1. Definitief (ontwerp) Meerjarenbeleidsplan VRZL 2024 tot en met 2027.pdf

• • • • • • • • •

Benoeming in elke organisatie van twee warme liaisons die tijdens een incident met grensoverschrijdende effecten voor elkaar bereikbaar zijn. Bij gezamenlijke inzetten functioneren ze ter plekke als vooruitgeschoven commandopost om de hulpverlening al in een vroeg stadium zo goed mogelijk te laten verlopen. Handhaving bestaande overleggroepen om de netwerkcontacten te verstevigen en een inhoudelijke bijdrage te leveren aan de planvorming voor grensoverschrijdende inzetten. Bevordering van stages, uitwisselingen en publiekscommunicatie. Invoering van afspraken verbeteren door e-learning- en opleidingsprogramma’s en euregionale oefeningen. Up to date houden van bestuurlijke verdragen en operationele samenwerkingsplannen. Versterking van de risico- en crisiscommunicatie. Ontwikkeling van instrumenten die deze communicatie en de aanvraag van bijstand vergemakkelijken in Euregio Maas-Rijn. Innovatie en kwaliteitsverbetering mogelijk maken via de uitwisseling van best practices. Onderzoek (laten) doen naar nieuwe dreigingen zoals de gevolgen van cybercrime en klimaatverandering. Monitoring van de samenwerkingskwaliteit en de concretisering van afspraken.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Samen Veilig Meerjarenbeleidsplan

2024 t/m 2027

pagina 23 /34

5

AMBITIES BRANDWEERZORG

Brandweerzorg houdt zich bezig met het redden van mens en dier, het voorkomen en bestrijden van brand en het verlenen van hulp bij ongevallen. Tot de taken behoren ook voorlichting, controle op preventieve maatregelen en rampenbestrijding. De brandweer bereidt zich daarom voor op de volgende vier incidenttypen: brandbestrijding (BB), technische hulpverlening (THV), incidentbestrijding gevaarlijke stoffen (IBGS) en waterongevallen (WO). In dit hoofdstuk vertalen we trends en ontwikkelingen naar de ambities binnen dit programma. De gevoerde bestuurlijke dialoog dient als basis voor die ambities.

5.1 Resultaat bestuurlijke dialoog De afgelopen jaren is een bestuurlijke dialoog gevoerd over de toekomst van de brandweerzorg. Burgemeesters en gemeenteraden hebben informatie aangeleverd voor de inrichting hiervan. Het resultaat van deze sessies is ook verwerkt in de ambities van het programma Brandweerzorg. Tijdens de startsessie in 2021 heeft het algemeen bestuur het belang van de vrijwillige brandweer al benadrukt vanuit het oogpunt van betaalbaarheid maar zeker ook vanuit inwonersbetrokkenheid. Het bestuur heeft aangegeven binnen de huidige financiële kaders te willen blijven. In 2022 en 2023 zijn de onderstaande bestuurlijke kaders opgetekend. Inrichting incidentbestrijding (IB) Voor de inrichting van incidentbestrijding (IB) zijn de kaders die het bestuur meegegeven heeft helder: zorg voor behoud van de slagkracht en optimaliseer vanuit een regionale gedachte het dekkingsplan. Daarnaast blijft behoud van vrijwilligheid een belangrijk uitgangspunt binnen VRZL. Vrije instroom vrijwilligers blijven daarmee de drijvende kracht voor onze vrijwillige kazernes en zorgen tevens voor slagkracht bij grotere of langdurige incidenten in de regio. De beroepskazernes c.q. medewerkers zorgen voor gegarandeerde paraatheid en worden in ons brandweersysteem gezien als stevige ‘backbone’.

Gezien de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt vormen het behoud van de vrijwilligheid en de werving van medewerkers incidentbestrijding een uitdaging. Met gelijktijdigheid van incidenten wordt conform het huidige beleid geen rekening gehouden, wel dient dit voortdurend gemonitord te worden. De opdracht luidt daarom: • • •

Zorg voor een fitte en wendbare operationele brandweerorganisatie (basis, grootschalig optreden en de rol van de brandweer binnen C&R, vrijwillig en beroepsmatig). Richt vanuit het perspectief van alle inwoners van Zuid-Limburg de aandacht op goede brandweerzorg en verlies hierbij de onderlinge solidariteit niet uit het oog. Kijk naar toekomstige invloeden over een periode van vijf à tien jaar en wees innovatief op ZuidLimburgse schaal.

Dekking optimaliseren Met het bij dit beleidsplan behorende geactualiseerde Dekkingsplan Brandweer Zuid-Limburg 2024 t/m 2027 worden gebiedsgerichte opkomsttijden (GGO) geïntroduceerd in plaats van object gebonden opkomsttijden. Het betreft een landelijke uniforme systematiek met een geheel nieuw beoordelingskader voor de opkomsttijden van de brandweer. De gebieden en aandachtsobjecten waarbij de brandweer de normtijd overschrijdt worden op de zogenaamde aandachtspuntenlijst geplaatst. Hiervan wordt bekeken welke aanvullende maatregelen mogelijk zijn om de brandweerzorg te verbeteren. Dit zijn maatregelen die de dekking verbeteren en maatregelen, die niet zozeer de dekking verbeteren maar de risico’s beperken of het optreden van de brandweer vergemakkelijken. Hieronder worden deze nader uitgewerkt.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Samen Veilig Meerjarenbeleidsplan

2024 t/m 2027

pagina 24 /34

Gebiedsgerichte opkomsttijden (GGO) Onze regio kent ruim 400 gebieden (op basis van CBS-indeling) die ingedeeld worden in 3 categorieën met een oplopende normtijd voor de opkomst van de eerste tankautospuit (TS) met 6 mensen. Binnen ZuidLimburg zijn er twee scenario’s (modellen te noemen) die beide voorkomen. Enerzijds model TS 6, waarbij er 6 mensen op de eerste TS zitten. Anderzijds model TS Flex, waarbij er minder dan 6 mensen op de eerste TS zitten. De 2e TS bepaalt in dit laatste model de opkomsttijd. Deze 2 modellen komen zowel bij de vrijwilligers voor (door incompleetheid) als bij de vier beroepskazernes met een redvoertuig (RV), waar TS 4 + RV 2 wordt uitgerukt. Daarnaast zijn er ruim 29.000 aandachtsobjecten met een normtijd van 10 minuten (de zwaarste categorie). Aandachtsobjecten zijn gebouwen voor slapende niet-zelfredzame personen (celfuncties, woonfuncties met 24-uurszorg en gezondheidzorgfuncties met bedgebied), portiekwoningen en woongebouwen hoger dan 20 meter. Bij deze objecten heeft de brandweer een cruciale rol bij de redding en/of ontvluchting van mensen uit het gebouw. De gebieden en aandachtsobjecten waarbij de brandweer de normtijd overschrijdt worden op de zogenaamde aandachtspuntenlijst geplaatst. Hiervoor wordt bekeken welke aanvullende maatregelen mogelijk zijn om de brandweerzorg te verbeteren.

Aanvullende maatregelen De bezetting en de locatie van een kazerne zijn factoren die de opkomsttijd mede bepalen. Het verhogen van de bezetting van het uitrukpersoneel op de beroepskazernes (van 4+2 naar 6+2) en de locatiekeuze van de kazernes zijn o.a. sturingsmogelijkheden die de dekking kunnen verbeteren. Hierbij valt op dat een verhoging van de bezetting van het uitrukpersoneel op de kazerne relatief veel invloed heeft op het verbeteren van de dekking. Het aantal aandachtsobjecten met overschrijding van de normtijd reduceert dan van ruim 17.000 tot plus minus 4.000 in het model TS-Flex. Ook de locatie van een kazerne kan verlichting bieden. Het creëren van een 2e vluchtweg of het saneren van buurten met veel portiekflats kunnen ook zorgen voor een verbetering van de dekking. Hier hebben we echter maar zeer beperkt directe invloed op. Daarnaast zijn er maatregelen mogelijk die de risico’s beperken of de inzet van de brandweer vergemakkelijken. Hierbij moet gedacht worden aan preventieve maatregelen zoals: ontruimingsoefeningen, voorlichting na brand, vluchtwegen vrij van obstakels, bevorderen zelfredzaamheid. En preparatieve maatregelen zoals: beschikbaarheid van bluswater, goede bereikbaarheid voor brandweervoertuigen, niet verlagen maximum snelheden, locatiekennis brandweerpersoneel.

Al deze maatregelen kunnen risico’s beperken, maar dragen niet bij aan het wegnemen van aandachtsgebieden of objecten. Wel kunnen deze maatregelen mede de motivatie voor de acceptatie van het restrisico vormen. Het is goed om te beseffen dat het dekkingsplan een berekende uitkomst is van de nieuwe systematiek GGO. De weergave van de dekking in de nieuwe systematiek is niet te vergelijken met die van de oude systematiek. Het niveau van de daadwerkelijke brandweerzorg op straat is hiermee niet veranderd. Binnen de leidende bestuurlijke uitgangspunten en het inhoudelijke bestuurlijke gesprek hierover is geconcludeerd dat het voor de komende beleidsperiode niet verantwoord is om een forse investering (circa € 2,3 miljoen) te doen om de dekking te verbeteren door het opplussen van de bezetting van 4+2 naar 6+2 op de 4 beroepskazernes met een redvoertuig (RV). Verantwoorde brandweerzorg gaat over meer dan alleen de opkomsttijden. Het gaat ook over o.a. het veilig ter plaatse komen, vakbekwaam en doortastend optreden. De uitvoering van het nieuwe dekkingsplan zal conform onze taak goed gemonitord en geanalyseerd worden. Indien noodzakelijk zullen verbetervoorstellen worden aangeboden. Ook nieuwe kazernelocaties dienen regionaal de beste dekking te geven. De geplande nieuwbouw van kazernes in Heerlen en Kerkrade biedt mogelijkheden om die dekking te optimaliseren.

In de komende beleidsplanperiode wordt dit verder uitgewerkt.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Samen Veilig Meerjarenbeleidsplan

2024 t/m 2027

pagina 25 /34

De brandweer zal het gesprek aangaan met iedere gemeente op basis van het brandweerrisicoprofiel en het dekkingsplan. Onderdeel van deze gesprekken zijn de mogelijke aanvullende maatregelen voor de gebieden en de aandachtsobjecten uit de aandachtspuntenlijst die de risico’s bij gebouwbranden beperken of de inzet van de brandweer bij een gebouwbrand vergemakkelijken. De uitkomst hiervan geeft inzicht in welke restrisico’s aanvaardbaar zijn. Over de restrisico’s dient duidelijk gecommuniceerd te worden richting de samenleving. Van Uitruk op Maat tot ‘bouwsteen verplichtend karakter’ IB richt zich in de periode 2024 t/m 2027 op de invoering van Uitruk op Maat, maatregelen voor het behoud van vrijwilligheid, de Nationale Openbare Orde en Veiligheidsarchitectuur (NOOVA), de landelijke visie incidentbestrijding gevaarlijke stoffen en de landelijke standaardisatie van de meldkamer. Als er duidelijkheid komt over welke juridische kaders gelden en of er landelijk politieke bereidheid is om de Arbeidstijdenwet en financiële kaders aan te passen zal de ‘bouwsteen verplichtend karakter’ worden geïmplementeerd in deze periode. Innovatie op Zuid-Limburgse schaal Vooruitkijkend naar toekomstige invloeden zetten wij ook serieus in op innovatie en vernieuwing. Zo zijn we gestart met een onderzoek naar de doorontwikkeling van het droneteam binnen onze veiligheidsregio.

Daarnaast onderzoeken we of en in welke mate blusrobots ingezet kunnen gaan worden ter ondersteuning van het operationele optreden in o.a. ondergrondse bouwwerken zoals tunnels en parkeergarages. Verder is de verkenning voorzien van de mogelijkheden tot automatisch plotten, het monitoren van paraatheid en het dynamisch alarmeren van eenheden. Er wordt om ons heen gesproken en gewerkt aan autonoom openbaar vervoer. Wij onderzoeken onder meer welke invloed dat heeft op onze taken. Behoud van vrijwilligheid Het werven en behouden van brandweervrijwilligers is een belangrijk thema. Gezien alle ontwikkelingen, binnen zowel incidentbestrijding als op de arbeidsmarkt, dient de invloed hiervan op het onderwerp behoud van de vrijwilligheid in de komende beleidsperiode nader verkend te worden. Hierbij zal nadrukkelijk het reeds uitgevoerde onderzoek “Vrijwilligheid bij de brandweer in Nederland” (Brandweeracademie, 2019) en het eventuele landelijke vervolgonderzoek worden geraadpleegd. Doelstelling is om voor VRZL een gezond vrijwilligersmanagement te bewerkstelligen. Inrichting risicobeheersing Ook voor risicobeheersing hebben we met het algemeen bestuur de ontwikkelingen besproken en een toekomstvisie vastgesteld. Een belangrijk aandachtspunt is dat de burgemeesters zich verantwoordelijk voelen voor de brandveiligheid binnen de gemeente.

Ze onderkennen het belang van risicobeheersing in de veiligheidsketen en beseffen dat die ‘rond’ gemaakt moet worden. Alle gemeenten binnen VRZL hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid op risicobeheersingsgebied, waarbij de brandweer dé adviseur fysieke veiligheid voor de gemeenten is. Het brandweerrisicoprofiel is de basis voor het gesprek met de brandweer om risicogericht keuzes te maken over de producten die de brandweer aan de gemeente levert. De gemeenten maken de gevolgen van deze keuzes inzichtelijk voor de gemeenteraden. Deze keuzes worden vastgelegd in het integraal veiligheidsplan. De actuele, niet-wettelijke brandweertaken staan hierbij niet ter discussie. De gemeenten betrekken VRZL bij het opstellen van het omgevingsplan. Een en ander is nader uitgewerkt in de visie op inrichting risicobeheersing 2024-2027. Ambities team risicobeheersing

Het team Risicobeheersing heeft de ambitie om te zorgen voor minder incidenten, minder slachtoffers en minder materiële schade. Het omvat de taakvelden Brandveiligheid, Omgevingsveiligheid (ruimtelijke en industriële veiligheid) en Brandveilig Leven. De taakvelden richten zich op de thema’s veilige leefomgeving, bewustwording, zelfredzaamheid en risicocommunicatie en veilig optreden.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Samen Veilig Meerjarenbeleidsplan

2024 t/m 2027

pagina 26 /34

Wat zijn nu de voorgenomen stappen binnen de beleidsplanperiode 2024 t/m 2027? • • • •

• • •

Een omslag van regelgericht naar risicogericht werken, en van toetsen aan wettelijke regels naar (brand)veiligheidsadvies. Proactief inspelen op trends en ontwikkelingen. Met de beschikbare capaciteit een zo hoog mogelijke veiligheidswinst behalen aandacht te besteden aan de belangrijkste risico’s, waarbij het brandweerrisicoprofiel het fundament vormt. Verbinding maken tussen het risicoprofiel en lokaal veiligheidsbeleid, waarbij de output van de gesprekken aan de hand van het brandweerrisicoprofiel de input vormt voor de speerpunten in het gemeentelijk integraal veiligheidsplan en de daaraan verbonden jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s. Dit ten aanzien van het thema fysieke veiligheid. Adequate verankering van fysieke veiligheid in het instrumentarium van de Omgevingswet. Het ‘Omgevingswetproof’ maken van de organisatie en het leveren van meer integraal advies. Een integrale afweging bewerkstelligen door het bevoegd gezag, waarbij restrisico’s bewust worden geaccepteerd. En waarbij actief en transparant wordt gecommuniceerd over deze risico’s, zodat burgers daarmee bekend zijn en op basis daarvan weten hoe te handelen.

Randvoorwaarden Wat zijn de randvoorwaarden om invulling te kunnen geven aan deze ambities? •

• • • • • •

Gedeeld eigenaarschap waarbij alle gemeenten van VRZL het belang van risicobeheersing erkennen, zich verantwoordelijk voelen voor de brandveiligheid binnen de gemeente en dientengevolge ook mee uitvoering geven aan risicobeheersing. Omarming risicogericht werken door het bevoegd gezag en bereidheid tot het leggen van verbinding tussen het risicoprofiel, het lokaal veiligheidsbeleid (IVP) en de jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s. Het ‘rond maken’ van de veiligheidsketen, middels het zijn van dé adviseur fysieke veiligheid voor zowel de wettelijke en niet wettelijke taken. Vroegtijdige betrokkenheid van VRZL bij de totstandkoming van de omgevingsvisie en het omgevingsplan en bij ontwikkelingen binnen Zuid-Limburg. Doorontwikkeling van de vakbekwaamheid van medewerkers. Flexibiliteit in beleid en uitvoering Een sterk netwerk, proactief zijn en de verbinding met onze omgeving actief onderhouden.

Afronding huisvestingsdialoog Vanuit de bestuursopdracht staat als laatste dialoogonderwerp de opdracht tot uitwerking van toekomstige huisvestingsscenario’s op de agenda. De uitgangspunten hierbij om de dialoog aan te gaan zijn het regionale perspectief en de onderlinge regionale solidariteit, zoals die ook in de voorgaande dialoogsessies aan bod zijn gekomen. De eigendomskwestie wordt nadrukkelijk meegenomen: op dit moment is een deel van de 27 VRZL-locaties (gedeeltelijk) eigendom van VRZL, een ander deel wordt gehuurd van gemeenten. Deze dialoog krijgt in 2023/2024 verder vorm. In de daaropvolgende jaren volgt de invoering van de bestuurlijke keuze. Omdat de verschillende scenario’s nog onvoldoende zijn uitgewerkt, kan nog geen denkrichting worden gegeven. Wel is helder dat bijvoorbeeld het in eigendom krijgen van álle locaties leidt tot een verschuiving van budgetten (rente, afschrijvingen, onderhoud etc.) van de gemeenten naar VRZL. Er is afgesproken dat de ingezette financiële beleidslijn binnen de huidige kaders niet geldt voor het huisvestingsdossier. Daarover volgen bij besluitvorming en afhankelijk van het bestuurlijk vastgestelde scenario nadere afspraken.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Samen Veilig Meerjarenbeleidsplan

2024 t/m 2027

pagina 27 /34

Betrokkenheid gemeenteraden Sinds de vaststelling van de bestuursopdracht zijn gemeenteraden geïnformeerd over de bestuurlijke dialoog brandweerzorg. Zo zijn de twee informatieve webinars die eerder voor burgemeesters zijn gehouden door middel van een raadsinformatiebrief ook aangeboden aan alle raadsleden. In deze brief is op hoofdlijnen ook de inhoud van de bestuursopdracht beschreven. Daarnaast zijn er in 2022 in aanloop naar het nieuwe meerjarenbeleidsplan drie fysieke raadsinformatiesessies georganiseerd over de brandweerzorg van morgen. Verder is een regionale klankbordgroep van betrokken raadsleden opgericht om ons beleid en de uitvoering daarvan te toetsen en te begeleiden.

5.2 Ambities overige brandweerzorgteams De kaders voor incidentbestrijding en risicobeheersing zijn vastgelegd in de bestuurlijke dialoog. Deze kaders hebben ook invloed op de overige teams binnen de organisatie en de brandweerzorg in het bijzonder. Centrum voor vakmanschap Het is van belang dat het opleidingen- en oefencentrum van VRZL – ons centrum voor vakmanschap – gehuisvest blijft in Zuid-Limburg. De noodzaak van lokaal opleiden is cruciaal voor het bestuurlijke uitgangspunt ’behoud van vrijwilligheid’. Een lokaal opleidingscentrum houdt de opleidingsdrempel laag en beperkt de tijdsinvestering van de vrijwilligers en beroepsmedewerkers als het gaat om opleiden, oefenen en trainen. Het doel van vakbekwaamheid is opleiden en trainen, maar niet alleen volgens de landelijke maatlat. Vakbekwaamheid levert brandweermensen af met inhoud, en meer specifiek die beginnende beroepsprofessional die we allemaal naast ons op de wagen willen zien. Professionals op wie we kunnen en durven te bouwen en die we ons leven toevertrouwen in een crisissituatie. Dat gaat verder dan opleiden op basis van de minimale wettelijke landelijke eisen en het bijbehorende examen. Het team Vakbekwaamheid bestaat in de kern uit vaste medewerkers en het wordt vanwege zijn opleidings- en bijscholingstaken dagelijks bijgestaan door een flexibele schil van interne collega’s die lessen verzorgen.

Soms is ook sprake van externe docenten en instructeurs. Met het oog op deze doelstelling en al dan niet te voorspellen ontwikkelingen richt vakbekwaamheid zich in de periode 2024 t/m 2027 op drie thema’s: 1. 2. 3.

Behoud van het opleidingscentrum in Zuid-Limburg. Modernisering van de opleidings- en organisatiestructuur. Creatie en instandhouding van in- en externe verbinding.

Als er duidelijkheid is over de hervormingen van de brandweeropleidingen, hebben die vanzelfsprekend ook onze aandacht in de komende beleidsplanperiode. Meldkamer Brandweer Limburg De medewerkers van de Meldkamer Brandweer Limburg (MKB) spelen een cruciale rol bij het juist en snel alarmeren van de brandweereenheden en een juiste integrale beeldvorming bij grootschalige incidenten of rampen. De MKB is een onderdeel van de gezamenlijke meldkamer Limburg waarin politie, ambulancedienst en brandweer op provinciaal niveau samenwerken. Het doel van de MKB is het verzorgen van meldingen en alarmeringen voor operationele (brandweer)functionarissen voor VRZL en de veiligheidsregio LimburgNoord. Calamiteitencoördinatoren maken ook deel uit van de meldkamer. Ze verzorgen in de warme fase de eenhoofdige leiding op de meldkamer.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Samen Veilig Meerjarenbeleidsplan

2024 t/m 2027

pagina 28 /34

Op basis van deze doelstellingen en voorzienbare ontwikkelingen richt de MKB zich in de periode 2024 t/m 2027 op drie thema’s: 1. 2.

3.

De veranderende rol van de meldkamer qua informatievoorziening voor (brandweer)eenheden en functionarissen. De ontwikkeling van de meldkamer naar een bewaker die dag en nacht informatie duidt, waardoor crisisrespons sneller en effectiever start of zelfs voorkomen kan worden door extra snel op te treden. De standaardisatie van werkwijzen, gezamenlijke (standaarden voor) informatiesystemen en beheersbare en veilige ICT.

Een goede kwantitatieve bezettingsgraad van vakbekwame medewerkers is een randvoorwaarde om deze thema’s vorm te geven. Kaderstelling Binnen het programma Brandweerzorg is een kaderstellend en ondersteunend team actief. Kaderstellend betekent dat het team binnen diverse thema’s coördineert, faciliteert en de (brandweer)organisatie continu verbetert. De doelstelling van kaderstelling is dat repressieve medewerkers elk moment van het jaar en op elk tijdstip veilig en efficiënt kunnen werken. De kracht van kaderstelling bestaat hierin dat het team in staat is om langetermijndoelstellingen te benoemen en die te blijven verbinden met onvoorzienbare ontwikkelingen. Tegelijkertijd is daarbij sprake van een doorkijk naar de effecten voor incidentbestrijding, de meldkamer en overige VRZL-afdelingen. De werkzaamheden van dit team bestaan in hoofdlijnen uit drie aandachtsgebieden: 1.

2. 3.

Beleidsmatige ontwikkeling en ondersteuning. Hier gaat het over de doorvertaling van wet- en regelgeving en richtlijnen vanuit Brandweer Nederland naar de werkzaamheden binnen brandweerzorg. Denk aan arboveiligheid, de opstelling van het dekkingsplan en de periodieke rapportage over de realisatie van de dekking op bestuurlijk en bedrijfsvoeringsniveau. Projectmatige ontwikkeling en ondersteuning. Hier gaat het over de bijdrage aan projecten in de rol van projectleider, begeleider of deelnemer. Operationele voorbereiding en ondersteuning. Dit zijn werkzaamheden binnen of voor de crisisteams. Ook vallen hier werkzaamheden onder waarmee of waardoor brandweerzorg onder andere het juiste materieel, de juiste kennis of de juiste informatie beschikt ten tijde van een incident, ramp of crisis.

Vijf thema’s rond kaderstelling Kaderstelling richt zich in de beleidsplanperiode 2024 t/m 2027 op vijf thema’s: 1. 2. 3. 4. 5.

Invoering van de lerende organisatie. Risicogericht werken op basis van data. Creatie en instandhouding van in- en externe verbinding. Verankering van robuuste en duurzame brandweerzorg. Uitvoering van voorzienbare en onvoorziene projecten.

De verankering van kennismanagement binnen het team en projectmatig werken binnen de volledige brandweerzorg zijn randvoorwaarden om deze thema’s vorm te geven.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Samen Veilig Meerjarenbeleidsplan

2024 t/m 2027

pagina 29 /34

6

AMBITIES BEDRIJFSVOERING

VRZL heeft de afgelopen tien jaar grote ontwikkelingen doorgemaakt op het gebied van organisatievorm en de omvang van het takenpakket. De beheersing daarvan en daarmee van het behoud van de samenhang op organisatieniveau vraagt om voortdurende aandacht. Dat is geen ongewone opgave. Net als alle overheidsorganisaties in Nederland richten ook wij ons de komende periode op bedrijfsvoeringsprocessen zoals kostenbeheersing, informatiemanagement, informatieveiligheid, relatiemanagement en innovatiekracht. Hieronder belichten we een aantal specifieke thema’s. Bedrijfsvoering algemeen Tot 1 juli 2022 waren de verschillende teams die nu samen bedrijfsvoering vormen losse onderdelen die eigen verantwoordelijkheden hadden. Die eigen verantwoordelijkheden zijn gebleven, maar de medewerkers en teamleiders hebben samengewerkt aan een bedrijfsvoeringsfilosofie. Hoe willen we de dienstverlening met en naar de andere programma’s efficiënter vormgeven? In samenspraak met brandweerzorg en C&R hebben we een filosofie opgesteld die we de komende jaren invoeren. Het is gebleken dat medewerkers binnen bedrijfsvoering werken met systemen die elkaar niet of nauwelijks ’begrijpen’. Sommige systemen zijn ook verouderd en leveranciers ondersteunen ze steeds minder. Tijd dus om ook binnen dit programma met de tijd mee te gaan en te komen tot één bedrijfsvoeringsondersteunend systeem.

Naar verwachting vindt de aanbesteding hiervan plaats in 2023 en de invoering in 2024, zodat de werkzaamheden van bedrijfsvoering efficiënter plaatsvinden. Ook is straks meer eenvoudige stuurinformatie beschikbaar waardoor de algehele controle toeneemt. Team Personeel en Organisatie (P&O) Team P&O staat de komende periode een aantal stevige uitdagingen te wachten. Het voorziene tweede loopbaanbeleid voor brandweermedewerkers die tegen de twintig jaar restrictie aanlopen, vraagt aandacht en capaciteit. In 2026 moeten de eerste medewerkers die vanaf 2006 bij incidentbestrijding in dienst zijn getreden een tweede loopbaan oppakken. Vitaal en veerkrachtig P&O-beleid We willen een professionele, vitale en wendbare organisatie zijn. Aandacht voor onze medewerkers is alleen daarom al belangrijk. Krapte is een serieus probleem op de arbeidsmarkt, waarbij in onze regio de potentiële beroepsbevolking al jaren structureel harder daalt en ouder is dan in de rest van Nederland. Daarnaast neemt de omloopsnelheid van kennis alsmaar toe en zijn jongeren veel meer op zoek naar zingeving. Ze willen bij een organisatie werken die waarde creëert. De komende beleidsperiode zal verdiepend worden ingezet op het onderwerp recruitment en employer branding. We bieden een inspirerende en veilige werkomgeving.

Het is onze missie om bij te dragen aan het huidige en toekomstige (werk)geluk van medewerkers om zo ook een gewilde werkgever te blijven. Dit betekent dat medewerkers: • Kunnen rekenen op een omgeving waarin vertrouwen, respect, samenwerking en transparantie de uitgangspunten zijn. • Erop kunnen vertrouwen dat wij hen richting, ruimte en ruggensteun geven om werk te doen dat aansluit op de eigen talenten, competenties en interesses. • Aangemoedigd worden in het ontdekken van talenten en het (verder) ontwikkelen van competenties. We verwachten van de medewerker dat deze gebruik maakt van de geboden mogelijkheden om zo te komen tot persoonlijk leiderschap en een optimale inzetbaarheid. Dit betekent dat de organisatie: • Kan rekenen op medewerkers die zelf het initiatief nemen en gebruik maken van de geboden mogelijkheden. • Erop kan vertrouwen dat medewerkers respectvol met elkaar omgaan en fouten zien als kans om van te leren. En waar door eenieder fouten gemaakt mogen worden.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Samen Veilig Meerjarenbeleidsplan

2024 t/m 2027

pagina 30 /34

•

Door de wendbaarheid en deskundigheid van medewerkers voorbereid is op toekomstige onderwerpen.

Dit alles zorgt ervoor dat alle belanghebbenden in ons verzorgingsgebied erop kunnen vertrouwen dat we onze maatschappelijke rol in alle opzichten, nu en in de toekomst optimaal invullen. Strategische personeelsplanning Ons vitaal en veerkrachtig P&O beleid willen we continueren en aanscherpen. We gaan onder meer aan de slag met strategische personeelsplanning om zo te werken aan onze toekomstbestendigheid. Hoe verbinden wij de ambities van de organisatie met de uitdagingen die op ons afkomen? We nemen de externe en interne ontwikkelingen, strategie en ambitie van VRZL als basis en kijken of het huidige personeelsbestand daarbij passend is. We gaan aan de slag met HR-speerpunten en oplossingen. Strategische personeelsplanning heeft onder meer een relatie met werving, selectie, opleiding en talentmanagement. Piketorganisatie Veel van onze medewerkers vervullen gedeeltelijk een operationele piketrol. Daarbij is een piketorganisatie een onzichtbare constructie die bestaat uit hulpverleners van verschillende disciplines. In een kantoorfunctie bijvoorbeeld dragen ze een pager. Wanneer de pager een signaal geeft, ruilen ze hun kantoorfunctie in voor een rol in de piketorganisatie om gezamenlijk een incident te bestrijden. Ook ’s avonds, ’s nachts en in de weekenden staan deze collega’s paraat.

Door alle in- en externe ontwikkelingen staat er steeds meer spanning op de kwaliteit en continuïteit van de piketorganisatie. De komende beleidsplanperiode onderzoeken we hoe we deze nog beter kunnen inrichten. VRZL als lerende organisatie VRZL is een lerende organisatie. Het team P&O heeft op basis van uitgesproken ambities in de programma’s op dit onderdeel een online academie in de organisatie geborgd. Deze academie ondersteunt het leervermogen over de gehele breedte van de organisatie. Team ICT, Automatisering en Facilitaire zaken (IA&F) Team IA&F faciliteert de organisatie in de breedste zin van het woord. ICT en Automatisering zijn belangrijke randvoorwaarden om onze doelstellingen te realiseren. In 2023 treffen we voorbereidingen om te komen tot één ICT-omgeving voor VRZL. Door keuzes in het verleden is er nu sprake van twee omgevingen (BRWZL en VRZL) die beide op een andere plek worden geservicet. Dit maakt het lastig voor de organisatie om bijvoorbeeld documenten te delen, elkaars agenda’s in te zien en binnen één applicatielandschap met elkaar samen te werken. In de komende beleidsplanperiode voeren we vernieuwingen in. Zonder onze overige ambities tekort te willen doen, zijn er twee onderwerpen die de komende jaren extra aandacht verdienen. Huisvesting Huisvesting bestaat binnen de context van dit meerjarenbeleidsplan uit twee delen.

Allereerst is er de verantwoordelijkheid voor de huisvesting van de organisatie. 26 kazernes, het Centrum voor Vakmanschap in Margraten en het Meld- en Coördinatiecentrum in Maastricht zorgen voor voldoende dynamiek in de huisvestingswerkzaamheden. De uitkomst van de bestuurlijke dialoog rondom huisvesting brengt straks veranderingen teweeg. Volgens de huidige inzichten zijn de brandweerkazernes in Gulpen-Wittem, Heerlen, Kerkrade en Valkenburg aan de Geul in beeld voor (mogelijke) vervanging. Het tweede huisvestingsdeel bestaat uit de huisvesting van de bedrijfsvoering zelf. Die is nu verdeeld over vier locaties. In de komende beleidsplanperiode onderzoeken we of en hoe we onze ambitie kunnen verwezenlijken om tot één locatie te komen.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Samen Veilig Meerjarenbeleidsplan

2024 t/m 2027

pagina 31 /34

Informatieveiligheid Door het toenemende aantal digitale aanvallen en datalekken vragen ook veiligheidsregio’s zich af hoe het is gesteld met hun eigen veiligheid en die van hun stakeholders. Gebrek aan overzicht binnen de afzonderlijke regio’s maar ook landelijk heeft ertoe geleid dat de afzonderlijke veiligheidsregio’s samen de informatiebeveiliging hebben verhoogd. Het referentiekader is de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Dit is ook het basisnormenkader voor informatiebeveiliging binnen alle overheidslagen. De BIO heeft vijf niveaus, waarbij één het laagste en vijf het hoogste niveau is. Alle 25 veiligheidsregio’s hebben in 2021 ingestemd met een inspanningsverplichting om niveau vier te bereiken voor 1 januari 2023. Redelijk snel werd al duidelijk dat dit voornemen niet realistisch was. Ook VRZL voldoet op dit moment niet aan BIOniveau vier. Uit een analyse blijkt dat er nog veel werk aan de winkel is. Omdat BIO-niveau vier vraagt om een goed ingericht meetbaar stelsel, waarbij de gehele PCDA- of Plan-, Do-, Check-, Act-cyclus is doorlopen voor alle organisatieprocessen waarop de BIO-maatregelen zijn getoetst. Binnen VRZL zijn de bedrijfsprocessen pas gedeeltelijk uitgeschreven en actueel. De directie wil de aandacht eerst richten op de kritische processen.

Zo kunnen we in de kortste tijd de grootste resultaten behalen om onze informatiebeveiliging te verbeteren. Wat zijn onze ambities op het gebied van informatieveiligheid? • •

•

Voortdurend risicoanalyses uitvoeren die leidend zijn voor besluitvorming en prioritering. Vastelling van een plan van aanpak waarin staat vermeld welk informatiebeveiligingsniveau haalbaar is, binnen welk tijdbestek realisatie haalbaar is, met als voorlopig einddoel niveau 4. Meteen na vaststelling van het plan vindt de invoering daarvan plaats. Uitbreiding samenwerking tussen de verschillende veiligheidsregio’s om de BIO nog effectiever te maken. Er zijn al samenwerkingsgroepen gevormd om projecten uit te voeren en te besparen op kosten en menskracht. We willen nadrukkelijk deel blijven uitmaken van deze (landelijke) samenwerkingsverbanden.

Wat van invloed kan zijn op deze ambities is als veiligheidsregio’s mogelijk deel gaan uitmaken van de vitale infrastructuur. Verhoging van de ambities is dan nodig om aan nieuwe eisen te voldoen. Team Bestuurs- en Directieondersteuning (BDO) Team BDO ondersteunt in brede zin ons bestuur en de directie. Een mooi resultaat van de afgelopen jaren is de verbeterde planning-en-controlcyclus. Voor de komende jaren besteden we onze volle aandacht onder meer aan de wijzigingen van de gemeenschappelijke regeling voor 1 juli 2024 en de gevolgen van de Wet open overheid. Communicatie Op het gebied van corporate communicatie zorgt dit team onder andere voor publieksvriendelijke jaarverslagen, verbeterde en toegankelijkere beleidsstukken en bewaakt zij de uniformiteit van de communicatie. Team Communicatie publiceert op interne kanalen, zoals intranet of de informatieschermen in de kazernes. Maar ook op de externe platforms van Veiligheidsregio Zuid-Limburg en Brandweer ZuidLimburg, zoals de websites en social mediakanalen. Eerder al is beschreven dat ook risico- en crisiscommunicatie speerpunten zijn. Veiligheidsregio Zuid-Limburg participeert onder meer in twee projecten waarbij alles draait om de veiligheid en zelfredzaamheid van de mensen die wonen, werken of recreëren in de omgeving van chemisch industrieterrein Chemelot.

In de communicatiecampagne 'Samen veilig rondom Chemelot' wordt de inhoud van onze communicatie afgestemd op de veiligheidsbeleving en informatiebehoeften van verschillende groepen inwoners. Het Europese onderzoeksproject LINKS is gericht op specifieke doelgroepen (zorginstellingen, scholen en ondernemers) en onderzoekt hoe sociale netwerken kunnen helpen bij risicocommunicatie.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Samen Veilig Meerjarenbeleidsplan

2024 t/m 2027

pagina 32 /34

Onderzoek oprichting Risk Factory De komende beleidsplanperiode voert VRZL een haalbaarheidsonderzoek uit voor een zogenoemde Risk Factory in onze regio. In een Risk Factory maken we kinderen van groep 8 en kwetsbare senioren uit de hele regio bewust van risico’s. In nagebootste praktijksituaties ervaren ze (on)veiligheid en leren ze hoe daarnaar te handelen. Dat doen we met interactieve veiligheidsscenario's over bijvoorbeeld brandgevaar, de risico’s van internetgebruik en het belang van verkeersveiligheid. Team Financiën en Inkoop (F&I) Het team F&I gaat zich de komende beleidsperiode verder doorontwikkelen van financial control naar business control. Hierdoor zullen we vanuit de bedrijfsvoering in staat zijn nog beter ondersteuning te bieden aan de programma’s C&R en brandweerzorg. In combinatie met een nieuw bedrijfsvoeringspakket zal in de komende beleidsperiode de nadruk komen te liggen op de doorontwikkeling van dashboards om de organisatie te voorzien van realtime stuurinformatie. Hiervoor wordt een aanbestedingsprocedure opgestart. Het nieuwe bedrijfsvoeringspakket is een integraal ERP pakket ter vervanging van het huidige financieel en HRM pakket. Daarnaast gaan we met dit nieuwe ERP systeem over tot de implementatie van het Purchase-to-Pay systeem welke voorziet in een bestelsysteem, contract-managementsysteem en de digitale afhandeling van het gehele inkoopproces.

In de komende beleidsperiode zullen ook de P&O processen worden ingeregeld in het nieuwe ERP systeem. Het nieuwe ERP systeem is toepasbaar voor de gehele bedrijfsvoering en zal leiden tot efficiëntere processen en tot lagere kosten. Vanaf boekjaar 2023 is het bestuur verplicht een financiële rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarrekening. De inrichting van de interne controle om dit mogelijk te maken zal de komende beleidsperiode ook verder worden vormgegeven en doorontwikkeld. In de complexe financiële omgeving van VRZL met tal van teams, kazernes en programma’s is dat een echte uitdaging.

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Samen Veilig Meerjarenbeleidsplan

2024 t/m 2027

pagina 33 /34

7

BIJLAGEN

Bijlage 1

Risicoprofiel (provinciaal)

Bijlage 2

Brandweerrisicoprofiel

Bijlage 3

Oefenbeleidsplan (MOTO)

Bijlage 4

Dekkingsplan 2024 t/m 2027 inclusief materieelspreidingsplan 2023

Bijlage 5

Visie op inrichting risicobeheersing

Bijlage 6

Samenvatting opbrengst Bestuurlijke dialoog Brandweerzorg 2023

Veiligheidsregio Zuid-Limburg - Samen Veilig Meerjarenbeleidsplan

2024 t/m 2027

pagina 34 /34