Paraplunota_Kapitaalgoederen_Steenwijkerland_def concept 28082025

www.anteagroup.nl zaaknummer 2024-017667 28 augustus 2025 Paraplunota Kapitaalgoederen 2026- 2031 gemeente Steenwijkerland

Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 28 augustus 2025 Opdrachtgever Gemeente Steenwijkerland Postbus 162 8330 AD STEENWIJK datum beschrijving vrijgave 28 augustus 2025 Definitief concept Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 1.1 Aanleiding 4 1.2 Doel 4 1.3 Paraplunota 5 1.4 Leeswijzer 5 2. Kapitaalgoederen van Steenwijkerland 6 3. Huidige stand van zaken 8 3.1 Methodiek 8 3.2 Begraven 8 3.3 Gebouwen 9 3.4 Groen 10 3.5 Openbare verlichting 12 3.6 Riolering 12 3.7 Sport en spelen 14 3.8 Verkeer 15 3.9 Water en Civieltechnische kunstwerken 16 3.10 Wegen 18 4. Financiën 20 4.1 Integrale projecten 20 4.2 Product Begraven 20 4.3 Product Gebouwen 20 4.4 Product Groen 21 4.5 Product Openbare verlichting 21 4.6 Product Riolering 22 4.7 Product Sport en spelen 22 4.8 Product Verkeer 23 4.9 Product water en civieltechnische kunstwerken 23 4.10 Product Wegen 24 5. Aandachtspunten en aanbevelingen 25 5.1 Aandachtspunten 25 5.2 Aanbevelingen 26 Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 blad 4 van 26 1. Inleiding Een groot deel van het leven speelt zich af in de openbare ruimte. De directe leefomgeving van inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente Steenwijkerland. Deze ruimte is maatschappelijk belangrijk. Mensen wonen, verblijven en ontmoeten elkaar hier.

De openbare ruimte is opgebouwd uit een groot aantal kapitaalgoederen, veel in het beheer van de gemeente. De gemeente is als goed beheerder verantwoordelijk voor haar bezittingen en heeft een zorgplicht om goed op de kapitaalgoederen te passen. In deze Paraplunota Kapitaalgoederen wordt inzicht gegeven in hoe de gemeente Steenwijkerland dit doet. 1.1 Aanleiding De aanleiding is meerledig: • De kapitaalgoederen hebben een blijvende en omvangrijke invloed op de gemeentelijke begroting. Er is geld nodig om de kapitaalgoederen te verzorgen, te onderhouden of te vervangen. Om verantwoord met de kapitaalgoederen om te kunnen gaan, is inzicht belangrijk. • De gemeente Steenwijkerland beheert een groot aantal verschillende kapitaalgoederen. Per sector of per discipline zijn verschillende plannen opgesteld. Op basis van die plannen zijn er budgetten gereserveerd. Conform het Besluit Begroting en Verantwoording Gemeenten en Provincies (BBV) stelt de gemeente jaarlijks een paragraaf in de begroting op over de kapitaalgoederen. Hiermee kan de gemeente richting de provincie aantonen dat ze verantwoord omgaat met haar kapitaalgoederen. • In 2019 is de eerste Paraplunota Kapitaalgoederen Steenwijkerland opgesteld en vastgesteld, deze had een looptijd 2019 – 2023.

Met de in 2023 geactualiseerde Steenwijkerlandse Financiële Verordening is opgenomen dat de ‘Nota onderhoud Kapitaalgoederen Steenwijkerland’ om de zes jaar geactualiseerd wordt. Met de Financiële verordening is de looptijd van de paraplunota in 2019 verlengd naar 2019- 2025. Dit geeft een aanleiding om voor de nieuwe zes jaar 2026-2031 een nieuwe nota op te stellen. De term (paraplu)Nota onderhoud kapitaalgoederen is een naar Steenwijkerlandse situ atie toegespitste term voor de VNG modelverordening “onderhoudsplan openbare ruimte”. Deze nota staat los van de jaarlijkse “Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen”. 1.2 Doel Deze Paraplunota is een volledige actualisering van de vorige nota en geeft opnieuw inzicht in de kapitaalgoederen. De nota informeert de gemeenteraad over de (financiële) stand van zaken van alle kapitaalgoederen in de gemeente Steenwijkerland. Hoe doel van de Paraplunota Kapitaalgoederen is inzicht geven in: • De omvang van het areaal kapitaalgoederen; • De wettelijke verplichtingen, het beleidskader en de huidige stand van zaken per kapitaalgoed; • De beschikbare financiële middelen.

Door een relatie te leggen tussen het areaal, het gekozen beleid en de beschikbare financiële middelen, kunnen op de volgende vlakken aanbevelingen worden gedaan: • Omissies in beleid; • Het ontbreken en uit balans zijn van financiële middelen; • Risicobeheersing en aanbevelingen voor de komende beleidsperiode. Wat zijn kapitaalgoederen? Kapitaalgoederen zijn alle objecten (of assets) in de openbare ruimte, bijvoorbeeld wegen, bomen, speeltoestellen of gebouwen. Deze objecten vormen samen de openbare ruimte. Deze objecten vertegenwoordigen een grote (maatschappelijke) waarde, daarom worden ze ook wel kapitaalgoederen genoemd. Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 blad 5 van 26 1.3 Paraplunota De gemeente Steenwijkerland heeft een actueel en gedetailleerd overzicht van de meeste kapitaalgoederen. Deze Paraplunota fungeert als schakel tussen de verschillende disciplinaire plannen (bv. het Wegenbeleidsplan) en de Programmabegroting. De bestaande plannen blijven van kracht en er wordt met deze nota, geen nieuw beleid opgesteld voor de verschillende kapitaalgoederen. Wel geeft deze Paraplunota een eenduidig en helder inzicht in alle kapitaalgoederen, inclusief de financiële behoeftes en risico’s. 1.4 Leeswijzer Allereerst wordt in hoofdstuk 2 inzicht gegeven in het areaal.

Per product zijn de kapitaalgoederen weergegeven. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 de wetgeving, het beleidskader, het gekozen kwaliteitsniveau en de stand van zaken per product beschreven. In hoofdstuk 4 volgt de financiële stand van zaken. Uiteindelijk staan in hoofdstuk 5 de aandachtspunten en de aanbevelingen voor de ambitie voor de toekomst. Figuur 1: Visualisatie van de Paraplunota Kapitaalgoederen Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 blad 6 van 26 2. Kapitaalgoederen van Steenwijkerland De gemeente Steenwijkerland beheert een groot aantal verschillende kapitaalgoederen. In onderstaand overzicht is het areaal kapitaalgoederen per sectoraal/discipline weergegeven. De arealen zijn op hoofdlijn weergegeven, in de verschillende beheersystemen van de gemeente is gedetailleerde informatie opgenomen.

Kapitaalgoed Hoeveelheid Eenheid Begraven Begraafplaatsen 16 stuks Gebouwen Binnensport accommodaties 8 stuks Buitensport accommodaties 9 stuks Gemeentelijke panden 1 stuk Werkplaatsen 2 stuks Brandweer 6 stuks Musea 2 Stuks Panden leegstand/in afwachting van ontwikkeling 15 Stuks Wijkgebouwen 2 stuks Jeugdhonken 1 stuks Gebouwen op begraafplaatsen 12 stuks Woningen 1 stuks Recreatie/havengebouwen 16 stuks Multifunctioneel Centrum (MFC) 3 stuk Theater 1 stuk Overige panden 35 stuks Zwembaden 2 stuks Groen Natuur / Landschappelijk groen 950.000 m² Bomen 36.165 stuks Gazon 750.000 m² Extensief beheerd gras 900.000 m² Bermen 2.600.000 m² Hagen 33.000 m² Plantsoen 160.000 m² Openbare Verlichting Lichtmasten 10.977 stuks Armaturen 10.992 stuks Lampen 11.477 stuks Riolering Vrijverval riolering 413 km Persleiding 67 km Drukriolering 261 km Gemalen 152 stuks Mini-gemalen 1.205 stuks Randvoorzieningen (bergbezinkvoorzieningen) 12 stuks Individuele behandeling afvalwater (IBA) 44 stuks Sport en spelen Natuurgrasvelden (49 st.) en kunstgrasvelden (5 st.) 37.586 m² Speelplekken 178 stuks Toestellen en speelattributen 1.100 stuks Verkeer Verkeersborden 7.200 stuks ABRI’s (bushokjes) 43 stuks Straatmeubilair, waarvan: Bankjes Circa 1.500 stuks Afvalbakken openbare ruimte Circa 300 stuks Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025

blad 7 van 26 Tabel 1: Kapitaalgoederen Steenwijkerland Hekjes/paaltjes n.t.b. Camera’s n.t.b. Water en (civieltechnische) kunstwerken Oeververbindingen, waarvan: 335 stuks Beweegbare brug (geautomatiseerd) 3 stuks Beweegbare brug (handbediend) 40 stuks Vaste Fiets-voetbrug 79 stuks Vaste Verkeersbrug 72 stuks Vonders 126 stuks Tunnels 5 stuks Duikerbrug 7 stuks Pont (Jonen/over de Linde) 2 stuk Oeververdediging (beschoeiing, damwanden, kademuren, oevers) 120 km Watergangen (in stedelijk gebied) 46 km Niet schouwsloten 119 km Schouwsloten 207 km Greppels 100 km Duikers 1.500 stuks Fonteinen 7 stuks Trailerhellingen 6 stuks Zwemstranden 2 stuks Aanmeervoorzieningen 22 stuks Steigers 11 stuks Jachthavens 11 stuks Wegen Verhardingen, waarvan: 4.253.910 m² Asfalt 1.813.640 m² Beton 206.969 m² Elementenverharding 1.882.640 m² Overig/onverhard 350.661 m² Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 3. | Huidige stand van zaken Dit hoofdstuk start met een uitleg over de methodiek; op welke manier wordt de kwaliteit van kapitaalgoederen bepaald? Vervolgens wordt per kapitaalgoed naar de wetgeving, het beleidskader, de gekozen kwaliteitsambitie en de huidige stand van zaken beschreven.

De huidige stand van zaken betreft een algemene beschrijving, maar gaat ook in op klimaatadaptatie, duurzaam omgaan met grondstoffen en integrale samenwerking. 3.1 | Methodiek De kwaliteit van de openbare ruimte wordt getoetst middels schouwen, inspecties en onderzoeken. Voorheen werd deze kwaliteit voornamelijk tot uitdrukking gebracht in kwaliteitsniveaus. Er zijn vijf niveaus: van zeer laag tot zeer hoog. De kwaliteit wordt bepaald aan meetlatten die de verschillende kwaliteitsniveaus weergegeven in norm, beschrijving en beeld. Een beschrijving van deze kwaliteitsniveaus wordt hieronder weergegeven. Niveau | Algemene beschrijving | Rapportcijfer A+ (zeer hoog) | Uitstekend onderhouden, als nieuw | Cijfer > 9,5 A (hoog) | Goed onderhouden, bijna niets op aan te merken | Cijfer 7,5 – 9,4 B (basis) | Voldoende onderhouden, wel wat op aan te merken | Cijfer 5,5 – 7,4 C (laag) | Sober tot voldoende, enige achterstanden bij het onderhoud | Cijfer 3,5 – 5,4 D (zeer laag) | Onvoldoende onderhouden, flinke achterstanden, kapot | Cijfer < 3,4 Tabel 2: Overzicht gebruikelijke kwaliteitsniveaus Nederland Echter, het beheer van de openbare ruimte ontwikkelt zich, waarbij voor verschillende kapitaalgoederen de bovenstaande kwaliteitsniveaus niet langer het (enige) toetsingskader zijn.

Maatschappelijke opgaven en wettelijke verplichtingen laten zich niet altijd uitdrukken in (beeld)kwaliteitsniveaus. Daarom wordt er ook bewust gekozen voor waardengestuurd beheer. Dit gaat om het beheren van de openbare ruimte waarbij we bewust(er) omgaan met waardes als: biodiversiteit, veiligheid, betrokkenheid, inclusiviteit, duurzaamheid, gezondheid en klimaatadaptatie. De afgelopen jaren ondervinden we steeds vaker de effecten van klimaatverandering (bijvoorbeeld wateroverlast, oplopende temperaturen en toename ongewenst groen/uitheemse planten). Daardoor hechten we steeds meer aan waarden als: biodiversiteit, veiligheid en gezondheid. Het is daarom van belang dat we onze openbare ruimte klimaatadaptief en duurzaam inrichten, beheren en onderhouden (door bijvoorbeeld opvang water, voorkomen hittestress, versterking biodiversiteit). We vinden het belangrijk dat iedereen die aan of in de openbare ruimte werkt, zich bewust is van de waarde van de openbare ruimte en zijn of haar rol en verantwoordelijkheid hierin. De gemeente Steenwijkerland is op dit moment bij verschillende disciplines bezig met de stap naar waardengestuurd beheer. Bij andere disciplines wordt bovenstaande beeldkwaliteit nog altijd gebruikt of kent de discipline zijn eigen kaders. Voor deze nota is met een open blik gekeken naar de ambitie en hoe hieraan per discipline vorm aan wordt gegeven.

3.2 | Begraven Wetgeving De Wet op de lijkbezorging verschaft informatie over begraven. Hoofdstuk 3, paragraaf 2 bevat wetgeving over gemeentelijke begraafplaatsen. Op grond van artikel 33 van deze wet moet een gemeente voor zich of met een of meerdere gemeentes tezamen tenminste een gemeentelijke begraafplaats hebben, tenzij gedeputeerde staten van deze verplichting tijdelijk ontheffing hebben verleend. De gemeente Steenwijkerland heeft de ‘Verordening op het beheer en het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen voor de gemeente Steenwijkerland 2016’. Deze verordening stelt in artikel 3 dat het beheer van de begraafplaats wordt gevoerd onder de verantwoordelijkheid van het college. Voor onder andere het onderhoud van de begraafplaatsen zijn één of meerdere personen aangewezen. Daarnaast stelt artikel 27 het volgende: Het college voorziet in het algemene dagelijks onderhoud van de begraafplaats, met uitzondering van blad 8 van 26 Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 blad 9 van 26 de grafoppervlakken van particuliere graven en met uitzondering van de algemene graven op de begraafplaats Giethoorn.

Beleidskader In het meerjarenplan ‘Over het graf…Meerjarenplan Begraven 2014-2018’ zijn kaders gesteld omtrent de wet- en regelgeving, de administratie, de verordening en de capaciteit van de begraafplaatsen in Steenwijkerland. Voor de inrichting, het beheer en het onderhoud vallen de begraafplaatsen onder de ‘hotspots’ . De bovenstaande plannen zijn nog steeds actuele uitgangspunten voor het beheer en onderhoud. Alles binnen de hekken valt onder het areaal begraafplaatsen, voor de verhardingen wordt de inspectie en het onderhoud uitgevoerd door de discipline wegen. Onder het onderhoud vallen ook de algemene graven en oorlogsgraven. De aanwezige bebouwing valt onder gemeentelijk vastgoed (zie onderdeel ‘Gebouwen’). Gekozen kwaliteitsambitie Vanuit de historie zijn de begraafplaatsen aangemerkt als ‘hotspots’ en werden daarom onderhouden op kwaliteitsniveau hoog. De afgelopen jaren is de transitie gemaakt naar meer sturen op waarde en effecten. Wat hoger gras met een kruidenrijk mengsel past op sommige delen prima op de begraafplaats. De begraafplaatsen worden met aandacht onderhouden, hierop worden maatregelen uitgevoerd en ook geschouwd. Stand van zaken 2025 Algemeen Het aantal begrafenissen vertoont een dalende trend, wat resulteert in een verminderde vraag naar nieuwe graven en uitbreidingen.

Daarnaast zijn er lopende acties met betrekking tot het ruimen van graven, waarbij het soms moeilijk is om in contact te komen met de nabestaanden/rechthebbenden van een graf. Kwaliteitsambitie Het areaal is middels schouwen en inspecties goed in beeld. Wel is de afgelopen jaren gebleken dat het moeilijk is om het hoge kwaliteitsniveau te bewerkstelligen, omdat het groen verouderd raakte. Met ingang van 2025 is het budget opgehoogd zodat de komende jaren steeds een aantal begraafplaatsen kunnen worden aangepakt en verbeterd. Ook mede door de inzet van eigen personeel kan steeds beter voldaan worden aan beeldkwaliteits- en biodiversiteitsambities. Zij ondersteunen in het onderhoud waar mogelijk. Da armee is er ook voldoende personele capaciteit aanwezig. Klimaatadaptatie en duurzaam omgaan met grondstoffen Met de financiële impuls zullen voornamelijk groenvakken opgewaardeerd worden. Bij (her)inrichting is dan ook oog voor klimaatadaptatie, biodiversiteit en het toepassen van duurzame materialen. Daarnaast wordt er in het onderhoud ook rekening gehouden met biodiversiteit, door te kiezen voor (bloemen)mengsels en minder vaak maaien. Integrale samenwerking De interne coördinatie met betrekking tot de kapitaalgoederen groen en wegen verloopt goed.

Het gemeentepersoneel dat werkzaam is op de begraafplaatsen onderhoudt goede contacten met externe partijen, en er is een structureel, tweejaarlijks overleg met uitvaartondernemers en steenhouwers. 3.3 Gebouwen Wetgeving Op het gebied van accommodatiebeleid zijn er voor de gemeente geen wettelijke verplichtingen. Wel zijn er wettelijke eisen bij de bouw, eventuele verbouw en het onderhoud van accommodaties. Hierbij moet worden voldaan aan de gestelde eisen van het Besluit Bouwwerken Leefomgeving en de daarin genoemde wettelijke normen. Hieronder vallen bijvoorbeeld normen over constructieve veiligheid, brandveiligheid en gebruikseisen. Beleidskader In 2023 is het “Plan van aanpak verduurzaming gemeentelijk vastgoed” opgesteld. Dit plan ligt als grondslag voor de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed in eigendom bij de afdeling Vastgoed en biedt handvatten voor het opstellen van het meerjarenprogramma en het uitvoeringsplan. Het plan van aanpak is opgesteld aan de hand van de volgende uitgangspunten:

Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 blad 10 van 26 • De aanpak voor verduurzaming van de gemeentelijke vastgoedportefeuille, het vastgoed wat in eigendom is van de gemeente; • Landelijke ambities, wetten en regels; • De gemeentelijke vastgoedportefeuille; • Ambities van de gemeente Steenwijkerland ten aanzien van verduurzaming van gemeentelijk vastgoed indien deze afwijken van de landelijke ambities, wetten en regels. Daarnaast is er per gebouw een meerjaren onderhoudsplanning (MJOP). Gebundeld vormen deze planningen het MJOP Maatschappelijk vastgoed. In het MJOP zijn de te verrichten onderhoudswerkzaamheden voor de aankomende jaren vastgelegd. De onderhoudswerkzaamheden bestaan uit dagelijks onderhoud, serviceonderhoud (o.b.v. servicecontracten) en planmatig onderhoud. Uitbreidingen en verduurzamingsmaatregelen vallen buiten deze planmatige onderhoudswerkzaamheden. Elke vier jaar wordt het MJOP geactualiseerd. Gekozen kwaliteitsambitie Er wordt gestreefd naar een functionele gebouwen, waarbij achterstallig onderhoud wordt vermeden. Middels de actualisatie van het MJOP worden matig of slecht beoordeelde onderdelen opgenomen in de planning. Stand van zaken 2025 Algemeen De personele capaciteit is in de afgelopen periode toegenomen, waardoor bestaande achterstanden ingelopen kunnen worden.

Onder andere onderhoudscontracten worden verder op orde gebracht. Het areaal is goed in beeld en onderhoud wordt in het MJOP opgenomen. Hoog over zijn er wel uitdagingen met het behouden en afstoten van het vastgoed. Een duidelijke visie voor het behouden of afstoten van gebouwen ontbreekt, met uitzondering van de schoolgebouwen voor welke een huisvestingsplan bestaat. Dit maakt deze discipline dynamisch. Klimaatadaptatie en duurzaam omgaan met grondstoffen Er is een opgave voor het verduurzamen van de gebouwen. Op bouwkundig en installatietechnisch niveau wordt er verduurzaamd. Echter is het budget voor de verduurzamingsopgave op lange termijn niet toereikend, om aan alle veranderende/strenger wordende regelgeving te voldoen. Bij onderhoud is er beperkte aandacht voor het duurzaam omgaan met grondstoffen. Bij nieuwbouw is er wel nadrukkelijk aandacht voor. Integrale samenwerking De integrale afstemmingen met huurders verlopen goed. Per huurdersgroep zijn er verschillende frequenties voor overleg, dit is toereikend. Afstemming met de andere onderdelen van de openbare ruimte is beperkt noodzakelijk. Wel is afstemming met onderdelen gewenst, hierbij wordt gedacht aan de isolatieopgave/ warmtetransitie en het SMP (dier/vogel- SoortenManagementPlan). 3.4 Groen Wetgeving Er moet worden voldaan aan de wettelijke zorgplicht voor groenonderhoud .

Daarnaast zijn er Europese en nationale wet- en regelgeving van toepassing, waaronder het chemieverbod, de natuurherstelverordening, het besluit exotenbestrijding, de Omgevingswet en het Nieuw Burgerlijk Wetboek. Beleidskader De beleidskaders voor het openbaar groen zijn in diverse beleidsstukken opgenomen of worden verder vormgegeven in op te stellen stukken: 1. Bermbeheerplan buitengebied Steenwijkerland Het bermbeheerplan presenteert de resultaten van een gemeente brede inventarisatie. Op basis hiervan is een beheerplan opgesteld dat zich richt op uitvoerbaar ecologisch bermbeheer. Enkele uitgangspunten zijn;

Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 blad 11 van 26 • Nieuw maairegime voor verschillende bermfasen, waarbij aandacht is voor het leefgebied van insecten • Verder verschralen van bermen o.a. door het afvoeren van maaisel • Het zo snel mogelijk bestrijden van exoten, middels verschillende bestrijdingsmethoden 2. Visie groen en biodiversiteit De visie op groen en biodiversiteit is uitgewerkt en zal richting geven aan de biodiversiteitsopgaven en ambities. Deze visie geeft inzicht in de kansen en mogelijkheden om de ambities met betrekking tot groen en biodiversiteit te realiseren. De visie geeft per deelgebied de kwaliteiten, opgaven en kansen m.b.t. groen en biodiversiteit aan. De visie is een bouwsteen van de te actualiseren Omgevingsvisie van Steenwijkerland. We hebben de ambitie om de groene opgaven die worden opgenomen in de omgevingsvisie uit te werken in een Programma (als instrument van de Omgevingswet). 3. Beheerplan landschapselementen Het nog af te ronden beheerplan landschapselementen geeft invulling aan het gewenste beheer rondom landschapselementen. 4. Integrale visie openbare ruimte (IVOR 2007) De integrale visie openbare ruimte gaat in op streekeigen dorp en stad. Vanuit landschappelijke onderligger (bodem en water) en aansluitend op de omgevingskarakteristieken (stedenbouw en landschap). 5.

Beleidsnota Groen (2007) In de beleidsnota Groen zijn de uitgangspunten voor de inrichting en beheer van het openbare groen opgenomen, waaronder, kwaliteitsniveau, doelstellingen, functies en streekeigenheid. Gekozen kwaliteitsambitie In termen van beeldkwaliteit is gekozen voor het basisniveau “B”, met een Hoog “A” niveau voor hotspots. Er wordt echter steeds meer ingezet op waardengestuurd beheer, waarbij gemotiveerd kan worden afgeweken van de beeldkwaliteit. Stand van zaken 2025 Algemeen Het areaal is goed in kaart gebracht en vastgelegd in het beheersysteem. Frequente inspecties dragen bij aan het inzicht in de kwaliteit en de ontwikkeling hiervan. Het kapitaalgoed Groen is in ontwikkeling met meerdere op te stellen visies en plannen. Klimaatadaptatie en biodiversiteit worden geïntegreerd in de dagelijkse praktijk. De huidige personele bezetting maakt inzet voor deze ontwikkelingen mogelijk. Klimaatadaptatie en duurzaam omgaan met grondstoffen Er is gestart met een waardengestuurd onderhoudscontract waarin naast beeldkwaliteit ook aandacht is voor biodiversiteit en klimaat. Door minder frequent te maaien, wordt inzet en energie bespaard. Daarnaast draagt groen bij aan klimaatadaptatie door het vergroenen van wijken. De groene inrichting wordt zodanig gekozen dat biodiversiteit behouden en versterkt wordt.

Het veranderde klimaat vormt een uitdaging voor het groen, met name voor bomen. De visie op groen en biodiversiteit moet verder invulling geven aan de opgaven en geplande aanpak hiervan. Doormiddel van meerdere methoden wordt bijgedragen aan het duurzaam omgaan met grondstoffen. Denk hierbij aan het gebruiken van maaisel voor groen gas of compost. Integrale samenwerking De afstemming met de andere kapitaalgoederen openbare ruimte loopt goed. Met de huidige bezetting wordt bijgedragen aan de ambities rondom ecologie en biodiversiteit. Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 blad 12 van 26 3.5 Openbare verlichting Wetgeving De gemeente heeft een zorgplicht voor veilige wegen en de juiste verlichting. Daarnaast zijn er richtlijnen van toepassing, zoals de Richtlijn Openbare Verlichting (NPR12301/AE:2018NL), die adviseert over de hoeveelheid licht, zowel horizontaal als verticaal, en de verdeling van licht. Voor de uitvoering is NEN 3140 ‘Bedrijfsvoering van elektrische installaties – Laagspanning’ van toepassing. Beleidskader De beleidsvisie Openbare Verlichting vastgesteld door de raad op 24 juli 2025, geeft de uitgangspunten voor de openbare verlichting. Deze beleidsvisie is opgesteld in samenwerking met 18 Overijsselse gemeenten en bevat specifieke verlichtingskeuzes voor Steenwijk.

Enkele uitgangspunten zijn: • “Niet verlichten, tenzij”. Niet verlichten tenzij dat echt nodig is. Als we verlichten, dan kiezen we voor de juiste hoeveelheid en goed gericht licht. • De mate en wijze van verlichting wordt afgestemd op verschillende deelgebieden. In centrumgebieden en langs hoofdwegen wordt meer verlicht, bij natuurgebieden zo min mogelijk. Het waarborgen van de verkeersveiligheid blijft een belangrijke randvoorwaarde. • Bij vervanging wordt gekozen voor LED verlichting met een dimregime. Gekozen kwaliteitsambitie De openbare verlichting is functioneel. Hiervoor hanteren we in het onderhoud het volgende service level: storingen; herstel binnen 10 werkdagen, schades; herstel binnen 5 werkdagen, gevaarlijke situaties; herstel binnen 2 uur. Stand van zaken 2025 Algemeen Het verlichtingsareaal is goed in kaart gebracht, waarbij mutaties worden doorgevoerd door de gemeente en/of aannemer. Er is een vervangingsplan waarin de grootste energieverbruikers eoudste verlichting worden vervangen door LED verlichting (ca. 80% van het areaal). De snelheid van het verLEDden wordt onder andere bepaald door de beschikbare interne en externe capaciteit en beschikbare budgetten, hier is de vervangingsopgave getemporiseerd. Klimaatadaptatie en duurzaam omgaan met grondstoffen Het verLEDden van het verlichtingsareaal draagt bij aan energiebesparing.

Daarnaast wordt bij uitvragen kritisch gekeken naar circulaire uitgangspunten, in overeenstemming met Bouw Circulair. Een voorbeeld hiervan is de mate van repareerbaarheid van armaturen. Integrale samenwerking Met de beleidsvisie is opgetrokken met 17 andere Overijsselse gemeenten. Daarnaast is er een goede samenwerking met de opdrachtnemers, mede door een raamovereenkomst waarin het onderhoud, beheer en vervanging efficiënt is geregeld. 3.6 Riolering Wetgeving De zorg en verantwoordelijkheid voor het stedelijk watersysteem ligt voornamelijk bij de gemeente. In de basis heeft de gemeente zorgplichten voor het hemelwater, afvalwater en grondwater (art. 2.16 Omgevingswet). De taken zijn in het kort; - Stedelijk afvalwater De gemeente heeft de taak om stedelijk afvalwater dat binnen haar grondgebied vrijkomt in te zamelen en te transporteren. Hieronder valt inzameling: de gemeente moet het mogelijk maken om het stedelijk afvalwater van publiekelijk bezeten percelen te ontvangen op een openbaar vuilwaterriool of een ander systeem. Transporteren verwijst naar de plicht van de gemeente om verzameld afvalwater af te voeren naar een rioolwaterzuiveringsinstallatie. - Hemelwater De gemeente is verantwoordelijk om afstromend hemelwater te verzamelen en hierna te lozen op

Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 blad 13 van 26 ofwel oppervlaktewater, of de bodem. Ook is het mogelijk om hemelwater op te vangen in een gemengd stelsel. Dit laatste resulteert in afwatering van hemelwater naar de RWZI. De verantwoordelijkheid van de gemeente begint aan de perceelgrens. Het is aan haar om ervoor te zorgen dat neerslag wat op particulier terrein valt en daar niet kan infiltreren of geloosd, op te vangen in een riool. - Grondwater De grondwatertaak houdt in dat de gemeente op openbaar gebied maatregelen moet treffen om de nadelige gevolgen van structurele grondwateroverlast te voorkomen of beperken. Dit is een inspanningsplicht en geen resultaatverplichting. Beleidskader Het Riool en Water Programma 2023-2028 (RWP) is het huidige programma voor het kapitaalgoed Riolering. Dit programma beschrijft de beleidskaders, programmering van activiteiten en financiële consequenties. De beleidsuitgangspunten uit het RWP zijn als volgt samengevat: • Huishoudelijk- en bedrijfsafvalwater wordt voor bijna 100% ingezameld via riolering. Tegelijkertijd is het zaak om zo min mogelijk hemel- en grondwater af te voeren in combinatie met dit afvalwater. • Hemelwater wordt zoveel mogelijk lokaal benut door infiltratie of lozen op oppervlaktewater.

• De openbare ruimte wordt in de loop van de jaren zo ingericht dat overlast van extreme buien beperkt blijft. • Steenwijkerland overweegt het beteugelen van grondwaterstanden in het openbare gebied waar zonder ingrijpen sprake is van structurele nadelige gevolgen van de grondwaterstand. Gekozen kwaliteitsambitie Bij Riolering is er geen sprake van een gekozen beeldkwaliteit. Er wordt ingezet op doelmatig en risicogestuurd beheer. Stand van zaken 2025 Algemeen In 2023 is in de afvalwaterketensamenwerking FLUVIUS een formatieonderzoek in combinatie met de Branchestandaard gemeentelijke watertaken toegepast. FLUVIUS is een samenwerking tussen de gemeenten De Wolden, Hoogeveen, Meppel, Midden-Drenthe, Steenwijkerland en Westerveld en het waterschap Drents Overijsselse Delta. Het onderzoek geeft antwoord op de vraag of de huidige formatie voor de gemeentelijke watertaken kwantitatief en kwalitatief op orde is. Het formatie-onderzoek maakt duidelijk wat de huidige personele bezetting binnen de deelnemende gemeenten is en welke capaciteit nodig is om de gemeentelijke watertaken goed uit te kunnen voeren. Gebruik is gemaakt van de in 2023 geactualiseerde formaties can ‘personele capaciteit’ uit de Kennisbank Stedelijk Water van Stichting RIONED.

Voor Steenwijkerland is ten opzichte van de huidige bezetting voor de binnendienst een tekort berekend van 1,6 fte voor de gemeentelijke watertaken (water & riolering). Vanwege de krappe personele capaciteit is het lastig om de geplande maatregelen uit het RWP uit te voeren. Lange voorbereidingstrajecten voor grote vervangingsprojecten vertragen de uitvoering van projecten in vergelijking met de planning uit het RWP. Hoewel de projecten moeizaam op gang komen, loopt het onderhoud wel door. De taken en het budget staan onder druk door grote prijsstijgingen. Deze problemen kunnen binnen het gesloten financiële systeem van de watertaken nog worden opgelost. De heldere en herleidbare implementatie van risico gestuurd beheer vraagt verdere aandacht. Bij het vaststellen van het RWP eind 2022 is met de Raad afgesproken om halverwege de looptijd van het RWP een evaluatie van het RWP aan te bieden aan de Raad. Eind 2025 zal deze evaluatie volgen waarbij bovenstaande bevindingen nader zullen worden toegelicht. Klimaatadaptatie en duurzaam omgaan met grondstoffen In het RWP en de LAS (Lokale adaptatie strategie) is klimaatadaptatie uitvoerig beschreven en zijn er budgetten vrijgemaakt voor het treffen van maatregelen. Er zijn ook subsidies beschikbaar. Dit zijn voornamelijk middelen voor het tegengaan van wateroverlast, maar voor hitte en droogte zijn de middelen beperkt.

Ook hier is de Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 blad 14 van 26 formatie een aandachtspunt. Formatie voor klimaatadaptatie is tot 2030 geregeld uit de Duurzaamheidsmiddelen. Wat betreft materiaalgebruik zijn er uitgangspunten vastgelegd in het LIOR (Leidraad Inrichting Openbare Ruimte) en wordt in bestekken een voorkeur gegeven aan gerecycled materiaal. Dit zijn echter nog geen harde eisen. Integrale samenwerking De samenwerking met Water & Civiele kunstwerken verloopt goed. De samenwerking met andere interne disciplines kan echter beter, zeker in de zoektocht naar integrale projecten en afstemming voor de (middel)lange termijn. Hiervoor werken we aan een integrale meerjarenplanning. 3.7 Sport en spelen Wetgeving Het beheer en onderhoud van speeltoestellen en valondergronden moet voldoen aan de Europese en landelijk gestelde wet- en regelgeving. De belangrijkste zijn: Warenwetbesluit Attractie en Speeltoestellen 2023 (WAS2023) en de Europese Normen (NEN-EN 1176-1 t/m 1176-7 en 1177). Voor sportvelden gelden er geen verdere wettelijke verplichtingen, enkel richtlijnen voor de specifieke sporten. De belangrijkste zijn die van het NOC*NSF en de KNVB. Beleidskader 1. Visie op beheer en onderhoud sportvelden De visie beschrijft de uitgangspunten voor beheer en onderhoud van sportvelden.

Deze uitgangspunten zijn: • De richtlijnen van NOC*NSF en KNVB worden gevolgd voor het voorzienings - en onderhoudsniveau. • Twee keer per jaar worden de velden getoetst aan de richtlijnen • De gebruiker van de velden kan ervoor kiezen om het onderhoud (deels) zelf uit te voeren (Right to challenge). 2. Het wedstrijdplan – Sport- en beweegbeleid Het wedstrijdplan beschrijft 5 thema’s die ook in het landelijke sportakkoord terug te vinden zijn: 1. Jong leren bewegen als basis voor langdurig en plezierig bewegen 2. Duurzame infrastructuur 3. Inclusief sporten en bewegen 4. Vitale sportaanbieders 5. Sportevenementen Per thema is uitgewerkt wat het doel is en hoe dat te bewerkstelligen. 3. Speelplekkenbeleid Het speelplekkenbeleid van 2014-2017 wordt nog als uitgangspunt gebruikt voor de speel- en beweegplekken. De volgende ambities zijn nog steeds van kracht: meer samenwerken met inwoners; meer speelwaarde en bewegen én minder speelplekken; toekomstig bestendig areaal Gekozen kwaliteitsambitie De richtlijnen van het NOC*NSF en de KNVB worden gevolgd. Daarnaast wordt het onderhoudsniveau getoetst aan de eisen van bespeelbaarheid en veiligheid. Voor speel- en beweegtoestellen moet er voldaan worden aan de zorgplicht en gestelde veiligheidseisen. Stand van zaken 2025 Algemeen De speeltoestellen en sportvelden zijn goed in zicht.

Buitensporttoestellen zijn daarentegen niet helemaal in beeld, mede omdat deze vaak voortkomen uit inwonersinitiatieven en niet goed overgedragen zijn naar beheer. Voor sport- en beweegtoestellen geldt dat ze jaarlijks worden geïnspecteerd en dat de maatregelen die hieruit voortvloeien door de uitvoerder worden uitgevoerd en bijgehouden in het beheersysteem.

Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 blad 15 van 26 Sportveldbeheer wordt steeds vaker door verenigingen zelf uitgevoerd. Dit valt onder het “right to challenge”, waarbij sportverenigingen zelf het beheer en onderhoud mogen uitvoeren. Hiervoor ontvangen verenigingen een bijdrage van de gemeente. De gestelde ambities zijn haalbaar en intern is er voldoende personele capaciteit. Voorheen was dit niet het geval, maar er wordt een inhaalslag en kwaliteitsslag gemaakt. Klimaatadaptatie en duurzaam omgaan met grondstoffen Bij (nieuwe) speel- en beweegplekken wordt klimaatadaptatie, voornamelijk hittestress en wateroverlast, meegenomen in de afwegingen. Bij sportvelden wordt bewust niet meer gekozen voor watervelden bij hockey, in het kader van duurzaam omgaan met drinkwater. Tevens wordt er bij sportparken ingezet op verLEDding van de verlichting. Betreft duurzaam omgaan met grondstoffen worden materialen hergebruikt als dit mogelijk is. Er is bij nieuwe aanleg ook aandacht voor levensduur en vervangbaarheid. Vanuit het programma Duurzaamheid wordt een impuls gegeven aan de duurzaamheid van sportlocaties. Integrale samenwerking De gebiedscoördinatoren trekken de inwonersinitiatieven en zijn dus betrokken. Bij beweeg - en speelplekken is er veel afstemming met groen, wegen en water. Deze afstemming verloopt goed.

3.8 Verkeer Wetgeving Verkeerstekens moeten voldoen aan de uitvoeringsvoorschriften van de BABW en het reglement verkeersregels en verkeerstekens. Voor de technische aspecten moeten ze voldoen aan NEN -EN 12899. Daarnaast moet de gemeente zorg dragen voor een goed onderhouden weg en weginrichting, conform de Wegenwet. Beleidskader Voor de verkeerselementen is er geen beleidskader. Het beheer wordt vormgegeven middels de bestaande (beeld)bestekken. Gekozen kwaliteitsambitie De bebording wordt op basisniveau beheerd, waarbij de verkeersborden waarvoor een verkeersbesluit noodzakelijk is, op het hoogste niveau onderhouden worden. Stand van zaken 2025 Algemeen Verkeersborden worden systematisch bijgehouden in het beheersysteem. Voor veel andere verkeerselementen is het areaal echter minder goed in beeld en is de afbakening niet altijd duidelijk, vooral op het snijvlak met het straatmeubilair. De personele capaciteit voor de verkeerstechnische elementen is op orde, maar de onderdelen rondom het straatmeubilair zijn niet goed in beeld en dus ook niet belegd. Dit maakt dat deze taken incidenteel worden opgepakt door werknemers van andere kapitaalgoederen. Klimaatadaptatie en duurzaam omgaan met grondstoffen Ontwikkelingen in de markt worden gevolgd, maar deze bieden (nog) geen betere alternatieven voor de huidige materiaalkeuze.

Daarnaast zal er ook ingezet moeten worden op een planmatiger onderhoud van de verkeerselementen om te komen tot meer doelmatige en duurzamere oplossingen. Integrale samenwerking Er vindt meerdere keren per jaar overleg plaats met de Provincie. De afstemming met interne disciplines verloopt goed.

Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 3.9 | Water en Civieltechnische kunstwerken Wetgeving Het kapitaalgoed Water en Civieltechnische kunstwerken omvat verschillende elementen. Voor de kunstwerken, oftewel bouwwerken, is het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) sinds januari 2024 van kracht als vervanging van het bouwbesluit. In het Bbl zijn de regels rondom veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en bruikbaarheid van bouwwerken vastgelegd. Voor de elementen die invloed hebben op het watersysteem zijn de taken beschreven in de Omgevingswet. Hierin is de verantwoordelijkheid van de beheerder van een watersysteem gedefinieerd. Het waterschap kan, als beheerder van het watersysteem, eisen stellen aan bijvoorbeeld duikers en beschoeiingen. Tevens zijn de verplichtingen rondom flora en fauna, die bijvoorbeeld van toepassing zijn op civiele werken waar een flora- of faunapassage benodigd is, in de Omgevingswet vastgelegd. Daarnaast biedt deze wet ook uitgangspunten voor het baggeren van watergangen. Voor de inrichting en staat van wegen, welke bijvoorbeeld op kunstwerken liggen, is de Wegenwet van toepassing. Beleidskader De beleidskaders voor water en (civieltechnische) kunstwerken zijn in verschillende beleidsstukken opgenomen: 1.

| Beleidsplan Oeverconstructies 2021-2026 Het beleidsplan Oeverconstructies beschrijft de beheertaken van vijf typen oeverconstructies; 1) Beschoeiingen 2) Damwanden 3) Kademuren 4) Basalt en 5) Natuurlijke oevers. In het beleidsplan zijn de volgende uitgangspunten beschreven: • | Doel is om de beschoeiingen terug te brengen naar Basis niveau. Dit door vervanging (waarbij voor zo veel mogelijk voor een natuurlijke oever wordt gekozen), onderhoud, monitoring en inspectie. • | Natuurlijke oevers worden middels een schouw en 10-jaarlijkse inspectie gemonitord en waar nodig onderhouden. • | Basalt, damwanden en kademuren worden op basis van inspecties vervangingen en onderhoudsmaatregelen getroffen om ze te laten voldoen aan het | Basis niveau. 2. | Beleidsplan Oeververbindingen 2022-2027 Het beleidsplan Oeververbindingen beschrijft het beheer van zes typen oeververbindingen; 1) Beweegbare brug (automatisch) 2) Beweegbare brug (handbediend) 3) Fiets-voetbrug 4) Vaste verkeersbrug 5) Vonder 6) Tunnel. De volgende uitgangspunten zijn beschreven: • | In de planperiode worden verspreid over 4 jaar inspecties uitgevoerd welke leiden tot benodigde maatregelen. Onderdelen die onder het kwaliteitsniveau “Basis” scoren onderhouden of vervangen moeten worden.

• | Bij zwaar belaste, oudere kunstwerken worden de risico’s geïnventariseerd en wordt gericht nader onderzoek uitgevoerd om de constructieve veiligheid te waarborgen. 3. | Beheerplan Havens 2022-2027 Het beheerplan Havens beschrijft de beheertaken van de 9 havens in Steenwijkerland. In het beheerplan is specifiek aandacht voor onderdelen die niet uitmaken van de andere plannen. Oeverconstructies, gebouwen, groenvoorzieningen en overige aanlegplaatsen zijn wel onderdeel van de havens, maar niet van het beheerplan Havens. De onderdelen die uitmaken van het beheerplan zijn; 1) Steigers 2) Drijfkisten 3) Houten remmingspalen 4) Elektra/water kasten 5) De relingen 6) Meerstoelen 7) Aanmeerpalen 8) Objectverlichting 9) Elementenverharding 10) Meubilair en 11) overige. Het beheerplan beschrijft de volgende uitgangspunten voor het beheer van de havens: • | Professionaliseren en optimaliseren van het beheer. Structureel onderhouden en beheren van de havens moet leiden tot het halen van de beeldkwaliteit “basis”. • | Er wordt gebiedsgericht gewerkt. Elk jaar wordt één of worden meerdere havens aangepakt en teruggebracht naar kwaliteitsniveau basis.

blad 16 van 26 Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 blad 17 van 26 • De gemeente zet in op een toekomstbestendig beheer, middels goede afspraken met de exploitanten van de havens. • Duurzaamheid is belangrijk en daarom is de voorkeur om kunststof in plaats van hout toe te passen. 4. Riool- en Waterprogramma (RWP) 2023-2028 Het RWP geeft ook uitgangspunten voor het watersysteem en daarmee voor dit kapitaalgoed. Door hemelwater zoveel mogelijk oppervlakkig te bergen en af te voeren, vraagt dit extra ruimte en inspanningen rondom oppervlaktewater. Bij het vaststellen van het RWP eind 2022 is met de Raad afgesproken om halverwege de looptijd van het RWP een evaluatie van het RWP aan te bieden aan de Raad. Eind 2025 zal deze evaluatie volgen waarbij bovenstaande bevindingen nader zullen worden toegelicht. 5. Beheerplan Baggeren 2023-2037 Het Beheerplan beschrijft de taken rondom het baggeren van de watergangen. Het plan geeft inzicht in de baggeropgave en bijbehorende kosten. Het plan geeft invulling aan de taken voor de watergangen die minimaal vijf meter breed zijn. Smallere watergangen zijn geregeld in de bestekken “Ecologisch berm- en slootonderhoud” en “Berm- en slootonderhoud Verschralingsbeheer”.

Voor wateren waar de gemeente taken heeft als eigenaar of beheer- en onderhoudsplichtige, is de opgave geraamd en is een planning opgesteld . Gekozen kwaliteitsambitie Hoewel er meerdere beleidskaders zijn, geldt voor de meeste onderdelen van dit kapitaalgoed dat het kwaliteitsniveau “Basis” van toepassing is. Hiermee is het areaal redelijk schoon, voldoet aan de functie en het is in gebruik ongevaarlijk en dus veilig. Dit kwaliteitsniveau geeft ook invulling aan een optimale balans tussen levensduur en kosten, waarbij de veiligheid gewaarborgd wordt. Stand van zaken 2025 Algemeen De arealen zijn kwantitatief en kwalitatief goed in beeld en vastgelegd in het beheersysteem. Enkel de vanaf 1 januari 2025 nieuw overgedragen vaar- en waterwegen zijn nog niet geheel opgenomen in het beheersysteem. Hier zijn nog openstaande acties in het opnieuw bepalen van de budgetten, officieel vastleggen van nieuwe taken en rollen, het toekennen van (gewenste) vaarwegen en de bijkomende baggeropgave. In de komende periode zullen deze zaken verder uitgewerkt moeten worden. Het areaal neemt toe, en daarmee ook de benodigde personele inzet en budgetten. Voor de kunstwerken is het een grote uitdaging om de benodigde werkzaamheden uit te kunnen voeren. De benodigde voorbereiding, onderzoek en toetsing voordat onderhoud uitgevoerd kan worden maakt het een uitdaging.

De gestelde ambitie wordt voor de meeste onderdelen wel gehaald. Met het beheerplan Havens is er nu sprake van structureel onderhoud en dit verloopt goed. Bij oeverconstructies is wel sprake van een achterstand, maar onveilige situaties zijn hierdoor nog niet ontstaan. Er is wel budget beschikbaar gesteld om deze in te lopen. Oeververbindingen zijn geïnspecteerd en goed in beeld, maar het verouderende areaal met toenemende belasting staat onder druk. Dit vraagt om constructieve berekeningen en additionele t oetsing. Met toenemende belastingen en nieuwe veiligheidseisen liggen incidentele afsluitingen en omvangrijke werkzaamheden op de loer. Klimaatadaptatie en duurzaam omgaan met grondstoffen Daar waar mogelijk wordt er gekozen voor een natuurvriendelijke oever. Daar waar dit niet kan, wordt er wel gedacht aan uittredingslocaties voor fauna. Duurzaam omgaan met materialen is verankerd in de werkwijze door hergebruik van materialen bij onderhoud of het uitvragen bij vervangingen. Het duurzamer uitvoeren van de werkzaamheden kan worden uitgevraagd, maar brengt extra kosten met zich mee. Additionele budgetten voor bijvoorbeeld inzet van elektrisch materieel zijn er niet.

Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 blad 18 van 26 Integrale samenwerking Er is een heldere taakverdeling met groen over het (groen)onderhoud van waterwegen. Hier is echter wel de wens om meer samen te werken of taken over te dragen gezien de benodigde expertise (met name op het gebied van exoten en bestrijding vegetatie in water). Ook de afstemming met andere disciplines kan beter, zeker in het integraal afstemmen van onderhoudswerkzaamheden. 3.10 Wegen Wetgeving Het beheer en onderhoud van de wegen moet voldoen aan de gestelde wet - en regelgeving, zoals de Wegenwet, de Wegenverkeerswet en het Nieuw Burgerlijk Wetboek. Bij uitvoering zijn er specifiekere wetgeving en richtlijnen van toepassing, zoals de Wet Milieubeheer, de Omgevingswet en de Richtlijn Bebakening en Markering. Beleidskader Het belangrijkste kader voor wegen is het Beleidsplan wegen en paden. Deze is vastgesteld op 27 mei 2025. 1.

Beleidsplan Wegen en paden Enkele uitgangspunten uit dit beleidsplan zijn: • Uitgangspunt voor de kwaliteit is onderhoudsniveau “Basis” • Er wordt, waar mogelijk en doelmatig, geïnvesteerd in levensduur verlengende maatregelen • De veiligheid van bermen wordt verder verhoogd door meer bermverharding aan te brengen • Middels maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen (MVOI) stuurt de gemeente meer op milieueffecten bij de uitvraag van opdrachten • Bij parkeervakken wordt gekeken naar de mogelijkheid van halfverharding • Waar belangrijke routes voor diersoorten aanwezig zijn, worden faunapassages toegepast • Ook zandwegen en halfverhardingen worden structureel onderhouden op het gekozen basisniveau Gekozen kwaliteitsambitie De kwaliteitsambitie is het handhaven van onderhoudsniveau “Basis”. Hiermee wordt efficiënt en kosteneffectief omgegaan met het wegareaal. Stand van zaken 2025 Algemeen Het areaal is goed in beeld, zowel kwantitatief als kwalitatief, en vastgelegd in het beheersysteem. Het beeld is dat het onderhoud iets achterloopt, mede door een tekort in budget veroorzaakt door toenemende grondstof/ brandstofprijzen. Met het beleidsplan is de opgave verder in beeld gebracht. Het doel blijft om gemiddeld aan het “Basis” niveau te blijven voldoen. Waar sprake is van een verhoogd gebruik en/of belasting, is een hogere frequentie van onderhoud benodigd.

De huidige personele capaciteit is op orde, maar extra opgaven vragen steeds meer tijd. Denk hierbij aan de additionele werkzaamheden voor de voorbereiding van werkzaamheden en afstemming met andere opgaven, zoals de energietransitie en de vervangingsopgave. Klimaatadaptatie en duurzaam omgaan met grondstoffen Op projectniveau wordt er bijgedragen aan klimaatadaptatie in de vorm van ontstenen. Bij onderhoudswerkzaamheden is er vaak nog te weinig tijd of budget om hier structureel actief aan te kunnen bijdragen. Duurzaam omgaan met grondstoffen is een vast onderdeel van de werkprocessen. In onze plannen en budgetten houden we rekening met hergebruik en recycling. We nemen deel aan de asfalt - en betonketen in Overijssel. We hanteren de besteksposten uit Bouwcirculair.nl. Deze volgen de ontwikkelingen met circulariteit en klimaat in de markt.

Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 blad 19 van 26 Integrale samenwerking De afstemming met externe partijen, zoals het Rijk en de Provincie lopen goed , middels een gedeeld systeem. Ook is er structureel overleg met nutsbedrijven over de meerjarenplanningen rondom de energietransitie. Samenwerking met andere disciplines, zoals kunstwerken, waterbeheer en riolering blijft de nodige aandacht vragen om tijdige (financiële) integrale afstemming te vinden. Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 4. | Financiën In het vorige hoofdstuk is er gekeken naar de wetgeving, het beleidskader, de gekozen kwaliteitsambitie en de huidige stand van zaken van de verschillende kapitaalgoederen. In dit hoofdstuk wordt per kapitaalgoed inzicht gegeven in de financiële situatie. De opgenomen budgetten zijn exclusief gemeente-eigen personele inzet, overhead, eigen materieel, etc. 4.1 | Integrale projecten Binnen de gemeente Steenwijkerland wordt gewerkt met integrale projecten. Deze projecten worden op basis van verschillende kansen ingezet. Bij de projecten wordt gekeken naar de disciplinaire budgetten om bij te dragen aan het project. De wens bestaat om een integrale doorkijk van investeringen te maken in de vorm van integraal meerjaren investeringsprogramma.

In sommige gevallen is het budget niet toereikend voor de dekking van het totale project. Er zijn geen structurele middelen beschikbaar om deze tekorten op te vangen. Jaarlijks wordt een afweging gemaakt voor de integrale projecten en eventuele bijdragen vanuit andere middelen. 4.2 | Product Begraven Onderhoud Sinds 2025 is het budget structureel verhoogd met € 50.000 om ervoor te zorgen dat het hoge kwaliteitsniveau kan worden behouden. Hiermee kan per jaar steeds een aantal begraafplaatsen worden opgewaardeerd. Om de kostendekkendheid op te laten lopen en deze extra budgetten te dekken zijn de tarieven (fors) gestegen. In totaal is er € 353.000 beschikbaar voor openbare begraafplaatsen. Hiervan is € 205.000 beschikbaar voor het onderhoud op hoog kwaliteitsniveau. Daarnaast zijn de overige taken begroot, voor (snoei van) bomen (€ 12.000), inboet (€ 4.000) en aanvullende diverse voorzieningen (€ 15.000). Het budget bestaat voornamelijk uit groentaken en is daarmee sterk afhankelijk van de ontwikkelingen rondom het contract met de NoordWestGroep. Begraven | Begroting | MJR 2026 | MJR 2027 | MJR 2028 | MJR 2029 2025 Onderhoud | € 353.000 | € 353.000 | € 353.000 | € 353.000 | € 353.000 Het onderhoudsbudget is voornamelijk voor het groen op de begraafplaatsen | . Verhardingen op begraafplaatsen zijn budgettair ondergebracht onder wegen.

Dit maakt dat de uitvoering en het budget bij het beheer van de wegen ligt. Daarnaast valt het onderhoud van gebouwen op begraafplaatsen onder vastgoed. Al gaat het schoonmaken hiervan af van het budget van Begraven. Vervangingen/investeringen Vanaf 2026 zijn er enkel onderhoudsbudgetten beschikbaar. 4.3 | Product Gebouwen Onderhoud Op basis van het MJOP Maatschappelijk Vastgoed is er jaarlijks budget beschikbaar voor het klein onderhoud van het gemeentelijk vastgoed. Voorheen stonden deze kosten op de voorziening, maar nu is er sprake van een exploitatiebudget voor klein-onderhoud en een voorziening voor groot-onderhoud en vervangingen. Gebouwen | MJOP 2025 | MJOP 2026 | MJOP 2027 | MJOP 2028 | MJOP 2029 Klein onderhoud | € 585.000 | € 585.000 | € 585.000 | € 585.000 | € 585.000 blad 20 van 26 Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 Vervangingen/investeringen Voor groot onderhoud en vervangingen wordt gewerkt met een voorziening. De uitgaven en stand van de voorziening zijn hieronder weergegeven.

Gebouwen – | Uitgaven | Stand groot onderhoud | (MJOP) | voorziening Jaar | 31-12* 2025 | € 1.618.944 | € 4.639.879 2026 | € 2.092.065 | € 3.643.136 2027 | € 1.358.639 | € 3.439.852 2028 | € 1.146.339 | € 3.454.081 2029 | € 1.070.208 | € 3.545.980 2030 | € 1.178.838 | € 3.529.249 2031 | € 1.324.533 | € 3.366.823 2032 | € 2.593.705 | € 1.935.225 2033 | € 1.754.623 | € 1.342.709 2034 | € 2.467.977 | € 36.839 *De stand van de voorziening is op basis van een additionele storting in de voorziening van €210.000 per jaar | , met ingang van 2025. 4.4 | Product Groen Onderhoud De taken rondom het groen worden bekostigd uit de exploitatie en de uitvoering wordt voornamelijk gedaan door de NoordWestGroep. Daarmee is dit budget sterk afhankelijk van de afspraken, en het contract, met de NoordWestGroep. In de afgelopen periode zijn veel incidentele budgetten voor o.a. ziektebestrijding structureel opgenomen in het onderhoudsbudget. Vooral bomen blijken erg gevoelig te zijn voor ziekten/plagen en klimaatverandering. Het budget lijkt voor nu afdoende, maar het nieuwe beleidsplan Groen en biodiversiteit zal aanleiding geven tot het herzien van het uitvoeringsprogramma. Met dit uitvoeringsprogramma zullen de budgetten herzien moeten worden.

Groen | Begroting | MJR 2026 | MJR 2027 | MJR 2028 | MJR 2029 2025 Onderhoud | € 2.635.000 | € 2.635.000 | € 2.635.000 | € 2.635.000 | € 2.635.000 Vervangingen/investeringen Bij openbaar groen is er geen sprake van een investeringsbudget. Jaarlijks worden er plantvakken gerenoveerd/vervangen, niet vanuit een investeringsbudget maar vanuit regulier jaarlijks onderhoudsbudget. 4.5 | Product Openbare verlichting Onderhoud Voor het dagelijks onderhoud (afhandeling storingen en verhelpen schades) is jaarlijks € 232.000 beschikbaar. Daarnaast zijn er energiekosten die jaarlijks circa € 299.000 bedragen. De energiekosten zijn onderhevig aan fluctuaties en laten zich moeilijk voorspellen. Met de inzet op meer LEDverlichting is het energieverbruik en de meldingen van storingen afgenomen. Op termijn is de verwachting dat het onderhoudsbudget en de energiekosten verder zullen afnemen, als gevolge van de verLEDding (minder storingen en nieuw areaal), wat uiteraard wel afhankelijk is van de marktprijzen voor energie.

blad 21 van 26 Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 Openbare verlichting | Begroting | MJR 2026 | MJR 2027 | MJR 2028 | MJR 2029 2025 Dagelijks beheer | € 217.000 | € 232.000 | € 232.000 | € 232.000 | € 232.000 Energiekosten | € 299.000 | € 299.000 | € 299.000 | € 299.000 | € 299.000 Vervangingen/investeringen Op basis van het vervangingsplan, rekening houdend met de beoogde verLEDding, zijn investeringen geraamd voor het vervangen van de armaturen en masten. Er is tot en met 2027 budget beschikbaar, de dan resterende opgave is nog niet in beeld en niet begroot. Openbare verlichting | Begroting | MJR 2026 | MJR 2027 | MJR 2028 | MJR 2029 2025 Masten | € 389.000 | € 389.000 | € 342.000 | € 0 | € 0 Armaturen | € 611.000 | € 611.000 | € 537.000 | € 0 | € 0 4.6 | Product Riolering Het product Riolering kent een eigen, gesloten, financieel kader. De kosten worden gedekt middels de rioolheffing. Om de kosten te egaliseren wordt er binnen het product Riolering gewerkt met een voorziening. Onderhoud De kosten voor het onderhoud zijn geraamd met het RWP. Deze budgetten staan wel steeds verder onder druk door de stijgende eenheidsprijzen. Verschillen en stijgende kosten worden jaarlijks binnen het product Riolering in beeld gebracht en opgelost.

Riolering | Begroting | MJR 2026 | MJR 2027 | MJR 2028 | MJR 2029 2025 Algemeen | € 216.000 | € 225.000 | € 225.000 | € 150.000 | € 150.000 Onderzoek | € 215.000 | € 215.000 | € 215.000 | € 215.000 | € 215.000 Planvorming | € 110.000 | € 110.000 | € 110.000 | € 110.000 | € 110.000 Onderhoud | € 640.000 | € 600.000 | € 600.000 | € 600.000 | € 600.000 Vervangingen/investeringen Voor grootschalige vervangingen en nieuwe maatregelen worden investeringskredieten beschikbaar gesteld. Het beeld is dat de programmering van het RWP in de praktijk lastig uit te voeren is, mede door een | tekort in personele capaciteit. Dit maakt dat kredieten doorschuiven en werkelijke kapitaallasten lager zijn dan geraamd. Onderstaand zijn de geraamde investeringsbedragen gepresenteerd. Riolering | Begroting | MJR 2026 | MJR 2027 | MJR 2028 | MJR 2029 2025 Investeringsplannen | € 3.745.000 | € 2.675.000 | € 1.605.000 | € 1.605.000 | € 1.070.000 4.7 | Product Sport en spelen Onderhoud Het onderhoud van het product Sport en spelen is onverdeeld in het onderhoud aan sportvelden en speelvoorzieningen. Het onderhoud aan sportvelden wordt deels door de verenigingen zelf gedaan, waarvoor ze een vergoeding krijgen. Het overige werk wordt voornamelijk door de NoordWestGroep uitgevoerd. Dit geldt ook voor de speelvoorzieningen, waar het verzorgend onderhoud door de NoordWestGroep wordt uitgevoerd.

Voorheen was er sprake van een voorziening voor Speeltoestellen maar dit is nu opgedeeld in een exploitatiebudget voor kleine onderhoudswerkzaamheden en investeringskredieten voor grootschalige vervangingen. Onderstaand zijn de exploitatiebudgetten voor onderhoud weergegeven. blad 22 van 26 Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 Sport en spelen | Begroting | MJR 2026 | MJR 2027 | MJR 2028 | MJR 2029 2025 Sportvelden | € 436.000 | € 436.000 | € 436.000 | € 436.000 | € 436.000 Speelvoorzieningen | € 112.000 | € 112.000 | € 112.000 | € 112.000 | € 112.000 Vervangingen/investeringen Voor de speelvoorzieningen zal ieder jaar bij de PPN een investeringskrediet aangevraagd worden. Onderstaand is het geraamde bedrag voor deze investeringen weergegeven. Sport en spelen | Begroting | MJR 2026 | MJR 2027 | MJR 2028 | MJR 2029 2025 Speelvoorzieningen | € 385.000 | € 628.000 | € 241.000 | € 589.000 | € 681.000 4.8 | Product Verkeer Onderhoud Er is een structureel budget beschikbaar voor verkeersmaatregelen. Hieronder valt het planmatig vervangen en verzorgend onderhoud van verkeersborden, het uitvoeren van verkeersmaatregelen en onderhoud aan het camerasysteem. Daarnaast is er een budget beschikbaar voor delen van het straatmeubilair.

Hier is echter onvoldoende in beeld wat de staat van het areaal is, en welke maatregelen benodigd zijn. Verkeer | Begroting | MJR 2026 | MJR 2027 | MJR 2028 | MJR 2029 2025 Straatmeubilair | € 34.000 | € 34.000 | € 34.000 | € 34.000 | € 34.000 Verkeersmaatregelen | € 121.000 | € 121.000 | € 121.000 | € 121.000 | € 121.000 Vervangingen/investeringen Vervangingen van verkeersborden vallen onder het onderhoudsbudget. Voor overige elementen is geen vervangingsbudget beschikbaar. 4.9 | Product water en civieltechnische kunstwerken Onderhoud Voor het onderhoud van de verschillende onderdelen is een jaarlijks onderhoudsbudget beschikbaar. Hieruit worden alle onderhoudswerkzaamheden bekostigd. Enkel voor baggeren is er sprake van een voorziening. Dit maakt het besteden en binnen de perken houden van het jaarlijks budget, onder invloed van fluctuaties in de onderhoudsopgave en uitvoering, een uitdaging.

Water en civiele | Begroting | MJR 2026 | MJR 2027 | MJR 2028 | MJR 2029 kunstwerken | 2025 Oeververbindingen | € 551.000 | € 551.000 | € 551.000 | € 551.000 | € 551.000 Oeverconstructies - | € 172.000 | € 202.000 | €172.000 | €202.000 | €172.000 onderhoud Oeverconstructies - | € 125.000 | € 125.000 | € 125.000 | € 125.000 | € 125.000 Vaarwegbeheer Water – baggeren | € 491.000 | € 491.000 | € 491.000 | € 491.000 | € 491.000 Water – maaien | € 150.000 | € 150.000 | € 150.000 | € 150.000 | € 150.000 stedelijk water Water – bestrijding | € 111.000 | € 111.000 | € 111.000 | € 111.000 | € 111.000 invasieve soorten Jachthavens | € 105.000 | € 105.000 | € 105.000 | € 105.000 | € 105.000 Recreatieve | € 64.000 | € 64.000 | € 64.000 | € 64.000 | € 64.000 voorzieningen Pont Jonen | € 5.500 | € 5.500 | € 5.500 | € 5.500 | € 5.500 blad 23 van 26 Paraplunota Kapitaalgoederen 2026-2031 Gemeente Steenwijkerland zaaknummer 2024-017667 21 augustus 2025 Vervangingen/investeringen Vervangingen worden middels een investeringskrediet bekostigd. De gepresenteerde budgetten zijn op basis van de technische levensduur van oeververbindingen- en constructies.

Water en civiele | Begroting | MJR 2026 | MJR 2027 | MJR 2028 | MJR 2029 kunstwerken | 2025 Oeververbindingen | € 341.000 | € 341.000 | € 341.000 | € 341.000 | € 341.000 Oeverconstructies | € 498.750 | € 498.750 | € 498.750 | € 498.750 | € 498.750 Jachthavens | € 95.000 | € 95.000 | € 95.000 | € 95.000 | € 95.000 4.10 | Product Wegen Onderhoud Voor het onderhoud wordt onderscheid gemaakt tussen dagelijks beheer en groot onderhoud. Het dagelijks beheer bestaat uit jaarlijks terugkerende taken en kosten. Daarnaast zijn er budgetten voor vegen, onkruidbestrijding op verharding en gladheidsbestrijding. Wegen | Begroting | MJR 2026 | MJR 2027 | MJR 2028 | MJR 2029 2025 Dagelijks beheer | € 172.000 | € 172.000 | € 203.000 | € 204.000 | € 204.000 Voor groot onderhoud wordt gewerkt met een voorziening. Onderstaand zijn de jaarlijkse begrote uitgaven en stand van de voorziening weergegeven. Wegen – groot | Uitgaven | Stand onderhoud | voorziening Jaar | 31-12 2025 | € 2.548.000 | € 868.000 2026 | € 2.281.000 | € 780.000 2027 | € 2.278.000 | € 687.000 2028 | € 2.277.000 | € 597.000 2029 | € 2.261.000 | € 523.000 Vervangingen/investeringen Voor werkzaamheden waar sprake is van levensduur verlengede maatregelen of vervanging wordt gebruik gemaakt van een investeringskrediet. De onderstaande bedragen zullen met het beleidsplan Wegen aangevraagd worden.