Rapport_REB2040_RegioZwolle_DEF

Tabel 4 Samenwerking gericht op duurzame en toekomstgerichte ontwikkeling 31/36 8 Intensivering regionale samenwerking: 6 aanbevelingen Met voorliggende bouwsteen onderschrijven de gemeenten en provincies het belang om gezamenlijk in regionaal verband zich in te zetten voor het realiseren van ruimte voor grootschalige bedrijfsvestigingen en de doorontwikkeling van innovatie omgevingen. BCI geeft op basis van de analyses en de gevoerde gesprekken in de regio zes aanbevelingen (figuur 11). Aanbeveling 1: Verken haalbaarheid en inpasbaarheid grootschalige locaties; ‘waar kan het’ Beoogd trekkers: coalities van gemeente en provincies aan de corridors in samenwerking met Economic Boards De uitgewerkte bouwstenen vragen om afwegingen en samenwerking op het schaalniveau van de regio Zwolle. Die afstemming zal met het Rijk moeten plaatsvinden over de Noord-corridorontwikkeling langs de A28 (nadruk op ruimte vanuit behoefte vanuit de regio zelf) en vervolgens de A6 (wat wil de regio op langere termijn als er vraag is naar grootschalige productie (nationaal) en doorgroei van bedrijven uit (Noordelijk) Flevoland of elders in de regio Zwolle).

Er is bereidheid om gezamenlijk te verkennen waar binnen de zoekgebieden nieuwe locaties ontwikkeld kunnen worden voor grootschalige bedrijvigheid passend bij het economische profiel van ‘de regio van doen’, rekening houdend met: • Regionale economische meerwaarde8: aansluiting op / versterken van het regionale profiel ‘regio van doen’, cluster- ketenversterking, vernieuwing/verduurzaming; • Concretiseren van de doelgroepen van grootschalige terreinen: type bedrijven (geen grootschalige distributiecentra zonder meerwaarde voor de regio), type werkgelegenheid, relatie met MKB in de regio, eventuele bovengrens kavelgrootte, kwaliteitseisen aan gebouwen en impact omgeving; • Focus op de grootschalige zoekgebieden voor corridorlocaties, de regionale terreinen lopen via regulier planningsspoor; • Bij de verkenning van de corridorlocaties te starten met de A28 en daarna de A6 in verband met de 8 Zie ook Handreiking (regionale) meerwaarde, STEC Groep, 8 feb 2023 Figuur 11 Zes aanbevelingen REB Regio Zwolle Bron: BCI, 2024 32/36 eventuele komst van de Lelylijn en verbreding N50; • Rekening houden met robuuste en toekomstbestendige (boven)regionale verbindingen en ontsluiting van de te ontwikkelen terreinen; • Rekening houden met ontwikkeling en exploitatie van energienetwerken; • Rekening houden met ruimtelijke inpassingsvereisten en afwegingskaders onder andere vastgelegd in

provinciale en gemeentelijke omgevingsvisies; • Zoekzones afbakenen waar inpassing mogelijk is; • Parallel aan dit spoor verkennen in hoeverre en hoe het bestaande areaal aan bedrijventerreinen beter benut kan worden binnen het reguliere programmeringsspoor van provincies en gemeenten. In die verkenning staat het resultaat niet vast (‘het moet’), maar inpasbaarheid staat centraal (‘het kan’). De verkenning is inbreng in de puzzel van ruimtelijke opgaven, waarbij naast inpassing ook zorgvuldigheid bij planontwikkeling om draagvlak te creëren in de omgeving nodig is. Verwerving en inpassing vragen om langjarig vasthouden aan visie en (financieel) commitment. Ook voor de regionale terreinen geldt dat de haalbaarheid en inpasbaarheid verkend dient te worden. Dit wordt opgepakt binnen het meer reguliere planning spoor (programmeringsafspraken) waarbij nadrukkelijk de samenhang wordt gezocht en bewaakt met de uitwerkingen van de aanbevelingen uit dit rapport. Aanbeveling 2: Inventariseer ruimteopgave circulaire economie (Ruimtebalans CE) Beoogd trekkers: gemeenten en provincies in samenwerking met VNO/NCW Momenteel heeft iedereen het over de extra ruimteopgave vanuit de circulaire economie die (top down) nog niet goed in beeld is (PBL) en ook nog niet met de huidige bedrijventerreinramingen goed kan worden bepaald (de diverse ramingen voor de deelgebieden).

Om dat inzicht te verkrijgen zullen de partners in de regio Zwolle bottom-up met alle middelgrote en grote bedrijven met materiaalstromen9 aan de slag moeten om te bepalen of zij die transities kunnen invullen op de huidige locatie of dat ze andere/nieuwe locaties nodig hebben. Dit vraagt herijking van mogelijk vrijspelen van ruimte op bestaande kavels. Aanbeveling 3: Verken (uitbreidings)ruimte in de havens Beoogd trekkers: betrokken gemeenten en provincies in samenwerking met havens De regio Zwolle beschikt over een potentieel aan multimodaal ontsloten locaties die soms niet optimaal worden benut (Port of Zwolle, haven Urk en nog enkele natte locaties die niet op de juiste wijze worden benut). Er is dus een verkenning nodig naar de capaciteit die in de komende jaren in bestaande havens (door herontwikkeling) gecreëerd kan worden en waar eventueel een nieuw haventerrein ontwikkeld kan worden. Er kunnen mogelijkheden ontstaan door verplaatsing van ‘droge’ bedrijven (aanpak scheefwerken) en beter benutten (bijvoorbeeld meerlaags bouwen). Herontwikkeling kan al op korte termijn. Een uitbreiding of een nieuwe haven inpassen (onder het motto ‘het kan’) vraagt een lange voorbereidingstijd. Nu beginnen betekent over 15 jaar beschikbaar.

9 Afgebakend middels 19 bedrijfsklassen door CBS 33/36 Aanbeveling 4: Opstellen verdiepend beeld behoefte bestaande innovatieve bedrijven Beoogd trekkers: gemeenten en VNO/NCW In de werksessies in het kader van dit project zijn veel voorbeelden van innovatieve bedrijven genoemd. Onduidelijk is of die bedrijven op de huidige locatie voldoende uit de voeten kunnen in de komende jaren of dat zij in die directe omgeving willen uitbreiden of wellicht op termijn op zoek zijn naar een nieuwe locatie. Het faciliteren van al aanwezige bedrijven is de basis van de ontwikkelde bouwstenen en is gemakkelijk in beeld te brengen door de deelnemende gemeenten. Een dergelijk overzicht van groeiende, innovatieve bedrijven bestaat er nu niet, maar geeft ook kleur aan de innovatiekracht van de regio. Aanbeveling 5: Analyseer kansen versterking bestaande innovatienetwerken Beoogd trekkers: ROM’s (Oost NL, Horizon, NOM) In de regio zijn diverse netwerken actief en dat is een goede basis om op voort te bouwen. Het is van belang om een scherp beeld te krijgen van trekkende bedrijven achter het netwerk, onder andere wat de verbinding is tussen bedrijven met kennisinstellingen en onderwijs.

Dit vraagt om een analyse hoe die netwerken wellicht beter onderling verbonden kunnen worden of beter aangehaakt kunnen worden aan nationale en Europese programma’s, onder voorwaarde dat bedrijven in die netwerken dat willen en er ook ondersteuning plaats gaat vinden van overheden, de ROM’s en de kennisinstellingen. De ROM’s zouden deze analyse kunnen opstellen op basis van hun regionale en nationale contacten. Het hieruit te verkrijgen beeld kan tevens gebruikt worden bij de ontwikkeling van (nieuwe) innovatie omgevingen zodat ook een relatie wordt gelegd met de onderwijs- en innovatieclusters in Regio Zwolle. Aanbeveling 6: Ontwikkel Innovatiedistrict Zwolle tot regionale hub en kennismagneet Beoogd trekkers: gemeente Zwolle, Regio Zwolle, provincie Overijssel en kennisinstellingen In Zwolle zijn diverse kennisinstellingen gevestigd en de stad heeft ook de kwaliteiten om talent vast te houden en aan te trekken van elders. Bovendien wordt in de Spoorzone geïnvesteerd in een Innovatiedistrict om innovatieve bedrijven en startups te huisvesten, niet alleen uit de stad, maar uit de hele regio. Belangrijk is dat er draagvlak is in de regio dat mogelijk (kleinere) bedrijven uit de eigen gemeente zich daar willen vestigen vanwege de kwaliteiten van het vestigingsmilieu gericht op innovatie en versnelling van transities.

Het zijn vaak bedrijven die als startup in de deelgebieden/gemeente tot ontwikkeling zijn gekomen, maar voor hun volgende ontwikkelingsfasen een andere (innovatie stimulerende) omgeving zoeken. Om dat aantrekkelijke vestigingsmilieu ook aan te kunnen bieden, zal eerst een ontwikkelplan voor het Innovatiedistrict Zwolle opgesteld moeten worden, dat zich niet alleen richt op het Innovatiedistrict zelf maar juist ook op de wisselwerking met de omliggende Regio Zwolle. Vervolgens werkt dit ook omgekeerd. Wanneer bedrijven te groot worden voor het Innovatiedistrict dan is het van belang dat ze voor Regio Zwolle blijven behouden en dus elders in de regio weer een plek krijgen om door te groeien. 34/36 Bijlage 1 Vigerende behoefteramingen werklocaties De toekomstige behoefte aan werklocaties wordt op reguliere basis verkend middels een behoefteraming. Hierin wordt de te verwachte vraag afgezet tegen het beschikbare aanbod. De ramingen worden opgesteld per provincie, met hierin onderscheid naar verschillende deelregio`s die qua gemeentelijke afbakeningen niet altijd één op één aansluiten bij de Regio Zwolle. Voor Flevoland zijn er nog geen ramingen beschikbaar. Er is dan ook nog geen totaalbeeld samen te stellen voor de Regio Zwolle. Zie navolgende tabel voor een samenvattend beeld van de uitkomsten voor de gemeenten en deelgebieden die onder Regio Zwolle vallen.

Bestaande uit: • Behoefteraming voor 3 deelregio`s: ZW-Drenthe, Kop van de Veluwe en West- Overijssel; • Uitgaand van twee economische scenario`s: EIB WLO Laag & EIB WLO Hoog; • Met onderscheid van de (uitbreidings)vraag in twee perioden: 2022-2030 en 2030-2040; • Afgezet tegen het beschikbare aanbod (weergegeven in groen). Noot: ZW-Drenthe betreft de ramingen van 2022, voor Hoogeveen is er een geactualiseerde versie (ZO-Drenthe) 35/36 Bijlage 2 Overzicht bronnen gebruikt voor deskresearch De verschillende gemeenten hebben informatie aangeleverd over de belangrijkste beleidsdocumenten die ingaan op de (beoogde) ruimtelijk economische ontwikkeling binnen hun gemeente (zie onderstaande tabel). Deze beleidsdocumenten zijn gebruikt in de desk research fase van het onderzoek en hierover zijn per deelregio gezamenlijk conclusies getrokken.

Schaalniveau Geanalyseerde documenten Gemeenten Borger-Odoorn, Coevorden, Emmen en Hoogeveen (focus onderzoek) Regionale programmering bedrijventerreinen Zuidoost-Drenthe Gemeente Hoogeveen Economische focusagenda van en voor Hoogeveen Gemeenten De Wolden, Meppel en Westerveld Regionale programmering bedrijventerreinen Zuidwest-Drenthe Haven Meppel (en Zwolle en Kampen) Ambitiedocument Port of Zwolle Haven Meppel (en Zwolle en Kampen) DEF doorontwikkeling Port of Zwolle Gemeente Meppel Samen bouwen aan kwaliteit - visie op de fysieke leefomgeving Gemeente Meppel Behoefte aan bedrijventerreinen gemeente Meppel Provincie Drenthe Behoefteraming bedrijventerreinen Zuidwest-Drenthe Provincie Drenthe Bijlage 1. Uitvraag handreiking ‘Grootschalige ruimtevragers Drenthe’ Gemeente Dronten Bedrijventerrein van de toekomst: strategische verkenning Gemeente Dronten Gemeente Noordoostpolder Raderen in beweging.

Sociaal Economisch Beleid Gemeente Urk Mail met antwoorden op uitvraag en informatie Provincie Flevoland Diagnose Economisch Ecosysteem Flevoland Provincie Flevoland Investeren in de kapitalen van de toekomst: Economische Visie Provincie Flevoland Schatting landgebruik Provincie Flevoland Strategische verkenning Flevoland Provincie Flevoland Strategische Agenda Flevoland Gemeente Elburg Economische Uitvoeringsagenda Elburg Gemeente Elburg & Oldebroek Intentieverklaring Broeklanden III Gemeente Hattem Omgevingsvisie Hattem Gemeente Heerde Economische Agenda Heerde Gemeente Heerde Omgevingsvisie Heerde Gemeente Nunspeet Economische Agenda Nunspeet Gemeente Oldebroek Lokale Economische Agenda Kop van de Veluwe Investeringsagenda Kop van Veluwe Regio Noord-Veluwe RPW Noord-Veluwe Regio Noord-Veluwe Monitoring RPW 2019 Kop van de Veluwe Concept samenwerkingsovereenkomst (2024-2028) 36/36 Schaalniveau Geanalyseerde documenten Regio Noord-Veluwe Investeringsagenda TBBT 2020 (per terrein) Provincie Gelderland Behoefteraming werklocaties Gelderland – Concept / 2e regiosessie presentatie Noord Veluwe Provincie Gelderland Coalitieakkoord Provincie Gelderland Gemeente Hardenberg Notitie: Contouren Strategie ontwikkeling bedrijventerreinen Gemeente Hardenberg Stukken IQ BLVD Gemeente Olst-Wijhe Economische foto Gemeente Olst-Wijhe Economisch profiel voor de gemeente Olst-Wijhe Gemeente

Olst-Wijhe Structuurvisie Olst-Wijhe Gemeente Ommen Behoefteonderzoek bedrijventerreinen Ommen Gemeente Ommen Antwoord gemeente op uitvraag en informatie Gemeente Ommen Omgevingsvisie Ommen Gemeente Raalte Antwoord gemeente op uitvraag en informatie Gemeente Staphorst Omgevingsvisie Staphorst ‘voor elkaar!’ Gemeente Staphorst Raadsmemo programmeringsafspraken bdt West-Overijssel 2023-2026 Gemeente Staphorst Behoefteraming bedrijventerreinen Staphorst Gemeente Steenwijkerland Antwoord gemeente op uitvraag en informatie Gemeente Steenwijkerland Verkenning ruimtebehoefte bedrijventerreinen (STEC) Gemeente Zwolle Omgevingsvisie Zwolle Gemeente Zwolle Uitvoeringsagenda Economisch Perspectief Gemeente Zwolle Ontwikkelplan Spoorzone Zwolle - Naar een Innovatiedistrict voor Regio Zwolle Gemeente Zwolle ZWINC.

Grande Plan-Deel 2 Gemeente Zwolle Websites van Innovatie hub Salland, Health Valley en HIP, Digital District Zwolle Regio Zwolle Verstedelijkingsstrategie Regio Zwolle - Warme Harten in een Klimaat adaptieve Delta Port of Zwolle Onderzoeksrapport: duurzame havenontwikkeling Port of Zwolle (en bijlagen) Port of Zwolle Port of Zwolle - Visie 2035 - logistieke hub voor het noordoosten Port of Zwolle Port of Logistics Overijssel (Invest in Holland) - focus op Port of Overijssel en Port of Zwolle Port of Zwolle Doorontwikkeling Port of Zwolle 2023 - Plan van Aanpak Port of Zwolle Port of Zwolle koerst naar duurzame toekomst Regio West-Overijssel Programmeringsafspraken bedrijventerreinen West-Overijssel 2023- 2026 Provincie Overijssel Behoefteraming bedrijventerreinen Overijssel - Focus op behoefteraming West-Overijssel Provincie Overijssel Advies t.b.v. Programmeringsafspraken Bedrijventerreinen Provincie Overijssel (Building for Good) Provincie Overijssel Fundament voor de Nieuwe Omgevingsvisie Oost-Nederland Strategische Innovatie Investeringsagenda van Oost-Nederland