Toelichting en regels BP Steenwijk - Prins Bernhardstraat.pdf

2 Lijst van Oppervlaktebronnen, voor rekenmethode Industrielawaai - IL Groep Min.lengte Max.lengte TypeLw Weging Cb(%)(D) Cb(%)(A) Cb(%)(N) Geluidverkaveling cat. 2 2,68 47,73 False A 100,000% 31,623% 10,000% 30-10-2020 15:57:38 Geomilieu V2020.0 rev 1 Licentiehouder: Adviesbureau VOBRU - locatie Nieuwleusen Invoergegevens model woningen Woonconcept Pr. Bernhardstraat Lar,LT Steenwijk Model: 20-10-2020 Lar,lt model incl. gebouwen Groep: Geluidverkaveling cat. 2 Lijst van Oppervlaktebronnen, voor rekenmethode Industrielawaai - IL Groep Tijd(D) Tijd(A) Tijd(N) Cb(D) Cb(A) Cb(N) DeltaL DeltaH X-aantal Geluidverkaveling cat. 2 12:00:00 01:15:53 00:47:59 0,00 5,00 10,00 5,0 5,0 18 30-10-2020 15:57:38 Geomilieu V2020.0 rev 1 Licentiehouder: Adviesbureau VOBRU - locatie Nieuwleusen Invoergegevens model woningen Woonconcept Pr. Bernhardstraat Lar,LT Steenwijk Model: 20-10-2020 Lar,lt model incl. gebouwen Groep: Geluidverkaveling cat. 2 Lijst van Oppervlaktebronnen, voor rekenmethode Industrielawaai - IL Groep Y-aantal Negeer obj. LwM2 31 LwM2 63 LwM2 125 LwM2 250 LwM2 500 LwM2 1k Geluidverkaveling cat. 2 18 Ja 29,00 34,00 39,00 43,00 47,00 48,00 30-10-2020 15:57:38 Geomilieu V2020.0 rev 1 Licentiehouder: Adviesbureau VOBRU - locatie Nieuwleusen Invoergegevens model woningen Woonconcept Pr. Bernhardstraat Lar,LT Steenwijk Model: 20-10-2020 Lar,lt model incl.

gebouwen Groep: Geluidverkaveling cat. 2 Lijst van Oppervlaktebronnen, voor rekenmethode Industrielawaai - IL Groep LwM2 2k LwM2 4k LwM2 8k LwM2 Totaal Lw 31 Lw 63 Lw 125 Lw 250 Lw 500 Geluidverkaveling cat. 2 46,00 45,00 43,00 53,73 65,28 70,28 75,28 79,28 83,28 30-10-2020 15:57:38 Geomilieu V2020.0 rev 1 Licentiehouder: Adviesbureau VOBRU - locatie Nieuwleusen Invoergegevens model woningen Woonconcept Pr. Bernhardstraat Lar,LT Steenwijk Model: 20-10-2020 Lar,lt model incl. gebouwen Groep: Geluidverkaveling cat. 2 Lijst van Oppervlaktebronnen, voor rekenmethode Industrielawaai - IL Groep Lw 1k Lw 2k Lw 4k Lw 8k Lw Totaal Red 31 Red 63 Red 125 Red 250 Geluidverkaveling cat. 2 84,28 82,28 81,28 79,28 90,01 0,00 0,00 0,00 0,00 30-10-2020 15:57:38 Geomilieu V2020.0 rev 1 Licentiehouder: Adviesbureau VOBRU - locatie Nieuwleusen Invoergegevens model woningen Woonconcept Pr. Bernhardstraat Lar,LT Steenwijk Model: 20-10-2020 Lar,lt model incl. gebouwen Groep: Geluidverkaveling cat. 2 Lijst van Oppervlaktebronnen, voor rekenmethode Industrielawaai - IL Groep Red 500 Red 1k Red 2k Red 4k Red 8k LwrM2 31 LwrM2 63 LwrM2 125 LwrM2 250 Geluidverkaveling cat. 2 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 29,00 34,00 39,00 43,00 30-10-2020 15:57:38 Geomilieu V2020.0 rev 1 Licentiehouder: Adviesbureau VOBRU - locatie Nieuwleusen Invoergegevens model woningen Woonconcept Pr.

Bernhardstraat Lar,LT Steenwijk Model: 20-10-2020 Lar,lt model incl. gebouwen Groep: Geluidverkaveling cat. 2 Lijst van Oppervlaktebronnen, voor rekenmethode Industrielawaai - IL Groep LwrM2 500 LwrM2 1k LwrM2 2k LwrM2 4k LwrM2 8k LwrM2 Totaal Lwr 31 Lwr 63 Geluidverkaveling cat. 2 47,00 48,00 46,00 45,00 43,00 53,73 65,28 70,28 30-10-2020 15:57:38 Geomilieu V2020.0 rev 1 Licentiehouder: Adviesbureau VOBRU - locatie Nieuwleusen Invoergegevens model woningen Woonconcept Pr. Bernhardstraat Lar,LT Steenwijk Model: 20-10-2020 Lar,lt model incl. gebouwen Groep: Geluidverkaveling cat. 2 Lijst van Oppervlaktebronnen, voor rekenmethode Industrielawaai - IL Groep Lwr 125 Lwr 250 Lwr 500 Lwr 1k Lwr 2k Lwr 4k Lwr 8k Lwr Totaal Geluidverkaveling cat. 2 75,28 79,28 83,28 84,28 82,28 81,28 79,28 90,01 30-10-2020 15:57:38 Geomilieu V2020.0 rev 1 Licentiehouder: Adviesbureau VOBRU - locatie Nieuwleusen Invoergegevens Woonconcept Pr. Bernhardstraat Model woningen bestaande scheidingsmuur erfgrens Steenwijk Model: 20-10-2020 Lar,lt model incl. gebouwen Groep: (hoofdgroep) Lijst van Schermen, voor rekenmethode Industrielawaai - IL Naam Omschr. ISO_H ISO M. Hdef.

Cp Refl.L 31 Refl.L 63 Refl.L 125 Refl.L 250 024 bestaande Scheidingsmuur 2,40 0,00 Relatief 0 dB 0,80 0,80 0,80 0,80 30-10-2020 16:02:32 Geomilieu V2020.0 rev 1 Licentiehouder: Adviesbureau VOBRU - locatie Nieuwleusen Invoergegevens Woonconcept Pr. Bernhardstraat Model woningen bestaande scheidingsmuur erfgrens Steenwijk Model: 20-10-2020 Lar,lt model incl. gebouwen Groep: (hoofdgroep) Lijst van Schermen, voor rekenmethode Industrielawaai - IL Naam Refl.L 500 Refl.L 1k Refl.L 2k Refl.L 4k Refl.L 8k Refl.R 31 Refl.R 63 Refl.R 125 Refl.R 250 024 0,80 0,80 0,80 0,80 0,80 0,80 0,80 0,80 0,80 30-10-2020 16:02:32 Geomilieu V2020.0 rev 1 Licentiehouder: Adviesbureau VOBRU - locatie Nieuwleusen Invoergegevens Woonconcept Pr. Bernhardstraat Model woningen bestaande scheidingsmuur erfgrens Steenwijk Model: 20-10-2020 Lar,lt model incl. gebouwen Groep: (hoofdgroep) Lijst van Schermen, voor rekenmethode Industrielawaai - IL Naam Refl.R 500 Refl.R 1k Refl.R 2k Refl.R 4k Refl.R 8k 024 0,80 0,80 0,80 0,80 0,80 30-10-2020 16:02:32 Geomilieu V2020.0 rev 1 Licentiehouder: Adviesbureau VOBRU - locatie Nieuwleusen Invoergegevens Woonconcept Pr. Bernhardstraat Referentie en toetspuntenSteenwijk Model: 20-10-2020 Lar,lt model incl. gebouwen Groep: (hoofdgroep) Lijst van Toetspunten, voor rekenmethode Industrielawaai - IL Naam Omschr. Maaiveld Hdef.

Hoogte A Hoogte B Hoogte C Hoogte D Hoogte E Hoogte F 001 Bouwplan 0,00 Relatief 1,50 5,00 -- -- -- -- 002 Bouwplan 0,00 Relatief 1,50 5,00 -- -- -- -- 003 Bouwplan 0,00 Relatief 1,50 5,00 -- -- -- -- 004 Bouwplan 0,00 Relatief 1,50 5,00 -- -- -- -- 005 Bouwplan 0,00 Relatief 1,50 5,00 -- -- -- -- 006 Bouwplan 0,00 Relatief 1,50 5,00 -- -- -- -- 007 Bouwplan 0,00 Relatief 1,50 5,00 -- -- -- -- 008 Bouwplan 0,00 Relatief 1,50 5,00 -- -- -- -- Rp 001 -30 Ref punt 30 meter 0,00 Relatief 1,50 5,00 -- -- -- -- Rp 002-30 Ref punt 30 meter 0,00 Relatief 1,50 5,00 -- -- -- -- Rp 004-30 Ref punt 30 meter 0,00 Relatief 1,50 5,00 -- -- -- -- Rp 003-30 Ref punt 30 meter 0,00 Relatief 1,50 5,00 -- -- -- -- Rp 003-10 Ref punt 10 meter 0,00 Relatief 1,50 5,00 -- -- -- -- Rp 004-10 Ref punt 10 meter 0,00 Relatief 1,50 5,00 -- -- -- -- Rp 002-10 Ref punt 10 meter 0,00 Relatief 1,50 5,00 -- -- -- -- Rp 001 -10 Ref punt 10 meter 0,00 Relatief 1,50 5,00 -- -- -- -- 30-10-2020 15:58:48Geomilieu V2020.0 rev 1 Licentiehouder: Adviesbureau VOBRU - locatie Nieuwleusen Invoergegevens Woonconcept Pr. Bernhardstraat Referentie en toetspunten Steenwijk Model: 20-10-2020 Lar,lt model incl.

gebouwen Groep: (hoofdgroep) Lijst van Toetspunten, voor rekenmethode Industrielawaai - IL Naam Gevel 001 Ja 002 Ja 003 Ja 004 Ja 005 Ja 006 Ja 007 Ja 008 Ja Rp 001 -30 Ja Rp 002-30 Ja Rp 004-30 Ja Rp 003-30 Ja Rp 003-10 Ja Rp 004-10 Ja Rp 002-10 Ja Rp 001 -10 Ja 30-10-2020 15:58:48 Geomilieu V2020.0 rev 1 Licentiehouder: Adviesbureau VOBRU - locatie Nieuwleusen BIJLAGE III Rekenresultaten langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus poldermodel Rekenresultaten verkavelingsmodelWoonconcept Pr. Bernhardstraat Lar,LTSteenwijk Rapport: Resultatentabel Model: 20-10-2020 Lar,lt model verkaveling LAeq totaalresultaten voor toetspunten Groep: (hoofdgroep) Groepsreductie: Nee Naam Toetspunt Omschrijving X Y Hoogte Dag Avond Nacht Etmaal Rp 001 -10 Ref punt 10 meter 204721,59 533558,99 5,00 49 44 39 49 Rp 001 -10 Ref punt 10 meter 204721,59 533558,99 1,50 49 44 39 49 Rp 001 -30 Ref punt 30 meter 204725,94 533578,50 5,00 45 40 35 45 Rp 001 -30 Ref punt 30 meter 204725,94 533578,50 1,50 43 38 33 43 Rp 002-10_ Ref punt 10 meter 204671,09 533521,83 5,00 50 45 40 50 Rp 002-10_ Ref punt 10 meter 204671,09 533521,83 1,50 50 45 40 50 Rp 002-30_ Ref punt 30 meter 204643,60 533520,73 5,00 45 40 35 45 Rp 002-30_ Ref punt 30 meter 204643,60 533520,73 1,50 43 38 33 43 Rp 003-10_ Ref punt 10 meter 204745,84 533500,72 5,00 50 45 40 50 Rp 003-10_ Ref punt 10 meter 204745,84 533500,72 1,50 50 45 40 50 Rp

003-30_ Ref punt 30 meter 204763,40 533500,98 5,00 46 41 36 46 Rp 003-30_ Ref punt 30 meter 204763,40 533500,98 1,50 45 40 35 45 Rp 004-10_ Ref punt 10 meter 204712,33 533462,17 5,00 49 44 39 49 Rp 004-10_ Ref punt 10 meter 204712,33 533462,17 1,50 49 44 39 49 Rp 004-30_ Ref punt 30 meter 204714,21 533442,46 5,00 45 40 35 45 Rp 004-30_ Ref punt 30 meter 204714,21 533442,46 1,50 43 38 33 43 Alle getoonde dB-waarden zijn A-gewogen Geomilieu V2020.0 rev 1 Licentiehouder: Adviesbureau VOBRU 30-10-2020 16:03:49 BIJLAGE IV Rekenresultaten langtijdgemiddelde beoordelingsniveaus woningbouw Rekenresultaten woningenWoonconcept Pr. Bernhardstraat Lar,LTSteenwijk Rapport: Resultatentabel Model: 20-10-2020 Lar,lt model incl. gebouwen LAeq totaalresultaten voor toetspunten Groep: Geluidverkaveling cat.

2 Groepsreductie: Nee Naam Toetspunt Omschrijving X Y Hoogte Dag Avond Nacht Etmaal 001_A Bouwplan 204743,08 533481,96 1,50 40 35 30 40 001_B Bouwplan 204743,08 533481,96 5,00 44 39 34 44 002_A Bouwplan 204739,89 533487,34 1,50 43 38 33 43 002_B Bouwplan 204739,89 533487,34 5,00 50 45 40 50 003_A Bouwplan 204743,30 533491,72 1,50 40 35 30 40 003_B Bouwplan 204743,30 533491,72 5,00 46 41 36 46 004_A Bouwplan 204753,25 533491,87 1,50 36 31 26 36 004_B Bouwplan 204753,25 533491,87 5,00 43 38 33 43 005_A Bouwplan 204764,62 533491,99 1,50 35 30 25 35 005_B Bouwplan 204764,62 533491,99 5,00 41 36 31 41 006_A Bouwplan 204767,84 533485,79 1,50 27 22 17 27 006_B Bouwplan 204767,84 533485,79 5,00 32 27 22 32 007_A Bouwplan 204764,47 533482,01 1,50 34 29 24 34 007_B Bouwplan 204764,47 533482,01 5,00 37 32 27 37 008_A Bouwplan 204752,88 533482,01 1,50 38 33 28 38 008_B Bouwplan 204752,88 533482,01 5,00 41 36 31 41 Alle getoonde dB-waarden zijn A-gewogen Geomilieu V2020.0 rev 1 Licentiehouder: Adviesbureau VOBRU - 30-2020 15:47:58 bestemmingsplan "Steenwijk - Prins Bernhardstraat" (ontwerp) 45 Bijlage 2 Archeologisch onderzoek bestemmingsplan "Steenwijk - Prins Bernhardstraat" (ontwerp) 46 BUREAUONDERZOEK EN INVENTARISEREND VELDONDERZOEK - VERKENNENDE FASE PRINS BERNHARDSTRAAT, STEENWIJK WITPAARD 14 oktober 2011 075734807:0.4 - Vrijgegeven B02042.000180.0100 Bureauonderzoek en

inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 2 Inhoud 1 Inleiding ____________________________________________________________________________________________ 3 1.1 Aanleiding onderzoek ____________________________________________________________________ 3 1.2 Afbakening plan- en Studiegebied ______________________________________________________ 3 1.3 Administratieve gegevens ________________________________________________________________ 4 1.4 Huidige situatie, toekomstig gebruik en bodemverstorende activiteiten ___________ 4 1.5 Onderzoeksdoel ___________________________________________________________________________ 4 2 Bureauonderzoek ________________________________________________________________________________ 6 2.1 Onderzoeksmethoden bureauonderzoek _______________________________________________ 6 2.2 Gemeentelijke beleidskaart _______________________________________________________________ 7 2.3 Geologische en bodemkundige kenmerken ____________________________________________ 8 2.4 Historische gegevens ______________________________________________________________________ 9 2.5 Archeologische gegevens ________________________________________________________________ 12 2.5.1 AMK-terreinen en waarnemingen ___________________________________________ 12 2.6 Eerder archeologisch onderzoek

________________________________________________________ 13 3 Synthese _________________________________________________________________________________________ 14 3.1 Conclusies _________________________________________________________________________________ 14 3.2 Verwachtingsmodel ______________________________________________________________________ 14 4 Veldonderzoek __________________________________________________________________________________ 15 4.1 Opzet _______________________________________________________________________________________ 15 4.2 Resultaten _________________________________________________________________________________ 15 5 Conclusies en aanbevelingen ________________________________________________________________ 16 5.1 Conclusies _________________________________________________________________________________ 16 5.2 Aanbevelingen ____________________________________________________________________________ 16 Bijlage 1 Bronnen _________________________________________________________________________________ 17 Bijlage 2 Verklarende woordenlijst _____________________________________________________________ 18 Bijlage 3 AMK-terreinen en waarnemingen ___________________________________________________ 20 Bijlage 4 Boorpuntenkaart _______________________________________________________________________ 21 Bijlage 5 Boorstaten

_______________________________________________________________________________ 22 Colofon ________________________________________________________________________________________________ 23 Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 3 1.1 AANLEIDING ONDERZOEK De gemeente Steenwijkerland is voornemens een aantal nieuwe woningen te bouwen aan de Meppelerweg/Prins Bernhardstraat te Steenwijk. Hiertoe moet een deel van de bestaande bebouwing worden gesloopt. De sloop- en bouwactiviteiten gaan gepaard met bodemverstoringen, waardoor eventueel in de bodem aanwezige archeologische waarden beschadigd kunnen worden. Conform het archeologisch beleid van de gemeente Steenwijkerland dient op deze locatie vroegtijdig archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd indien de geplande ingrepen een gebied omvatten dat groter is dan 250 m2. 1.2 AFBAKENING PLAN- EN STUDIEGEBIED Het plangebied omvat minder dan 1 ha en is gelegen aan de Prins Bernhardstraat 23 te Steenwijk. Afbeelding 1.1 toont de ligging van het plangebied. Voor een beter begrip van de archeologische potentie van het plangebied wordt een groter gebied bestudeerd, het studiegebied.

Aangezien in de omgeving van het plangebied voldoende archeologische waarden en bodemkundige kenmerken bekend zijn, wordt een onderzoeksgebied van 500 m rondom het plangebied ruim voldoende geacht. 1 Inleiding Afbeelding 1.1 Begrenzing van het plangebied; bebouwing in geel; aanplant in groen. HOOFDSTUK Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 4 1.3 ADMINISTRATIEVE GEGEVENS Onderstaande tabel bevat de administratieve gegevens van het plangebied. Objectgegevens ARCADIS projectnummer B02042.000180 Projectnaam Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk Plaats Steenwijk Toponiem Prins Bernhardlaan Gemeente Steenwijkerland Provincie Overijssel Kaartblad 16G Oppervlakte plangebied minder dan 1 ha Onderzoeksmelding Archis II 48277 Gereedmelding Archis II 37812 Archeoregio 9, Friese veengebied Bevoegd gezag mevr. M. Nieuwenhuis, Het Oversticht namens gemeente Steenwijkerland Uitvoeringsperiode onderzoek augustus/september 2011 Contactpersonen ARCADIS E.W. Brouwer Beheerder en plaats documentatie ARCADIS Nederland BV, locatie Apeldoorn.

Na deponering: Provinciaal Depot voor Bodemvondsten Overijssel te Deventer Coördinaten plangebied 204740/533510 204780/533515 204785/533480 204740/533475 1.4 HUIDIGE SITUATIE, TOEKOMSTIG GEBRUIK EN BODEMVERSTORENDE ACTIVITEITEN Het plangebied is op dit moment deels bebouwd (voormalige garagehal). Het resterende deel van het plangebied is onbebouwd (grasveld). De bestaande bebouwing wordt gesloopt ten gunste van een viertal nieuwe woningen. De sloop van de oude opstallen en de bouw van de nieuwe woningen gaat gepaard met bodemverstoring, waardoor eventueel in de bodem aanwezige archeologische waarden bedreigd worden. 1.5 ONDERZOEKSDOEL Het bureauonderzoek heeft tot doel een specifiek archeologisch verwachtingsmodel op te stellen voor het plangebied. Dit verwachtingsmodel wordt gebaseerd op bestaande bronnen die aanwijzingen (kunnen) geven over bekende of te verwachten archeologische waarden, de diepte waarop eventuele archeologische waarden zich bevinden en de vermoedelijke conservatietoestand van de waarden. Tabel 1.1 Objectgegevens. Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 5 Het veldonderzoek (inventariserend veldonderzoek – verkennende fase, hierna IVO- verkennend genoemd) heeft tot doel het verwachtingsmodel uit de bureaustudie te toetsen en aan te vullen.

De conclusies van het gehele onderzoek zijn richtinggevend voor eventueel vervolgonderzoek. Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 6 2.1 ONDERZOEKSMETHODEN BUREAUONDERZOEK Voor dit onderzoek zijn de volgende bronnen geraadpleegd: - Gemeentelijke verwachtingskaart van de gemeente Steenwijk; - Archis II; - Archeologische Monumentenkaart (AMK); - relevante archeologische rapporten van naburige onderzoeken; - oud kaartmateriaal; - historische verenigingen; - bodemkaart (1:50.000); - KICH. In onderstaande rapportage wordt vaak verwezen naar archeologische perioden. Onderstaande tabel bevat een overzicht hiervan. Periode Begin Einde nieuwe tijd 1500 heden middeleeuwen 450 1500 Romeinse tijd 12 v. Chr. 450 ijzertijd 800 v. Chr. 12 v. Chr. bronstijd 2.000 v. Chr. 800 v. Chr. neolithicum 5.300 v. Chr. 2.000 v. Chr. mesolithicum 8.800 v. Chr. 4.900 v. Chr. laat paleolithicum 35.000 v. Chr. 8.800 v. Chr. De gemeentelijke verwachtingskaart geeft, op basis van geomorfologische en bodemkundige eenheden en het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN), een archeologische verwachting van het gebied en schrijft voor wanneer archeologisch onderzoek dient te worden uitgevoerd. De bijbehorende achtergrondrapportage geeft op hoofdlijnen een indicatie van de te verwachten archeologische waarden.

Archis II is een centraal databestand, beschikbaar gesteld door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) te Amersfoort. Het bevat het meest complete voorhanden zijnde bestand van archeologische vondsten (waarnemingen) en reeds uitgevoerde archeologische onderzoeken. De AMK bevat alle bekende behoudenswaardige terreinen/monumenten in Nederland. Op de AMK worden deze terreinen onderscheiden in terreinen van archeologische, hoge archeologische en zeer hoge archeologische waarde. Een aantal terreinen van zeer hoge archeologische waarde is wettelijk beschermd. Reeds uitgevoerd archeologisch onderzoek op naburige locaties kan een uitstekende indicatie geven omtrent de waarschijnlijkheid dat in het plangebied archeologische waarden kunnen worden 2 Bureauonderzoek Tabel 2.1 Periodetabel. HOOFDSTUK Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 7 verwacht. Oud kaartmateriaal bevat informatie over landgebruik en de eventuele aanwezigheid van bebouwing, wegen, dijken en dergelijke in historische tijden (vanaf het begin van de 19e eeuw zijn op perceelniveau betrouwbare kaarten gemaakt. Bij historische verenigingen bestaat vaak zeer gedegen kennis van de geschiedenis van de eigen gemeente. De bodemkaart is deels opgenomen in de gemeentelijke verwachtingskaart.

Op detailniveau vormt de bodemkaart meestal geen onderdeel ervan, terwijl de bodemkaart wel informatie kan geven over de archeologische potentie van een gebied. Daarom is ook de bodemkaart bestudeerd. In KICH (www.kich.nl) zijn gegevens opgenomen van 152.400 waardevolle cultuurhistorische gebouwde objecten uit de periode 1850-1940. Deze gegevens zijn verzameld tijdens het Monumenten Inventarisatie Project (MIP). Dit project was een initiatief van het Ministerie van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur om een landelijk overzicht te verkrijgen van de bouwkunst en stedenbouw uit de periode 1850-1940. 2.2 GEMEENTELIJKE BELEIDSKAART Op de gemeentelijke beleidskaart (afbeelding 2.1) ligt het plangebied in een zone met een hoge archeologische verwachting (een gebied waarvan het erg waarschijnlijk is dat er archeologische waarden in voorkomen). In de directe omgeving zijn een aantal terreinen van archeologische waarde (terreinen waarvan met zekerheid bekend is dat er archeologische waarden in voorkomen). Het gemeentelijk beleid stelt dat archeologisch onderzoek vereist is indien: - het nieuw te bebouwen terrein binnen de bebouwde kom ligt en; - groter is dan 250 m2 en; - in een zone met een hoge archeologische verwachting ligt.

Aangezien het plangebied een oppervlakte heeft van circa 1030 m2, in de bebouwde kom ligt en in een zone met een hoge archeologische verwachting is archeologisch onderzoek vereist. Het minimum uit te voeren onderzoek wordt niet toegelicht in het gemeentelijk archeologisch beleid. Afbeelding 2.1 Uitsnede uit de gemeentelijke waarden- en beleidskaart van Steenwijk. De ligging van het plangebied is blauw omcirkeld. Bron: Sueur et al., 2006. Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 8 2.3 GEOLOGISCHE EN BODEMKUNDIGE KENMERKEN Steenwijk is ontstaan op de grens tussen stuwwallen en een laagveengebied. Onderstaande afbeelding toont de ligging van het plangebied, geprojecteerd op de geologische kaart. Uit de geologische kaart (afbeelding 2.2) blijkt dat het plangebied in een zone met hellingafzettingen ligt. Deze bestaan hier uit een dik (> 2 m) zandpakket. Geomorfologisch is het plangebied niet gekarteerd (bebouwde kom), maar op basis van het omliggende – wel gekarteerde gebied kan worden aangenomen dat het op een grondmorene (stuwwal) ligt. Wat verder naar het noorden stroomde de Steenwijker Aa Bodemkundig is het plangebied eveneens niet gekarteerd.

Extrapolatie van het omliggende, gekarteerde geeft drie mogelijkheden: het plangebied ligt op een hoge enkeerdgrond, een podzolbodem, al dan niet met een dun plaggendek of een madeveengrond. De madeveengronden hebben zich vanaf het mesolithium ontwikkeld in het beekdal van de Steenwijker Aa. Afbeelding 2.2 Uitsnede uit de geologische kaart. De ligging van het plangebied is blauw omcirkeld. Bron: Ter Wee, 1966. Afbeelding 2.3 Uitsnede uit de bodemkaart. De ligging van het plangebied is rood omcirkeld. Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 9 2.4 HISTORISCHE GEGEVENS De oudst bekende historische vemelding van Steenwijk dateert uit 1141. Steenwijk heeft met name in de 80-jarige oorlog (1568 – 1648) een belangrijke rol gespeeld. In 1572 werd de stad op de Spanjaarden veroverd, maar na enkele maanden verliet het staatse leger de stad en werd Steenwijk weer Spaansgezind. In 1580 koos de Spaanse bezettingsmacht de kant van de opstandelingen en in hetzelfde jaar begon het Beleg van Steenwijk, dat tot 1581 duurde. Steenwijk werd ontzet, maar in 1582 werd het alsnog door het Spaanse leger ingenomen. Steenwijk werd vervolgens een Spaans bolwerk. In 1591 werden de verdedigingswerken hernieuwd en verbeterd.

In 1592 sloot het Staatse leger alle toegangswegen naar Steenwijk af en moest Steenwijk opnieuw een beleg ondergaan. De Staatsen wonnen uiteindelijk. In 1597 werden de vrijwel volledig vernietigde verdedigingswerken hersteld. Het plangebied ligt op een afstand van ongeveer 250 m ten oosten van de Oosterpoort. Onderstaande afbeelding toont dat de schermutselingen dicht bij het plangebied plaatsvonden. Afbeelding 2.4 Tekening uit 1649 van het Beleg van Steenwijk door prins Maurits van Oranje en Willem Lodewijk in 1575. Atlas van Loon (wickimedia). De locatie van het plangebied is (indicatief) met een blauwe cirkel aangegeven (helemaal rechts op de kaart). Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 10 Na de 80-jarige oorlog volgde een periode van rust. Het plangebied bleef lange tijd onbebouwd (afbeelding 2.5). De voorloper van de huidige Prins Bernhardstraat was in de 16e eeuw reeds aanwezig, waarschijnlijk als onverhard pad. Iets ten zuidwesten van het plangebied bevond zich een molen, die op latere kaarten niet meer terug te vinden is. Tegenwoordig resteert nog een deel van de voorgevel van een molen op deze locatie.

De aanwezigheid van een molen is een aanwijzing dat het plangebied in de periode vóór de bouw ervan niet of schaars bebouwd was: windmolens konden alleen fungeren bij voldoende wind. In 1832 was het plangebied onbebouwd (zie afbeelding 2.6). Blijkens de kadastrale gegevens uit die tijd was het betreffende perceel, evenals de omliggende percelen, in gebruik als bouwland. Het stond bekend als De Kamp (of Steenwijker Kamp). Direct ten oosten ervan liep een inmiddels verdwenen straat of pad. De voorloper van de huidige Prins Bernhardstraat (grenzend aan het zuidelijk deel van het plangebied) was aanwezig, maar waarschijnlijk nog onverhard, aangezien deze op een (hier niet-afgebeelde) overzichtskaart uit deze periode met een stippellijn is aangegeven. De weg ten noorden van het plangebied (weg van Steenwijk naar Meppel) is een belangrijke verbinding geweest. Afbeelding 2.5 Uitsnede uit de kaart van Steenwijk van Jacob van Deventer (16e eeuw) met in zwart (indicatief) de huidige topografie. De locatie van het plangebied (indicatief) is rood omcirkeld. Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 11 De Steenwijker Kamp is een uitgebreid complex van oude akkerlanden.

Wanneer een bouwland uit één of slechts een zeer klein aantal percelen bestaat is sprake van een kamp, dit in tegenstelling tot de es, die uit een groot aantal percelen bestaat. Vaak werden bouwlandkampen op marginale zandbodems aangelegd, meestal aan de periferie ten opzichte van de stad of het dorp. Na verloop van tijd zorgden toenemende ontginningen ervoor dat de kampen naar elkaar toegroeiden, waardoor er een aaneengesloten bouwland ontstond. Spek (2004: p. 691) merkt op dat kampen (in Drenthe) voor het overgrote deel uit de late middeleeuwen of de nieuwe tijd stammen. In dit geval zou het dus om een tamelijk late ontginning kunnen gaan. Tussen 1832 en 1922 raakt het noordelijk deel van het perceel bebouwd (afbeelding 2.7). Op deze kaart is direct ten noorden van het plangebied bebouwing aangegeven. Op de locatie van het plangebied groeien enkele bomen. Ten oosten van het plangebied bevindt zich een (inmiddels sterk uitgebreide) begraafplaats. De huidige bebouwing aan de Prins Berhardlaan is van na 1926; een aantal van de gebouwen nabij het plangebied zijn van regionaal cultuurhistorisch belang. Afbeelding 2.8 toont een uitsnede uit KICH. Afbeelding 2.6 Uitsnede uit de kadastrale kaart (minuutplan) van Steenwijk, Overijssel, sectie C, blad 01 van 1811 – 1832. De locatie van het plangebied is blauw omcirkeld. Bron: www.watwaswaar.nl.

Afbeelding 2.7 Uitsnede Topografische militaire kaart (bonnebladen), kaartnummer 220 uit 1926, De locatie van het plangebied is blauw omcirkeld. Bron: www.watwaswaar.nl Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 12 2.5 ARCHEOLOGISCHE GEGEVENS 2.5.1 AMK-TERREINEN EN WAARNEMINGEN Bijlage 3 toont een kaart met de locaties van de AMK-terreinen en waarnemingen nabij het plangebied. Vondstmeldingen zijn niet bekend binnen het plan- en studiegebied. In het plangebied komen geen AMK-terreinen voor. In het studiegebied komt één AMK-terrein voor (AMK-nr 13959, van archeologische waarde). Dit betreft de historische stadskern van Steenwijk. Op ongeveer 650 m van het plangebied bevindt zich een AMK-terrein van hoge archeologische waarde (AMK-nr. 9439). Dit betreft de Steenwijkerkamp, waar vindplaatsen uit het mesolithicum, midden-steentijd en de Romeinse tijd bekend zijn In plangebied zijn geen waarnemingen geregistreerd. Onderstaande tabel beschrijft de in het studiegebied geregistreerde waarnemingen. Waarnemingsnr. periode context omschrijving 12371 late middeleeuwen/ nieuwe tijd Stad resten van stadsmuur of poort 13644 neolithicum/bronstijd onbekend stenen bijl (Fels-Rechteckbeil), waarschijnlijk neolithisch 22207 Romeinse tijd onbekend munt, zilveren denarius van Antonius Pius, ca. 139 na. Chr.

22233 late middeleeuwen/nieuwe tijd onbekend bronzen beeldje van een leeuw 23105 Romeinse tijd onbekend munt, gouden aureus, geslagen te Rome tussen 150 – 270 na Chr. 43929 late middeleeuwen Weg keienbestrating uit de 14e of begin 15e eeuw en aardewerk De vondst van de stenen bijl (waarneming 13644) behoeft enige toelichting. Deze is aangetroffen in het beekdal van de Steenwijker Aa. Mogelijk gaat het hier om een offergave. Uit onderzoek elders is bekend dat gedurende het neolithicum (en latere perioden) geregeld Afbeelding 2.8 Gebouwen van lokale cultuurhistorische waarde.Het plangebied is roodomcirkeld. Bron: www.kich.nl Tabel 2.2 Waarnemingen in het studiegebied. Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 13 voorwerpen – met name stenen bijlen – opzettelijk werden gedeponeerd in moeilijk toegankelijke gebieden. De huidige algemene interpretatie is, dat deze objecten bewust zijn onttrokken aan de menselijke wereld en als een offer aan de goden of natuurmachten werden achtergelaten in beekdalen, vennetjes en dergelijke. De aanwezigheid van de mens gedurende deze periode wordt onderstreept door de midden-neolithische nederzetting in AMK-terrein 9439. De voorwerpen uit de Romeinse tijd hangen waarschijnlijk samen met de nabije nederzetting uit die perioden (AMK-terrein 9439).

Het bodemtype ter plaatse (en mogelijk ook die in het plangebied) bestaat uit een loopodzol (cY23). In Drenthe worden vaak nederzettingen uit de ijzertijd, Romeinse tijd en vroege middeleeuwen aangetroffen op dit bodemtype.1 (Spek, 2004: p. 155). 2.6 EERDER ARCHEOLOGISCH ONDERZOEK Binnen het studiegebied zijn tot nu toe drie archeologische onderzoeken uitgevoerd. Aan de Gagelsweg is een verkennend booronderzoek (6 boringen) uitgevoerd door de Steekproef (onderzoeksmelding 38221). Uit dit onderzoek bleek dat op twee plaatsen sprake was van een intacte top van de C-horizont onder een laag veen. Podzolvorming werd niet geconstateerd, hetgeen een aanwijziging is dat het gebied te nat was voor bodemvorming. In de overige boringen was sprake van een verstoord bodemprofiel en er zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen (Postma, 2009). De overige twee onderzoeken (onderzoeksmeldingen 41421 en 41422) zijn door Synthegra BV uitgevoerd. Ook hier betreft het verkennend booronderzoek en is op grond van de onderzoeksresultaten geen aanvullend onderzoek geadviseerd. 1 De voorkeur voor dit wat zwaardere , wat minder goed ontwaterde bodemtype hangt vermoedelijk samen met een klimaatsoptimum gedurende deze tijd.

Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 14 3.1 CONCLUSIES Het plangebied is bodemkundig niet geïnventariseerd. Op basis van de aanduidingen “bouwland” en “kamp” op oud kaartmateriaal kan worden aangenomen dat het plangebied op een podzolbodem ligt, waarop gedurende de late middeleeuwen en/of nieuwe tijd een plaggendek is opgebracht. De dikte van het plaggendek is onbekend. Het plangebied is pas in de voorgaande eeuw bebouwd. Tijdens de bouw is een bepaalde mate van bodemverstoring opgetreden. Afhankelijk van de dikte van het plaggendek kunnen deze bodemverstoring beperkt zijn gebleven tot dit plaggendek en is er sprake van een intact bodemprofiel daaronder. In de nabijheid van het plangebied zijn waarden bekend uit diverse perioden. Het bodemtype is geschikt voor landbouw gedurende de ijzertijd – vroege middeleeuwen. Het plaggendek dateert mogelijk uit de late middeleeuwen, maar waarschijnlijk is het in de nieuwe tijd aangelegd. In de nabijheid van het plangebied stond in de 16e eeuw een molen, maar deze is op latere kaarten niet meer terug te vinden. Er zijn geen aanwijzingen voor eerdere bebouwing in de late middeleeuwen of nieuwe tijd binnen het plangebied.

Voor zover bebouwing aanwezig was, is deze waarschijnlijk verloren gegaan bij de diverse belegeringen die de stad vanaf de vroege nieuwe tijd kende. Op ongeveer 250 m van het plangebied liep de grens tussen waar verschillende partijen strijdhandelingen hebben uitgevoerd. 3.2 VERWACHTINGSMODEL Het type landschap – de overgang van een droog, hooggelegen gebied naar laaggelegen veengebieden – is aantrekkelijk geweest voor jagers/verzamelaars uit het laat-paleolithicum, mesolithicum en vroeg-neolithicum, zeker met de nabijheid van zoet water (Steenwijkse Aa). In de nabijheid is een nederzetting uit het midden-neolithicum bekend, zodat ook met waarden uit deze periode moet worden gerekend Op basis van het vermoedelijk aanwezige bodemtype (loopodzolbodem) en nabije vondsten kunnen waarden uit de ijzertijd, Romeinse tijd en vroege middeleeuwen worden verwacht. Het gaat daarbij vermoedelijk om nederzettingsgerelateerde vondsten Voor wat betreft de late middeleeuwen kan (stads)afval worden verwacht, samenhangend met de weg naar Meppel die vermoedelijk al in deze tijd langs het plangebied liep. Hetzelfde geldt voor de nieuwe tijd. Voor deze periode is ook te rekenen met resten van belegeringskampen en dergelijke.

3 Synthese HOOFDSTUK Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 15 4.1 OPZET Het veldwerk is uitgevoerd in september 2011. Er is conform de richtlijnen van de KNA 3.2 gewerkt. Naar aanleiding van het verwachtingsmodel is gezocht naar de aanwezigheid van een intact bodemprofiel en de aanwezigheid van een plaggendek. Conform het plan van aanpak zijn zes boringen geplaatst. Omdat het terrein grotendeels bebouwd was, zijn de boringen her en der verspreid op het onbebouwde deel van het plangebied geplaatst. Voor de verkennende boringen is een edelmanboor gebruikt met een boordiameter van 7 cm. De boringen zijn tot 30 cm in de onverstoorde C-horizont (Pleistoceen dekzand) gezet of tot maximaal 2 m -mv. De relevante lagen zijn laagsgewijs op indicatoren gezeefd met een zeef met een maaswijdte van 4 mm. 4.2 RESULTATEN De boorpuntenkaart is in bijlage 4 weergegeven; de boorstaten worden in bijlage 5 beschreven. Het bodemprofiel is tot een diepte van ongeveer 190 cm –mv verstoord. Boringen 5 en 6 zijn beide op een diepte van circa 80 cm –mv gestagneerd. In de verstoorde bodemlagen zijn veel grind en baksteenresten aangetroffen. De intacte C-horizont bestaat uit lemig fijn zand; deze bevindt zich direct onder de verstoorde laag. Archeologische indicatoren zijn niet aangetroffen.

Mogelijk aanwezige resten van een plaggendek waren niet als zodanig herkenbaar. 4 Veldonderzoek HOOFDSTUK Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 16 5.1 CONCLUSIES Het bodemprofiel is tot in de C-horizont verstoord. Dit betekent dat de archeologische context van eventueel aanwezige archeologische waarden vernietigd is. Archeologische indicatoren zijn niet waargenomen, evenmin als resten van een plaggendek. De kans dat het plangebied intacte archeologische waarden bevat is zeer klein, al kunnen eventueel zeer diepe sporen zoals een waterput zich nog onder de verstoorde laag bevinden en in de C- horizont worden aangetroffen. De kans dat dergelijke sporen zich hier daadwerkelijk in de intacte C-horizont bevinden is klein en de kosten om dergelijke sporen bloot te leggen zijn hoog. In het geval van een zwaar verstoord bodemprofiel tot in de C-horizont wordt normaliter geen vervolgonderzoek geëist door het Bevoegd Gezag. 5.2 AANBEVELINGEN Aangezien het bodemprofiel in het plangebied tot op grote diepte is verstoord en geen archeologische indicatoren of archeologisch relevante lagen zijn waargenomen is er vanuit archeologisch perspectief geen reden hier nader archeologisch onderzoek te verrichten. Geadviseerd wordt dan ook het plangebied vrij te geven van archeologisch vervolgonderzoek.

De implementatie van deze aanbevelingen is afhankelijk van het oordeel van het bevoegd gezag, de gemeente Steenwijkerland. De gemeente wordt hierin geadviseerd door de regio- archeoloog van Het Oversticht, mevrouw M. Nieuwenhuis. Wanneer onverhoeds toch archeologische waarden worden aangetroffen tijdens grondwerkzaamheden dan dient dit direct te worden gemeld aan mevrouw M. Nieuwenhuis (06 293 25 570 of mnieuwenhuis@oversticht.nl) namens de gemeente Steenwijkerland. 5 Conclusies en aanbevelingen HOOFDSTUK Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 17 Schriftelijke bronnen  Spek, Th., 2004. Het Drentse esdorpenlandschap. Een historisch-geografische studie (thesis), Utrecht.  Sueur, C. en R. Schrijvers, 2006. Archeologische verwachtingen- en beleidskaart voor het grondgebied van Steenwijkerland. Een aanzet tot het ontwikkelen van ruimtelijk archeologiebeleid, V337. Vestigia BV, Amersfoort. Internetbronnen:  www.watwaswaar.nl  www.kich.nl  www.archis.nl Archeologische kaarten en databestanden  Archeologische Monumenten Kaart (AMK), Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten (RACM), Amersfoort 2008.  Archeologisch Informatie Systeem II (Archis II), Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten, Amersfoort 2008.

 Cultuurhistorische Waardenkaart van de provincie Gelderland, CHW, 2003.  Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden, 3e generatie, IKAW, Amersfoort, 2008. Overige bronnen  Archeologisch Basis Register (ABR), Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB), Amersfoort 1992.  De ondergrond van Nederland. 2003. Eds. F.J. de Mulder et al. Wolters-Noordhoff bv Groningen/Houten.  Provincie Gelderland, 2009. Provinciaal beleidskader Archeologie 2009-2012. BIJLAGE 1 Bronnen Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 18 Archeologische laag Een met het ongewapende oog waarneembare lithostratigrafische eenheid die zich onderscheidt van de lagen eronder en erboven door de aanwezigheid van (een microfractie van) artefacten en mogelijk antropogene objecten. Archeologische indicator Iets wat een indicatie kan zijn voor de aanwezigheid van archeologische waarden; zoals houtskool, een leeflaag, aardewerkfragmenten etc. Artefact Een door mensen gemaakt of gebruikt voorwerp Bouwvoor De bovenste laag van het bodemprofiel dat door middel van agrarisch gebruik (ploegen, beplanting, bemesting etc.) is gevormd.

C-horizont Dat deel van het bodemprofiel waar geen bodemvormende effecten (zoals de aanwezigheid van organisch materiaal en uit- en inspoeling van materiaal) zichtbaar zijn; het onveranderde moedermateriaal. Geomorfologie Verklarende beschrijving van de vormen van het aardoppervlak in verband met de wijze van hun ontstaan. Holoceen Meest recente geologische tijdvak van ongeveer 8.800 v. Chr. tot heden. Kampontginning Een omwalde, afzonderlijke, kleine ontginning, vaak jonger dan enken, maar toch veelal gebonden aan oudere ontginningen. Mesolithicum Midden Steentijd (8.800 v.Chr. – 5.300/4.900 v.Chr.) Neolithicum Nieuwe of Jonge Steentijd (5.300/4.900 v.Chr. – 2.000 v.Chr.) Paleolithicum Oude Steentijd (tot 8.800 v.Chr.) Plaggendek Een van oorsprong arme zandgrond die door opbrenging van stalmest, plagen, bosstrooisel, afval etc. verrijkt is ten behoeve van landbouw. Ook wel enk genoemd. (Een A-horizont die zich door menselijk handelen (antropogeen) heeft ontwikkeld.) BIJLAGE 2 Verklarende woordenlijst Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 19 Pleistoceen Geologisch tijdvak van circa 2,3 miljoen jaar geleden tot het begin van het Holoceen (circa 8.800 v. Chr.). Het Pleistoceen wordt gekenmerkt door de vier bekende ijstijden. Podzol (in o.a. Podzolgrond).

Het woord komt uit het Russisch, en heeft betrekking op de askleurige loodzandlaag (E-horizont), of uitspoelingslaag, die veel in deze gronden voorkomt. Het uitgespoelde organische materiaal komt, al dan niet samen met ijzer, terecht in een inspoelingshorizont (B).Voor podzolisering is een verticale waterstroom nodig, die alleen voorkomt in relatief droge bodems die daarmee tevens geschikt waren voor bewoning. Silt Gronddeeltjes met een doorsnede van 0,002 mm tot 0,063 mm. Stuwwal Door landijs horizontaal opgedrukte grond die als een heuvel(rug) achterblijven. Weichselien De laatste ijstijd van circa 115.000 – 8.800 v. Chr.

Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 20 BIJLAGE 3 AMK-terreinen en waarnemingen 205849 / 534683 203599 / 532434 Steenwijk 9439 13959 12381 12400 1239712385 22233 23105 22207 47802 422261 24480 12410453904539145392123941240913670 4392943928 405360 12371426051 400613 12392 1378527235 12396 13644 AMK-terreinen, waarnemingen en vondstmeldingen 12-09-2011 Legenda VONDSTMELDINGEN WAARNEMINGEN MONUMENTEN archeologische waarde hoge archeologische waarde zeer hoge archeologische waarde zeer hoge arch waarde, beschermd TOP10 ((c)TDN) bebouwd gebied doorgaande wegen bos bouwland weiland boomgaard/kwekerij heide zand begraafplaats water overig bodemgebruik PLAATSNAMEN 0 500 m N Archis2 Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 21 BIJLAGE 4 Boorpuntenkaart !> !> !> !> !> !> 4 3 56 2 1 m 0 2,5 5 7,5 101,25 Meters Legenda !> Boring met nummer Boorpuntenkaart Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 22 BIJLAGE 5 Boorstaten IVO Prins Bernhardstraa Boorstaten Boring: 1 Opnamedatum: 12-9-2011 05 Zand, sterk siltig, matig humeus, zwart/bruin, Graszode 30 Zand, geel/wit, cunetzand 180 Zand, sterk siltig,

bruin/grijs, gevlekt/verstoord, met baksteen 200 Zand, sterk siltig, licht geel, C-horizont 0 (NAP 0) -50 -100 -150 -200 Boring: 2 Opnamedatum: 12-9-2011 0 15 Zand, sterk siltig, matig humeus, bruin/grijs, Graszode 50 Zand, geel/wit, cunetzand 170 Zand, sterk siltig, bruin/grijs, gevlekt/verstoord, met baksteen. Houtresten in de top 185 Zand, matig siltig, bruin/geel, gevlekt/verstoord, met resten C-horizont200 Zand, sterk siltig, licht geel, C-horizont 0 (NAP 0) -50 -100 -150 -200 Boring: 3 Opnamedatum: 12-9-2011 0 30 Zand, uiterst siltig, zwak humeus, bruin/zwart 50 Zand, geel/wit, cunetzand 200 Zand, zwak kleiig, zwak humeus, bruin/grijs, gevlekt/verstoord 0 (NAP 0) -50 -100 -150 -200 Boring: 4 Opnamedatum: 12-9-2011 0 10 Zand, matig siltig, zwak humeus, bruin/grijs, graszode 35 Zand, geel/wit, cunetzand 190 Zand, sterk siltig, bruin/grijs, gevlekt/verstoord 0 (NAP 0) -50 -100 -150 Boring: 5 Opnamedatum: 12-9-2011 0 80 Zand, uiterst siltig, zwak humeus, bruin/grijs, gevlekt/verstoord, gestagneerd 0 (NAP 0) -50 Boring: 6 Opnamedatum: 12-9-2011 0 80 Zand, uiterst siltig, zwak humeus, bruin/grijs, gevlekt/verstoord, gestagneerd 0 (NAP 0) -50 Pagina 1 van 1 Bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek - verkennende fase Prins Bernhardstraat, Steenwijk 075734807:0.4 - Vrijgegeven ARCADIS 23 BUREAUONDERZOEK EN INVENTARISEREND VELDONDERZOEK - VERKENNENDE FASE PRINS

BERNHARDSTRAAT, STEENWIJK OPDRACHTGEVER: Witpaard STATUS: Vrijgegeven AUTEUR: E.W. Brouwer GECONTROLEERD DOOR: D. Bedeaux VRIJGEGEVEN DOOR: E.W. Brouwer 14 oktober 2011 0757348070.4 ARCADIS NEDERLAND BV Het Rietveld 59a Postbus 673 7300 AR Apeldoorn Tel 055 5815 999 Fax 055 5815 599 www.arcadis.nl Handelsregister 9036504 Colofon ©ARCADIS. Alle rechten voorbehouden. Behoudens uitzonderingen door de wet gesteld, mag zonder schriftelijke toestemming van de rechthebbenden niets uit dit document worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, digitale reproductie of anderszins. bestemmingsplan "Steenwijk - Prins Bernhardstraat" (ontwerp) 47 Bijlage 3 Bodemonderzoek bestemmingsplan "Steenwijk - Prins Bernhardstraat" (ontwerp) 48 Verkennend bodemonderzoek ter plaatse van: Prins Bernhardstraat 23 te Steenwijk projectnummer 200500 Pagina 2 van 16 2001-2002 Verkennend bodemonderzoek Prins Bernhardstraat 23 te Steenwijk (kenmerk: 200500) TITELBLAD RAPPORT Type onderzoek Verkennend bodemonderzoek Locatie onderzoek Prins Bernhardstraat 23 te Steenwijk Projectnummer 200500 Versie rapportage 1.0 Auteur J.M. Aalderink - Reurslag Controle en vrijgave J.R.W. Staal Paraaf vrijgave Datum 30 april 2020 OPDRACHTGEVER Naam Woonconcept Contactpersoon Dhr. M.

Besten Adres Postbus 154, 7940 AD MEPPEL UITGEVOERD DOOR info@ecoreest.nl www.ecoreest.nl Kantoor Zuidwolde Industrieweg 20 7921 JP Zuidwolde Tel: 0528 373 982 Kantoor Appingedam Opwierderweg 160 9902 RH Appingedam Tel: 0596 633 355 Kantoor Almere Transistorstraat 91-34 1322 CL Almere 036 82 00 397 DISCLAIMER Dit rapport is het resultaat van een verkennend bodemonderzoek dat is uitgevoerd ter plaatse van Prins Bernhardstraat 23 te Steenwijk, in opdracht van Woonconcept. Ten behoeve van de juiste interpretatie van dit rapport is het noodzakelijk te beschikken over de gehele rapportage, inclusief bijlagen. Het rapport is ongeschikt voor toepassing in een juridische context indien: - de paginanummering van het rapport onjuist of onvolledig is - de bijlagen genoemd in de inhoudsopgave (deels) ontbreken - het projectnummer in het rapport en op de bijlage niet overeenkomt We stellen dit rapport alleen ter beschikking aan derden in geval van schriftelijke toestemming van de opdrachtgever.

Pagina 3 van 16 2001-2002 Verkennend bodemonderzoek Prins Bernhardstraat 23 te Steenwijk (kenmerk: 200500) INHOUD 1. INLEIDING .................................................................................................................... 4 1.1 Aanleiding en doelstelling ............................................................................................................. 4 1.2 Kwaliteitsborging algemeen .......................................................................................................... 4 1.3 Kwaliteitsborging onderzoek ......................................................................................................... 4 1.3.1 Normen onderzoeksstrategie ........................................................................................................... 5 1.3.2 Veldwerkzaamheden ........................................................................................................................ 5 1.3.3 Laboratoriumwerkzaamheden ......................................................................................................... 5 1.4 Leeswijzer ..................................................................................................................................... 6 2. VOORONDERZOEK (NEN 5725:2017) .............................................................................

7 2.1 Systematiek milieuhygiënisch vooronderzoek ............................................................................... 7 2.2 Stap 1; aanleiding vooronderzoek ................................................................................................. 7 2.3 Stap 2; onderzoeksvragen ............................................................................................................. 7 2.4 Samenvatting vooronderzoek ....................................................................................................... 8 2.5 Volledigheid en betrouwbaarheid vooronderzoek ........................................................................ 9 2.6 Afwijkingen vooronderzoek .......................................................................................................... 9 2.7 Onderzoekshypothese (NEN5725) en -strategie (NEN5740)........................................................... 9 3. VELDWERKZAAMHEDEN ............................................................................................ 10 3.1 Uitvoering werkzaamheden (bemonstering grond en plaatsen peilbuis) ..................................... 10 3.2 Uitvoering werkzaamheden (bemonstering grondwater) ............................................................

10 3.3 Bodemopbouw ............................................................................................................................ 11 3.4 Zintuiglijke waarnemingen .......................................................................................................... 11 3.5 Afwijkingen protocollen .............................................................................................................. 11 3.6 Afwijkingen strategie(ën) ............................................................................................................ 11 4. ANALYSERESULTATEN EN BESPREKING ....................................................................... 12 4.1 Analysemonsters ......................................................................................................................... 12 4.2 Afwijkingen laboratoriumwerkzaamheden ................................................................................. 12 4.3 Toetsing analyseresultaten .......................................................................................................... 12 4.4 Milieuhygiënische kwaliteit grond ............................................................................................... 13 4.5 Milieuhygiënische kwaliteit grondwater ..................................................................................... 14 5.

SAMENVATTING EN CONCLUSIES ............................................................................... 15 5.1 Samenvatting .............................................................................................................................. 15 5.2 Conclusies en aanbevelingen ....................................................................................................... 16 BIJLAGEN 1.1 Regionale ligging 1.2 Situatieschets onderzoekslocatie met boorpunten 2 Resultaten vooronderzoek 3 Boorprofielen 4 Analyseresultaten 5 Toetsingswaarden 6 Analysemethoden Pagina 4 van 16 2001-2002 Verkennend bodemonderzoek Prins Bernhardstraat 23 te Steenwijk (kenmerk: 200500) 1. INLEIDING In opdracht van Woonconcept is door Eco Reest BV een verkennend milieukundig bodemonderzoek uitgevoerd ter plaatse van een locatie aan de Prins Bernhardstraat 23 te Steenwijk. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de aanleiding en de doelstelling van het onderzoek, en de wijze van kwaliteitsborging van de verschillende onderzoekstappen. 1.1 Aanleiding en doelstelling De aanleiding tot het verkennend bodemonderzoek is de voorgenomen geplande wijziging van de bestemming en de daaropvolgende ontwikkeling van de onderzoekslocatie. Het doel van het onderzoek is een indruk te verkrijgen over de eventuele aanwezigheid van verontreinigingen in de grond en in het grondwater van het onderzoeksterrein.

Dit gebeurt teneinde te bepalen of er vanuit milieuhygiënisch oogpunt belemmeringen bestaan voor het toekomstige gebruik van de locatie. 1.2 Kwaliteitsborging algemeen Eco Reest BV streeft naar een zo hoog mogelijk kwaliteit van onderzoek te leveren: Eco Reest Holding BV is gecertificeerd volgens “NEN-EN-ISO 9001:2015”, voor het geven van milieukundig advies in relatie tot ruimtelijke ontwikkelingen en gebouwen met inbegrip van de uitvoering van gerelateerde onderzoeksactiviteiten op het gebied van bodemonderzoek en -sanering, ecologie, asbestinventarisaties, sloopbegeleiding, bouwkundige opnames en energieprestatie advies. Eco Reest BV is lid van de Vereniging Kwaliteitsborging Bodembeheer (VKB). Als aangesloten adviesbureau zorgen we samen met de andere leden voor een betere borging van kwaliteit in de uitvoering van (water)bodemonderzoek en -saneringen. Naast kwaliteit is onafhankelijkheid van groot belang om onze opdrachtgever van dienst te zijn met het beste advies voor zijn vraagstuk. Wij merken dan ook op dat er geen functionele relatie bestaat tussen opdrachtgever en Eco Reest BV, hetgeen betekent dat het advies van Eco Reest onafhankelijk is van de belangen van de opdrachtgever en derden.

Conform de eisen uit onze ethische code houdt Eco Reest alle gegevens geheim, waarvan wij kennisnemen als gevolg van de uitvoering van de werkzaamheden, behoudens in geval van wettelijke verplichtingen. 1.3 Kwaliteitsborging onderzoek De bodemonderzoeksstrategie is opgesteld conform de geldende NEN normen en protocollen. De veldwerkzaamheden en laboratorium werkzaamheden zijn uitgevoerd volgens de actuele beoordelingsrichtlijn en accreditatieschema. In de volgende paragrafen worden de normen, beoordelingsrichtlijnen toegelicht.

Pagina 5 van 16 2001-2002 Verkennend bodemonderzoek Prins Bernhardstraat 23 te Steenwijk (kenmerk: 200500) 1.3.1 Normen onderzoeksstrategie In tabel 1.1 zijn de kwaliteitsnormen opgenomen, die zijn toegepast voor de bepaling van de bodemonderzoeksstrategieën. Tabel 1.1 Toegepaste onderzoeksnormen Aspect onderzoek Toegepaste norm Strategie voor uitvoeren van milieu hygiënisch vooronderzoek NEN 5725:2017 Strategie voor uitvoeren van verkennend (chemisch) onderzoek NEN 5740:2009 + A1:2016 Eventuele afwijkingen op de normen, die tijdens de uitvoering naar voren zijn gekomen, zijn beschreven in respectievelijk § 2.6 “Afwijkingen vooronderzoek” en § 3.6 “Afwijkingen strategie(ën)”. 1.3.2 Veldwerkzaamheden Het onderzoek heeft plaatsgevonden onder procescertificaat op grond van de BRL SIKB 2000 “Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek”, waarvoor Eco Reest BV Zuidwolde is gecertificeerd en erkend door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het certificaatnummer is K96988/01, en de certificerende instelling is KIWA te Rijswijk. Het veldwerk heeft plaats gevonden conform SIKB protocol 2001 “Plaatsen van handboringen en peilbuizen, maken van boorbeschrijvingen, nemen van grondmonsters en waterpassen” en SIKB protocol 2002 “Het nemen van grondwatermonsters”. De werkzaamheden zijn uitgevoerd door gecertificeerde en erkende veldmedewerkers, zoals weergegeven in tabel 1.2.

Tabel 1.2 Betrokken veldwerkers Aspect onderzoek Toegepaste protocol Erkend veldmedewerker Uitvoering monsterneming grond SIKB protocol 2001 Dhr. W.B. Aasman Uitvoering monsterneming grondwater SIKB protocol 2002 Dhr. W.B. Aasman Eventuele afwijkingen op de normen en protocollen, die tijdens de uitvoering naar voren zijn gekomen zijn weergegeven in § 3.5 “Afwijkingen protocollen”. De bedrijf- en persoonserkenningen en het certificaatnummer zijn te verifiëren op de volgende website: https://www.bodemplus.nl/aanvragen/erkenningen/zoekmenu/ 1.3.3 Laboratoriumwerkzaamheden De chemische analyses zijn uitgevoerd conform de AS 3000 “Laboratoriumanalyses voor milieuhygiënisch bodemonderzoek”, waarvoor Eurofins Analytico B.V. is geaccrediteerd en erkend door het ministerie van I en W. Eurofins Analytico B.V. is een NEN-EN-ISO/IEC 17025 geaccrediteerd laboratorium, met certificaatnummer L010. Het certificaat is bijgevoegd in bijlage 6. De monsterconservering is uitgevoerd conform SIKB protocol 3001 “Conserveringsmethoden en conserveringstermijnen voor milieumonsters”. Pagina 6 van 16 2001-2002 Verkennend bodemonderzoek Prins Bernhardstraat 23 te Steenwijk (kenmerk: 200500) Eventuele afwijkingen op de normen, die tijdens de uitvoering van de analyses naar voren zijn gekomen, zijn beschreven in § 4.2 “Afwijkingen laboratoriumwerkzaamheden”.

1.4 Leeswijzer In hoofdstuk 2 is de basisinformatie weergegeven van het onderzoeksgebied en wordt een samenvatting van de relevante informatie uit het vooronderzoek beschreven. In hoofdstuk 3 zijn de veldwerkzaamheden en waarnemingen tijdens het onderzoek beschreven, gevolgd door de toetsing van de analyseresultaten in hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 tenslotte is een samenvatting opgenomen en zijn de conclusies en aanbevelingen weergegeven. Pagina 7 van 16 2001-2002 Verkennend bodemonderzoek Prins Bernhardstraat 23 te Steenwijk (kenmerk: 200500) 2. VOORONDERZOEK (NEN 5725:2017) Het vooronderzoek is de basis voor werkzaamheden die een uitspraak vereisen over de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem. Het doel van het vooronderzoek is inzicht te verkrijgen in de mogelijke aanwezigheid van verontreinigingen op de onderzoekslocatie. Hierbij wordt een inschatting gemaakt van de aard, mate, oorzaak en ligging van mogelijke verontreinigingen. Om dit doel te bereiken wordt relevante informatie over de onderzoekslocatie zelf, alsmede eventuele beïnvloeding(en) vanuit de directe omgeving verzameld, geanalyseerd en geïnterpreteerd, zoals hierna weergegeven. 2.1 Systematiek milieuhygiënisch vooronderzoek Het vooronderzoek is onderverdeeld in twee stappen. In stap 1 wordt de aanleiding voor het vooronderzoek bepaald. De mogelijke aanleidingen (A t/m G) zijn weergegeven in bijlage 2.

Voor de in bijlage 2 weergegeven mogelijke aanleidingen zijn in de NEN 5725:2017 diverse onderzoeksvragen geformuleerd. In stap 2 van het vooronderzoek moet antwoord verkregen worden op een deze onderzoeksvragen. Indien naar deskundigheid van de onderzoeker alle (verplichte) onderzoeksaspecten zijn behandeld en de onderzoeksvragen (zie bijlage 2) in voldoende mate zijn beantwoord, is het vooronderzoek afgerond en worden conclusies getrokken en een hypothese opgesteld. 2.2 Stap 1; aanleiding vooronderzoek De eerste stap in het vooronderzoek is het vaststellen van de aanleiding voor vooronderzoek (zie ook bijlage 2). In het onderhavige geval is aanleiding A geselecteerd, die onderstaand is weergegeven. - A. opstellen hypothese over de bodemkwaliteit ten behoeve van uit te voeren bodemonderzoek volgens 6.2.1 2.3 Stap 2; onderzoeksvragen Uit de geselecteerde aanleiding (A) voor het vooronderzoek volgt een aantal onderzoeksvragen die zijn weergegeven in bijlage 2. Op basis van het totaal aan informatie uit het vooronderzoek moeten de onderzoeksvragen worden beantwoord, waarna een hypothese voor bodemonderzoek wordt opgesteld. In tabel 2.1 zijn de onderzoeksaspecten weergegeven, waarover bij het vooronderzoek informatie moet worden verzameld.

Tabel 2.1 Onderzoeksaspecten en te verzamelen informatie Onderzoeksaspecten Aanleidingen tot vooronderzoek A B C D E F G Locatiegegevens Eigendomssituatie 0 0 Hoogteligging  Bodemopbouw en geohydrologie Bodemopbouw      Pagina 8 van 16 2001-2002 Verkennend bodemonderzoek Prins Bernhardstraat 23 te Steenwijk (kenmerk: 200500) Onderzoeksaspecten Aanleidingen tot vooronderzoek Antropogene lagen in de bodem        Geohydrologie   Verwachting t.a.v. de bodemkwaliteit Geval van ernstige bodemverontreiniging?       Kwaliteit o.b.v. BKK  0      O.b.v. uitgevoerde bodemonderzoeken       Gebruik en beïnvloeding van de locatie, verdachte situatie, activiteiten, ongewoon voorval Voormalig  0     Huidig      Toekomst  0 Asbestverdacht?       Terreinverkenning  Verplicht onderzoeksaspect. Indien dit onderzoeksaspect niet van toepassing is, behoort dit in het rapport te worden vermeld en gemotiveerd 0 Optioneel De verzamelde informatie benoemd in tabel 2.1 met antwoorden is weergegeven in bijlage 2. In § 2.4 (samenvatting vooronderzoek) is een beschrijving van de te onderzoeken (delen van de) locatie weergegeven met antwoorden, op basis van de antwoorden op de onderzoeksvragen weergegeven in bijlage 2.

2.4 Samenvatting vooronderzoek Na het raadplegen van de verschillende bronnen zijn er voldoende gegevens bekend om antwoord te geven op de geformuleerde onderzoeksvragen (bijlage 2). De onderzoekslocatie ligt aan de Prins Bernhardstraat 23 in Steenwijk is kadastraal bekend als gemeente Steenwijk, sectie E, nrs. 5723 en 7525 en heeft een totale oppervlakte van 960 m2. De regionale ligging van de locatie is weergegeven in bijlage 1.1. De te onderzoeken locatie is weergegeven in bijlage 1.2. Uit gegevens van BAG viewer blijkt dat de onderzoekslocatie onbebouwd is. Het kaartmateriaal van Topotijdreis geeft van 1909 tot 2016 bebouwing weer op locatie. Door Ecoreest B.V. zijn in het verleden diverse onderzoeken en een sanering uitgevoerd op de locatie. In 2009 en 2011 is een PAK-verontreiniging aangetroffen op het onderzoeksterrein. Deze is in 2016 gesaneerd. Hierbij is aan de oostelijke perceelsgrens een restverontreiniging achtergebleven. Verder is de saneringsdoelstelling gehaald en de PAK-verontreiniging in afdoende mate verwijderd. De gemeente Steenwijkerland en de omgevingsdienst IJsselland beschikken niet over verdere informatie. Bodemrapportage Overijssel geeft tevens geen bodeminformatie weer. Tijdens de terreininspectie d.d. 6 april 2020 zijn geen verdachte locaties (inclusief asbesttoepassingen) waargenomen.