Reactienota zienswijzen omgevingsvergunning Zonnepark nabij Willemsoord-1 - geanonimiseerd.pdf

Reactienota zienswijzen omgevingsvergunning zonnepark Willemsoord Team: Leefomgeving Auteur : Marian Bloemendal/Siemon Faber Datum: 29 oktober 2020 Versie: Definitief

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding ................................................................................................................................................... 3 2. Overzicht zienswijzen ............................................................................................................................ 3 3. Ontvankelijkheid .................................................................................................................................... 4 4. Beantwoording van de zienswijzen ..................................................................................................... 4 4.1. Indiener 1 ....................................................................................................................................... 4 4.2. Indiener 2 ....................................................................................................................................... 4 Conclusie .................................................................................................................................................. 5 4.3. Indiener 3 .......................................................................................................................................

5 Conclusie .................................................................................................................................................. 5 4.4. Indiener 4 ....................................................................................................................................... 5 Conclusie .................................................................................................................................................. 7 4.5. Indiener 5 ....................................................................................................................................... 7 Conclusie .................................................................................................................................................. 7 4.6. Indiener 6 ....................................................................................................................................... 7 Conclusie .................................................................................................................................................. 9 4.7. Indiener 7 .......................................................................................................................................

9 Conclusie ................................................................................................................................................ 10 3 1. Inleiding De ontwerp-omgevingsvergunning (ontwerpbesluit) Zonnepark Ronde Blesse 7 bij Willemsoord met de bijbehorende stukken heeft van 8 juli 2020 tot en met 18 augustus 2020 (6 weken) ter inzage gelegen. Gedurende deze periode is eenieder in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen op het ontwerpbesluit. Tegen het ontwerpbesluit zijn in totaal zeven zienswijzen ingediend. In deze reactienota is de inhoud van de zienswijzen kort samengevat en van een reactie voorzien. De reactienota heeft de volgende opzet. In paragraaf 2 wordt een overzicht gegeven van alle indieners van de zienswijzen. In paragraaf 3 wordt kort ingegaan op de ontvankelijkheid v an de ingediende zienswijzen. In paragraaf 4 worden de zienswijzen van elke indiener kort samengevat en per onderdeel van een gemeentelijke reactie voorzien. De indieners van een zienswijze zullen schriftelijk worden geïnformee rd over de te volgen procedure. Bij de besluitvorming in de gemeenteraad over de verklaring van geen bedenkingen zal tevens over de zienswijzen worden besloten Aan de raad wordt voorgesteld de zienswijzen conform deze reactienota zienswijzen te beantwoorden.

De reactienota zienswijz en heeft tot dat moment de status van conceptnota en zal aan de indieners van zienswijzen worden toegezonden. 2. Overzicht zienswijzen Tegen het ontwerpbesluit zijn de volgende zeven zienswijzen ingediend: 4 3. Ontvankelijkheid Alle zienswijzen zijn binnen de termijn van terinzagelegging van het ontwerpbesl uit bij de gemeente Steenwijkerland binnengekomen en dus tijdig ingediend. Indiener 7 woont in Leeuwarden en heeft geen direct zicht op het zonnepark en is daarom geen direct belanghebbende. Alle zienswijzen zijn tijdig ingediend en derhalve ontvankelijk. 4. Beantwoording van de zienswijzen 4.1. Indiener 1 Zienswijze 1: Het plaatsen van zonnepanelen op deze locatie is landschapsvervuiling en past niet binnen het karakteristieke landschap dat is genomineerd voor Unesco Reactie gemeente Het projectgebied en Kolonie van Weldadigheid Willemsoord maken geen onderdeel meer uit van de nominatie voor de Werelderfgoedstatus van Unesco. De gemeente is van mening dat het zonnepark landschappelijk goed is ingepast. Voor het zonnepark is een landschappelijk inpassingsplan gemaakt. Aan het plan ligt een zorgvuldige analyse ten grondslag en de landschapsstructuur wordt hersteld en versterkt. Er wordt door het gebruik van onder andere gebiedseigen beplanting aangesloten bij de karakteristieken van het gebied.

De zonnepanelen worden door de aanplant van groen aan het zicht onttrokken zodat van landschapsvervuiling geen sprake kan zijn. Bij de inrichting van de kolonie is een vast stramien gehanteerd dat een overzichtelijk en geordend landschap tot gevolg had. In het gebied dat binnen de voormalige kolonie ligt komen de panelen dan ook niet boven de 1,40m uit zodat het overzicht in het landschap wordt gewaarborgd. Verder stelt de provincie Overijssel ook hoge eisen aan de landschappelijke inpassing van zonneparken in het landelijk gebied. De landschappelijke inpassing is dan ook in overleg met haar tot stand gekomen. De provincie is van mening dat door deze inpassing de ruimtelijke impact van het zonnepark wordt beperkt en voldoet aan het KGO-beleid. (Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving) Conclusie De zienswijze van indiener 1 geeft geen aanleiding tot het aanpassen van het plan. 4.2. Indiener 2 Zienswijze 1: Angst voor straling voor de koeien; Breedte haagwal; Brandveiligheidsplan; Hoogte van panelen (1,45); Geen beperkingen van de bedrijfsvoering in de toekomst. Reactie gemeente 5 Indiener 2 heeft slechts enkele onderwerpen aangevoerd in zijn/haar zienswijze maar deze niet nader omschreven of gemotiveerd. Het is daarom niet mogelijk om in te gaan op de zienswijze. De zienswijze moet om deze reden ongegrond worden verklaard.

Conclusie De zienswijze van indiener 2 geeft geen aanleiding tot het aanpassen van het plan. 4.3. Indiener 3 Zienswijze 1: Aangetoond moet worden dat de aanleg van het zonnepark geen negatief effect heeft op de hoofdspoorweginfrastuctuur, zoals de weerstandsbeïnvloeding en diverse aspecten m.b.t. aansluiting op het hoogspanningsnet. Gevraagd wordt om dit met een berekening aan te tonen. Tevens moet worden aangetoond dat de weerkaatsing de aanwezige seinen niet ‘overstraald’. Reactie gemeente Naar aanleiding van deze zienswijze is als voorwaarde bij deze omgevingsvergunning opgenomen dat de initiatiefnemer voorafgaand aan de realisatie van het zonnepark een EMC-studie dient te overleggen aan Prorail. Weerkaatsing of reflectie hangt af van de locatie (stand en hoogte spiegelend vlak) en de stand van de zon. De zonnepanelen zijn voorzien van een anti-reflectie coating of folie. De zonnepanelen worden daarnaast gerealiseerd in een hellingshoek van 10 graden zodat hinder niet is te verwachten. Rijkswaterstaat bevestigt deze conclusie en bovendien is de spoorlijn in vergelijking met de A32 op grotere afstand van het zonnepark gelegen, waardoor er geen hinder wordt verwacht. Conclusie De zienswijze van indiener 3 geeft aanleiding om extra voorwaarden op te nemen in de omgevingsvergunning. 4.4. Indiener 4 Zienswijze 1: Terugkoppeling naar de bewoners heeft niet plaatsgevonden.

Niet alle vragen die vooraf zijn gesteld zijn beantwoord. Indieners willen graag antwoord op deze vragen. Reactie gemeente Dit onderdeel van de zienswijze wordt voor kennisgeving aangenomen. Duur zaam Willemsoord had zich voornamelijk tot doel gesteld om informatie te delen. Duurzaam Willemsoord zal worden gevraagd om gevraagde informatie alsnog te delen. Zienswijze 2: Aanleg van een grootschalig zonnepark voor een periode van 25 jaar past niet in het unieke landschap/omgeving met het cultuurhistorische dorp. Vraag is om de afschermende beplanting eerst aan te planten. Reactie gemeente 6 De landschappelijke inpassing zal zo spoedig mogelijk worden gerealiseerd. Bij de aanplant worden een aantal landschapselementen hersteld die zijn verdwenen. Vanwege transport- en bouwwerkzaamheden ten behoeve van- of aan het zonnepark is de aanleg van de afschermende beplanting voorafgaand aan de aanleg van het zonnepark niet altijd of overal mogelijk. Door de aanplant van Hedera, een snelgroeier, ontstaat binnen een jaar een groene afscherming. Zienswijze 3: De aanvraag is gericht op een termijn van 25 jaar, dit past niet binnen het beleidskader ‘Ruimte voor zonnepanelen op (Steenwijker)land’ waarin 20 jaar wordt aangegeven. Kan de gemeente garanderen dat het zonnepark na deze termijn wordt opgeruimd. Reactie gemeente In het beleidskader is wel degelijk een termijn van 25 jaar opgenomen.

Wellicht is hierover verwarring ontstaan omdat in de raadsvergadering per amendement de termijn is verlengd van 20 naar 25 jaar. Op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht is bepaald dat een zonnepanelenpark aangelegd kan worden voor een periode van maximaal 25 jaar. Na afloop van deze termijn moet het terrein van het zonnepanelenpark in oorspronkelijke staat terug gebracht worden. Dit wordt ook in de anterieure overeenkomst opgenomen. Zienswijze 4: De zonnepanelen hebben een negatief effect op het verkeerslawaai van de snelweg en de indieners verzoeken om een akoestisch onderzoek. Reactie gemeente Uit akoestisch onderzoek voor andere zonneparken, Zonnepark Overbetuwe en Zonnepark Smakt (nabij Venray), blijkt dat het effect van zonnepanelen in de nabijheid van snelwegen zeer klein is. In beide gevallen leidt de wijziging van de bodem van zacht (agrarisch) naar hard (zonnepanelen) tot een toename van 0,4 dB tot hooguit 0,7 dB. Een dergelijke toename is voor het menselijk oor niet waarneembaar en daarmee verwaarloosbaar. Op basis van deze uitkomsten ziet de gemeente geen aanleiding om akoestisch onderzoek uit te voeren. Zienswijze 5: Indieners zijn bang dat er brand kan ontstaan in de transformatoren en dat de veiligheid niet gewaarborgd kan worden.

Reactie gemeente Net als voor elke technische installatie gelden ook voor transformatoren strenge Europese veiligheidsregels. Hierdoor wordt de kans op brand tot een minimum beperkt. De Brandweer IJsselland heeft advies uitgebracht voor wat betreft de brandveiligheid. Dit advies is opgevolgd. Zienswijze 6: Indieners zijn bang dat de aanleg van het zonnepark ten koste gaat van particuliere initiatieven omdat er geen ruimte meer is op het net. Reactie gemeente Particuliere initiatief voor zonnepanelen op het eigen dak wordt niet belemmerd door dit initiatief. In de eerste plaats is er voldoende aansluitcapaciteit beschikbaar op het netwerk van Liander. Ten tweede geldt dat 7 consumenten altijd terug kunnen leveren aan het net. Dit in tegenstelling tot het grootschalig opwekken van stroom door bijvoorbeeld zonneparken. Zienswijze 7: De Aerius-berekening gaat uit van een plangebied van 19 hectare terwijl het werkelijke plangebied een omvang heeft van 30 hectare. Reactie gemeente De uitgangspunten van de Aerius-berekening zijn naar mening van de gemeente correct. Er is rekening gehouden met de aanleg van netto 12 ha zonnepanelen. Dit is overeenkomstig de aanvraag. Daarnaast is voldoende rekening gehouden met de overige werkzaamheden die bijdragen aan stikstofemissie zoals de aanleg van het voet/fietspad en de aanplant van nieuw bos/struweel.

De totale oppervlakte van het zonnepark, dus inclusief infrastructuur en landschappelijke inpassing bedraagt 30ha. Conclusie De zienswijze van indiener 4 geeft geen aanleiding om het plan aan te passen. 4.5. Indiener 5 Zienswijze 1: Duurzaam Willemsoord stelt voor om in plaats van inheemse beplanting (Hulst) de zonnepanelen af te schermen met hekwerken met Hedera, die bij het ontmantelen van het zonnepark eenvoudig kunnen worden opgeruimd. Reactie gemeente De gemeente neemt de zienswijze van Duurzaam Willemsoord over. Het hekwerk rondom het zonnepark wordt voorzien van Hedera. Hedera is een snelle groeier (50 tot 100cm per jaar) waardoor er een snelle groene afscherming ontstaat. De Hedera wordt ingeplant aan de zijden van het zonnep ark die grenzen aan de omliggende woningen. Voor het overige wordt de landschappelijke inpassing gerealiseerd met inheemse beplanting. Door het hekwerk rondom het zonnepark te voorzien van Hedera ontstaat snel een groene afscherming . De landschappelijke inpassing zoals was voorgesteld wordt daarnaast ook aangeplant. Hiermee ontstaat er een versterking van het cultuurlandschap zoals ook het uitgangspunt van het plan was. Herstel van de structuren was ook deel van het maatschappelijk draagvlak. Conclusie De zienswijze van indiener 5 geeft aanleiding om het plan aan te passen 4.6.

Indiener 6 Indiener vindt de aanleg van het zonnepark horizonvervuilend en gaat ten koste van het toeristisch karakter van Willemsoord. Naar aanleiding daarvan heeft indiener de volge nde vragen: 1. Is voldoende rekening gehouden met het provinciaal beleid? De zonnepanelen kunnen beter op stallen en openbare gebouwen worden geplaatst 8 Het zonnepark past niet in het landschap en gaat ten koste van de aanwijzing op de Wereld Erfgoedlijst. Het zonnepark gaat ten koste van goede agrarische landbouwgrond. Geen maatschappelijke meerwaarde voor bewoners. Reactie gemeente Het plan is in overeenstemming met het provinciaal beleid. De provincie Overijssel toetst streng als het gaat om zonneparken in het landelijk gebied. De landschappelijke inpassing is dan ook in overleg met haar tot stand gekomen. De provincie is van mening dat door deze inpassing de ruimtelijke impact van het zonnepark wordt beperkt en voldoet aan het KGO-beleid. De gemeente beseft dat er verschillende meningen zijn over het gebruik van landbouwgrond voor een zonnepark. Toch vindt zij het verantwoord om medewerking te verlenen aan onder andere dit zonnepark. Het gebruik van landbouwgrond voor zonneparken is niet te vermijden is als we als Nederland willen zorgen dat we onze duurzaamheidsdoelstellingen halen.

De transitie naar een duurzame energievoorziening vraagt veel ruimte en zal het Nederlandse landschap op veel plekken veranderen. Dit neemt niet weg dat de gemeente met indiener eens is dat ook zoveel mogelijk daken benut moeten worden. De gemeente kiest bewust voor een tijdelijke afwijking van het bestemmingsplan. Na afloop van de periode, die in de vergunning wordt genoemd (25 jaar), kan de oorspronkelijke agra rische functie in ere worden hersteld. Dus geen sprake van permanente onttrekking van waardevolle landbouwgronden. Branchevereniging HollandSolar meldt overigens op basis van meerdere wetenschappelijke bronnen dat voor het bereiken van de duurzaamheidsdoelstellingen minder dan een half procent van de landbouwgrond wordt gebruikt voor zonneparken. Daarmee komt de voedselproductie niet in gevaar. Naast zonneparken op landbouwgrond wordt namelijk ook ingezet op zonnepanelen op daken. Bij de inpassing van het zonnepark wordt de structuur van het landschap als uitgangspunt gebruikt. Oude landschapsstructuren worden hersteld of verstevigd. De panelen mogen in het deel dat bij de voormalige kolonie behoorde ook niet hoger worden dan 1,40m zodat er over de panelen heen gekeken kan worden en het overzichtelijk landschap behouden blijft. 2. De zonnepanelen hebben een negatief effect op de geluidsaspecten van de snelweg.

Reactie gemeente Uit akoestisch onderzoek voor andere zonneparken, Zonnepark Overbetuwe en Zonnepark Smakt (nabij Venray), blijkt dat het effect van zonnepanelen in de nabijheid van snelwegen zeer klein is. In beide gevallen leidt de wijziging van de bodem van zacht (agrarisch) naar hard (zonnepanelen) tot een toename van 0,4 dB tot hooguit 0,7 dB. Een dergelijke toename is voor het menselijk oor niet waarneembaar en daarmee verwaarloosbaar. 3. Er is onvoldoende draagvlak bij de bewoners. Reactie gemeente De plannen zijn uitvoerig besproken en voorgelegd aan de directe omgeving en bewoners. Eenieder is in de gelegenheid geweest om zijn of haar mening te geven. Samen met Duurzaam Willemsoord is de initiatiefnemer tot dit ontwerp gekomen. Met de aanleg van het zonnepark is zoveel mogelijk rekening gehouden met ieders mening. 9 4. Het zonnepark staat particuliere initiatieven in de weg. Reactie gemeente Particuliere initiatief voor zonnepanelen op het eigen dak wordt niet belemmerd door dit initiatief. In de eerste plaats is er voldoende aansluitcapaciteit beschikbaar op het netwerk van Liander. Ten twee de geldt dat consumenten altijd kunnen terug leveren aan het net, dit in tegenstelling tot het grootschalig opwekken van stroom door bijvoorbeeld zonneparken 5. De landschappelijke inpassing moet voorafgaand aan het realiseren van het zonnepark worden aangelegd.

Reactie gemeente Vanwege transport- en bouwwerkzaamheden ten behoeve van – of aan het zonnepark is de aanleg van de afschermende beplanting voorafgaand aan de aanleg van het zonnepark niet mogelijk. Door de aanplant van Hedera, een snelgroeier, ontstaat er binnen een jaar een groene afscherming. 6. De ontmantelingskosten zijn onvoldoende gewaarborgd Reactie gemeente Een deel van de opbrengst moet gereserveerd worden voor het ontmantelen van het zonnepark. De initiatiefnemer is hier nogmaals op gewezen. Wij hebben de initiatiefnemer voorgesteld om jaarlijks een ‘vast’ bedrag in een ‘waarborgfonds’ te storten zodat het zichtbaar is en dat de opruimkosten zijn gedekt. 7. Brandveiligheid van de transformatoren Reactie gemeente Net als voor elke technische installatie gelden ook voor transformatoren strenge Europese veiligheidsregels. Hierdoor wordt de kans op brand tot een minimum beperkt. De Brandweer IJsselland heeft advies uitgebracht voor wat betreft de brandveiligheid. Dit advi es is opgevolgd. Conclusie De zienswijze van indiener 6 geeft geen aanleiding om het plan inhoudelijk te wijzigen. Ten behoeve van het ontmantelen van het zonnepark te zijner tijd wordt een waarborgfonds ingesteld. 4.7. Indiener 7 Zienswijze 1: Zonnepanelen horen niet in het landschap en daarom kan er geen sprake zijn van een landschappelijke inpassing, maar uitsluitend van afschermende werking.

Reactie gemeente Door het zonnepark te voorzien van afschermende beplanting (deels) en voor het overige door het aanbrengen van inheemse beplanting ontstaat een groene omlijsting van het zonnepark met beplanting die past in het landschap. De landschappelijke inpassing heeft dan een afschermende werking, waardoor een ruimtelijk inpasbare situatie ontstaat van een tijdelijke gebiedsvreemde maatschappelijke functie. De landschappelijke 10 inpassing is een permanente versterking van de landschappelijke (groen) structuren. Landschappelijke inpassing heeft meer dan een afschermende werking; het leidt tot versterking en herstel van oorspronkelijke structuren. Zienswijze 2: Een termijn van 25 jaar is niet tijdelijk. Reactie De tijdelijkheid van een zonnepark wordt medebepaald door de technische levensduur van de zonnepanelen. De wetgever heeft, door het bieden de mogelijkheid om voor een maximale termijn van 25 jaar een gebiedsvreemde functie mogelijk te maken. Als de termijn is verstreken en de technische levensduur van de zonnepanelen is verstreken moet het zonnepark worden ontmanteld. In die zin is er ruimtelijk sprake van een tijdelijke voorziening. Zienswijze 3: Het zonnepark zou bijdragen aan de biodiversiteit. Reactie gemeente Door de aanleg van het zonnepark wordt de landbouwgrond niet meer intensief agrarisch gebruikt.

Hierdoor ontstaat onder de zonnepanelen een andere vegetatie. Daarnaast bieden de zonnepanelen beschutting en schuilplaatsen voor andere dieren. De gronden onder en rondom de zonnepanelen wordt beweid door schapen. Conclusie De zienswijze van indiener 7 geeft geen aanleiding om het plan aan te passen. Noot: Indiener 7 is geen direct belanghebbende, desondanks hebben wij de zienswijze wel beoordeeld en van een reactie voorzien.