Perspectiefnota 2026-2030 Steenwijkerland

Perspectiefnota 2026-2030 Voortgangsinformatie 2026 en financiële kaders voor de Programmabegroting 2027-2030 2 Inleiding In het eerst deel van deze Perspectiefnota (PPN) 2026–2030 wordt de voortgang van de lopende begroting weergegeven zowel financieel als beleidsmatig. Het tweede deel bevat de financiële kaders voor de meerjarenbegroting 2027-2030. In de begroting 2025 en 2026 hebben we gekozen voor het verbeteren van het financiële uitgangspunt in combinatie met het blijven investeren in onze mooie gemeente. Dat resulteert er in dat we plannen in 2026 volop kunnen uitvoeren en een gezonde financiële basis leggen voor de komende jaren. We leven in een wereld waarin van alles gebeurt. Dan kan van invloed zijn op onze plannen. Bijvoorbeeld doordat bij geplande of nieuwe investeringen de prijzen van materiaal duurder worden. Het is ook onduidelijk hoeveel geld we krijgen van de rijksoverheid. Met zulke onzekerheden hebben we altijd te maken. Gelukkig staat onze gemeente er financieel gezond voor en kunnen we eventuele tegenslagen goed opvangen. In deze perspectiefnota hebben we ervoor gekozen om geen geld te reserveren voor nieuwe plannen. Dat laten we over aan de nieuwe coalitie.

Dat betekent dat we rekening houden met de (oplopende) kosten van het huidige beleid en dat in de programmabegroting 2027-2030, die aan het einde van 2026 aan u wordt voorgelegd, de uitwerking van het coalitieakkoord van de nieuwe coalitie een plek krijgt en daar ook financieel wordt vertaald. Het betekent niet dat we stil zitten. Integendeel. Uiteraard gaat onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers gewoon door en zijn we volop bezig met de uitvoering van alle bestaande plannen, zoals het toevoegen van harde plancapaciteit voor woningen, met de voorbereidingen voor de bouw van verschillende scholen, het verbeteren van de dienstverlening aan ondernemers, met het verder terugdringen van het aantal uithuisplaatsingen voor jeugdigen, met de randwegen bij Blokzijl en Ossenzijl, met het faciliteren van de verduurzaming van woningen en met het verbeteren van de openbare ruimte en met nog veel meer. Met deze Perspectiefnota sluiten we met trots deze bestuursperiode af en wensen we de nieuwe coalitie alle succes en wijsheid. 3 Te nemen besluiten en gevraagde adviezen De gemeenteraad besluit: 1. Kennis te nemen van: a) De voortgangsinformatie over het begrotingsjaar 2026, inclusief de kansen en uitdagingen zoals vermeld in hoofdstuk 2; b) Het financieel beeld zoals weergegeven in hoofdstuk 3. 2.

In te stemmen met: a) De begrotingspositie zoals weergegeven in hoofdstuk 3.3 voor zover het de jaarschijf 2026 betreft; b) De financiële mutaties zoals opgenomen in bijlage 5; c) Het wijzigen van de Programmabegroting 2026-2029 overeenkomstig lid 2a en 2b; d) Het subsidieoverzicht 2026 zoals opgenomen in bijlage 6. 3. Voor 2026 een krediet beschikbaar te stellen van in totaal € 465.000 voor: a) Marktpanden (vervroegen krediet 2028 naar 2026) à € 60.000; b) Uitvoering verduurzamingsstappen gemeentelijke gebouwen 2026-2030 à € 310.000; c) Audiovisuele middelen in het werkcafé à € 25.000; d) Overname leaseauto’s à € 20.000; e) Aanschaf vrachtwagen (verhoging krediet) à € 15.000; f) Aanschaf 2 rioolvoertuigen (verhoging krediet) à € 35.000. 4. In te stemmen met: a) De kaders, zoals opgenomen in hoofdstuk 4, voor de samenstelling van de Programmabegroting 2027-2030; b) Het betrekken van het saldo van de jaarschijven 2027 t/m 2030, zoals opgenomen in de hoofdstukken 3.3, 3.4, 3.5 en 3.6, bij de samenstelling van de Programmabegroting 2027 - 2030. 5. De tarieven Toeristenbelasting 2027 als volgt vast te stellen: a) Overnachting(en) in een mobiel kampeeronderkomen (tent, tentwagen, kampeerwagen of toercaravan): € 1,60 per persoon per nacht (2026: € 1,54); b) Overige overnachting(en): € 2,35 per persoon per nacht (2026: € 2,26).

4 Inhoud Inleiding ........................................................................................................................................................... 2 Te nemen besluiten en gevraagde adviezen ............................................................................................... 3 1. Leeswijzer .................................................................................................................................................... 5 2. Voortgang lopende begroting ................................................................................................................... 6 2.1. Bestuursprogramma ‘Woningbouw’ ................................................................................................. 7 2.2. Bestuursprogramma ‘Werk en economie’ ...................................................................................... 10 2.3. Bestuursprogramma ‘Samenredzaam’ ............................................................................................ 13 2.4. Bestuursprogramma ‘Vitaal Platteland’.......................................................................................... 17 2.5. Bestuursprogramma ‘Duurzaam’ .................................................................................................... 20 2.6.

Bestuursprogramma ‘Leefbare steden en kernen’ ......................................................................... 23 2.7. Bestuursprogramma ‘Financiën en dienstverlening’ .................................................................... 29 3. Financieel beeld ......................................................................................................................................... 32 3.1. Inleiding .............................................................................................................................................. 32 3.2. Financiële onzekerheden................................................................................................................... 32 3.3. Actuele begrotingspositie ................................................................................................................. 32 3.4. Beleidskeuzes...................................................................................................................................... 36 3.5. Saldoverbeterende maatregelen 2026 .............................................................................................. 38 3.6. Ontwikkeling reservepositie ............................................................................................................ 38 3.7.

Begrotingssubsidies 2026 .................................................................................................................. 39 4. Kaders Programmabegroting .................................................................................................................. 40 4.1. Inleiding .............................................................................................................................................. 40 4.2. Kaders .................................................................................................................................................. 40 4.3. Loonkostenontwikkelingen .............................................................................................................. 40 4.4. Prijsinflatie exploitatiebudgetten en kostenplaatsen .................................................................... 41 4.5. Prijsinflatie Grondexploitatie ........................................................................................................... 41 4.6. Rente .................................................................................................................................................... 41 4.7. Loon- en prijsinflatie subsidies ........................................................................................................ 42 4.8.

Prijsinflatie gemeentelijke belastingen en rechten ......................................................................... 42 4.9. Tarief voor het prestatiecontract ...................................................................................................... 42 4.10. Groei aantal woningen .................................................................................................................... 42 4.11. Groei aantal inwoners ..................................................................................................................... 43 5. Bijlage Financiële mutaties ...................................................................................................................... 44 6. Bijlage Subsidieoverzicht 2026 ................................................................................................................ 76 5 1. Leeswijzer Hoofdstuk 2 geeft inzicht in de voortgang van de gestelde doelen en resultaten voor het begrotingsjaar 2026. Liggen we op koers? Welke ontwikkelingen doen zich voor, zowel beleidsmatig als financieel? In hoofdstuk 3 schetsen we het financieel beeld voor de komende jaren. De belangrijkste tabel in dit hoofdstuk is de tabel met de actuele, meerjarige begrotingspositie van onze gemeente.

De kaders voor de komende programmabegroting staan in hoofdstuk 4: bijvoorbeeld het prijsindexcijfer om onze budgetten en subsidies bij te stellen, evenals voor de trendmatige groei van onze lokale lasten. Tot slot kent deze PPN een aantal bijlage n met specifieke informatie over financiële mutaties voor 2026 en het subsidie-overzicht 2026. 6 2. Voortgang lopende begroting Met deze PPN informeren wij u over de uitvoering van de lopende begroting, zowel beleidsmatig als financieel. De rapportage over de eerste drie maanden van dit begrotingsjaar is bedoeld om u te informeren over de voortgang van het realiseren van de ambities uit de Programmabegroting 202 6- 2029. Met andere woorden: liggen we nog op koers om onze doelen te halen? Dit doen we met behulp van het ‘stoplichten-model’ waarbij we rapporteren o ver de acties die zijn aangekondigd in de begroting:  Op koers. Ingeschat wordt dat het actiepunt dit jaar gerealiseerd wordt (of het actiepunt is al gerealiseerd). ◼ Specifieke aandacht vereist. Realisatie van het actiepunt kent omstandigheden die aandacht vereisen.  Er zijn problemen. Ingeschat wordt dat het actiepunt dit jaar niet gerealiseerd gaat worden. In dit hoofdstuk is tevens per bestuursprogramma aangegeven welke externe ontwikkelingen van invloed zijn op het realiseren van onze ambities. Dat doen we als volgt:  Kansen.  Uitdagingen.

Over de hele linie zien we dat we goed op koers liggen. Van de voorgenomen acties uit de begroting verwachten wij: - 81% ook daadwerkelijk te realiseren; - dat voor 15% specifieke aandacht nodig is; - in 4% van de gevallen problemen zijn om de acties uit te voeren. Bij dit positieve beeld past wel de gebruikelijke kanttekening dat het slechts een rapportage over de eerste 3 maanden betreft en het veelal gaat om acties die in gang zijn gezet. Pas bij de Najaarsnota kunnen we u een beter beeld schetsen over de voortgang en de op dat moment behaalde resultaten. 7 2.1. Bestuursprogramma ‘Woningbouw’ Algemeen De ambitie vanuit de Woonagenda 2022-2026 is om 1.735 woningen toe te voegen tot 2031, waarvan 2/3 voor 2027. Dit bekent dat we als gemeente voldoende plancapaciteit beschikbaar moeten hebben, zodat de woningen gerealiseerd kunnen worden. Tegelijk weten we dat niet ieder plan uiteindelijk wordt uitgevoerd, en daarom hanteren we bewust een plancapaciteit van 130%. In 2025 hebben we een stevige stap vooruitgezet. In de tweede helft van dat jaar hebben we veel woningbouwplannen in procedure gebracht, onder andere in Steenwijkerwold, Oldemarkt, Belt -Schutsloot, Sint Jansklooster en Vollenhove. In totaal gaat het om meer dan 550 woningen. Wanneer alle harde en zachte plannen worden gerealiseerd, komen we uit op 1.649 nieuwe woningen.

Tel daarbij de 492 woningen op die tot 31 december 2025 al zijn gerealiseerd, dan bereiken we een totaal van 2.141 woningen. Met alle plannen die in procedure zijn gebracht, liggen we goed op schema om voldoende woningen toe te laten voegen tot 2031. Wanneer we het over woningbouw hebben, gaat het ook over het uitbreiden van woonwagenstandplaatsen. In 2025 is het beleid vastgesteld. Hierin hebben we aangegeven aan welke eisen nieuwe standplaatsen en woonwagens moeten voldoen. Daarmee ligt er een stevige basis om verder te bouwen aan voldoende en passende standplaatsen. Maar onze opgave gaat verder dan alleen woningen en standplaatsen. Zo kijken we naar passende huisvesting voor aandachtsgroepen, zoals senioren met een zorgvraag en uitstroom van inwoners die nu in beschermd wonen verblijven. In onze vastgestelde visie Wonen, welzijn en zorg geven we nadrukkelijk aandacht aan deze groepen en aan hun plek binnen onze gemeente. Voor onze eigen inwoners hebben we ook een stap gezet. Met het vaststellen van he t CPO -beleid willen we het collectief samen bouwen stimuleren. Hiermee willen we de leefbaarheid en sociale samenhang in (met name) de kleine kernen versterken door specifieke doelgroepen, zoals starters en senioren te behouden. De huisvesting van (urgente ) aandachtsgroepen en ouderen vraagt onze blijvende aandacht.

Tevens hebben we beleid gemaakt voor pré -mantelzorgwoningen. Een pré - mantelzorgwoning is een zelfstandige woonruimte, bedoeld voor de huisvesting van één huishouden van wie tenminste één persoon premantelzorg, vooruitlopend op toekomstige mantelzorg, verleent of ontvangt van een bewoner van de hoofdwoning. Deze woningen bieden inwoners de mogelijkheid om zorg te verlenen aan een familielid of bekende, waardoor mensen langer thuis kunnen blijven wonen. De gemeenteraad heeft ingestemd met de Visie Steenwijk. Onderdeel daarvan is het toevoegen van 1.000 tot 1.500 extra woningen tot 2050 in en rondom Steenwijk . Met deze extra toevoeging spelen we in op de bovenregionale woningvraag, met name vanuit de regio Zwolle. Met het vaststellen van de Visie Steenwijk, waarin woningbouw, bedrijvigheid en andere ruimtelijke thema’s samen komen, ligt er een mooie basis om onze woningbouwambities te kunnen verwezenlijken. Dit is het laatste jaar van de huidige Woonagenda. Daarom hebben we in 2025 , samen met Woonconcept en Wetland Wonen , een woonbehoefteonderzoek gedaan. Via een online vragenlijst onder onze inwoners en gesprekken met inwonersgroepen, marktpartijen en maatschappelijke organisaties hebben we waardevolle input opgehaald voor de woonopgave richting 2035. Al deze inzichten komen samen in een nieuw Volkshuisvestingsprogramma.

Daarin zijn ook de visie Wonen, Welzijn en Zorg én de resultaten van het behoefteonderzoek naar woonwagenstandplaatsen verwerkt. Maar ook de nieuwe cijfers voor de woningbouwopgave. En daarin is de bovenre gionale 8 groei ook meegenomen. Als we versnelling in de woningbouw willen blijven voortzetten en nieuwe projecten uit de Stadsvisie Steenwijk op willen pakken zijn er jaarlijks extra middelen benodigd. De samenwerking met de corporaties loopt over het algemeen goed. Zo heeft de extra inzet op huisvesting statushouders in 2024 nog effect in 2025. In 2025 zijn nareizigers gekomen, die bij hun in 2024 geplaatste gezinslid in huis konden. Wetland Wonen heeft veel projecten in uitvoering waaronder het Marktplein in Oldemarkt en Woonconcept gaat door met de prachtige wijkvernieuwing in Steenwijk -West. Daarnaast start in 2026 de bouw van 21 appartementen door Woonconcept op de locatie Gouden Engel, en start bouw 20 sociale huurwoningen in Steenwijk Zuidoost. Ook is het omgevingsplan voor de locatie Stormbaan, 47 sociale huurwoningen van Wetland Wonen, in procedure. Er zijn woningbouwplannen in bijna alle kernen. We merken dat we minder aanvragen krijgen voor inwonersinitiatieven. We verwachten dat dit te maken heeft met de hoeveelheid plannen die nu in voorbereiding of uitvoering zijn.

Wel hebben we met verschillende uitdagingen te maken zoals stikstof en een stroomnetwerk dat zo goed als vol is. Het is nog onduidelijk of er voldoende capaciteit is om alle woningen te voorzien van een aansluiting. Om te zorgen dat in netcongestiegebieden belangrijke maatschappelijke functies zoals scholen, woningen en ziekenhuizen voorrang krijgen op een aansluiting, heeft de Autoriteit Consument & Markt (ACM) het maatschappelijk prioriteringskader opgesteld. Rapportage op de acties uit de begroting Doel Voldoende woningen voor onze inwoners Beoogd resultaat Voor 2027 is 2/3 van de benodigde 1.735 woningen tot 2031 gerealiseerd. Acties (prognose) • We realiseren voor 230 woningen harde plancapaciteit.  • We stellen het Volkshuisvestingsprogramma vast (herijking Woonagenda).  Doel Voldoende passende en betaalbare woningen Beoogd resultaat Tenminste 30% van de nieuwbouwwoningen is een sociale huur - of koopwoning. Acties (prognose) • We voeren samen met de woningcorporaties de jaarschijf 2026 van de Prestatieafspraken Steenwijkerland 2023-2027 uit.  Doel Faciliteren van eigen inwoners initiatieven in de kernen Beoogd resultaat Het realiseren van woningbouwinitiatieven van, voor en door eigen inwoners. Acties (prognose) • We willen minimaal twee wooninitiatieven stimuleren en waar nodig financieel ondersteunen.  Financiële mutaties Zie bijlage 5.

9 Kansen en uitdagingen Kansen:  De bestuurlijke focus/aandacht vanuit het rijk en de provincie op het thema wonen. Dit zorgt onder andere voor subsidiemogelijkheden en stimuleringsregelingen.  Inzet op fabrieksmatige / prefab woningbouwproducten. Hierdoor kan sneller gebouwd worden.  (Innovatieve) woningbouwinitiatieven vanuit inwoners en/of de markt waaronder initiatieven op een Vrijgekomen Agrarisch Bedrijf (VAB).  Mogelijkheden woningsplitsing.  Actieve ontwikkelaars. Op diverse locaties in onze gemeente hebben ontwikkelaars grondposities ingenomen. Wat ons kan helpen bij het realiseren van de woning -bouwopgave. Uitdagingen:  Capaciteitstekorten (dit betreft zowel mensen als (bouw)materialen en adviseurs).  Betaalbaarheid van woningen (gestegen bouwkosten en krapte op de markt).  Financiële haalbaarheid van projecten.  Stikstof: door een uitspraak van de RvS voor een aantal omgevingsplannen, blijkt dat de voortoets voor de stikdepositie niet voldoende is en dat er een passende beoordeling zal moeten worden uitgevoerd. Hierdoor is intern salderen niet meer altijd mogelijk . De provincie is bevoegd gezag en heeft besloten om de vergunningverlening intern salderen op te schorten.  Besluit Provincie om vergunningverlening intern salderen op te schorten.  Pfas. Als er een te grote concentratie Pfas wordt aangetroffen, moet de grond worden gesaneerd.

Dit kost (veel) extra tijd en middelen.  Rijksvoornemen om voorrang voor statushouder te laten vervallen, taakstelling lijkt te blijven.  Rekening houden met ‘Bodem- en water’ bij ruimtelijke planvorming om te bouwen.  Doorlooptijd van beroepsprocedures bij de Raad van State.  Netcongestie/ ontbreken van aansluitmogelijkheden op elektriciteitsnetwerk.  Voldoende middelen om de woningbouwopgave te realiseren, bijvoorbeeld nieuwe ontwikkelingen voortvloeiend uit de Stadsvisie Steenwijk. 10 2.2. Bestuursprogramma ‘Werk en economie’ Algemeen We zijn trots op de resultaten die we hebben geboekt. Onze ondernemersdienstverlening en de samenwerking met de BCS zijn toonaangevend in de Regio. We zijn zichtbaar en aanspreekbaar voor ondernemend Steenwijkerland. We zijn goed op weg met de uitvoering van onze economische koers. Niet alles gaat goed. We maken ons zorgen over de netcongestie en het effect daarvan op de realisatie van nieuwe terreinen. Ook de dreigende stagnering van veel projecten door stikstof baart ons zorgen. En, afgezien van een aantal kavels op Eeserwold, zijn er weinig tot geen bedrijfskavels meer beschikbaar. De krapte op de arbeidsmarkt is structureel. We proberen hierin zoveel mogelijk te faciliteren. Vraag en aanbod bijeenbrengen, bijvoorbeeld in de succesvolle edities van het werkfestival.

O ok de realisatie van de Regionale Praktijkacademie mag hierbij genoemd worden. Dit initiatief gesteund door het lokaal bedrijfsleven zorgt ervoor dat werken en leren in de nabijheid plaatsvindt, zodat de technisch geschoolde vakkrachten ook in de gemeente/regio actief blijven. Er ligt nog een grote opgave als het gaat om het toekomstbestendig maken van bestaande bedrijventerreinen. Een aantal delen is verouderd en niet meer courant. Tevens spelen er grote opgaven t.a.v. natuur en klimaat. In de binnenstad van Steenwijk is samen met de provincie en nieuw stadsarrangement van kracht. We zetten met de aanstelling van een retail expert vol in op de aanpak van de leegstand. Op basis van een krachtige analyse wordt een uitvoeringsplan opgesteld. We hebben stappen gezet in de toekomstige uitbreiding van bedrijventerreinen. Zo is met de gemeente Meppel, in kader van de Ruimtelijk economische bouwsteen 2040 van de Regio Zwolle, een intentieovereenkomst getekend voor een gezamenlijk bedrijventerrein l angs de A32 corridor. Belangrijk voor de lokale vraag is de ontwikkeling van het bedrijventerrein Tuk Zuid -West. Met de vaststelling van zowel de stadsvisie Steenwijk “Stad en landschap dichtbij” als de omgevingsvisie is dit een stap dichterbij gekomen.

Rapportage op de acties uit de begroting Doel Versterken en behoud van de werkgelegenheid door opleiden gekwalificeerd personeel en mismatch arbeidsmarkt tegengaan Beoogd resultaat Economische sectoren die van belang zijn voor onze economie, hebben voldoende arbeidspotentieel beschikbaar. Acties (prognose) • Onderzoeken hoe wij het ‘ongekend (onbenut) arbeidspotentieel’ kunnen aanspreken/benutten samen met partijen als de RPA.  • Wij zijn betrokken bij de pilot voor het regionale samenwerkingsproject met de werktitel ‘De Rotonde’. Het doel is mensen sneller en beter begeleiden naar werk of opleiding en behouden voor de gemeente. Minimaal 2x per maand vindt afstemming plaats over kandidaten en werkplekken. ◼ Toelichting Rotonde: In 2025 is het initiatief genomen om de plannen rondom de Rotonde verder te ontwikkelen en in de praktijk te brengen. Gemeente en BCS hebben budget en capaciteit vrijgemaakt. Op basis van een (tussen)evaluatie is besloten een pas op plaats te maken en een herbezinning over de opzet en uitvoering. Het project blijft belangrijk. Momenteel wordt in samenwerking met de stuurgroep van de Rotonde nagedacht hoe het een succesvol vervolg kan krijgen. 11 Doel Verbetering externe en interne dienstverlening aan ondernemers Beoogd resultaat Verhoging tevredenheid dienstverlening aan ondernemers en meer toekomstbestendig en betekenisvol ondernemerschap.

Acties (prognose) • We leggen 250 bedrijfsbezoeken af.  Doel Voldoende ruimtelijke mogelijkheden voor bedrijven Beoogd resultaat Voldoende mogelijkheden voor bedrijven om uit te breiden en bestaande ruimte te intensiveren. Acties (prognose) • Toekomstbeeld bedrijventerreinen uitwerken in een uitvoeringsprogramma bedrijventerreinen.  • Uitvoeren van twee projecten binnen het Stadsarrangement Binnenstad Steenwijk: waaronder een aanpak hoe we de leegstand in de binnenstad samen met pandeigenaren en ondernemers willen tegengaan en faciliteren nieuwe BIZ (Bedrijven Investeringszone) periode door een nieuwe BIZ-verordening.  • Minimaal 1 uitbreidingslocatie voor bedrijventerreinen een stap verder richting uitgifte brengen (A32 corridor, Schaarkampen of Tuk).  Doel Duurzame bedrijven Beoogd resultaat Meer ondernemers die duurzaam ondernemen en een hogere mate van duurzaamheid op onze bedrijventerreinen. Acties (prognose) • Het stimuleren van projecten rondom duurzaamheid en slimmer gebruik van het elektriciteitsnet op bedrijventerreinen Schaarkampen en Dolderkanaal.  • Op basis van de uitkomsten onderzoek ‘hoe duurzaam zijn ondernemers in Steenwijkerland?’, een aanpak ontwikkelen waarin duidelijk wordt welke doelgroep ondernemers we willen verleiden om meer duurzaam te gaan ondernemen en op welke manier.

◼ Toelichting Duurzaam: Zoals aangegeven in het jaarverslag heeft het onderzoek vertraging opgelopen. Eind maart is de enquête verspreid. In mei verwachten we op basis van de uitkomsten een aanpak te ontwikkelen. Doel Samenwerken aan brede welvaart in Regio Zwolle Beoogd resultaat Meer zichtbaarheid in de regio Zwolle en meer samenwerking en projecten in regionaal verband. Acties (prognose) • Uitvoering geven aan gehonoreerde regiodeal projecten. Aangevraagde projecten zijn doorontwikkeling mobiliteitshubs, gebiedsarrangement Kop van Overijssel, Cultuurregio Zwolle Talentontwikkeling, Sportecosysteem Regio Zwolle. ◼ • Evalueren deelname Regio Zwolle United. ◼ Toelichting Het gehonoreerde project ‘gebiedsarrangement Kop van Overijssel’ is in de opstartfase. De eigen bijdrage die gemeenten in moeten leggen om de subsidie en provinciale bijdrage te matchen valt grotendeels binnen de bestaande budgetten. De enkele additionele middelen die hiervoor nodig zijn, is in de perspectiefnota als financiële mutatie opgenomen. Er is een tekort ontstaan omdat er een generieke korting heeft plaatsgevonden over alle regiodealprojecten van de 2 e tranche en eigen uren beperkt was toegestaan. 12 Regio Zwolle United: Aangezien de pilot periode nog niet is afgerond heeft er nog geen evaluatie plaatsgevonden.

Aan het eind van de pilot vindt de evaluatie plaats en wordt verkend of en hoe we de samenwerking continueren. Wel kunnen we al terugkijken op een geslaagd event w aar ondernemers uit Steenwijkerland konden kennismaken met de Regio Zwolle. Financiële mutaties Zie bijlage 5. Kansen en uitdagingen Kansen:  Goede structurele samenwerking met het georganiseerd bedrijfsleven, en daarmee toonaangevend in de Regio Zwolle.  Met het georganiseerd bedrijfsleven organiseren we bijeenkomsten om ondernemend Steenwijkerland te ondersteunen bij de transitieopgaven, door informatie en goede doorverwijzing.  Voor de binnenstad van Steenwijk is in samenwerking met de provincie Overijssel een stadsarrangement opgesteld. Dit biedt een goede basis om samen met ondernemers in de binnenstad de (structurele) leegstand aan te pakken.  De Regionale Praktijk Academie heeft met de nieuwe plek op het station en de verschillende opleidingen zichzelf bewezen.  Met het vaststellen van de Stadsvisie Steenwijk “stad en landschap dichtbij” en de Omgevingsvisie Steenwijkerland is de realisatie van nieuwe terreinen een stap dichterbij gekomen.  Grote bereidheid lokale ondernemers om samen te werken om problematiek netcongestie te verminderen, bijvoorbeeld door afsluiten van een groepstransportovereenkomst, dat pieken en dalen in stroomverbruik opvangt. Uitdagingen:  Dreigend tekort aan bedrijfskavels.

 De uitvoering van projecten stagneren vanwege stikstof. De provincie verstrekt vrijwel geen natuurvergunning voor activiteiten die stikstofuitstoot veroorzaken en heeft de behandeling van aanvragen opgeschort.  Krapte op de arbeidsmarkt is structureel.  De problematiek van netcongestie wordt manifest en heeft grote invloed op de gebiedsontwikkelingen. 13 2.3. Bestuursprogramma ‘Samenredzaam’ Algemeen Inwoners hebben het vermogen om zich aan te passen en (zo veel mogelijk) zelf regie te voeren in het licht van de sociale, mentale, fysieke uitdagingen en kansen van het leven. Daar waar dit vermogen tijdelijk of langdurig ontbreekt, heeft men toegang tot hulpbronnen die het leven hanteerbaarder maken. Dit is de achterliggende bedoeling van al het werk binnen het sociaal domein. Bij hulpbronnen gaat het om informele hulpbronnen, zoals ondersteuning van familie of vrienden en om formele hulpbronnen zoals jeugdhulp, dagbesteding of een bijstandsvoorziening . De belangrijke uitdaging zijn de oplopende tekorten in zorg en welzijn. We moeten ons voorbereiden op een toekomst waarin minder professionele hulp beschikbaar is en waarin inwoners veel meer op zichzelf en elkaar aangewezen zijn.

Dit is niet alleen een urgente, maar ook een complexe opgave, die vraagt om actie op meerdere fronten en om een andere sturing dan we gewend zijn: meer in samenwerking met andere partijen en meer vanuit de leefwereld. We zijn trots op de stappen die we daarin al hebben gezet. Met Welzijn op Recept hebben we de samenwerking tussen het sociaal domein en het medische domein versterkt; met de introductie van het schoolmaatschappelijk werk de samenwerking tussen zorg en educ atie. Met de nieuwe verordening Wmo zijn we beter voorbereid op het verdelen van de schaarste. Binnen de schuldhulpverlening kijken we veel meer naar de brede leefomstandigheden van inwoners, waardoor we de schulden duurzamer weten op te lossen. Rapportage op de acties uit de begroting Doel Iedereen financieel redzaam Beoogd resultaat Minimaal 55% van de doelgroep voor het minimabeleid maakt gebruik van de inkomensregelingen- en toeslagen (2023: 39%). Acties (prognose) • Binnen de werkgroep VoorzieningenWijzer zoeken naar nieuwe vindplaatsen om zoveel mogelijk inwoners te bereiken.  • In het kader van schuldhulpverlening zetten we in op preventie en drempelvrije toegang tot hulp.  • Uit het landelijk plan ‘Basisdienstverlening Schuldhulpverlening’ vloeit voort dat we intensief gaan inzetten op begeleiding naar financiële zelfredzaamheid.

Hierdoor voorkomen we dat inwoners na een traject opnieuw te maken krijgen met problematische schulden.  Doel Alle jeugdigen kunnen veilig thuis opgroeien (0 uithuisplaatsingen als moreel doel) Beoogd resultaat Het aantal uithuisplaatsingen terugbrengen van 1,6% naar het landelijk gemiddelde van 1,1% (periode 2022-2026). Minder jeugdigen maken gebruik van specialistische GGZ -jeugdzorg. We geven uitvoering aan de Hervormingsagenda Jeugd. 14 Acties (prognose) • We verbinden (lokale) ketenpartners, werken interprofessioneel samen en organiseren intervisiebijeenkomsten voor professionals. We ontwikkelen initiatieven met elkaar zoals het organiseren van netwerkbijeenkomsten met (maatschappelijke) lokale partners en publiceren artikelen, waarbij een klimaat wordt gecreëerd waarin ouders om hulp durven te vragen als sprake is van huiselijk geweld (Beweging van Nul).  • We verstevigen en breiden bestaande aanpakken uit, zoals jeugdconsulenten bij huisartsenpraktijken. De aanpak versterken van de pedagogische basis in het primair onderwijs is verder uitgebreid naar de scholen in 2026, door stevige samenwerking met schoolmaatschappelijk werk en de jeugdconsulent in de aanwezige zorgstructuur.  • We verstevigen de regierol over de gespecialiseerde jeugdzorg die door de gemeentelijke toegang wordt ingezet.

Dit vindt plaats door te investeren in het werken met de ‘Verklarende Analyse’ (VA). De VA is een methode om complexe problematiek te ontrafelen naar persoons- en contextkenmerken en de interacties daartussen. Deze analyse vormt de basis voor een sluitend gezamenlijk hulpverleningsplan.  Doel Voorkomen van overbelasting van mantelzorgers Beoogd resultaat Vermindering van het aandeel mantelzorgers dat zich zwaar belast voelt. Acties (prognose) • Het verder ontwikkelen van ondersteunende activiteiten voor mantelzorger i.s.m. Sociaal Werk de Kop.  • Inzet van een laagdrempelige app met informatie over mogelijkheden en activiteiten voor Mantelzorgers.  Doel Mensen met een psychische kwetsbaarheid kunnen zelfstandig wonen Beoogd resultaat Via de opbouw van beschermd -thuis formules verminderen van het gebruik van beschermd-wonen met 30% (periode 2022-2026). Acties (prognose) • Evaluatie uitvoeren van de pilot Beschermd Thuis.  • Monitoren van de afspraken met Woningcorporaties i.v.m. de beschikbaarheid t.b.v. Beschermd Thuis. Daarbij onderzoeken we hoe dit past in het huidige inkoopbeleid rond de lokale Wmo - producten en het gemeentelijke aanbestedingsbeleid.  Doel Vitaal ouder worden Beoogd resultaat Toename van het percentage ouderen dat een goede gezondheid ervaart.

Acties (prognose) • Uitvoering van het amendement “Vitaal Ouder worden” waarin met inwoners en partners een actieprogramma wordt ontwikkeld om het Vitaal Ouder worden in de breedste zin te ondersteunen in Steenwijkerland.  • Het organiseren van 5 valpreventietesten met Sociaal Vitaal als kennismakingsprogramma.  15 Doel Een gezond leven makkelijker maken voor alle inwoners van de gemeente Steenwijkerland Beoogd resultaat Inwoners ervaren een betere mentale gezondheid, gebruiken minder middelen en bewegen meer. Acties (prognose) • Uitbouwen en versterken van de vijf ketenaanpakken (welzijn op recept, valpreventie, kind naar gezond(er) gewicht, gecombineerde leefstijlinterventie en kansrijke start).  • Inrichten van een mentaal gezondheidsnetwerk (een verplichting vanuit het Integraal Zorgakkoord). Onderdelen hiervan zijn: invoering van het verkennend gesprek (extra verwijzingsmogelijkheid voor huisartsen) en een laagdrempelig steunpunt als zelfregie en herstelcentrum.  Financiële mutaties Zie bijlage 5. Kansen en uitdagingen Kansen:  Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) volgt het huidige Integraal Zorgakkoord (IZA) op. Vanaf 2027 en deels al vanaf 2026 veranderen de manier van financieren en de verantwoordelijkheidsverdeling binnen de zorg- en welzijnsketen. Deze verschuivingen hebben directe impact op onze lokale en regionale taken.

Momenteel is nog niet precies helder welke AZWA-middelen via de regio beschikbaar zullen komen. Wel krijgt de financiering via AZWA een meer structureel karakter.  In het regeerakkoord staan intenties om te investeren in ontmoetingsplekken, zorgzame buurten en gemeenschapsontwikkeling. Of en hoe dit daadwerkelijk omgezet wordt in beleid is onzeker.  De komende jaren staat de implementatie van de Hervormingsagenda Jeugd centraal, met als doel passende ondersteuning voor jeugdigen en gezinnen te waarborgen en tegelijkertijd de kostenontwikkeling in de jeugdzorg te beheersen. Dit vindt plaats door onder andere het vergroten van de rol van de sociale basis en preventie en een betere samenwerking met onderwijs en huisartsen.  De regionale visie Jeugdhulp 2026-2031 is vastgesteld. De regionale visie Jeugdhulp brengt een gezamenlijke koers voor de inrichting en uitvoering van jeugdhulp in IJsselland. Deze visie beschrijft hoe gemeenten, aanbieders en andere ketenpartners vanuit g edeelde uitgangspunten werken aan een veilige, gezonde en kansrijke ontwikkeling van jeugdigen, met passende hulp waar nodig. Deze regionale visie is in lijn met de lokale visie op jeugdhulp.  De regionale visie Huiselijk Geweld en Kindermishandeling 2026–2030 is vastgesteld en bouwt voort op eerdere resultaten en lessen.

De aanpak verschuift van een ketenaanpak naar een integrale, gezinsgerichte netwerkbenadering, met het lokale toegangsteam (U SD) als centraal aanspreekpunt en inzet van specialistische partners waar nodig. De visie sluit aan op landelijke kaders, zoals het toekomstscenario, de hervormingsagenda jeugd en de leidraad Werken aan Veiligheid.  We zien een lichte daling van het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van gespecialiseerde Jeugdzorg. De indexatie en transformatie van de gesloten Jeugdzorg naar kleinschalig wonen leidt echter tot hogere Jeugdzorgkosten.  Vanaf januari 2026 is er een nieuwe verordening Maatschappelijke ondersteuning Steenwijkerland in werking getreden. Aanvullend daarop zijn beleidsregels en een financieel besluit vastgesteld. Met deze vaststelling is het mogelijk om diverse beleidsaanpassi ngen door te voeren en is de juridische aansluiting bij landelijke wet- en regelgeving gewaarborgd. 16 Uitdagingen:  We moeten ons voorbereiden op een toekomst waarin minder professionele hulp beschikbaar is. De vraag naar zorg en ondersteuning neemt toe en de beschikbare menskracht blijft daar (ver) bij achter. Inwoners zullen in de toekomst veel meer op zichzelf en elkaar aangewezen zijn. De gemeente is – samen met de rijksoverheid, andere sectoren en inwoner s– verantwoordelijk voor een zo zacht mogelijke landing in deze toekomst.

Dit is niet alleen een urgente, maar ook een complexe opgave, die vraagt om actie op meerd ere fronten en om een andere sturing dan we gewend zijn.  In de nieuwe kabinetsplannen zijn de voorgenomen plannen met betrekking tot de inkomensafhankelijke eigen bijdrage met invoer 2028 structureel veranderd. Er is nog niet bepaald op welke wijze deze zullen gaan plaatsvinden. De invoer van deze plannen zal na ar verwachting niet plaats vinden voor 2029.  Het aantal inwoners dat met Loonkostensubsidie aan het werk is, stijgt. Dit heeft gevolgen voor het Participatiebudget, omdat er een verplichting is de eerste drie jaren van de loonkostensubsidie job-coaching in te zetten.  De taakstelling statushouders heeft gevolgen voor het Participatiebudget, omdat hieruit rondom het inburgeringstraject onderdelen worden betaald zoals reiskosten en de ‘MAP’ (module arbeidsmarkt en participatie). Deze worden niet volledig gedekt door het b udget Inburgering. De taakstelling was tot en met 2025 verhoogd. Vanaf 2026 is de taakstelling niet meer verhoogd maar maken we nog steeds kosten voor statushouders die in de voorgaande jaren in de gemeente zijn komen wonen. Dit is zo omdat inburgeraars drie jaar de tijd hebben om aan hun inburgeringsplicht te voldoen.  Inwoners met schulden zijn eerder in beeld door het succes van vroegsignalering.

De problemen op het moment van aanmelding voor een schuldhulpverleningstraject zijn echter complex. Steeds vaker is er sprake van multi problematiek, waardoor trajecten intens iever worden en meer samenwerking in het sociaal domein vragen.  De komst van niet-inburgeringsplichtige nieuwkomers zoals arbeidsmigranten en Oekraïense ontheemden in Steenwijkerland leidt tot een grotere vraag naar verschillende voorzieningen, waaronder ondersteuning bij het versterken van basisvaardigheden, zoals voo rnamelijk de Nederlandse taal. Deze trend zet zich in de komende jaren door.  In de transitie van de zorg en de beweging van zorg naar gezondheid, zien we ook in onze gemeente een verschuiving naar medisch naar sociaal domein. Denk bijvoorbeeld aan Welzijn op recept en andere sociale verwijzingen. Het gevolg hiervan is dat er meer vraag ontstaat naar sociaal werk. Veel interventies en aanpakken worden weliswaar bekostigd, maar vervolgvragen die er vaak uit voortkomen niet. Het sociaal werk merkt dit in de praktijk. Deze groei zal de komende tijd naar verwachting verder stijgen. 17 2.4. Bestuursprogramma ‘Vitaal Platteland’ Algemeen Steenwijkerland kent één van de meest bijzondere gevarieerde landschappen van Nederland. Het gebied wordt gekenmerkt door unieke natuur in en om Nationaal Park Weerribben -Wieden.

Mede door deze natuur maar ook door de aanwezigheid van bijzondere stadjes en dorpen (zoals Giethoorn) heeft het gebied grote aantrekkingskracht op toeristen en recreanten. Het buitengebied van Steenwijkerland kenmerkt zich ook door een forse agrarische sector. De diversiteit van het gebied bepaalt en vormt onze identiteit. Ten gevolge van grote maatschappelijke uitdagingen op het gebied van natuur, klimaat en water staat de landbouw in ons gebied onder druk. We lopen daar niet voor weg maar willen wel een gezonde balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid behouden. Een vitaal platteland, waar het fijn is om te wonen, te werken en te recreëren. Ten tijde van de totstandkoming van het gemeentelijk coalitieakkoord in mei 2022 was de Rijksaanpak van stikstof een gegeven. De gemeente stelde zich hierbij op het standpunt dat het Rijk en de provincies verantwoordelijk zijn en blijven voor de opgaven me t betrekking natuur, klimaat en water. Wij willen, als meest nabije overheid, nauw betrokken zijn bij de uitvoering. We kennen het gebied en de mensen die werken en wonen in het gebied. Door vele politieke discussie op landelijk en provinciaal niveau is het formuleren van de landelijke opgaven en de gevolgen voor o.a. de landbouw tot op heden onvoldoende duidelijk geworden.

De afgelopen periode hebben we ons hier als gemeente specifiek beziggehouden, mede door het inrichten van het programma Regie op Vitaal Platteland. Geen extra organisatorische laag, maar een bewuste keuze om lokale regie te voeren op deze complexe transitieopgave. Er is gewerkt met drie samenhangende lijnen: 1. Het versterken van het toekomstperspectief voor (agrarische) ondernemers 2. Het realiseren van een gemeentelijke agenda voor brede welvaart en leefbaarheid én 3. Gebiedsgericht en integraal werken aan ruimtelijke ontwikkelingen De werkzaamheden stonden in het teken van investeren in relaties, vertrouwen en een manier van werken die past bij de complexiteit van het landelijk gebied. Deze investering heeft zichtbaar resultaat opgeleverd. Er is intensief contact opgebouwd met meer dan tweehonderd (agrarische) ondernemers en er is een relatie ontstaan waarin ondernemers de gemeente weten te vinden en bereid zijn om samen te zoeken naar oplossingen voor de toekomst van hun bedrijf en het gebied. Vanuit het programma zijn daarnaast verschillende pilots in gang gezet, (zoals Riet, deelmobiliteit) die bijdragen aan het oplossen van de verschillende opgaven in ons landelijk gebied, die nog niet zijn afgerond en om een goed vervolg vragen. Na deze investeringsfase begeeft het programma zich nu in een cruciale fase. Veel processen zijn op gang gebracht, maar nog niet afgerond.

Gebiedsprocessen bevinden zich in verschillende stadia van verkenning en vragen om bestuurlijke keuzes om de stap naa r uitvoering te zetten. Beleidskaders zoals de omgevingsvisie en de veenweidestrategie geven richting, maar vragen om verdere doorvertaling naar uitvoering in het gebied. Ook de komende bestuursperiode wordt gekenmerkt door onzekerheid. Besluiten vanuit Rijk en provincie over natuur, klimaat en landbouw zijn nog volop in ontwikkeling. Dat maakt dat we nog niet met zekerheid kunnen zeggen welke impact ontwikkelingen op ons g ebied zullen hebben. Maar dat ze impact zullen hebben is wel zeker. Naast het verzilveren van wat is opgebouwd blijft daarom de noodzaak bestaan om te blijven anticiperen op nieuwe opgaven en beleidsontwikkelingen. 18 Rapportage op de acties uit de begroting Doel Balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid in het landelijk gebied Beoogd resultaat Het buitengebied van Steenwijkerland neerzetten als dé proeftuin van Nederland. We willen een voorbeeld zijn voor andere gebieden in Nederland die met vergelijkbare opgaven te maken hebben. Acties (prognose) • In het gebiedsproces Baarlingerpolder gaan we samen met de boeren, de provincie Overijsel en het Rijk volgende fase in waarin we als overheden gaan kijken of we bij kunnen dragen aan de realisatie van de plannen. De realisatiefase start naar verwachting na 2026.

 • Met de subsidieregeling Vitaal Platteland faciliteren en ondersteunen we vijf initiatieven die bijdragen aan het resultaat van proeftuin, voor behoud van een gezonde balans.  Doel Vergroten van de leefbaarheid in Ossenzijl Beoogd resultaat Opening in 2026 van het nieuwe door Staatsbosbeheer gebouwde bezoekerscentrum. Start aanleg Ecologische verbindingszone door de provincie in 2027. Verbeteren van de leefbaarheid van Ossenzijl door diverse ontwikkelingen en woningbouw. De realisatie van een randweg van Ossenzijl dichterbij brengen. Acties (prognose) • Door middel van een lobby in het belang van de randweg Ossenzijl is er een provinciale motie aangenomen. De lobby wordt voortgezet.  Doel Vergroten van de leefbaarheid in Blokzijl Beoogd resultaat Aanleg van een ontsluitingsweg Blokzijl. Acties (prognose) • De Stadsvisie Blokzijl is in de raad van september 2025 voorgelegd ter besluitvorming.  • Gericht wordt op start van de realisatie van de ontsluitingsweg eind 2027.  • Actief wordt getracht overeenstemming te bereiken met de grondeigenaren.  Doel Toerisme als belangrijke economisch drager van het gebied Beoogd resultaat Verhoging van het aandeel van toerisme in de werkgelegenheid (nu 13%, streven is dit percentage terug te krijgen op circa 14). Acties (prognose) • Publicatie van de resultaten van het onderzoek onder toeristen.

 • Uitvoeren van twee concrete projecten op basis van een verkenning naar de kansen op het gebied van duurzaamheid.  • We organiseren een drietal gesprekken met ondernemers en gebiedspartners over de toekomst van de toeristische sector in onze gemeente.  Financiële mutaties Zie bijlage 5. 19 Kansen en uitdagingen Kansen:  We verwachten vanuit het Rijk verstevigde inzet op de natuur- en klimaatopgaven in het landelijk gebied. Het Rijk stelt daarbij passende financiële middelen in het vooruitzicht.  Diverse partijen zien kansen in de doorontwikkeling van het deelmobiliteitsnetwerk Pak’m. In 2026 zal het netwerk verder uitgebreid en verdicht worden. Uitdagingen:  Netcongestie blijft een structurele rem op uitvoering van de energietransitie, zowel voor lokale opwek als voor bedrijfsgroei en nieuwbouw.  De provincie is gestart met de herijking van het beheerplan Natura2000. Dit kan zorgen voor negatieve impact op o.a.de agrarische bedrijven en de bedrijven in de recreatieve sector. Ditzelfde geldt voor de aangekondigde provinciale aanpak van gebiedsgerich te stikstofmaatregelen. Het is de vraag of/hoe deze maatregelen nog zijn in te passen in de gebiedsprocessen. 20 2.5. Bestuursprogramma ‘Duurzaam’ Algemeen Het programma Duurzaam ontwikkelt zich over het algemeen in een positieve richting, maar de werkelijkheid laat ook zien dat niet alles even snel of soepel gaat.

Op veel thema’s wordt concreet werk verzet: inwoners maken volop gebruik van regelingen zoals de isolatiesubsidie, energiecoaches en de witgoedwissel, waardoor er daadwerkelijk CO₂-reductie wordt geboekt. Ook binnen de eigen organisatie worden stappen gezet, zoals verdere elektrificatie van het wagenpark, de voorbereidingen van de zonnecarport en het actualiseren van de CO₂-prestatieladder. Tegelijkertijd zien we dat de energietransitie steeds meer wordt beïnvloed door factoren waar de gemeente beperkt grip op heeft. Netcongestie is hiervan het duidelijkste voorbeeld: versterking van het netwerk kost tijd, de grootste versterkingen moeten plaatsvinden buiten onze gemeente , en het beter benutten van het netwerk ervan vraagt om complexe samenwerking tussen meerdere partijen. Dat remt de uitvoering en maakt dat sommige ambities niet zo snel gerealiseerd kunnen worden als gewenst. Daarnaast zijn er onderdelen waar de voortgang achterblijft. De voortgang van het Soortenmanagementplan (SMP) loopt vertraging op. Twee eerdere aanbestedingstrajecten hebben niet geleid tot een gunning. Op dit moment onderzoeken we samen met zeven andere gemeenten in West-Overijssel de mogelijkheid om een gezamenlijke aanbesteding te organiseren, zodat het proces efficiënter kan worden voortgezet.

Ook binnen circulariteit schuiven diverse maatregelen door naar 2026 of later, bijvoorbeeld vanwege landelijke ontwikkelingen rondom verpakkingsafspraken en onderhandelingen met ketenpartners. Wel is inmiddels de landelijke routekaart Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) ontwikkeld. Daarmee wordt gestreefd naar het verminderen van emissies in de bouw. Het is de bedoeling dat deze routekaart verder wordt uitgewerkt en een convenant, zodat duidelijk wordt welke eisen de gemeente stelt en ondernemers weten welke investeringen ze kunnen doen. Kortom: er gebeurt veel en veel inwoners en partners doen actief mee. De basis van het programma staat, en op veel fronten is de koers goed zichtbaar in de praktijk. Maar er zijn ook realistische uitdagingen die de uitvoering vertragen, zoals netcongestie, marktproblemen bij natuurinclusieve maatregelen en afhankelijkheid van landelijke of regionale processen. De komende periode zal het vooral aankomen op doorzetten waar het goed loopt, en extra aandacht organiseren op de dossiers waar structurele vertraging dreigt. Rapportage op de acties uit de begroting Doel Steenwijkerland draagt bij aan een klimaatneutraal Nederland in 2050 Beoogd resultaat 55% CO2-reductie in 2030 (ten opzichte van 1990). Acties (prognose) • We zoeken samen naar geschikte locaties voor energie - infrastructuur.

 • Verkennen van mogelijkheden voor het beter benutten van het huidige netwerk, zoals de smart energy hubs Groot Verlaat en Eeserwold.  • Uitvoering geven aan het vastgestelde RES -bod van 171 GWh duurzaam opgewekte energie. ◼ 21 Toelichting De ontwikkeling van zonne -energie ligt goed op koers en het grootste deel van de benodigde opwek zit inmiddels in de pijplijn. Het aandeel van het RES-bod dat met wind wordt ingevuld, is vertraagd en onzeker. Het RES-bod wordt mogelijk wel behaald, maar wel later dan 2030. Doel Steenwijkerland aardgasvrij in 2045 Beoogd resultaat Elk jaar is er een afname van 3% van het aardgasverbruik. Acties (prognose) • Uitvoering van het programma “ Gewoon besparen”. Het aanbod omvat onder andere het online energieloket, de inzet van energiecoaches, de isolatiesubsidie, de witgoedwissel, het fix -team en de routekaarten.  • Vaststellen van het Warmteprogramma. ◼ Toelichting • Het Warmteprogramma is in 2025 als concept opgeleverd en gaat begin 2026 de fase van terinzagelegging en besluitvorming in. In Q1 2026 is de Omgevingsvisie vastgesteld, wat een belangrijk fundament biedt voor de verdere uitwerking en besluitvorming rondom het Warmteprogramma. • In 2025 zijn de eerste 8 woningtyperoutekaarten ontwikkeld op basis van maatwerkadviezen van 50 referentiewoningen in de Woldmeenthe, Oostermeenthe en Nieuwe Gagels.

Energiecoaches hebben deze stappenplannen gevalideerd bij meer dan 100 aangemelde huiseigenaren. De eerste routekaarten worden in 2026 gepubliceerd, inclusief een plan van aanpak voor uitrol naar de rest van de gemeente. Doel De gemeente is een inspirerend voorbeeld in duurzaamheid Beoogd resultaat Verlagen van de eigen CO2-voetafdruk. Acties (prognose) • Start van de bouw van de zonnecarport aan de Vendelweg.  • Uitvoeren activiteiten Actieplan MVOI (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen en Inkopen).  Doel Steenwijkerland in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust Beoogd resultaat Versterking klimaatbestendigheid en geen verdere afname biodiversiteit. Acties (prognose) • Versteende plekken in de openbare ruimte, schoolpleinen en parkeerplaatsen vergroenen; afkoppelen van regenwater bij rioolvervangingen en herinrichtingen; realiseren van waterberging zoals wadi’s en stimuleren van vergroening via acties, subsidies en educatie.  • Actualiseren klimaatstresstesten.  • Opstellen van een Soortenmanagementplan, inclusief natuur inclusieve maatregelen voor natuurvriendelijk isoleren. ◼ • Monitoring van de ecologische kwaliteit van de bermen.  Toelichting Het soortenmanagementplan is vertraagd. Er zijn twee aanbestedingstrajecten geweest die niet geleid hebben tot een gunning.

We zijn nu samen met zeven andere gemeenten in West -Overijssel aan het onderzoeken of we een gezamenlijke aanbesteding kunnen laten plaatsvinden. 22 Doel Steenwijkerland in 2050 volledig circulair Beoogd resultaat In 2030 wordt 50% minder primaire abiotische grondstoffen gebruikt (mineralen, metalen en fossiele grondstoffen). Acties (prognose) • Onderzoeken van de mogelijkheden voor het invoeren van een GRIP-wagen, ter vervanging van de Chemowagen in 2027.  Toelichting De GRIP –wagen (GRondstoffen Inlever Punt) is beschikbaar vanaf 31 augustus 2026 en kan kosten neutraal ingevoerd worden. De GRIP - wagen komt dan in 7 kernen een halve dag per maand te staan. Doel Steenwijkerland hoort tot de beste plattelandsgemeenten voor duurzame mobiliteit Beoogd resultaat Meer inwoners en toeristen verplaatsen zich CO2-neutraal. Acties (prognose) • Onderzoek uitvoeren naar de knelpunten en kansen in ons wandelnetwerk.  • Tot 2028 komen er nog 14 deelfiets -hubs bij in de gemeenten Steenwijkerland, Zwartewaterland en Staphorst. Na afstemming met deze gemeenten starten we met de verdere doorontwikkeling.  Financiële mutaties Zie bijlage 5. Kansen en uitdagingen Kansen:  Sterk en groeiend inwonerbereik dankzij energiecoaches, isolatiesubsidie, witgoedwissel, fixteam en straatacties. Dit vergroot het potentieel voor structurele CO₂-reductie.

 Sterkte samenwerking met netbeheerders en regionale partners.  Routekaarten per woningtype bieden een concreet handelingsperspectief voor inwoners en vormen een schaalbare basis voor de warmtetransitie.  Doorontwikkeling van MVOI en CO₂-prestatieladder versterkt de voorbeeldrol van de gemeente én biedt ruimte voor verdere verduurzaming van de eigen organisatie.  Uitbreiding van deelmobiliteit en deelfietsnetwerken, die aantoonbaar meer gebruikers trekken en bijdragen aan schone mobiliteit. Uitdagingen:  Netcongestie blijft een structurele rem op uitvoering van de energietransitie, zowel voor lokale opwek als voor bedrijfsgroei en nieuwbouw.  De uitvoering van het Soortenmanagementplan kent vertraging doordat eerdere aanbestedingsrondes geen gunning hebben opgeleverd. Hierdoor ligt de verdere uitwerking van natuur-inclusieve maatregelen tijdelijk stil. Samen met zeven andere gemeenten verkennen we nu de mogelijkheid om een gezamenlijke aanbesteding te organiseren, wat perspectief biedt om het traject weer op te starten.  Uitvoering van projecten vertraagt wanneer externe partijen werkzaamheden moeten combineren, zoals netverzwaring door Enexis bij infrastructurele projecten. 23 2.6.

Bestuursprogramma ‘Leefbare steden en kernen’ Algemeen Hoe houden we onze steden en kernen in onze uitgestrekte en diverse gemeente leefbaar? Dit is de essentie van dit bestuursprogramma ‘Leefbare steden en kernen’. Steenwijkerland is een gemeente met veel diversiteit aan kernen. In Steenwijk zijn er weer ande re vraagstukken dan in Kalenberg. Deze vergelijking geeft die diversiteit ook mooi weer: waar in Steenwijk “stadse” vraagstukken spelen; speelt de natuur een dominantere rol in onze kernen in en rondom het Nationaal Park. Dit vraagt professie op verschillende uiteenlopende terreinen. Die professie kun je terugzien in bijvoorbeeld het inrichten van gebiedsteams en de makkelijke contacten die inwoners kunnen maken met de contactambtenaren. De afgelopen jaren hebben we geïnvesteerd in het verbeteren van de bereikbaarheid. En bij de opwaardering van de openbare ruimte het meer betrekken van de inwoners. We investeren komende jaren fors in onder andere onderwijshuisvesting, sportvelden en de openbare ruimte. Maar er zijn ook aandachtspunten: projecten zoals het museum Steenwijk, inclusief he rhuisvesting bibliotheek , en het evenementenbeleid stagneren op dit moment.

Rapportage op de acties uit de begroting Doel Opwaardering openbare ruimte Beoogd resultaat Het verhogen van de kwaliteit van de openbare ruimte en het vergroten van de tevredenheid van inwoners over de openbare ruimte (bijvoorbeeld openbaar groen, wandelpaden, wegen, fietspaden en parkeerplaatsen). Acties (prognose) • Bij het uitvoeren van de onderhoudsplannen houden we rekening met de wensen van inwoners/plaatselijk belangverenigingen voor opwaarderings-projecten in de openbare ruimte.  Doel Kansen benutten die de regionale verstedelijkingsstrategie biedt Beoogd resultaat Uitwerking van de regionale verstedelijkingsstrategie op het gebied van woningbouw (ambitie van 1.000-1.500 woningen), klimaat, mobiliteit en economie, met bijzondere aandacht voor de integrale ontwikkeling van de Spoorzone Steenwijk. Acties (prognose) • Opstellen en uitwerken van de ontwikkelstrategie stadsvisie Steenwijk.  • Uitwerken van de spoorzone Steenwijk in Novex verband.  Doel Verbeteren van de bereikbaarheid Beoogd resultaat Verhogen van het fietsgebruik en wandelmogelijkheden. Acties (prognose) • Aanleg van het fietspad Oldemarkt-Ossenzijl. ◼ • Voorbereiding opwaardering van het fietspad Hamspad.  • Uitvoeren van een onderzoek naar verbinding pontje, gezamenlijk met de gemeente Weststellingwerf.  Toelichting Dit najaar zou gestart worden met de aanleg van het fietspad Oldemarkt-Ossenzijl.

Vanwege de afhankelijkheid met de natuurverbinding die door de provincie wordt ontwikkeld vraagt de voorbereiding wat meer tijd. Daardoor schuiven de aanlegwerkzaamheden door naar 2027. 24 Doel Inwoners, ondernemers en toeristen ervaren een sociaal en fysiek veilige leefomgeving Beoogd resultaat Inwoners, ondernemers en toeristen ervaren een sociaal en fysiek veilige omgeving. Acties (prognose) • Voortzetten van de samenwerking binnen de Aanpak ter Voorkoming van Escalatie (AVE) voor volledige implementatie in het begin van 2026. Binnen deze samenwerking ligt ook de focus op het vergroten van de veiligheid van jeugd en andere kwetsbare groepen.  • We bereiden ons voor op rampen en crises door inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties bewust te maken van risico’s en hun rol, de samenwerking met deze groepen te versterken, en ervoor te zorgen dat de gemeentelijke organisatie haar belangrijke taken kan blijven uitvoeren tijdens noodsituaties.  Doel Stimulerende omgeving voor sport en bewegen Beoogd resultaat Inwoners zijn tevreden over de mogelijkheden om buiten te bewegen en te sporten. We streven naar een verbetering van de cijfers uit 2022: 80%, resp. 72%. Acties (prognose) • Opstellen van het meerjarenplan natuurgrasvelden.  • We starten nieuwe buitenbeweeggroepen in een drietal kernen.

 Doel Voldoende veilig en kwalitatief goed sportaanbod Beoogd resultaat Verenigingen hebben voldoende bestuurskracht en kwalitatief goed (vrijwillig) kader. Acties (prognose) • Organisatoren die subsidie aanvragen voor sportevenementen, vragen we een nevenactiviteit (of aanbod) te organiseren voor inwoners voor wie bewegen minder vanzelfsprekend is.  Doel Museum Steenwijk inclusief herhuisvesting bibliotheek, Galerie en Historische vereniging Beoogd resultaat Realisatie van een toonaangevend museum voor inwoners en toeristen waarin de herhuisvesting van de bibliotheek ‘Kop van Overijssel’ aan de Markt integraal is meegenomen. Acties (prognose) • Realiseren werving externe middelen (minimaal € 950.000) om de financiering van de aanpassing en inrichting van de gebouwen rond te krijgen.  • Ontwikkelen van een definitief ontwerp voor het museum en de inrichting daarvan. Ook de museumorganisatie, inclusief governance, krijgt invulling.  Toelichting Beide projecten ‘Museum Spijkervetstallen’ en ‘Bibliotheek, Galerie en Historische Vereniging Steenwijk e.o. Marktpanden’ stagneren sinds oktober 2025 vanwege een budgettekort. Het is aan het nieuwe college (coalitieakkoord) om te besluiten over het museum. Een overdrachtsdocument is voor het nieuwe bestuur gemaakt.

25 Doel Ontwikkeling naar een maatschappelijk educatieve bibliotheek Beoogd resultaat Meer inwoners hebben toegang tot de bibliotheken en nemen deel aan programma’s en activiteiten voor betere taalvaardigheid en digitale vaardigheid. Acties (prognose) • Het informatiepunt digitale overheid wordt tijdens openingsuren van de bibliotheek bemenst.  • Opstellen van een meerjarenbeleidsplan. ◼ Toelichting Het meerjarenbeleidsplan is in ontwikkeling. Hierbij trekken we samen op met de gemeenten Staphorst en Zwartewaterland, waarvoor de bibliotheek eveneens werkzaam is. De algemeen beschrijvende hoofdstukken zullen gelijk zijn en per gemeente komen hoofdstukken om de lokale situatie te beschrijven inclusief doelstellingen. Doel Borging kwaliteit evenementen (‘evenementen gemeente’) Beoogd resultaat Evenementen in de gemeenten sluiten aan op de initiatieven en wensen van inwoners en toeristen en voldoen aan (nieuwe) wetgeving. Acties (prognose) • Opstellen van een aangepaste subsidieregeling voor cultuur- en sportevenementen en nadere regels voor vergunningsverlening – en meldingen.  Toelichting De gemeenteraad heeft het evenementenbeleid van de agenda gehaald. Daardoor is er geen door de raad vastgesteld kader dat als basis dient voor het opstellen van de subsidieregelingen en het actualiseren van de nadere regels.

Streven is om in 2026 het evenementenbeleid opnieuw te agenderen. Doel Unilocatie Voorgezet onderwijs Beoogd resultaat Realisatie van één school voor Voortgezet Onderwijs (VO) in Steenwijk. Acties (prognose) • Afronden ontwerp Unilocatie.  • Opstellen overeenkomsten doordecentralisatie Unilocatie.  Doel Schoolgebouwen die functioneel, veilig, gezond, comfortabel en duurzaam zijn Beoogd resultaat Realisatie van de plannen in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. Acties (prognose) • Realisatie nieuwbouw Lisdodde Wanneperveen.  • Opstellen ontwerp Kindcentrum Sint Jansklooster.  • Voorbereiden nieuwbouwlocatie basisscholen Vollenhove.  Doel Gebiedsgericht werken: leren door te doen Beoogd resultaat Vergroten tevredenheid inwoners over hun buurt, kern of gemeente. Acties (prognose) • De gebiedsteams ontwikkelen samen met de deelnemende organisaties een integrale operationele agenda met leefbaarheidsvraagstukken. ◼ Toelichting In februari 2023 zijn we gestart met de gebiedsteams. We zijn inmiddels op het moment om de gebiedsteams te evalueren. Dit proces is eind 2025 opgestart en zal in 2026 afgerond worden. Met de uitkomsten wordt het gebiedsgericht werken verder vormgegeven. 26 Doel Benutten denk- en doekracht inwoners Beoogd resultaat Vergroten van de tevredenheid van inwoners over de manier waarop de gemeente inwoners betrekt bij het maken van plannen.