zwaardere trajecten die bestaan uit jeugdhulp met verblijf (8,4%) Jeugdbescherming en jeugdreclassering liggen in Stein onder het Limburgs gemiddelde.

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 18

Onderstaande grafiek geeft inzicht in het aantal beëindigde jeugdhulptrajecten. In het eerste halfjaar van 2020 in Stein. Ruim 74% van de trajecten zijn volgens plan afgesloten. Bijna 26% van de jeugdhulptrajecten zijn voortijdig afgesloten.

Participatie In onderstaande grafiek wordt het aantal personen met een bijstandsuitkering afgezet tegen het gemiddelde in Limburg (aantal bijstandsuitkering per 1000 inwoners). Het aantal personen met een bijstandsuitkering in Stein ligt ruim onder het gemiddelde van de Provincie Limburg. Tevens is af te leiden dat het aantal personen met een bijstandsuitkering in 2020 in de gemeente Stein gelijk is gebleven ten opzichte van 2019.

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 19

Personen met een bijstandsuitkering Stein en Limburg

Bron www.waarstaatjegemeente.nl, CBS 2020

De volgende grafiek geeft het totaal aantal re-integratievoorzieningen in het kader van de Participatiewet weer voor de gemeente Stein. Het totaal aantal voorzieningen blijft sinds het vierde kwartaal van 2018 nagenoeg gelijk.

Personen met een lopende re-integratievoorziening (einde peilperiode)

Bron www.waarstaatjegemeente.nl, CBS 2019

9.

Volksgezondheid en milieu

Volksgezondheid Het gaat in algemene zin goed met de inwoners van Stein. Uit de Gezondheidsatlas Zuid-Limburg (2016)3 blijkt dat 70,2% van de inwoners van 19 jaar en ouder uit Stein ervaart de algemene

3

Dit zijn de meeste recente cijfers. Medio 2021 worden de cijfers door de GGD ZL geactualiseerd.

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 20

gezondheid als (zeer) goed. Dit ligt boven het Zuid-Limburgse gemiddelde van 69,4% Ook de kwaliteit van leven wordt door inwoners als goed ervaren. Inwoners van Stein scoren boven het provinciaal gemiddelde voor wat betreft huisartsenzorg en wijkverpleging. Dit kan samenhangen met de toenemende vergrijzing.

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl (Vektis)

Duurzaamheid Ook binnen de gemeente Stein is duurzaamheid in het bijzonder de thema’s energie en klimaat een belangrijk speerpunt. Begin 2019 is de Energievisie ‘Stein energieneutraal in 2050’ vastgesteld. Onderstaande tabel geeft algemene gegevens rond het thema duurzaamheid, waarbij de gemeente Stein wordt vergeleken met het provinciaal gemiddelde. In Stein bedroeg in 2019 het gasgebruik in huurwoningen gemiddeld 1.040 m3, In de periode 2013-2019 is in Stein een daling te zien in het gasgebruik. Het gasgebruik in koopwoningen bedroeg in 2019 in Stein gemiddeld 1.570 m3.

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 21

Bron: waarstaatjegemeente.nl (CBS, Klimaatmonitor)

In 2019 bedroeg het elektriciteitsgebruik in huurwoningen in Stein gemiddeld 2.180 kWh. In koopwoningen is het elektriciteitsgebruik in Stein in 2019 3.402 kWh. Zowel bij huur- als koopwoningen is vanaf 2013 een dalende trend in het elektriciteitsgebruik te zien.

In 2019 leveren de zonne-energie installaties van zowel bedrijven en woningen in Stein gemiddeld 543 kW zonne-energie per 1000 inwoners. In de periode 2012-2019 een duidelijk stijgende trend te zien.

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 22

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl (CBS - Zonnestroom)

Milieu Luchtkwaliteit In 2020 is de concentratie stikstofdioxide in Stein gedaald naar 15,9 µg/m3 dit ligt iets boven gemiddelde van Limburg met 15,2 µg/m3. De concentratie fijnstof in Stein bedroeg in 2020 17,6 µg/m3, dit ligt iets lager dan de gemiddelde concentratie fijnstof in Limburg van 17,8 µg/m3.

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl (RIVM)

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 23

Afval Huishoudelijk afval Totaal huishoudelijk afval (kg per inwoner)

Grof huishoudelijk restafval In Stein is er in 2019 41 kg restafval per inwoner. Onderstaande grafiek laat sinds 2015 een stijgende trend is te zien in de hoeveelheid grof huishoudelijk restafval. Het gemiddeld aantal kilo’s in Stein ligt ook hoger dan het provinciaal gemiddelde. Het betreft niet gescheiden ingezameld restafval dat te groot of te zwaar is om op dezelfde wijze als huishoudelijk restafval te worden aangeboden. Grof huishoudelijk restafval (kg/per inwoner)

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl, CBS

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 24

Klimaatadaptatie Op de site van www.waarstaatjegemeente.nl zijn sinds 2019 gegevens opgenomen met betrekking tot klimaatadaptatie. In onderstaande grafiek wordt een overzicht gegeven van de gemiddelde oppervlaktetemperatuur4 in Stein in vergelijking met Limburg. In 2018 bedroeg in Stein de gemiddelde oppervlakte temperatuur 32,52 graden Celsius. Gemiddelde oppervlaktetemperatuur Stein 2016-2018 in graden Celsius

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl, Cobra groeninzicht, 2019

Op de kaart hieronder is op CBS-wijkniveau de gemiddelde oppervlaktetemperatuur in de gemeente Stein opgenomen.

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl, Cobra Groeninzicht, 2019

Temperatuur is berekend aan de hand van satellietbeelden. In de zomermaanden is dit meerdere keren gedaan. Het gaat dus niet om de door de KNMI voorspelde luchttemperatuur. 4

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 25

Het percentage versteende oppervlakten in tuinen in de gemeente Stein bedraagt 56%. Het gemiddelde in Limburg ligt op 49%.

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl, Cobra groeninzicht, 2019

Het gemiddeld aantal bomen per inwoner in de gemeente Stein bedraagt 1,8. Het provinciaal gemiddelde bedroeg in 2918 5,7 bomen per inwoner.

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl, Cobra Groeninzicht, 2018.

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 26

10.

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

Sinds 2005 is het aantal inwoners van de gemeente Stein gedaald. Per 1 januari 2021 had de gemeente Stein 24.876 inwoners. In de onderstaande grafiek wordt het aantal inwoners van de gemeente Stein in de periode 20102021 weergegeven.

Aantal inwoners gemeente Stein 25800 25600 25400 25200 25000 24800 24600 24400

2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Bron: CBS, 2021

Prognose In onderstaande grafiek worden de meest actuele prognoses weergegeven (CBS, bewerkt door Etil, 2020). Er is nog altijd sprake van een daling van het aantal inwoners in de gemeente Stein. De daling verschilt per leeftijdscategorie zoals onderstaande grafiek laat zien.

Bron: Woonmonitor 2020, Provincie Limburg

De volgende grafiek geeft de natuurlijk ontwikkeling aan de hand van geboorte- en sterfecijfers en prognoses weer. Uit deze grafiek blijkt dat er meer mensen sterven in Stein dan dat er sprake is

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 27

van natuurlijke aanwas. De prognose laat zien dat het sterfteoverschot de komende jaren nog verder zal toenemen.

Bron: Woonmonitor 2020, Provincie Limburg

Etil heeft ten opzichte van een aantal jaren geleden de bevolkingsprognoses bijgesteld. Er is nog altijd sprake van een daling van het aantal inwoners, alleen gaat de daling iets minder snel dan eerder voorspeld. Van belang zijn de demografische ontwikkelingen die ten grondslag liggen aan bevolkingsdaling, zoals vergrijzing en ontgroening en de hiermee samenhangende gevolgen voor o.a. de (krapte) op de arbeidsmarkt, het voorzieningenniveau (o.a. scholen en accommodaties) en kwalitatieve en kwantitatieve woningvoorraad die voor de gemeente en regio nog steeds een grote opgave vormen. Onderstaande tabel geeft de demografische druk weer voor de gemeente Stein. Met demografische druk wordt bedoeld de som van het aantal personen van 0 tot 15 jaar en 65 jaar en ouder in verhouding tot de personen van 15 tot 65 jaar. In Stein bedroeg de demografische druk in 2020 80,8% (Limburg 73,1%).

Bron: waarstaatjegemeente.nl

Woningvoorraadbehoefte

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 28

Onderstaande figuur toont de geraamde woningbehoefte per woningtype in de gemeente Stein in 2040. Deze raming is gemaakt ten behoeve van de Transformatievisie wonen Westelijke Mijnstreek (2020). Uit de figuur blijkt in 2040 een overschot te zijn aan grondgebonden woningen (ruim 1500). Verder blijkt uit de figuur dat er een mismatch is: teveel eengezinswoningen en te weinig appartementen/o-treden woningen (+249). Ook is er een surplus aan koopwoningen (1320) en sociale huur (195) ten opzichte van particuliere huur (253) die als een kansrijk segment wordt gezien in de gemeente Stein.

Woningbehoefte gemeente Stein 2018-2040 (Bron: Transformatievisie Wonen Westelijke Mijnstreek, Atelier Romain 2020)

In de onderstaande figuren wordt een overzicht gegeven met betrekking tot het thema wonen in de gemeente Stein (Bron: Woonmonitor Limburg, 2020). Het totaal aantal woningen in de gemeente Stein bedroeg per 31-12-2019 11.671 woningen.

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 29

Kwaliteit leefomgeving De Leefbaarometer geeft informatie over de leefbaarheid in alle buurten en wijken, waarbij leefbaarheid is gedefinieerd als ‘de mate waarin de leefomgeving aansluit bij de voorwaarden en behoeften die er door de mens aan worden gesteld. Het geeft de situatie in de wijk weer, maar ook ontwikkelingen en achtergronden van de buurt. Om leefbaarheid in beeld te brengen wordt gebruik gemaakt van 100 indicatoren, onderverdeeld in 5 dimensies (woningen, bewoners, voorzieningen, veiligheid en fysieke omgeving. In 2018 scoorde de gemeente Stein goed, negatieve afwijkingen ten opzichte van de rest van het land betroffen de dimensies woningen en voorzieningen. Indicatoren voor woningen zijn o.a. het aandeel van bepaalde woningtypen en dominantie van woningtypen. De indicatoren voor voorzieningen betreffen niet alleen het aantal voorzieningen, maar ook de afstand tot een bepaalde voorziening.

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 30

Bron: www.leefbaarometer.nl

Als we kijken naar de leefbaarheidsontwikkeling in de periode 2014-2018 zien we dat de leefbaarheid in de gemeente Stein in het algemeen geen achteruitgang kent.

Bron: www.leefbaarometer.nl

Woonlasten

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 31

Onderstaande figuur geeft een beeld van de woonlasten5 in de gemeente Stein vanaf 2014 voor één- en meerpersoonshuishoudens weer 2014. Vanaf 2017 is er sprake van een stijging van de woonlasten.

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl, Coelo Groningen, 2020

Worden de woonlasten verder onderverdeeld, dan zien we dat het OZB tarief onder het provinciaal

gemiddelde ligt en de reinigingsheffingen en rioolheffingen in de gemeente Stein boven het provinciaal gemiddelde liggen. De ozb, afvalstoffenheffing en rioolheffing vormen samen, na aftrek van een eventuele heffingskorting, de gemeentelijke woonlasten. 5

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 32

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 33

Kadernota 2022 • Concerncontrol • 34