2. Verslagen en schriftelijke reacties.pdf

Dialoogsessie Strategische Gebiedsvisie omgeving Chemelot – april 2021 Hoe zorgen we er samen voor dat we ook in de toekomst in de omgeving van Chemelot op een veilige, gezonde én duurzame manier kunnen wonen, werken, recreëren, ondernemen en innoveren? Hoe gaan we om met de beschikbare ruimte? En hoe houden we de economie vitaal terwijl we rekening houden met mens en milieu? Met een groot aantal partijen in de omgeving van Chemelot werken we deze vraagstukken uit tot een gedragen toekomstbeeld voor het gebied: de strategische gebiedsvisie voor de omgeving van Chemelot. De 1e en 2e dialoogsessie met een grote vertegenwoordiging van omwonenden, overheden, partijen op Chemelot en andere belanghebbenden stakeholders in de omgeving hebben plaatsgevonden in juni en in november 2020. In deze dialoogsessies is veel informatie opgehaald en zijn er bijzonder waardevolle punten naar voren gebracht welke geleid hebben tot de concept-gebiedsvisie. De concept gebiedsvisie verkent de ruimte die we willen geven aan een innovatieve en circulaire economie en hoe we werken aan een sterk en gezond stedelijk gebied en een b(l)oeiend landelijk gebied. Deze concept-gebiedsvisie was onderwerp van de 3e dialoogsessie, die op 3 avonden plaats heeft gevonden, waarbij steeds een ander deelgebied centraal stond. Maandag 19 april Woensdag 21 april Woensdag 28 april

Omgeving Graetheide Omgeving Geleen Omgeving Stein en Beek

Vanwege de maatregelen m.b.t. corona, waren de dialoogsessies wederom online. Aan de sessies namen circa 37 vertegenwoordigers van dorps- en wijkplatforms, belangenorganisaties, bedrijven en overheden deel. Onder leiding van een onafhankelijke gespreksleider werd het gesprek gevoerd, mede aan de hand van de volgende bespreekpunten: • • • • •

Landschap en groene ontwikkelingen Vrije ruimte op Chemelot i.r.t. de omgeving Mobiliteit Gezondheid i.r.t. milieuaspecten Chemelot Veiligheid

Op de volgende pagina’s staan de verslagen van de drie sessies.

Verslag 19 april 2021 - omgeving Graetheide Deelnemers: Gespreksleider

Bert Achten

DOP Berg ad Maas WP Krawinkel DOP Einighausen DOP Guttecoven DOP Born west DOP Obbicht Buurtvereniging Graetheide Graetheide comité Natuur en Milieufederatie Waterschap Limburg LLTB Pachters Lexhy Firma L’Ortye DSM Gemeente Sittard-Geleen Namens het ontwerpteam: Gemeente Stein Gemeente Sittard-Geleen Brightlands Campus Chemelot DSM Bureau Heusschen Copier Provincie Limburg

Jos Muris Math Habets Karel Jacobi Sjra Geurts Jacques Spee Cyrille Larosch Richard Coenen en Marion Heutmeekers Hub Slangen Bart Cobben Henny Sonnemans George Salden Hub Diederen Jean en Vivien L’Ortye Harry Horbach Raymond Ubachs Lian Fuchs Cas Denissen Edwin Bakker Eve Philips Ramon Copier Maarten Wilbers

PROCES / VOORAF BC (NMFL): Komt er formele inspraakprocedure? Kunnen burgers ed. formeel inspreken. CD: er is mogelijkheid voor geven reacties op de website. Er is niet voorzien in formele inspraakreacties omdat deze gebiedsvisie wordt gezien als input voor de omgevingsvisie. Op deze omgevingsvisie kan wel formeel iets worden gevonden. LF: ook via sociale media is gewezen op de info op website. MW: behalve op de omgevingsvisies ook inspraak mogelijk bij de omgevingsplannen die concrete ontwikkelingen mogelijk zullen maken. JM (DOP Berg): We zijn teleurgesteld over het feit dat er te weinig gedaan is met de opmerkingen uit de eerdere dialoogsessies en schriftelijke reacties. Het gebied is vol en er is geen plek mee voor nieuwe infra en woningbouw/industrie. Dat is niet of veel te weinig verwerkt in de teksten. De DOP’s willen expliciet de tegengestelde belangen tussen de DOP’s en de economische ontwikkelingen opgeschreven zien zodat politiek weet waarvoor ze kiest. CD: intentie is om alle geluiden goed weer te geven; de geluiden die zijn afgeven worden ter harte genomen. MH (Wijkplatform Krawinkel): Is het eens met JM maar mist de aansluiting bij de NOVI-gebied Zuid-Limburg.

MW: Het Rijk heeft een aantal gebieden benoemt waar bijzondere aandacht voor moet zijn en sprake zal zijn van een meerjarige samenwerking tussen Rijk en regio. Voor Zuid-Limburg gaat het om circulaire economie, sterke en gezonde steden, vitaal landschap, grensoverschrijdende aspecten ed. MW zegt toe dit nog duidelijker te formuleren in het rapport. KJ (Dorpsplatform Einighausen): Onderschrijft opmerking JM. Het gaat er ook om dat er concreet beschreven moet worden welke maatregelen Chemelot inzet om het woon- en leefklimaat te verbeteren. Wat gaan zij hieraan doen?  HH (DSM) Twee stellingen: vol is vol, wat gaat Chemelot doen aan de klimaatmaatregelen? Antwoorden worden behandeld bij de inhoud. BC: H 2. In grote lijnen kan de NMFL zich hierin vinden. Grote ambities betrekking op verduurzaming en vergroening. Mooie ambities die veel ruimte kosten. Suggestie wordt gewekt dat alle ambities in ditzelfde gebied een plek kunnen krijgen. Goed om doelen te combineren, maar er zijn grote twijfels over haalbaarheid alle wensen. Dit is het groene hart van de westelijke mijnstreek, niet alles kan. CD: BC maakt een terecht punt, de programmering kost ruimte, maar we hebben aangegeven dat we zaken proberen te combineren en keuzes te maken. om toch te proberen om alle ambities een plek te bieden. Het vergt zeker keuzes. JM: Hebben veel moeite met rode ontwikkelingen in het groene gebied.

Lexhy bos is het laatste Goudgroene natuurgebied in het oosten van Urmond/Berg/Stein. Veel en grote moeite met dit plaatje. Lexhy is een natuurparel die alleen kan shinen als er een externe zone rondom zo’n parel komt. Nu gaat waarde van het gebied door de ontwikkeling van de Campus grotendeels verloren. Wij willen deze ontwikkeling niet. Voorstel JM: Aan de oostzijde van de A2 een openstelling van het gebied voor de wandelaar. In dat gebied een verbetering van de Oude Postbaan met name voor fietsers en wandelaars. Behouden voor de landbouw rondom het natuurgebied. Geen Campusontwikkeling hier. DOP’s ondersteunen de kennisindustrie, maar niet op deze plek. CD: we proberen in de gebiedsvisie alle belangen in dit gebied een goede plek te geven. Onderwerp komt zo meteen goed naar voren in 2e agendapunt. Waarom hier en wat betekent dit dan voor het gebied? HS (Graetheide comité): Inzake de Lexhy staan wij er iets genuanceerder in. Met GC is best te praten over de invulling van dit terrein. Ze willen echter zeker niet dat er studenten komen en start up plants en grootschalige productie-units helemaal niet. De rest (R&D) is bespreekbaar. LANDSCHAP JM: Veel waardering voor het ontwerpteam en de wijze waarop dit onderwerp is uitgewerkt. BC: Sluit zich aan bij deze uitgesproken waardering. Complimenten voor de groene inkleding van het gebied.

Vraag: hoe ga je die ambities realiseren? Afhankelijk van grondeigenaren o.b.v. vrijwilligheid. Komen er instrumenten om dit te regelen? Landschapsfonds en grip op de grond. CD: helemaal mee eens, in de ontwikkelstrategie wordt hier nader invulling aan gegeven. SS (LLTB): Natuur inclusieve landbouw wordt landelijk geregeld. Is in zijn ogen niet iets wat je op lokaal niveau moet regelen zonder afzetgebied. Wie betaald dit allemaal nu en in de

toekomst. Hier wordt gesproken over andermans eigendommen en dat is niet heel netjes. MW: op het punt van de landelijke ontwikkeling heeft SS gelijk. Volgens het ontwerpteam biedt deze ontwikkeling naar een meer natuur inclusieve landbouw zeker ook kansen om dit gebied meerwaarde te geven. Dit wordt niet opgelegd van bovenaf, maar gebeurd in overleg. BC: Er is recent in dit kader ook een actieplan natuur inclusieve landbouw vastgesteld door zowel Waterschap, LLTB en de Provincie. CD geeft aan dat de gesprekken met de eigenaren in een verdere fase aan bod komen. Wel zit er een grote grondeigenaar aan tafel op dit moment. VRIJE RUIMTE OP CHEMELOT MW: een van de uitgangspunten in de visie is het zo goed mogelijk gebruiken van de bestaande ruimte op de site. Upstream activiteiten moeten een plek krijgen buiten het gebied van deze gebiedsvisie. Voor de campus is in de visie wel ruimte om uit te breiden onder voorwaarden. HH: Veel leads op de site op de 100 ha die er nog zijn. Campus zit op de site en breidt nu uit richting noorden (in aanbouw). Rond ca. 2030 is de verwachting dat er opnieuw ruimte te kort is. Campus uitbreidingen kort bij elkaar leggen. JM: HH en JM verschillen van mening. DOP’s vinden dat er erg veel druk ligt op de woon- en leefomgeving. Daarom moet dit verbeteren. Binnen de site van Chemelot is nog 100 ha. ruimte.

Nieuwe fabrieken in de 100 ha betekenen weer een toename van de belasting van de woon- en leefomgeving. Geen nieuwe industriële activiteiten in dit gebied. HS: Uitbreiding van de campus is alleen bespreekbaar als er geen fabrieken en geen studenten opleidingen komen. Echte research en echte kleine fabriekjes van max. 10 kilo kan wel. MH: hoofdargument: er moeten korte verbindingen zijn, maar heeft Corona niet geleerd dat we allemaal op afstand kunnen werken. HH: er komt een goede gebiedsvisie met voor alle partijen lusten en lasten. In de laboratorium opstellingen zal fysieke aanwezigheid altijd nodig blijven, wel wordt nagedacht over de aantallen parkeerplaatsen en werkplekken. BC: Masterplan Chemelot en Blackbear. Hier moet uitgangspunt zijn dat je alleen bedrijven met echte toegevoegde waarde toelaat. Dit wordt ondersteunt door de circulaire ambitie van Chemelot. Blackbear draagt weinig of niets bij aan deze ambities. HH: nodigt BC uit om in dialoog te gaan over het MP Chemelot. BC en HH gaan hierover met elkaar separaat in overleg. EB (Campus): Nabijheid is heel belangrijk i.r.t. de uitbreiding. De campus kan niet op grotere afstand uitbreiden want dan is er geen sprake van samenhang en synergie. Compactheid versus spreiding in het Lexhy gebied wordt onderzocht. Op de huidige campus is ook veel waardevol groen.

Suggestie om hoogspanningskabels onder de grond te leggen wordt ter harte genomen en nader onderzocht, waardoor er meer en betere ruimte ontstaat voor de Campus uitbreiding. Onderwijs, onderzoek en R+D en kleinschalige productie is de opdracht voor de Campus zoals de aandeelhouders zeggen. Aandeelhouders zijn Provincie Limburg, Universiteit en Chemelot. HS: In de gebiedsvisie staat dat er 8.000-16.000 nieuwe medewerkers komen, dat betekent dat er een verdubbeling van het huidige bedrijventerrein moet komen om deze aantallen te halen. Je moet dus 1000 ha. extra inrichten als industrieterrein. Dit zullen ook veel buitenlandse medewerkers zijn met gezinnen ed. Dit betekent dus dat vanuit de ECH ca. 30.000 mensen komen wonen waarvoor moet worden gebouwd. Daarvoor is totaal geen plek.

MW: De getallen / aantallen die staan beschreven in de ECH ambitie gelden niet alleen voor dit gebied maar voor de hele regio. Wat is dan de regio? De ECH gaat uit van de euregio. HS: Dan moeten we dit niet zo melden in de gebiedsvisie. Afgesproken wordt om een apart overleg tussen HH en HS te organiseren om nadere informatie hierover met elkaar te delen. KJ: is heel blij met het groen wat er is opgenomen. De omgeving gaat al decennia zwaar gebukt onder Chemelot. Bijzonder slecht woon- en leefklimaat (1 na slechtste in Nederland). Vanuit Chemelot maar daarmee rekening worden gehouden. Omgeving niet alleen verbeteren door nieuwe bomen en extra groen, maar waar is de ambitie van Chemelot om minder geluid en overlast te bezorgen? MH (Graetheide): Aan de ene kant wordt gesproken over het gevoel dat de omgeving te zwaar belast wordt en aan de ander wordt gesteld: houdt je aan de feiten. Daar knelt volgens MH de schoen, dat feiten en gevoel van elkaar verschillen! Het verhaal is begonnen met vele belangen in dit gebied, maar gaande weg de avond gaat het alleen nog maar over groen en industrie. In de visie wordt juist ingezet op meervoudige waarde-creatie. Als je alleen kijkt naar de Graetheide krijgt iedereen een beetje van niets, maar zoom je uit naar het grotere gebied dan lijkt er wel een goede balans haalbaar te zijn. MH is blij met de gebiedsvisie die er nu ligt.

MOBILTEIT MW: We willen verschillende netwerken (wegen, buis, spoor, water, fiets en OV) versterken en in samenhang ontwikkelen. Ambitie is om een goed multimodale bereikbaarheid te krijgen. Alles in het teken van een goede leefbaarheid. Op alle schaalniveaus kijken naar alternatieven voor de auto’s. E.e.a. wordt in de verkenning mobiliteit meegenomen. KJ: Mobiliteit is een van de hoogste uitdagingen die we hebben. De bestaande wegen lijken in de toekomst dubbel gebruikt kunnen worden. Als het niet goed gaat ontstaat door de extra goederen- en personenstroom een infarct. De wens is dat het hele vervoer wordt verduurzaamd, want we kijken hier 25 jaar vooruit. RU (S-G): de hele regio Stein en S-G is aangeduid als een bovengemiddeld logistiek goederencorridor. Optimaal benutten water en buis is heel belangrijk en als dat niet lukt naar vrachtverkeer en spoor. Op vele vlakken gebeurt er wat, nieuwe ideeën en innovaties worden ondersteund en gefaciliteerd. GEZONDHEID i.r.t. MILIEUASPECTEN CHEMELOT MW: Dit onderwerp is vanavond al uitgebreid aan de orde geweest. Omwonenden storen zich o.a. aan geluid en geur. En maken zich zorgen over de veiligheid. In de visie is omschreven dat we de overlast juist willen verminderen. Ambitie is ook om de kwaliteiten op peil te houden en de leefomgeving moet hieraan een positieve bijdrage leveren. BC: blz.

44 Citaat “ de bedrijfsactiviteiten ….is niet groter geworden t.o.v. 2021” er wordt toch juist gestreefd naar vermindering van deze milieuaspecten. CD: BC heeft gelijk dat de teksten in de gebiedsvisie op dit punt nog niet overal eenduidig zijn en dat moeten we goed bekijken. Welke inhoudelijke kant we hierin gaan innemen. JM: Lachgas gaat nog steeds de lucht in. Op paaszondag documentaire gezien van de vuilnisman dat er via de Ur in de Maas wordt geloosd. Dit mag toch als ambitie terugkomen in de gebiedsvisie. Door IVN Stein is telling gedaan over de plastic korreltjes die je vindt van lozingen. Dit moeten we toch allemaal niet willen. Oproep aan Chemelot, DSM en Campus dat ze dit mee terug nemen in de organisatie.

HH: JM noemt drie voorbeelden die in de toekomst worden verbeterd. Opgave is wel wat we milieueffecten noemen. Let bijv. op de enorme CO2-vermindering. EB vult aan: Er wordt gewerkt aan de verminderde uitstoot van lachgas. De boodschap is heel duidelijk en er worden miljoenen geïnvesteerd om dit op te lossen. MH: het zou wenselijk zijn als ook Chemelot een standpunt zou innemen over hun bijdrage aan de woon- en leefomgeving. KJ: Op blz. 14 staan goede ambities geschreven van Chemelot. Welke ambities milieu, leefbaarheid wil men nu in 2030 gerealiseerd hebben? Deze staan hier niet vermeld, aub opschrijven. Opnemen in een aantal haalbare doelen op blz. 44. LF (Stein): We zullen nog eens goed kijken naar de juiste zinsformuleringen en deze parallel trekken. In de diverse onderzoeken naar milieu en leefbaarheidsaspecten heel concreet formuleren wat de ambitie is. De ene keer is het lucht de andere keer geluid of mobiliteit. De teksten worden aangevuld met de ambities. VEILIGHEID MW: Veiligheid heeft hoge prioriteit. Door overheden is in 2019 een Veiligheidsvisie voor Chemelot en omgeving opgesteld, met als doel een zo een zo hoog mogelijk veiligheidsniveau te creëren op en rond de site en een betere communicatie met de omgeving. Door een onafhankelijke Technische Veiligheidscommissie (TVC) wordt een en ander momenteel uitgewerkt in een veiligheidskader.

Kern van de aanpak is een zonering waarbij activiteiten met een groter veiligheidsrisico in het ‘hart’ van het Industrial Park zijn gesitueerd en bedrijven met kleinere impact op de omgeving of zonder veiligheidsrisico’s aan de randen zijn gesitueerd. Verder dienen bij nieuwe ontwikkelingen op de site steeds maatregelen te worden meegenomen die de veiligheid in de omgeving vergroten. MH en JS: ca. 80% van hetgeen er mis gaat heeft oorzaak in persoonlijke fouten. Als je de aantallen medewerkers vergroot, worden dan ook de risico’s op fouten groter? RONDVRAAG KJ: er wordt gesproken over het groene net. Afvalwarmte voor de woningen in de WM. Hier wordt veel waarde toegekend aan de naftakrakers. Over 10-15 jaar is er geen naftakraker niet meer en kan dan het groene net nog bestaan? Is het geen idee om mijnwater te gebruiken i.p.v. investeren in het groen net. CD: We hebben in Nederland een hoge duurzaamheidsgedachte en werken we aan de regionale energie strategie en iedere gemeente maakt een warmtevisie. Hoe e.e.a. precies in elkaar zit daarover komt CD terug bij KJ. EB: Nafta betekent aardolie gestookt op dit moment. De aardolie wordt vervangen door circulaire bronnen. Oud kunststof omzetten in nieuwe grondstof voor de krakers, daarover gaat de hele energietransitie op Chemelot. JM: Complimenten voor de vergadervoorzitter.

MS: Ook complimenten voor de avond, goede dialoog met af en toe wat tegenstellingen. Komt er nog een gelegenheid om de ontwikkelstrategie (H.4) te bespreken in deze groep? CD: Dit komt nog terug in de klankbordgroep. HH: Prettige avond, we luisteren naar elkaar en hoeven niet altijd dezelfde mening te hebben. HS: Goed georganiseerd, voorzitter was prima.

Dialoogsessie 21 april - omgeving Geleen Deelnemers: Gespreksleider WP Lindenheuvel WP Krawinkel Parkmanagement WM Centrummanagement Geleen

Erick Hildebrand

Stadslab Geleen Gemeente Sittard-Geleen

Jo Sluyter Math Habets Frank Jeuring Raymond Keulers Davey Nieuwendijk Joep Coenen Raymond Ubachs

Namens het ontwerpteam: Gemeente Sittard-Geleen Brightlands Campus Chemelot DSM Chemelot Bureau Heusschen Copier

Cas Denissen Edwin Bakker Eve Philips Remko de Leeuw / Judy Op ‘t Veld Auke Wisssing

INHOUD MH

Laatste dialoogsessie wordt een conceptdocument voorgelegd. Krijgen de dialoogpartijen de definitieve versie nog te zien voordat deze ter besluitvorming wordt voorgelegd.

CD

Nu enkel bespreking in klankbordgroep opgenomen. Bespreken in OT op welke wijze alle partijen meegenomen kunnen worden in de definitieve versie.

LANDSCHAP CD

Versterken van groene kwaliteiten in het landelijk gebied. Voor dit gebied het groen rondom woonomgeving versterken en beter verbinden met landelijk gebied i.c.m. goede fietsverbindingen.

Geen verdere vragen of opmerkingen.

GEZONDHEID I.R.T. MILIEU-ASPECTEN EN VEILIGHEID CHEMELOT CD

Milieu-impact en veiligheidsrisico’s verminderen zodat de milieubelasting afneemt en veiligheid toeneemt. Middels inwaartse zonering, bron- en overdrachtsmaatregelen nemen & inzetten op ‘positieve’ gezondheid: ruimte voor beweging en fietspaden.

MH

In het stuk teveel focus op inrichting woonomgeving i.r.t. gezondheid. Daarmee te veel nadruk op symptoombestrijding en weinig op bronbestrijding. Voorbeeld: speeltuin op

de hoek is leuk en belangrijk maar als de lucht die mijn kleinkinderen inademen vuil is dan is die speeltuin van weinig betekenis.

VEILIGHEID CD

Veiligheidsvisie in 2019 vastgesteld. Streven zo hoog mogelijk veiligheidsniveau. Wederom inwaartse zonering. Technisch veiligheidskader stelt advies op.

MH

Personele uitbreiding (8.000-16.000 mensen) leidt mogelijk tot extra risico’s? Fouten ontstaan ten slotte door menselijk handelen. Wisselwerking/uitbreiding met bedrijventerrein in omgeving: breidt Chemelot nu uit naar de omgeving?

RdL

Nee, er zal er meer sprake zijn van verweving/uitwisseling van bedrijvigheid. Inzet op automatisering en modernisering fabrieken leidt juist tot minder risico’s. Daarnaast een ander soort personeel (meer kantoor, logistiek, …)

EB

Er komen misschien wel meer mensen, maar veiligheid staat voorop. Nieuwe fabrieken zijn moderner, meer geautomatiseerd.

MH

Breiden de veiligheidscontouren uit i.h.k. van circulaire toekomst?

RdL

Nee, upstream (voorbewerking van afval naar grondstof) vindt plaats op andere locaties (in samenspraak met PL) en downstream (ook in samenspraak met PL) > focus op bestaande bedrijventerreinen.

FJ

Meer aandacht voor communicatie waar circulariteit voor staat. Black Bear Carbon en plastic opslag in Stein geeft problemen en leidt tot andere publieke perceptie. Ook in de gebiedsvisie beter duiden wat waar kan komen.

EB

Veel interesse van bedrijven om dicht bij Chemelot te zitten. Het gaat om bedrijven die kwaliteit toevoegen van de huidige keten of die wat doen met de producten van Chemelot.

EP

Chemelot Site Permit beperkt zich tot Chemelot Site en niet op de omgeving

RdL

We willen af van aardolie en gas (grondstoftransitie). Daar zetten we op in bij het aantrekken van nieuwe bedrijven.

VRIJE RUIMTE I.R.T. OMGEVING CD

De visie gaat uit van het optimaal benutten van de huidige ruimte op de bestaande site, door gebruik te maken van restcapaciteit en het revitaliseren van onderdelen van de site. Voorbewerken van grondstoffen gebeurd elders en wordt aangevoerd naar Chemelot. Benutten de innovatiekracht van Chemelot om een netwerk van circulaire bedrijvigheid aan de randen van het Industrial Park en op bestaande bedrijventerreinen in de directe omgeving te ontwikkelen. Ook de bestaande bedrijvigheid kan hier bij aanhaken. Relatie/koppeling centrum-campus (Kampstraat).

JC

In relatie tot Stadslab Geleen Centrum Circulair zijn de ‘tentakels’ van Chemelot Campus naar hart Geleen via de ‘Circulair Mile’ interessant. Hoe kunnen we dat concreter maken?

CD

Centrum met station dat Chemelot van meer multimodale bereikbaarheid kan voorzien, omgeving Kampstraat kunnen allen meer ‘energie’ krijgen door de circulaire transitie. Circulair Mile krijgt in later stadium vorm. Kan kleinschalig in vorm van fietsverbinding, maar ook grootschaliger, integraal bv. transitie Kampstraat onderzoeken. Gebiedsvisie geeft het strategisch kader, nadere uitwerking volgt.

MH

Centrum van Geleen versterken is belangrijk.

MOBILITEIT CD

Verschillende netwerken parallel aan elkaar versterken met inzet op minder auto en meer OV en fiets en qua logistiek meer buisleiding, water en spoor en minder vrachtverkeer. Fietsstructuur versterken om centra, campus en stations beter verbinden (HUBS ontwikkelen). Refereert aan parallel spoor ‘mobiliteit’.

Geen vragen of opmerkingen.

OVERIGE PUNTEN JS

p 52. Benoemde acties zijn in de omgeving niet bekend (bv. pilot zeeheldenbuurt nog nooit van gehoord). Voorbeelden beter uitwerken/toelichten.

EP

Mobiliteitsmanagement (beïnvloeden verkeer in een gebied) wordt regiobreed aangepakt = parallel proces. Vooral overheidspartijen bij betrokken.

JS

Lindenheuvel heeft andere prioriteit dan de dorpen in het landelijk gebied. Lindenheuvel zit al helemaal tegen Chemelot aan. Economische motor Chemelot versterken is logisch. Veiligheid is een belangrijke conditie. Zorg ligt bij logistiek circulaire transitie. Circulaire economie vraagt veel ruimte, opslag en verkeersbewegingen. Wat betekent deze ambitie voor de mobiliteit in de toekomst. Zwaardere belasting zal niet geaccepteerd worden. Vertaling naar definitieve plannen. De gevolgen van de circulaire economie worden niet duidelijk uit het rapport. Kernvraag is hoe te komen tot een ‘vreedzame co-existentie’?

RdL

Terecht punt. Integrale benadering: max. gebruik maken van haven. Multi-modale benadering. Bewust van (mogelijke) impact op woon- en leefomgeving. Er is overigens ook nog een ‘Systeemstudie’. Beide verkenningen hebben impact op belasting op de weg.

Dialoogsessie 28 april - omgeving Stein en Beek Deelnemers: Gespreksleider WP Krawinkel DOP Stein DOP Urmond L’ Órtye Provincie Limburg Gemeente Beek DSM DSM

Emilie Klinkers Math Habets Cor Gabriels Ad van Gils Jean L Órtye Evelyne Engels Luc Bischoff Merijn Wetzels Harry Horbach

(EK) (MH) (CG) (AvG) (JL) (EE) (LB) (MW1) (HH)

Namens het ontwerpteam: Gemeente Stein DSM Bureau Heusschen Copier Provincie Limburg

Lian Fuchs Eve Philips Marc Heusschen Maarten Wilbers

(LF) (EP) (MH) (MW2)

LANDSCHAP CG

blij met aantal zaken die verwerkt zijn in de gebiedsvisie nav eerdere reactie, o.a. groene verbinding en recreatieve route langs haven. Rivierpark is zeer aantrekkelijk gebied en trekt veel mensen. Vraagt wel maatregelen om te voorkomen dat er teveel drukte ontstaat, waar inwoners last van hebben. Goede verwijzingen, parkeervoorzieningen e.d.

LB

in eerdere dialoogsessie aangegeven dat Beek onderbelicht is. Nu wel verbeterd. Maar zuidelijk deel landschap rond Beek is nog steeds onvoldoende in beeld. Uitnodiging aan gemeente Beek om suggesties voor aanvullingen in een overleg met ontwerpteam te bespreken. LF geeft aan m.b.t. kaartmateriaal niet meer aan de scope van het plangebied te willen tornen.

JL

combinatie groene recreatie en economie is vrij uniek. Aantal parkeerplaatsen is niet het probleem. Zijn recent nieuwe parkeerplaatsen aangelegd. Mensen blijven naar de kernen rijden en vertrekken van daaruit. Reguleren, eerder parkeren, lijkt de sleutel.

VRIJE RUIMTE I.R.T. OMGEVING EN GEZONDHEID I.R.T. MILIEU-ASPECTEN EN VEILIGHEID CHEMELOT CG

Stein wordt erg zwaar belast door industrie en infrastructuur. Veel inwoners ervaren overlast. Dit zou minder moeten worden. Geldt ook voor nieuwe ontwikkelingen. Er is niet duidelijk gemaakt hoe de inwaartse zonering handen en voeten krijgt. De leefbaarheid is er afgelopen jaren niet op vooruit gegaan. Lucht en geluidsbelasting moet gaan verminderen.

Stein compenseren voor datgene wat ze al jaren ervaren van de aanwezigheid van DSM. Voordat uitbreiding plaatsvindt eerst nadenken hoe krijgen we de huidige belasting omlaag. EP

Inwaartse zonering wordt al langer gebruikt. Activiteiten met de grootste ‘hinder’ zijn in het hart van de site gesitueerd. In de gebiedsvisie zal nog concreter worden aangegeven wat er al gebeurt om de situatie te verbeteren.

CG

Stelt nav de vraag van EP wélk geluid met name de hinder veroorzaakt, dat dat moeilijk te zeggen is. Er is sprake van een constant geluid. Dat is juist het probleem. Op het moment dat er meer vervoersbewegingen komen, moeten partijen er zorg voor dragen dat die minder geluid produceren.

HH

Chemelot heeft een stevige duurzaamheidsambitie en er wordt ook gewerkt aan het punt van de veiligheid. Voor vervoersbewegingen wordt gekeken naar een spreiding over weg, water, buis en spoor. Onderwerp komt later nog terug.

JLO

Mensen in de omgeving van de haven (bv Havenstraat) ervaren toename van geluid, ook al past die binnen de vergunde ruimte, als problematisch. We moeten met elkaar de dialoog aangaan en kijken wat er kan gebeuren om de overlast te verminderen. Ooit is bijvoorbeeld gesproken over het plaatsen van een (glazen) scherm.

MW2 Dit is iets wat we kunnen opnemen in de ontwikkelstrategie, als een van de opgaven om de komende periode met elkaar aan de slag te gaan, met alle betrokken partijen en de omgeving. LB

Ook de transformatie van bedrijventerreinen is een onderwerp dat opgenomen dient te worden in de ontwikkelagenda. Daar zullen ook middelen voor nodig zijn. EP geeft aan dat gemeenten hier al mee bezig zijn in een onderzoek naar herstructureringsopgaven. Misschien dat het spoor van het NOVI-gebied kansen biedt voor fondsvorming.

CG

Is niet tegen de havenontwikkeling. Vindt dit juist heel belangrijk. Maar vraagt wel aandacht voor de negatieve aspecten. Neem eerst negatieve effecten weg en ontwikkel dan verder. Integraal benaderen. Ontwikkelkansen moeten verantwoord zijn!

MW1 Is verantwoordelijk voor de aanpak van het project havenontwikkeling. Dialoog met de omgeving is daarin heel belangrijk. HH geeft aan dat dit vervolg is op het ‘grand design’ waarin o.m. ontwikkeling van Heidekamppark, verkoop haven aan L’Ortye en aanpassing infrastructuur. Integrale aanpak is belangrijk.

MOBILITEIT AvG

Hoogte van de geluidwerende voorzieningen bij A2 zijn verhoogd. Wat betekent het wanneer de transportbewegingen verder toenemen?

LF

Exacte antwoord is nu niet te geven. In de mobiliteitsverkenning zal dit aan de orde komen. Gaat om samenspel van maatregelen. Incl. verbeteren van OV, fietsverbindingen, aanpassen van infrastructuur enz.

HH

Het is goed om ook concrete maatregelen op te nemen.

AvG

Voor de leefbaarheid is ook de mogelijkheid om paden en route recreatief te kunnen gebruiken door wandelaars van belang. Gebiedsvisie is op aantal punten nog te vrijblijvend. Zou graag een beter beeld krijgen hoe dit voor een kleine gemeenschap als Urmond uitpakt.

HH

Wij zijn graag bereid om te kijken naar de mogelijkheden. Overigens niet álle gebieden kun je openstellen. Soms is dit uit oogpunt van veiligheid niet wenselijk. Transitiefonds zal nodig zijn. Gebiedsontwikkeling is een gezamenlijke opgave. DSM staat in de maatschappij en wil meedenken. Lexhy is voormalige groeve en onveilig gebied. Er vinden veel illegale stortingen plaats, daarom zijn wegen en paden afgesloten.

CG

Niet alleen Chemelot maar ook overheden hebben een taak hierin. Is een gezamenlijke verantwoordelijkheid.

ALGEMEEN EN OVERIGE PUNTEN AvG

Een circulaire economie: hoe groot is die? Om hoeveel individuen gaat dit?

MW1 Het gaat om een mondiale uitdaging. We willen in 2050 naar een CO2 neutrale productie. Die puzzel moeten we als samenleving gaan leggen. Dit ook lokaal vormgeven. Voorbeeld is het groene net. Think global, act local. JL

Zal op de ene plaats een verbetering zijn en op andere plek misschien niet. Nadeel van een globale circulaire economie is dat het voor de omgeving vaak belastend is terwijl het op grotere schaal ontlastend is.

CG

De balans zou voor Stein goed moeten uitpakken. Betrek de mensen daar bij. Stein is de laatste jaren al enorm belast. Dezelfde inwoners blijven belast worden. Dit vraagt veel aandacht om weer te kunnen spreken over een balans. Laat iets zien aan de mensen dat je geloofwaardig bent; onderzoek is gaande en maatregelen worden genomen. Voorkom dat het resultaat van de circulaire hub opnieuw meer overlast voor de omgeving is. Vraagt nogmaals naar effect van meer werknemers op de woonomgeving en mobiliteit. Dit zal geregeld moeten worden in de omgevingsvisies van de gemeenten. Maar dat is niet terug te zien.

MW2 Aantal arbeidsplaatsen komt uit Cirhub 2050. Niet alleen voor westelijke mijnstreek maar voor groter gebied. Correct dat dit punt niet of nauwelijks beschreven is en moet ook een plek krijgen in de gemeentelijke omgevingsvisies en woonvisies.

MW1 Boodschap is helder. Dialoog aangaan en zorgen voor integrale oplossingen. HH

Goed dat men kritisch is en ook fijn dat het constructief gebeurt met goede inbreng.

LF

Op meerdere onderwerpen zal gebiedsvisie nog aangevuld worden.

EE

Stelt zich voor als nieuwe programmamanager en geeft aan dat het voor haar een positieve en leerzame avond was met een goede en constructieve dialoog.

MH

Derde sessie. Eerste twee actief deelgenomen. Vandaag vooral geluisterd. Positieve en constructieve dialoog.

MH

Eerste stap in een proces dat nog jaren zal duren. Niet altijd al concrete antwoorden beschikbaar. In de ontwikkelstrategie duidelijke afspraken maken. Duiden op inhoud en proces.

Wijkplatform Krawinkel Geleen 29-04-2021 Reactie van Wijkplatform Krawinkel op de strategische concept visieomgeving Chemelot. Dit naar aanleiding van de diverse dialogen. Eerst een klein stukje historie hoe ik hierin betrokken ben geraakt en niet alles vanaf de start. Door ziekte van de vertegenwoordiger van ons wijkplatform Dhr. Geven, is mij verzocht dit verder over te nemen. Later aangevuld door het wegvallen van mevr. Leers met deelname aan het kernteam. Voor de duidelijkheid wil ik nog vermelden dat ik heb deelgenomen aan de gesprekken met de Technische Veiligheid Commissie naar aanleiding van een door hun gedaan onderzoek. Alle overig beschikbare kennis komt van publicaties, persoonlijke ervaringen en gesprekken met betrokken mensen in de omgeving alsmede het volgen van de lokale en provinciale politieke bewegingen. Vooraleerst omdat ik niet vanaf de start heb kunnen deelnemen blijft de worsteling met de vraag waarom een commerciële partij als Chemelot betrokken is bij de omgevingsvisie van de omgeving zijnde merendeels publieke ruimte. Als logische onderbouwing wordt vermeld dat de visie op de ontwikkeling van Chemelot alsmede de transitie naar een duurzame circulaire economie best wel wat veranderingen met zich mee brengt die handiger wijs meegewogen kunnen worden.

Het gaat te ver om hier directe conclusies aan te verbinden doch de wensen van deze onderneming zijn daarmee geborgd in deze visie. De dialogen met de omgeving zijn waardevol en leveren een schat aan informatie aan wensen en meningen op. Daar waar ze kunnen worden ingevuld zal dit meteen ter hand worden genomen. Jammer dat deze niet zijn samengevat en ondergebracht in een aparte bijlage met welke wel of niet verwerkt zijn en op welke wijze of waarom niet. Hoewel afgesproken, blijkt dat een overzicht niet gemaakt is en alles uit de verslagen herleid moet worden. Deze verslagen zijn als zodanig trouwens niet vastgesteld. Ik heb in deze gesprekken mensen leren kennen, visies, en meningen die op een constructieve wijze en met respect voor elkaar de dialoog zijn aangegaan en geprobeerd hebben hun overtuigingen te delen met het kernteam. Een paar belangrijke die zijn blijven hangen in mijn beleving zijn de stellingen: Vol is VOL, niet ten koste van groen, het moet beter worden voor de omwonenden, voorkomen van verkeersinfarcten. Nu is dat maar een kleine greep uit de stellingen maar vertegenwoordigen wel een enorme grote waarde vanuit de visie voor omwonenden. In de eerste conceptvisie waar ik over mocht meespreken stond dat het voor de omwonenden niet slechter mocht worden. Mijn stelling is en blijft dat het voor de omwonenden beter moest worden.

Als dit is opgenomen en ook wordt gerealiseerd heb ik mijn hoofddoel bereikt. Nu denkt U natuurlijk waarom weet je niet of dit zo is opgenomen? Dat ligt aan het proces zoals deze dialogen geregeld zijn. We mogen meespreken, onze zorgen en wensen uitten, doch in de verwerking naar het concept wat wordt voorgelegd aan degenen die besluiten (raden en provinciale Staten) hierover hebben wij geen invloed. Zelfs de concepten die voorliggen zijn incompleet, en hebben nog vele open einden. Er is nog nergens sprake van enige vorm van smarte formulering(en) of wat dies meer zij. Vandaar deze oproep aan ontwerpteam, klankbordgroep en andere belangstellenden.

Wijkplatform Krawinkel

Het moet beter worden voor de omwonenden, dit impliceert minder overlast op welke wijze dan ook. Smart geformuleerd, als iedere aanpassing die Chemelot wil doorvoeren bijdraagt aan 1% vermindering van de overlast zijn we goed onderweg Ik wil proberen op deze wijze voldoende aandacht te genereren voor de inwoners van Krawinkel, eigenlijk van heel Geleen, eigenlijk van de hele omgeving, eigenlijk ….. In de loop van dit traject heb ik ook een nieuwe angst ontwikkelt over de aanpak met behulp van de zonering. Hierbij is het uitgangspunt dat de zwaardere chemische bedrijven zoveel mogelijk gecentraliseerd worden op het terrein en de lichtere naar de buitenranden. Dat klinkt heel plausibel doch in dezelfde stukken staat ook dat de aan Chemelot gelieerde lichtere bedrijven zullen kunnen worden gehuisvest op de omliggende handelsen industrie terreinen. Ik wil dit graag afronden met een gedegen advies voor Krawinkel en/of Geleen. Doch er zijn zoveel open einden in dit concept dat ik niet verder kan komen dan het herhalen van mijn stelling. Geleen is met de wijken Krawinkel en Lindenheuvel directe buur van Chemelot en kunnen beiden hun grenzen niet echt veranderen. Er is al woonruimte ingeleverd zowel op Lindenheuvel, het Mauritspark en Krawinkel. Alle inzet is gericht op het voorkomen van meer overlast Zie ook het pleidooi van dhr. Sluyter van Lindenheuvel in het kader van mobiliteit.

Daarnaast blijkt uit de stukken dat Chemelot uitbreiding verwacht van het aantal werknemers van 8.000 naar 16.000 of zelfs tot 24.000 werknemers. Daar echter in de directe omgeving geen vrije woonruimte beschikbaar is lijkt dit bijna een onmogelijke opgave voor de regio om huisvesting te gaan realiseren, iets wat in deze omgevingsvisie ook niet benoemd is. Ook de stijging van risico’s (veiligheid) door expansie en andere grondstof verwerking is onderbelicht. En zo zijn er vanuit de diverse dialoog partners diverse stellingen en open einden. Niemand kan vertellen hoeveel grondstoffen op welke wijze moeten worden getransporteerd. Er zijn wel intenties om dit duurzaam te gaan opzetten, maar duurzame overlast is ook overlast.. Ik wil dan ook afsluiten met het volhouden van mijn eerste stelling “het moet beter worden voor de omwonenden” en deze aanvullen met het feit dat geen uitbreiding in onze omgeving mogelijk is zonder dat daarmee onze leef kwaliteit verder geschaad wordt. De overname van handels en industrie terreinen is derhalve niet wenselijk. Overziend denk ik in ieder geval duidelijk stelling te hebben genomen voor de belangen die ik probeer te vertegenwoordigen. Het is aan degenen die hieromtrent besluiten moeten nemen de argumenten in ieder geval te kennen, en hun dicht ik dan ook veel wijsheid toe. Namens wijkplatform Krawinkel, Math Habets secretaris.

Stichting Graetheide Comité Secretariaat: Kanaalweg 6-B, 6129 AZ Berg a/d Maas E-mail: info@graetheidecomite.nl Web-site: www.graetheidecomite.nl Bankrekening Rabo NL25RABO01679.05.635 Doel van het Graetheide Comité is het opkomen voor een goed leefklimaat in het Graetheidegebied, met meer aandacht voor natuur, milieu en recreatie en het tegengaan van de vestiging van (industriële) activiteiten die hiermee in strijd zijn.

Reactie op de concept Gebiedsvisie Omgeving Chemelot d.d. 12-03-2021 Na lezing van de concept Gebiedsvisie Omgeving Chemelot moeten we constateren dat deze bestaat uit veel abstracte omschrijvingen als een beter woon- en leefklimaat en versterken van het ecologisch functioneren zonder dat er invulling wordt gegeven aan de vraag hoe dat te bereiken. Er worden fraaie zinnen geschreven, zoals: De innovatiekracht van Chemelot wordt gekoppeld aan de omgeving, waardoor de innovaties een bijdrage kunnen leveren aan de leefkwaliteit in de omgeving van Chemelot (blz 22) en De tentakels van de Campus en Chemelot laten hartje Geleen sprankelen (blz. 52). Maar hoe dat dan moet blijft onbesproken. We beklagen de ambtenaar die moet gaan concretiseren hoe die tentakels Geleen kunnen laten sprankelen. Verder worden er op de belangrijke punten geen keuzes gemaakt en beslissingen op de lange baan geschoven. Dit geldt b.v. voor de verkeerssituatie op de Urmonderbaan, het afsluiten van de Oude Postbaan, woningbouw op Bramert-noord, de aanwezigheid van studenten op de Campus, de beperkingen in de capaciteit van de haven enz. Het punt op de horizon, waar we naar toe willen, is hierdoor nog steeds een mistige vlek. Er wordt in de visie niet gesproken over het bij de bevolking algemeen aanwezige gevoel dat het gebied ruimtelijk “vol” is en dat uitbreidingen in het groene gebied ongewenst zijn.

In het gebied is nu al drie keer zo veel bebouwing en infrastructuur aanwezig als het gemiddelde in Limburg. Wij zouden als uitgangspunt voor de visie willen zien dat er in principe geen uitbreidingen buiten de bestaande industrieterreinen plaatsvinden. Door bijna alle bewonersgroepen is dit al diverse malen ingebracht. Waarom geweigerd wordt dit op te nemen is onduidelijk. De Lexhy De Gebiedsvisie wil kennisintensieve productie op de Lexhy toestaan. Maar alle productie is tegenwoordig kennisintensief. Chemelot vindt zelfs dat een PET-recycling fabriek met een capaciteit van 10.000 ton per jaar op een Campus thuishoort. De Gebiedsvisie zal hier grenzen aan moeten stellen. Een uitbreiding van de Campus is indien nodig bespreekbaar. Maar dan wel onder de strikte voorwaarde dat het alleen om echte research en om proeffabrieken kleiner dan 10 kg/uur gaat. Ook de onderwijsfaciliteiten die volgens de Gebiedsvisie op de Lexhy toegestaan worden zijn daar ongewenst. Hiervoor is in de centra van Sittard (oude DSM-kantoor) en Geleen voldoende plaats. De vestiging van de Campus op de Lexhy zal niet voor 2030 en mogelijk pas na 2040 plaats vinden (uitspraken van gedeputeerde Burlet en van de directie van de Campus in de vergadering van Provinciale Staten in maart 2020).

Daarom zal in de Gebiedsvisie een plan opgenomen moeten worden voor een (tijdelijke) inrichting van het gebied die recreatief gebruik mogelijk maakt. Chemelot Circular Hub We maken ons grote zorgen over de plannen voor de Chemelot Circular Hub. Op blz. 24 van de Gebiedsvisie staat hierover: De komende tien jaar gaat het in totaal om 8.000 tot 16.000 banen binnen de regio in een van de meest productieve bedrijfstakken van Nederland. Chemelot heeft nu 8100 medewerkers. Dit betekent dus dat een industrieterrein er bij moet komen dat minstens zo groot is als het huidige of misschien wel dubbel zo groot. Ruwweg 1000 ha industrieterrein erbij. Waar die moeten komen blijft onduidelijk. Gesproken wordt over leegstaande of vrijkomende kavels, aan de rand van het Industrial Park en op de bedrijventerreinen in de directe omgeving van Chemelot (zoals de businessparken Stein en Geleen en bedrijventerreinen Kerensheide,

Het Graetheideomité is erkend als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI).

Beekerveld, Krawinkel en Kampstraat). Maar daar is natuurlijk geen 1000 ha te vinden. Daarvoor heb je het hele gebied ten noorden van Chemelot tot aan Born nodig. Een andere vraag is waar die mensen vandaan moeten komen want in de regio kunnen die niet gevonden worden. En waar moeten ze gaan wonen? Met hun gezin erbij zijn het ruwweg 30.000 nieuwe inwoners. Het gebied vanaf Born tot Sittard zou volgebouwd moeten worden om die te huisvesten. De Chemelot Circular Hub wil allerhand afvalstoffen gaan recyclen, ook als die geen verband houden met de huidige fabrieken op Chemelot. Wij zijn van mening dat hier alleen fabrieken moeten komen die bijdragen aan de verduurzaming van Chemelot. De drie laatste fabrieken die volgens de provincie op Chemelot toegelaten moeten worden zijn een fabriek voor mestverwerking, een fabriek voor recycling van PET-flessen en een fabriek voor recycling van autobanden. Deze hebben alle drie geen duidelijke toegevoegde waarde voor de verduurzaming van Chemelot. De mestverwerking (die gelukkig niet doorgaat) zou slechts 2,5 % van de behoefte aan grondstof van OCI dekken en verbruikt veel energie om de mest te drogen. Of de pyrolyse-olie die bij de recycling van autobanden ontstaat geschikt is als voeding van de krakers is nog niet bekend en de hoeveelheid is zo gering dat ze minder dan 1 % van de behoefte van Sabic dekt.

En dat de PET-recycling niet bijdraagt aan de verduurzaming van Chemelot hoeft geen betoog; Chemelot noch DSM produceren PET. Het bouwen van deze fabrieken op de site bemoeilijkt zelfs de verduurzaming omdat industrieterrein in beslag genomen wordt dat later nodig zal zijn voor die verduurzaming. Wij vinden dat het Masterplan 2030 Chemelot leidend moet zijn voor de industriële ontwikkeling in het gebied. In dit Masterplan staat op blz.35 alleen bedrijven met een duidelijke toegevoegde waarde voor het realiseren van de duurzaamheidsambitie van Chemelot worden toegelaten. Volgens het Masterplan is op de huidige site nog ruimte om tot 2030 de in het kader van de verduurzaming van de site noodzakelijke nieuwe uitbreidingen te accommoderen. Maar als er van alles gebouwd wordt dat niet hier aan bijdraagt zal de ruimte veel eerder vol zijn. Ook Chemelot is het er mee eens dat de bijdragen van de hierboven genoemde fabrieken aan de verduurzaming van Chemelot niet meer zijn dan een druppel op een gloeiende plaat. Wij hebben de indruk dat de provincie Chemelot zwaar onder druk zet om akkoord te gaan met de vestiging van die bedrijven. In het kader van de Chemical Circular Hub wil de provincie activiteiten toestaan die in het geheel niet bijdragen aan de verduurzaming van de site. Daardoor wordt de regio het afvoerputje van de totale Nederlandse chemische industrie.

In de Gebiedsvisie dient dan ook opgenomen te worden dat bedrijven die hier niet aan bijdragen niet toegelaten mogen worden. Wij hebben dat al diverse malen voorgesteld. Waarom ons voorstel wordt afgewezen is ons onbekend. De koepelvergunning die Chemelot voor de hele site heeft vereist trouwens ook dat nieuwe vestigingen op de site een binding moeten hebben met de al bestaande fabrieken. Veiligheid en milieu Een onderwerp dat in de visie slechts zeer summier behandeld wordt is veiligheid en milieu. Naar onze mening is de aanwezigheid van studenten die op de Campus onderwijs volgen onwenselijk. Chemelot voldoet momenteel niet aan de normen voor het groepsrisico. Doordat de Campus onder de koepelvergunning valt worden studenten in dit groepsrisico niet eens meegenomen. Als dat wel het geval zou zijn wordt de overschrijding van de norm nog veel groter. In de Gebiedsvisie wordt de aanwezigheid van studenten vlak bij chemische fabrieken helaas geaccepteerd. Een ander punt is de lozing van afvalwater op de Maas. Chemelot wil de lozing tot nul terugbrengen. Het zou goed zijn dit in de gebiedsvisie te concretiseren. Als eerst stap zou al iets gedaan moeten worden aan de lozing van plastickorrels. Morsproduct wordt in de fabrieken in het riool gespoeld in plaats van dat het opgeveegd wordt.

In de recente Nieuwsbrief van het IVN Stein staat hierover: Plastic korrels teisteren de oevers van de Maas in het zuiden van Limburg. Vooral bij het dorp Berg aan de Maas werden grote hoeveelheden korrels gevonden. Vrijwilligers troffen daar in verschillende onderzoeksgebieden ruim 13.000 nurdles (plastic korrels) per vierkante meter aan. Een oplossing zou zijn om de directie van Sabic te verplichten om zelf elk weekend de korrels op te gaan rapen. Verder verwijzen we naar de tv-uitzending De vuilnisman van 4 april jl. over de lozingen op de Maas en de publicaties in de Limburger van 14 april over de grondverontreinigingen. Aandacht voor deze problemen in de Gebiedsvisie zou welkom zijn. De twee recente rapporten van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid zijn wat betreft de situatie op Chemelot glashelder. In november 2021verscheen een rapport over een uitstoot van ammoniak in de Melaminefabriek in mei 2018. De conclusie is snoeihard: medewerkers beschikken niet over de juiste kennis en kunde, ze waren onvoldoende opgeleid en werden onvoldoende begeleid en de werkinstructies waren niet volledig. Bovendien was de instrumentele beveiliging van de installatie onvoldoende. In een eerder rapport (juni 2018) kwam de OVV met ongeveer dezelfde conclusies: De in dit onderzoek beschouwde voorvallen uit 2015 en 2016 wijzen op tekortkomingen in de beheersing van de procesveiligheid.

Zo schortte het aan adequaat onderhoud en werkinstructies waren niet toereikend. Het risico van emissies werd te laag ingeschat of het risico was niet geïdentificeerd. Ook lessen uit eerdere soortgelijke incidenten werden niet benut. Uit het onderzoek volgt bovendien dat veroudering van de chemische installaties een achterliggende factor is waardoor de voorvallen konden plaatsvinden. De consequenties van deze rapporten zouden in de Gebiedsvisie aandacht moeten krijgen.

Graetheide. De studie over ontgrondingen op Graetheide moet op korte termijn afgerond worden. Probleempunten zijn o.a. de afvoer van het grind met vrachtauto’s en de gevolgen voor de Kingbeek. De aanleg van een haven ter plaatse is voor ons onbespreekbaar. Dat de overlast gedurende 15 jaar opweegt tegen de verbeteringen op het gebied van natuur en landschap is voor het Graetheidecomité nog niet aangetoond. Er zijn gelukkig ook positieve punten. Op blz. 46 bijvoorbeeld: Opstellen landschapsvisie Graetheide en Stad land zone, inrichten landschapsfonds en uitvoeren eerste projecten. Hierin wordt ook natuurcompensatie (daar waar dat aan de orde is) opgenomen. We nemen aan dat de reeds lang geplande ecologische verbindingszone een prominente plaats hierin krijgt. Helaas ontbreekt nog een tijdsplanning hiervoor.

Ontwerpteam Strategische Gebiedsvisie Omgeving Chemelot, t.a.v. De heer Wilbers. Betreft: Reactie op de concept omgevingsvisie Chemelot en de 3e dialoogsessie onderdeel Graetheide: Guttecoven, 24 april 2021 Verleden week maandag, 19 april, hebben we deelgenomen aan de 3e dialoogsessie over de concept omgevingsvisie Chemelot. Het heeft niet onze voorkeur om dit soort overleggen digitaal af te handelen. Helaas noodzaakt de huidige tijdgeest ons om dit toch te doen. Na bespreking van het concept in het overleg van het dorpsplatform afgelopen dinsdag, 20 april, menen we er goed aan te doen de binnen het platform gemaakte opmerkingen alsnog met jullie te delen. Het dorpsplatform Guttecoven is van opvatting dat het ontwerpteam erin geslaagd is om een goed leesbaar document met betrekking tot de omgeving van Chemelot op te stellen, waarin we gelukkig veel van ontwikkelingen om de leefbaarheid te verbeteren terug vinden. We hebben veel waardering voor de uitwerking die gekozen is voor het plateau. Blij zijn we met de voorgestelde veranderingen voor de plattelandskernen waaronder het toevoegen van groenvoorziening en het herstellen van wandel / fietspaden, de koppeling met de stads / landzone en de ecologische verbindingszone. Ook zijn we verheugd dat er in de visie opgenomen is, bij de keuzes op pagina 23, dat er geen ruimte is voor het opwekken van windenergie in het gebied.

We willen met betrekking tot deze passage wel graag duidelijk zien omschreven wat er wordt bedoeld met dit gebied. Naast deze ontwikkelingen zijn er een aantal onderdelen die voor ons zorgwekkend zijn. - Veel omwonenden hebben aangegeven dat we in een gebied leven waarvoor geldt: Vol is vol. Er is in onze opvatting geen ruimte meer voor uitbreiding van industrie buiten de bestaande site en de uitbreiding van de campus. Dit zien we niet expliciet terug in de visie. - De huisvesting van de nieuwe werknemers die Site en Campus gaan bevolken zal binnen de regio georganiseerd moeten worden. Hiermee is in de visie rekening gehouden door aan te geven dat er transformatie van de huidige woningvoorraad moet plaatsvinden. De wijze waarop dit moet gebeuren ontbreekt echter. Ook moet er aandacht zijn voor de invloed hiervan op de woningmarkt en huizenprijzen in de regio. 1

- De toename van de verkeersdrukte door uitbreiding Campus en het circulair maken van de site is in deze omgevingsvisie nog niet voldoende uitgewerkt. Gezocht moet worden naar middelen om deze verkeerstoename en de schadelijke uitstoot van broeikasgassen en fijnstof te beperken. - De Oude Postbaan als verbindingsweg moet gehandhaafd blijven. Deze heeft voor de bewoners van Guttecoven de functie van toegangsweg tot de A2. Wel zullen er de nodige verbeteringen aan deze weg aangebracht moeten worden. - Er is nauwelijks aandacht voor de milieu effecten die Chemelot op dit moment veroorzaakt (b.v. lozing op de Ur en Maas / uitstoot lachgas). De oplossingen voor deze aspecten zouden in de omgevingsvisie opgenomen moeten worden. - Met betrekking tot de uitbreiding van de campus zien we de noodzaak, zoals we al eerder hebben aangegeven, omdat deze uitbreiding onder meer zorgt voor de groei van de werkgelegenheid in deze regio. Uit de discussies die we de afgelopen tijd gevolgd hebben over dit onderwerp blijkt dat er nogal wat tegenstellingen bestaan tussen de opvattingen van de verschillende partijen hierover. Er blijkt geen eenduidigheid te bestaan over wat tot de uitbreiding van de campus wordt gerekend. We hebben er behoefte aan dat dit duidelijk opgenomen wordt, zodat er in de toekomst hierover niet steeds weer opnieuw discussies gevoerd moeten worden.

In onze opvatting bestaat de uitbreiding uit R&D, onderzoeksinstituten en proeffabrieken. Met name is onduidelijk wat er verstaan moet worden onder proeffabrieken en, in dezelfde adem genoemde, kennisintensieve productiebedrijven. Deze omschrijving zien we graag uitgewerkt en opgenomen in het document. - Het volbouwen van de ruimte op de site met nieuwe fabrieken moet uitsluitend gebeuren als die bijdragen aan de voor Chemelot en de omgeving zo belangrijke circulariteit. Voldoen ze daar niet aan dan wordt er ruimte opgeofferd die vervolgens niet meer beschikbaar is voor de toekomst, zodat er weer een nieuwe claim gelegd wordt voor ruimte in dit toch al veel te volle gebied. - In de visie is bij het onderdeel Graetheide een paragraaf toegevoegd over een onderzoek naar ontgrinden van een oude Maas-arm naast het buurtschap Graetheide. In eerdere gesprekken is ook het bouwen van een insteekhaven aan de orde geweest. Guttecoven is slechts 2 tot 3 kilometer van dit betreffende gebied verwijderd. We zijn helaas niet betrokken bij het overleg over het ontgrinden. We hechten eraan om aan te geven dat voor ons beide zaken, zowel het ontgrinden als het realiseren van een insteekhaven, niet bespreekbaar zijn. Ontgrinden zal een overlast opleveren voor de omgeving die mogelijk de komende 15 jaar zal duren.

Of het resultaat van het ontgrinden gaat bijdragen aan de beoogde natuurontwikkeling is ook nog maar de vraag.

2

Graag horen wij van het ontwerpteam wat er met deze opmerkingen wordt gedaan. We gaan er van uit dat als het team deze opmerkingen onderschrijft ze in de visie worden verwerkt. Leggen jullie de opmerkingen terzijde dan horen wij graag de reden daarvoor.

Met vriendelijke groeten, Namens het dorpsplatform Guttecoven Sjra Geurts (secretaris)

3

Reactie op concept Strategische gebiedsvisie Omgeving Chemelot

Op 19 april j.l vond de derde dialoogsessie plaats met het ontwerpteam over de concept Strategische gebiedsvisie Omgeving Chemelot waaraan ook door het dorpsplatform Einekoeze werd deelgenomen. Ondanks een gedegen voorbereiding door het ontwerpteam en een goed op dreef zijnde dagvoorzitter werd aan het einde van de bijeenkomst duidelijk dat aan digitale bijeenkomsten de nodige tekortkomingen en nadelen kleven. Het voeren van discussies, het zoeken en vinden van tussenoplossingen en het verkrijgen van de benodigde diepgang is uiterst moeilijk. Ook is het niet mogelijk om alle van te voren gewenste reacties te geven vanwege de beperkte tijd cq de beperkte ruimte is om nader in te gaan op uitspraken die gedaan worden. Om deze redenen hebben wij besloten om onze reactie op de concept-gebiedsvisie schriftelijk weer te geven. Hieronder geven wij aan hoe wij denken over het voorliggend concept en geven wij tevens een aantal aandachtspunten respectievelijk wensen tot aanpassing cq aanvulling aan. Het DPE vindt in algemene zin dat het concept goed leesbaar is en de opbouw goed verzorgd is. Inhoudelijk stelt het DPE vast dat het een goede zaak is dat Chemelot in de komende de komende jaren acties zal ondernemen om te komen tot verduurzaming van het produktieproces, een voornemen dat zowel voor de directe omgeving alsook voor alle aardbewoners een goede zaak is.

Ook heeft het DPE met genoegen kennis kunnen nemen van de maatregelen die in het vooruit gesteld worden om de leefbaarheid in de omgeving te vergroten door ten noorden van Chemelot meer groen aan te leggen cq oude wandelpaden, fietsroutes etc te herstellen. Verder hebben wij met genoegen kunnen constateren dat de circulaire hubs niet in de directe omgeving van Chemelot gevestigd zullen worden, een zeer belangrijk item voor het DPE. De sterke toename van de werkgelegenheid in de komende jaren juichen wij toe daar het welzijn van de inwoners in de omgeving nauw samenhangt met werkgelegenheid en de daarmede samenhangende inkomsten voor de inwoners en de bedrijven die hier gevestigd zijn. Zoals wij eerder samen met het dorpsplatform Guttecoven in 2018 hebben verwoord hebben wij begrip ervoor dat de uitbreiding van de Brightland Campus zal plaatsvinden op het landgoed De Lexhy. Op dit landgoed zullen R&O, onderzoeksinstituten en proeffabrieken gevestigd worden. Wij missen in het concept wat onder proeffabrieken cq kennisintensieve produktiebedrijven verstaan moet worden. Voorgesteld wordt om in de vorm van een voetnoot hier duidelijkheid te geven ten einde te voorkomen dat de campus als plaats voor omvangrijke produktiebedrijven kan gaan fungeren.

Inzake de in gebruik name van het landgoed De Lexhy pleiten wij voor het behoud van de Oude Postbaan als belangrijke verbindingsweg tussen de dorpen erom heen. Niet alleen dient sprake te zijn van behoud doch ook van verbetering van deze weg die al jaren slecht onderhouden wordt en als gevaarlijk gekwalificeerd moet worden vanwege het vele verkeer en de afwezigheid van fietspaden. Een adequate Oude Postbaan is tevens van groot belang voor het voorkomen van een verkeersinfarct in de omgeving van Chemelot door de sterke toename van het vervoer van goederen en personen in de komende jaren.

In de bijeenkomst op 19 april bleek het behoud van de Oude Postbaan een uiterst belangrijk item voor de vertegenwoordigers van de dorpen in de directe omgeving van de Oude Postbaan te zijn. Wij doen op het ontwerpteam een dringend beroep om samen met de genoemde vertegenwoordigers op korte termijn opnieuw te bezien of er toch gekomen kan worden tot een voor alle partijen bevredigende oplossing zodat er uiteindelijk sprake kan zijn van een win/win- situatie voor alle betrokkenen ( behoud van goede verbindingen, openstelling van tot nu toe gesloten natuurgebieden etc). De inhoud van hoofdstuk 2 geeft een beeld van wat er allemaal speelt. Onvoldoende wordt in de tekst verwoord dat de omgevingspartijen nadrukkelijk te kennen gegeven hebben dat de omgevingspartijen in verband met de sterke industrialisering en grote urbanisering in de Westelijke Mijnstreek geen verdere uitbreiding van Chemelot wenselijk achten. Het woon- en leefklimaat in de Westelijke Mijnstreek is door de aanwezigheid van Chemelot zo sterk belast dat een verdere verslechtering onacceptabel is. De omgeving wenst duidelijke maatregelen van Chemelot alsook van de betrokken overheden om het woon- en leefklimaat op den duur te verbeteren. Het DPE dringt er bij het ontwerpteam op aan om dit standpunt beter te verwoorden in hoofdstuk 2.

De indruk bestaat momenteel dat Chemelot zich nog steeds onvoldoende bewust is van de ernst van de aantasting van het woon- en leefklimaat en van de gevolgen daarvan voor de omgeving. Node worden gemist in hoofdstuk 3 acties van Chemelot om het woon- en leefklimaat in de komende 10 jaar te verbeteren. Zo kan gedacht worden aan het vestigen van minder bedrijven in de toekomst op Industrial Park respectievelijk een plan om het aantal bedrijven met de grootste schade voor het woon- en leefklimaat terug te brengen. Gemist wordt verder een voornemen om de geluidsoverlast terug te brengen alsook de uitstoot van schadelijke gassen/stoffen. In de afgelopen weken is gebleken dat Chemelot nog steeds op grote schaal gevaarlijke stoffen loost op de Maas en de bodem van Chemelot ernstig vervuild is waardoor op termijn ernstige verontreiniging van het grondwater dreigt. In het concept wordt nog te vaak gesproken over het voldoen door Chemelot aan de wettelijke bepalingen dienaangaande als grens waaraan voldaan zal worden terwijl de omgeving gebukt gaat onder de milieugevolgen. Wij pleiten voor bovenwettelijke afspraken met Chemelot inzake het milieu en de opname hiervan in de strategische gebiedsvisie.

In dit verband wordt gewezen op de dubbele pet die de provincie in deze bekleedt: de provincie is aandeelhouder van de Brightland Campus en pompt grote sommen geld in de infrastructuur versus de provincie die belast is met het toezicht op het milieu via onder meer het vergunningenstelsel. In feite is er sprake van een incomptabiliteit met mogelijk vergaande nadelige gevolgen voor de omgeving. Grote zorgen maakt het DPE zich over de grote toename van de verkeersdrukte door de toename van het aantal medewerkers en bezoekers alsook doordat de circulaire grondstoffen in belangrijke mate per spoor, schip en vrachtauto aangevoerd zullen gaan worden terwijl de huidige grondstoffen zoals aardolie en aardgas via buizen worden aangevoerd. Hierdoor dreigt een mogelijke verdubbeling van de verkeersdrukte waarbij de vraag rijst of er vroeg of laat sprake zal zijn van een verkeersinfarct in de omgeving van

Chemelot. In dat verband wordt node gemist de bevordering van het openbaar vervoer waarbij gedacht kan worden aan gratis vervoer voor medewerkers, studenten en bezoekers van Chemelot via een pendeldienst tussen de stations en Chemelot. Met betrekking tot het vervoer stelt het DPE verder voor dat Chemelot alle vervoer duurzaam laat verlopen. Niet alleen via treinen die zich electrisch voortbewegen doch ook door het vervoer per schip en per vrachtauto zo milieuvriendelijk te laten verlopen. Wellicht kan Chemelot samen met de gemeenten Stein en Sittard- Geleen het voortouw nemen om qua vervoer de meest vriendelijke omgeving van Nederland te worden. In casu betekent dit dat in 2030 de genoemde gemeenten uitsluitend gebruik maken van electrisch aangedreven motoren. Dit geldt zowel voor eigen voertuigen alsook bedrijven die in opdracht van de gemeenten werken. In het concept zijn tot grote tevredenheid van het DPE een aantal zaken niet opgenomen waarover het DPE zich grote zorgen gemaakt heeft. Dat is een goede zaak doch wenselijker zou zijn dat hiervan in het kort melding wordt gemaakt. Dat zou kunnen in de vorm van voetnoten. Gedacht wordt daarbij aan geen verdere uitbreiding van Chemelot buiten het huidig terrein inclusief het landgoed De Lexhy en geen nieuwe haven tussen Stein en Born. Zorgen bestaan eveneens over het geschetste toekomstbeeld in 2040 qua woongebieden.