Nieuw: Gemeente Steenwijkerland - Jaarverslag 2023 gewaarmerkt

Te denken valt aan de afspraken in het regioplan IZA (2024-2026), de verplichting om een visie op de sociale basis te ontwikkelen (2024), de lokale vertaling van de regionale woonzorgvisie (2024), de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd (2024 e.v.), de invoering van de basisdienstverlening voor schuldhulpverlening (vanaf medio 2024) de uitvoering van het Programma Participatiewet in Balans (2024 e.v.) de nieuwe wetgeving op het gebied van onderwijshuisvesting (beoogd per 1 januari 2025) en de nieuwe Wet van School naar Duurzaam Werk (beoogd per 1 augustus 2025), de invoering van Wams Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams, invoering controversieel verklaard) en de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo (vanaf 2026). In combinatie met de reeds hoge werkdruk en de aanhoudend krappe arbeidsmarkt is en blijft het een uitdaging om alle nieuwe taken op een goede manier te implementeren.

27 Voorkomen van (ernstige) geldzorgen Minimaal 50% van de doelgroep voor het minimabeleid maakt gebruik van de minimavoorzieningen (2022: 30%). Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald We maken een actieplan met onze aanpak richting werkgevers over schuldensignalering en schuldhulp voor werkgevers Conform de beschrijving schuldhulpverlening onder - nemers (actieplan) is in 2023 de focus voornamelijk gelegd op de toegang van ondernemers met geldzorgen tot de gemeentelijke schuldhulpverlening. Hierin wordt actief en integraal samengewerkt met interne en externe partijen. Het aantal (ex)ondernemers met geldzorgen dat zich heeft gemeld in 2023 (14) is, in vergelijking met 2022 (4) meer dan verdrievoudigd.  In het kader van vroegsignalering hebben we met minimaal 25 inwoners per maand intensief persoonlijk contact In 2023 hebben we met meer dan 25 inwoners per maand intensief contact gehad.  We vergroten bekendheid van het Geldloket Steenwijkerland bij inwoners en werkgevers.

Het afgelopen jaar zijn er vanuit het Geldloket diverse presentaties gegeven, zijn er in het kader van preventie diverse activiteiten bezocht, neemt het Geldloket deel aan de pilot GeWOON Besparen (voorheen pilot energie-armoede) en is er een nieuwe zittingslocatie bijgekomen in Vollenhove.  ‘Gemeente helpt bij geldstress’ ‘Als gemeente willen we náást mensen staan die geldstress ervaren. We kunnen ondersteuning bieden als er financiële zorgen zijn, daar is onder meer ons Geldloket voor bedoeld. Vorig jaar is ook de VoorzieningenWijzer ingezet, een helpende hand, waarbij de gemeente samenwerkt met Sociaal Werk De Kop, Wetland Wonen, Woonconcept en de NoordWestGroep. Inwoners kunnen tijdens een gratis adviesgesprek met een consulent zien op welke toeslagen ze recht hebben en wáár ze terecht kunnen met hun vragen over verzekeringen of een energiecontract. Kan het ook anders, goedkoper? Steenwijkerland biedt veel “meedoen”- regelingen voor inwoners en kan waar nodig helpen om meer inzicht te krijgen in geldzaken. Dat heeft al geleid tot veel positieve adviesgesprekken. Een aantal inwoners met lagere inkomens kon hierdoor vorig jaar ruim 800 euro extra besteden.’ Trijn Jongman

28  Ontwikkeling doelstellingen De Vroegsignalering is een belangrijk instrument als het gaat om het in beeld krijgen van inwoners, waaronder ondernemers, met geldzorgen. Het proces van de Vroegsignalering is geïntensiveerd, zo zijn er afspraken gemaakt met diverse woningbouwverenigingen, om schulden klein te houden en (schuld)hulpverlening eerder in beeld te brengen. Vanuit het Geldloket zijn er, in het kader van het vergroten van de bekendheid, in samenwerking met de informatiemedewerker, diverse presentaties gegeven met betrekking tot het minimabeleid. Deze presentaties zijn gegeven bij o.a. werkgevers, in het kader van financieel fitte werknemers en andere (vrijwilliger)-organisaties. Alle jeugdigen kunnen veilig thuis opgroeien (0 uithuisplaatsingen als moreel doel) Het aantal uithuisplaatsingen terugbrengen van 1,6% naar het landelijk gemiddelde van 1,1% (periode 2022-2026). Minder jeugdigen maken gebruik van specialistische GGZ- Jeugdzorg Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald We vergroten de rol van de gemeentelijke toegang op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling. Deze rol hebben we al voor inwoners tot 18 jaar en gaan we vanaf 2024 op een vergelijkbare wijze ook inzetten voor volwassenen. Dit doen we o.a.

door het opleiden van 3 extra aandachtsfunctionarissen en het actualiseren van het werkproces In 2023 zijn de voorbereidingen op de nieuwe werkwijze in gang gezet. Met als resultaat dat vanaf 1 februari 2024 de casusregie bij alle veiligheid casuïstiek van Steenwijkerlandse gezinnen/ huishoudens is belegd bij de gemeentelijke toegang (USD). De scholing is de kennis en deskundigheid van het lokale team op orde. Het proces casusregie op veiligheidsmeldingen is beschreven voor Jeugd en Wmo en is vastgelegd in ZorgNed.  We breiden bestaande aanpakken uit, zoals Jeugdconsulenten bij huisartsenpraktijken, Jeugd- consulenten en Schoolmaat- schappelijk werk op school. De bestaande aanpakken zijn gecontinueerd en waar mogelijk versterkt. Het streven is dat bij elke grote(re) praktijk een jeugdconsulent werkt. Op dit moment is dat het geval bij één van vier grote(re) praktijken. Het is in 2023 mede door de krappe arbeidsmarkt niet gelukt om dit aantal verder uit te breiden. Ook de overname van een van de huisartsenpraktijken in Steenwijk maakte dat er daar (nog) geen ruimte was om de aanpak uit te breiden. x Met (lokale)ketenpartners ontwikkelen we initiatieven waarbij een klimaat wordt gecreëerd waarin ouders om hulp durven te vragen als sprake is van huiselijk geweld en kindermishandeling (Beweging van Nul).

In 2023 hebben maandelijkse bijeenkomsten met de kerngroep van ketenpartners plaatsgevonden. De kerngroep heeft zich uitgebreid met relevante partners. Door diverse activiteiten is meer bekendheid ontstaan bij professionals en bij de Steenwijkerlandse samenleving: zoals toneelstuk IJS (in De Meenthe), scholing met de partners, artikelen in de Steenwijker Courant.   Ontwikkeling doelstellingen In de regio IJsselland werkt de gemeente Steenwijkerland met 10 andere gemeenten en alle systeempartijen aan 0 uit(huis)plaatsingen. Dit is vastgelegd in een transformatieconvenant met de doelstellingen om het aantal uit(huis)plaatsingen te verminderen, de duur van de uithuisplaatsingen te verkorten en het groeien van het aantal kleinschalige gezinsgerichte woon- en verblijfsvormen. Om dit te kunnen realiseren moet het jeugdbeleid in samenhang worden uitgevoerd. Tegelijkertijd vindt de vertaalslag van de transformatie jeugd ook naar de lokale situatie plaats, waarin de gemeente een regiefunctie heeft. Want door een gezamenlijke werkwijze te organiseren kan deskundigheid gerichter, sneller en in samenhang georganiseerd

29 worden. En kan formele zorg eenvoudiger, goedkoper en minder zwaar georganiseerd worden. Er vindt verdere doorontwikkeling van versterking van het preventief jeugdbeleid en verbetering van de samenwerking met huisartsen en het onderwijs plaats. In de komende Perspectiefnota komen we terug op de herverdeling van financiële middelen waardoor de versterking van het lokale veld voldoende geïmplementeerd en geborgd kan worden in de bestaande aanpakken zoals jeugdconsulenten bij huisartsenpraktijken. Dit draagt bij aan de Beweging van 0. Voorkomen van overbelasting van mantelzorgers Vermindering van het aandeel mantelzorgers dat zich zwaar belast voelt (2020: 12%). Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald Onderzoeken van de ondersteuningsbehoefte onder mantelzorgers. Wegens personele krapte is vertraging opgelopen in de uitvoering van het onderzoek. In 2023 zijn wel de voorbereidingen uitgevoerd en is opdracht aan het onderzoeksbureau verstrekt. In het 2e kwartaal van 2024 wordt het onderzoek afgerond. x Het aanbod voor respijtzorg (iemand of een organisatie die de zorg overneemt van de mantelzorger) actualiseren met nieuwe vormen.

Naar aanleiding van de uitkomsten van het onderzoek zal zo nodig het aanbod voor mantelzorgondersteuning en/of respijtzorg worden geactualiseerd. Ook de actualisering van het aanbod zal verder opschuiven in de tijd. x  Ontwikkeling doelstellingen De vraag naar mantelzorg zal de komende jaren alleen maar toenemen. Het aantal beschikbare mantelzorgers per zorgvrager daalt de komende jaren drastisch. Ook de structurele personeelskrapte in de zorg leidt tot extra belasting voor mantelzorgers. Maatschappelijk wordt de druk op mantelzorg en daarmee mantelzorgers dus steeds hoger. Om te zorgen dat overbelasting zo veel als mogelijk wordt voorkomen, is preventie, ondersteuning en respijt extra hard nodig. Dat is de reden dat het kabinet in 2023 de Mantelzorgagenda 2023-2026 heeft opgesteld. Er wordt breed ingezet op erkennen en versterken van de positie van de mantelzorger. Hierbij gaat het niet alleen over het ondersteunen van de mantelzorger, maar ook om het faciliteren van randvoorwaarden. Mensen met een psychische kwetsbaarheid kunnen zelfstandig wonen Via de opbouw van beschermd-thuis formules verminderen van het gebruik van beschermd-wonen plekken met 30% (2026 t.o.v. 2022). Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald Aanstellen kwartiermaker.

De kwartiermaker heeft in 2023 gerealiseerd dat de gemeentelijke toegang klaar is voor uitvoering van deze nieuwe taak. Per 1 oktober 2023 worden nieuwe meldingen door de gemeente beoordeeld. Met de centrumgemeente Zwolle, die voorlopig de rijksmiddelen voor Beschermd wonen ontvangt voor de regio, zijn via een hernieuwd convenant en een financiële regeling afspraken gemaakt over de verdeling van taken en middelen.  Actieplan opstellen om de Toekomstvisie Beschermd wonen Per 1 augustus 2023 is een pilot met het product Beschermd thuis ingegaan voor een periode van 2 jaar. Hiermee leveren we een belangrijke bijdrage aan onze 

30 uit te voeren. In dit plan wordt opgenomen: - de ontwikkeling van lokaal beschermd thuis-formules in overleg met zorgpartijen en; - de ontwikkeling van vernieuwend woonzorg-aanbod; - en de doorontwikkeling Wmo. ambitie om langer/weer zelfstandig wonen voor mensen met een psychische kwetsbaarheid mogelijk te maken. Met de twee grootste woningcorporaties zijn intentie afspraken gemaakt over de samenwerking rondom bescherm wonen/thuis. Deze afspraken worden in 2024 verder uitgewerkt. Ook is in 2023 het besluit genomen te starten met Kamers met aandacht. Dit initiatief start in 2024 voor in eerste instantie 2 jaar.  Ontwikkeling doelstellingen T.a.v. de decentralisatie beschermd wonen: in de periode van 1 oktober tot 1 april (2024) kijkt de GGD (het eerdere toegangsorgaan) nog mee met de gemeentelijke toegang en geeft de formele beschikking nog af. Ook geven zij de herindicaties (lopende dossiers) nog af tot 1 april. Vanaf april 2024 komen ook de bestaande dossiers van de GGD over naar de gemeente en doorlopen we als gemeente het hele proces zelf, inclusief de te voeren administratie en evt. bezwaren. Het hernieuwde convenant voor de regionale samenwerking zal in 2024 ter besluitvorming worden aangeboden aan de gemeenteraad. T.a.v. Beschermd thuis: dit aanbod voorziet in een 24-uurs beschikbaarheid van de zorgprofessional.

Hierin participeren 4 zorgaanbieders en dit heeft in 2023 geleid tot twee trajecten en zijn een aantal andere casussen actief verkend. Met de twee grootste woningcorporaties zijn intentie afspraken gemaakt voor het direct toewijzen van woningen aan inwoners die meedoen aan deze pilot die geen passende huisvesting hebben, wanneer via de reguliere weg geen uitzicht is op een woning. Deze afspraken worden in 2024 verder uitgewerkt in concrete werkafspraken. Zie ook programma Wonen. Naast Beschermd thuis zijn meer formules voor vernieuwende woonzorgvormen verkend. Hieruit is het besluit gekomen om te participeren in het landelijke initiatief Kamers met aandacht. Hierin worden jongeren met een hulpvraag, die al grotendeels op eigen benen staan, geholpen aan huisvesting bij particulieren die een Kamer over hebben en een vorm van informele steun/burenhulp kunnen bieden aan de jongere. Dit initiatief start in 2024 voor in eerste instantie 2 jaar. Vitaal ouder worden Toename van het percentage ouderen dat een goede gezondheid ervaart (2022: 72%). Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald Uitvoering project Samen in beweging Clingenborgh Afgerond.  Uitvoering van de plannen vanuit het sport- en beweegakkoord, zoals de inzet van de buurtsportcoach.

De plannen zijn uitgevoerd. Zo zijn er 2 fittesten gehouden in Steenwijk en in Oldemarkt, is Max Vitaal uitgebreid met meer aanbieders, zijn de Old Stars Vitaliteitsspelen georganiseerd, is er een ASM training voor senioren- sportleiders gegeven en is de Blijf Mobiel Beurs gehouden. Voor het project De derde helft bleek te weinig animo.  ‘Gezondheid is méér dan niet ziek zijn’ ‘Wat hebben onze inwoners nodig om gezond ouder te worden? Die vraag staat centraal in het Gezondheidsbeleid dat de gemeente in 2023 heeft vastgesteld, op basis van input vanuit onze eigen inwoners en maatschappelijke (zorg)organisaties. Gezondheid blijkt zoveel meer dan “niet ziek zijn”. Het gaat ook om méédoen in de samenleving, het hebben van sociale contacten en je prettig voelen in de omgeving waar je woont. Met ons lokale gezondheidsbeleid investeert de gemeente in een leefomgeving die uitnodigt om (meer) te bewegen en waar je elkaar makkelijk kunt ontmoeten. Want heel veel draait om preventie. Prioriteiten in Steenwijkerland zijn ook een afname van roken, middelen- en alcoholgebruik, het maken van gezonde(re) keuzes en het verbeteren van de mentale gezondheid. We zijn in de eerste paar wijken gestart met huisbezoeken aan 75-plussers. Dat sloeg aan, er melden zich nog steeds mensen. Vrijwilligers gaan thuis in gesprek met inwoners die aangeven daaraan behoefte te hebben.

Soms komen gevoelens van eenzaamheid aan het licht of (sociale en financiële) voorzieningen waarvan men niet op de hoogte is. Het zijn geen bezoeken vanuit

31 een betuttelende overheid; het gaat er vooral om dat inwoners bewust raken van hun gezondheid en de mogelijkheden dichtbij huis kennen om die te versterken.’ Trijn Jongman  Ontwikkeling doelstellingen Alle activiteiten uit het sportakkoord zijn uitgevoerd. Voor het project De Derde Helft bleek er bij de verschillende verenigingen te weinig animo. In De Derde Helft organiseren verenigingen samen met ouderen activiteiten voor ouderen in hun clubhuis of kantine, zoals dansavondjes, computerles, yoga of anderszins. Zo dragen sportverengingen bij aan een vriendelijke sportomgeving en een sociaal actieve leefwereld voor ouderen. De inzet van buurtsportcoaches is voor een deel tijdelijk gefinancierd. Voor een structurele aanpak van uitdagingen op het gebied van vitaal ouder worden, een sociaal veilige sportomgeving, het ondersteunen van het vrijwillige kader van de sportverenigingen is de inzet van onze Club Kader Coaches cruciaal. Hiervoor zullen bij de Perspectiefnota extra middelen worden aangevraagd. Het is belangrijk dat zo veel mogelijk mensen zo lang mogelijk gezond en vitaal blijven. Door de vergrijzing staat het zorgstelsel immers onder druk. Daarom heeft de gemeenteraad bij de behandeling van de begroting 2023-2026 het Amendement Vitaal Ouder Worden aangenomen. Medio 2023 is gestart met de verkenning van het vraagstuk en het leggen van de eerste contacten.

Wegens personeelskrapte zal de uitvoering van dat amendement vertraging oplopen. Wat voor effect / impact heeft Oekraïne voor het programma “Samen redzaam“ in 2023 gehad Onderwerp Extra Uit- of afstel Jeugdhulp en leerplicht Extra vragen en meldingen m.b.t. jeugdhulp of verzuim opgepakt door jeugdconsulenten en leerplichtambtenaren Stijging wachttijden, hogere werkdruk, extra opbouw van verlofrechten. Werk en participatie De accountmanager en matcher hebben zich ingezet voor het toe leiden van Oekraïners naar werk. Minder inzet op reguliere taken, toename werkdruk. Uitkeringsadministratie en team Werk, Inkomen en Zorg en Kwaliteits- medewerkers Opzetten van de leefgeldregelingen en uitvoering van de regelingen. Hogere werkdruk, extra opbouw van verlofrechten. Onderwijs, kinderopvang en medische zorg In afstemming met schoolbesturen zorgen voor voldoende onderwijs aan Oekraïense kinderen. In afstemming met huisartsen, tandartsen en apothekers zorgen voor voldoende medische zorg. Ketenpartners (Sociaal Werk, Taalpunt) Meer aandacht voor Oekraïners Minder inzet op reguliere taken. Inmiddels zijn veel van de Oekraïense ontheemden bijna twee jaar in Steenwijkerland woonachtig. Hun kinderen gaan naar school en volwassenen dragen hun steentje aan onze samenleving bij door, daar waar het kan betaald of onbetaald werk te verrichten.

Bedrijven bleken bereid om het werk aan te passen voor de doelgroep. We verwachten dat onze (andere) inwoners daar in de toekomst de vruchten van kunnen plukken. De taallessen voor Oekraïense ontheemden worden goed bezocht en in de persoonlijke contacten zien we dat deze mensen erg hun best doen om de Nederlandse taal te spreken. Een groot succes is de inzet van vakantiehuisjes. De Oekraïense ontheemden wonen daarmee zelfstandig en kunnen met hun vragen nog steeds terecht bij het gemeentelijke team die voor de (dagelijkse) begeleiding zorgt.

32 Overzicht baten en lasten programma Samen redzaam Waaraan is het geld besteed?

33 2.4 Vitaal Platteland De landelijke opgaven rondom klimaat, stikstof, natuur en water hebben grote impact op ons gebied. Met ‘Vitaal platteland’ gaat het om het realiseren van een goede balans tussen economie, ecologie en de leefbaarheid in het landelijk gebied. Samen met lokale initiatiefnemers en onze partners (o.a. de Stichting Weerribben-Wieden en de partijen die hierin vertegenwoordigd zijn) willen we meer regie op het bieden van ruimte en perspectief aan onze (agrarische) ondernemers. Dit in aanvulling op en in samenhang met de opgaven die in het bestuursprogramma Werk en Economie worden benoemd. Innovatie, gebiedsontwikkeling en regie zijn daarbij belangrijke sporen. We zien voor de gemeente een rol om, samen met de gebiedspartijen, lokale initiatieven te faciliteren en te stimuleren. Deze lokale initiatieven gaan we verbinden met de grote opgaven in het landelijk gebied. In dit kader zien we kansen voor gebiedsprocessen en gebiedsontwikkelingen. De noodzakelijke financiering zal in onze optiek grotendeels beschikbaar moeten komen vanuit door het Rijk beschikbaar te stellen middelen. Dit alles vraagt om lokale regie. Lokaal hebben we specifieke gebiedskennis, werken we samen met gebiedspartners en kunnen we inspelen op initiatieven. De opgaven gaan gepaard met grote financiële inspanningen.

Hierop goed inspelen is cruciaal, net als het daarbij maken van goede (werk-)afspraken. Het jaar 2023 zal dan ook in het teken staan van het goed neerzetten van dit belangrijke programma. De doorontwikkeling van toerisme, als economisch drager van het gebied, speelt een belangrijke rol bij het realiseren van de doelen van dit bestuursprogramma. AMBITIE VITAAL PLATTELAND: - Het buitengebied van Steenwijkerland neerzetten als dé proeftuin van Nederland - Ruimte en economisch perspectief bieden aan (agrarische) ondernemers - Gebiedsontwikkeling en randwegen Ossenzijl en Blokzijl - Versterking toerisme als economisch drager van het gebied  Trends en ontwikkelingen Onderstaand geven we de belangrijkste trends en ontwikkelingen die positief dan wel negatief hebben bijgedragen aan de beoogde resultaten. Dit betreffen zowel zelf tot stand gebrachte als niet-beïnvloedbare zaken waar de gemeente mee is geconfronteerd.  Medio 2023 zijn een Ontwerp PPLG (Provinciaal Programma Landelijk Gebied) Overijssel en de maatregelenpakketten 2024 ingediend bij het Rijk waarbij het behoud van de leefbaarheid in het landelijk gebied voorop wordt gesteld.  Na de provinciale verkiezingen is de politieke samenstelling van de provincie sterk gewijzigd. Daarnaast is het kabinet gevallen. De aanpak van de PPLG-gebiedsprocessen is hierdoor onzeker geworden.

34 Balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid in het landelijk gebied Het buitengebied van Steenwijkerland neerzetten als dé proeftuin van Nederland Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Samen met onze partners faciliteren, stimuleren en ondersteunen van lokale initiatieven en experimenten die bijdragen aan het behoud van een gezonde balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid. De huidige pilot in de Baarlingerpolder is hierbij een voorbeeld. We hebben actief deelgenomen en subsidie verleend aan twee initiatieven in het kader van Vitaal Platteland: verkenning Polder Giethoorn en ontwikkeling Lekkers uit de Kop. In de Polder Giethoorn gaat nu een gebiedsproces starten en Lekkers uit de Kop heeft een LEADER subsidie aangevraagd voor realisatie. Daarnaast hebben we actief deelgenomen aan de ontwikkeling van het initiatief Bron van Ons, met als resultaat een project dat met gemeentelijke subsidie zal starten in 2024. Bovendien hebben we onze actieve deelname aan het gebiedsproces Baarlingerpolder voortgezet en zijn we betrokken bij het gebiedsproces Boeren van Blokzijl.  Faciliteren van coaching en begeleiding van agrarische ondernemers door de inzet van erfcoaches.

We hebben een fina nciële bijdrage geleverd aan het project Erfcoaches. De erfcoach in onze regio heeft verschillende ondernemers gesproken, gecoacht en geadviseerd.  Bij elkaar brengen van gebiedskennis en (provinciale) opgaven per deelgebied, en het op hoofdlijnen, door een ruimtelijke verkenning, bepalen van ontwikkelperspectieven per deelgebied. Deze verkenning is een bouwsteen voor een omgevingsvisie. In 2023 is een 95% versie van de Ruimtelijke Verkenning inhoudelijk opgeleverd. Het rapport wordt begin 2024 afgerond.  Opstellen plan van aanpak waarmee regie op gebiedsprocessen met de gebiedspartners kan worden gepakt. In 2023 zijn drie gebiedsprocessen, als koploperprojecten, gestart. We zijn daarbij als gebiedspartners nauw bij betrokken. We willen van deze koploperprojecten leren en stellen op basis daarvan een plan van aanpak op. x Uitbreiden van het aantal hubs via subsidieregeling en uitbreiden van het aanbod van duurzame voertuigen (zoals elektrische scooters). Per januari 2023 waren 4 mobiliteitshubs operationeel. Gedurende 2023 hebben drie ondernemers, gemeente Westerveld, gemeente Noordoostpolder en Defensie zich aangesloten. Daarmee is het netwerk uitgebreid van 4 hubs naar 9 hubs. Dit netwerk wordt in 2024 verder uitgebreid. Besloten is het project te verlengen tot eind 2026.

 Faciliteren van riettelers om tot nieuwe technologieën te komen die bijdragen aan het behoud van de balans. Hiertoe zullen we onder andere een bijeenkomst organiseren met de rietsector, belanghebbenden en deskundigen met de insteek om het rietbranden de komende jaren sterk te verminderen. Daarnaast sporen we de rietsector en belanghebbenden aan om te komen tot een proeftuin riet. In 2023 hebben we afspraken gemaakt om het branden van zomermaaisel binnen het tijdslot van zonsopgang tot 10:00 toe te staan. Een onderzoek wordt uitgevoerd naar de kritische groeifactoren van riet om te kijken of rietteelt buiten de N2000 mogelijk is. 

35  Ontwikkeling doelstellingen In 2023 zijn diverse werkzaamheden verricht die zijn gericht op het realiseren van de doelstellingen. We blijven de komende periode samen met diverse samenwerkingspartners hierop inzetten waarbij het behouden van balans tussen economie, ecologie en leefbaarheid het uitgangspunt blijft. Vergroten van de leefbaarheid in Ossenzijl De realisatie van een nieuw bezoekerscentrum in 2026 (door Staatsbosbeheer) inclusief de koppeling met de ecologische verbindingszone, randweg, woningbouw en mogelijke overige ontwikkelingen in Ossenzijl. Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Sluiten van een intentieovereenkomst gebiedsontwikkeling Ossenzijl met de provincie Overijssel en Staatsbosbeheer Met Staatsbosbeheer is een samenwerkingsovereen - komst gesloten en daarnaast is een subsidiebeschikking afgegeven voor de ontwikkeling van het European Wetland Center.  Uitvoeren van haalbaarheidsstudies naar de realisatie van een randweg in Ossenzijl. Het afgelopen jaar hebben we een verkeerskundig onderzoek laten opstellen, een verkeerskundig model laten maken en zijn verschillende tracés onderzocht waarvan we kostenramingen hebben laten maken.  Start ontwerpproces voor de randweg Ossenzijl.

Plaatselijk Belang Ossenzijl heeft op basis van de door ons beschikbaar gestelde gegevens een door Ossenzijl gewenst tracé aangeboden aan de gemeente.  Duidelijk krijgen van de mogelijkheden voor financiering van een randweg Het gewenste tracé met de daarbij horende bouwkosten zijn bekend. Onderzocht wordt in hoeverre andere overheden kunnen en willen bijdragen, daarvoor is een opdracht uitgezet. In het geval andere partijen financiële steun verlenen, wordt realisatie haalbaar geacht.  Definitief gereed krijgen van ontwerp en planning van het European Wetland Center door Staatsbosbeheer Met Staatsbosbeheer zijn we een samenwerkings - overeenkomst aangegaan. Ook hebben we een subsidiebeschikking van € 2,3 miljoen afgegeven. De verder planuitwerking is aan Staatsbosbeheer. x  Ontwikkeling doelstellingen In 2023 hebben we een stap gemaakt om te komen tot een European Wetland Center in Ossenzijl. Het initiatief daartoe ligt bij Staatsbosbeheer. We zullen dit proces actief blijven volgen en zo nodig blijven aanjagen. De realisering van een randweg is mede afhankelijk van cofinanciering van andere overheden. Medio 2024 hopen we hierover meer helderheid te kunnen geven.

36 Vergroten van de leefbaarheid in Blokzijl Aanleg randweg Blokzijl Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Opstelling stadsvisie Blokzijl, met daarin o.a. opgenomen de thema’s verkeersproblematiek, wonen, werk en duurzaamheid In 2023 hebben een aantal werksessies plaatsgevonden op initiatief van de werkgroep Blokzijl in samenwerking met de gemeente. Er is een concept stadsvisie met ruimtelijke scenario’s opgesteld die in juni / juli 2024 aan het gemeentebestuur wordt aangeboden. x Duidelijkheid krijgen over de mogelijkheden voor het verbinden van opgaven in Blokzijl en de mogelijke financiering Dit is een lopend proces dat nog niet is afgerond. x  Ontwikkeling doelstellingen In 2023 is het proces om te komen tot een stadsvisie gestart. In 2024 zal besluitvorming plaatsvinden. Afstemming door de werkgroep met stad Blokzijl heeft geleid tot een aantal aandachtspunten die worden opgenomen in een conceptvisie. De uitwerking van dit concept zal zich richten op scenario’s die lopende en wenselijke ontwikkelingen beschrijven. Op basis hiervan kunnen besluiten worden genomen om deze ontwikkelingen uit te werken in projectopdrachten.

Toerisme als economisch drager van het gebied Verhoging van het aandeel van toerisme in de werkgelegenheid (nu 12,5%) Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Het spreiden en verleiden van toeristen in de regio Weerribben- Wieden, onder meer door doorontwikkelen van innovatie in mobiliteit en gastvrijheid (e-bikes, hubs, apps etc.) en ontwikkeling Station Steenwijk als poort Zoals eerder beschreven is het netwerk van mobiliteitshubs uitgebreid van 4 hubs naar 9 hubs. Dit netwerk wordt in 2024 verder uitgebreid. De aanbesteding van het station Steenwijk als Poort naar de regio heeft plaatsgevonden. Het betreft de verbouw van het pand als ook het verfraaien van het voorplein. De bezoeker komt na de verbouw in een aantrekkelijke en gastvrije omgeving. In en rond het gebouw komen uitingen van belevingen in de omgeving en het voorterrein wordt heringericht met gebiedseigen beplanting.  Het doorontwikkelen van de toeristische gebiedspromotie door de Stichting Weerribben-Wieden In 2023 is door de Stichting NP Weerribben -Wieden fors geïnvesteerd in de toeristische promotie gericht op bezoekers, maar ook gericht op onze eigen inwoners en bedrijven o.a. met de campagne Mooi dat je d’r bent.

 ‘Deelfiets doorslaand succes’ ‘Steenwijkerland loopt landelijk voorop met de elektrische deelfiets. We zijn de eerste plattelandsgemeente waar vervoer per e-bike op zo’n grootschalige wijze wordt uitgerold. Wat begon met vier locaties (“hubs”, plekken waar mobiliteit zich concentreert) is al heel snel opgeschaald naar tien locaties verspreid in de gemeente. De deelfiets maakt ons buitengebied, maar óók de hele grensstreek van de Kop van Overijssel, toegankelijker en aantrekkelijker voor toeristen en eigen inwoners. Vanwege het doorslaande succes en de toekomstkansen van de deelfiets heeft Steenwijkerland meer geld gekregen vanuit de Regiodeal. Daarmee kunnen we deze pilot verlengen en nog meer verbindingen leggen in de streek.’

37 Bram Harmsma ‘Mooi dat je d’r bent’ ‘Ons Nationaal Park Weerribben-Wieden is zoveel méér dan alleen toeristenmagneet Giethoorn. Dat willen we zeggen met “Mooi dat je d’r bent”, een overkoepelende campagne voor het hele gebied die in 2023 werd gelanceerd. Dit is een magisch mooi stukje Nederland met z’n karakteristieke landschap, ontstaan door eeuwenlang turfsteken en rietsnijden. Maar we hebben ook een vestingstad “in huis”, en handelsstadjes langs de voormalige Zuiderzee. De campagne is bewust gestart in het post-coronatijdperk, nu er weer veel te kiezen valt voor reizigers. We willen graag de schoonheid, rust en ruimte van dit gebied promoten en bezoekers verleiden tot een meerdaags verblijf dichtbij huis. “Mooi dat je d’r bent” is een slogan die past bij ons gastvrije gebied: hartelijk eigenzinnig.’ Bram Harmsma  Ontwikkeling doelstellingen De doelstellingen m.b.t. toerisme zijn er o.a. op gericht de werkgelegenheid te versterken zonder dat dit negatieve gevolgen heeft voor de balans economie, ecologie en leefbaarheid. In 2022 was het aandeel van toerisme in de werkgelegenheid 13%. In circa april verwachten we dat de werkgelegenheidscijfers van 2023 bekend worden op de website www.lisa.nl.

Vereenvoudiging regels voor ruimtelijke projecten Medewerkers werken conform de nieuwe Omgevingswet Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Doorontwikkelingen en verbetering van werkprocessen en dienstverlening zodat conform Omgevingswet wordt gewerkt (brieven, verordeningen, opleidingen etc.) Er is gewerkt om ervoor te zorgen dat we per 01-01-2024 klaar zouden zijn voor de omgevingswet. Brieven en verordeningen zijn bijgewerkt zodat conform de Omgevingswet wordt gewerkt. Ook zijn de collega’s opgeleid om te kunnen werken met de Omgevingswet.  Voorbereidingen om de Omgevingsvisie in 2024 vast te stellen In 2023 is de projectgroep Omgevingsvisie gevormd en is er gestart met het maken van uitgangspuntennotities en het schetsen van de inhoudsopgave in grove lijnen.  Starten opstelling omgevingsplan We hebben eind 2023 een start gemaakt met het omgevingsplan. Vooral in het opbouwen van ons casco en de keuze voor de manier van werken onder de omgevingswet.  Opstelling luchtkwaliteitsplan Hoewel hier aanvankelijk wel van is uitgegaan is het opstellen van een luchtkwaliteitsplan in deze fase niet aan de orde.   Ontwikkeling doelstellingen We werken verder aan de contouren van onze omgevingsvisie.

Daarnaast werken we aan de uitgangspuntennotitie. We hebben concreet gemaakt welke thema’s en opgaven er zijn en welke gebieden we aanwijzen in onze omgevingsvisie. In 2024 werken we toe naar een aantal conceptversies, doen we aan participatie en verwerken we de verschillende stadsvisies in het concept. Met als doelstelling het ontwerp van de omgevingsvisie in 2025 ter inzage te kunnen leggen. In 2024 wordt verder vorm gegeven aan het omgevingsplan en gaan we deze van rechtswege omvormen naar een Steenwijkerlands omgevingsplan. Langzamerhand zullen we ons casco gaan vullen zodat we hopelijk op korte termijn een eerste versie van ons omgevingsplan kunnen publiceren.

38 Wat voor effect / impact heeft Oekraïne voor het programma “Vitaal Platteland“ in 2023 gehad Onderwerp Extra Uit- of afstel - - - Overzicht baten en lasten programma Vitaal platteland Waaraan is het geld besteed?

39 2.5 Duurzaam In het programma Duurzaamheid gaat het om energiebesparing en – opwekking, CO2-reductie en de weg naar een circulaire samenleving. Om hierbij goede resultaten te bereiken is bewustwording over de duurzaamheidsproblematiek bij onze inwoners essentieel. Datzelfde geldt voor het geven van het goede voorbeeld als gemeente. AMBITIE DUURZAAMHEID: - Steenwijkerland is klimaatneutraal in 2050 - Elke kern of wijk heeft een klimaatplan - De gemeente is een inspirerend voorbeeld in duurzaamheid - De openbare ruimte is klaar voor klimaatverandering - Koploper zijn in de minste hoeveelheid restafval per inwoner - Meer inwoners verplaatsen zich CO2-neutraal  Trends en ontwikkelingen Onderstaand geven we de belangrijkste trends en ontwikkelingen die positief dan wel negatief hebben bijgedragen aan de beoogde resultaten. Dit betreffen zowel zelf tot stand gebrachte als niet-beïnvloedbare zaken waar de gemeente mee is geconfronteerd.  Binnen diverse kernen wordt gewerkt aan verduurzaming en gezocht naar samenwerking.  Nauwe samenwerking met partners zoals woningcorporaties, netbeheerders en gemeentes uit de regio. Het gevoel van gezamenlijke opgave in de energietransitie leeft steeds meer.  Er worden veel subsidies aangevraagd op het gebied van verduurzaming en klimaatadaptatie (tuinsubsidie).  Veranderend provinciaal beleid op wind- en zonne-energie.

 Het elektriciteitsnet is op veel plekken overbelast. Door deze netcongestie kunnen er op plekken knelpunten ontstaan.  Door hogere energiekosten hebben inwoners en maatschappelijke organisaties moeite om hun energierekening te betalen. Steenwijkerland is klimaatneutraal in 2050 Begin 2023 wordt een integraal klimaatplan opgeleverd. Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend We bepalen de huidige stand van energie-opwek en gebruik en hoe we dit blijven monitoren. Door een extern bureau is een “nul meting” gedaan naar gebruik en opwek van duurzame energie. De energie- opwek (zon op dak en zon op land) wordt op gemeentelijk en regioniveau gemonitord in RES-verband.  We zorgen ervoor dat op alle klimaatonderwerpen het Er is een Klimaat - en Duurzaamheidsambitie document opgesteld. Deze is in december ter inzage opgestuurd aan 

40 ambitieniveau is bepaald en vertaald is in SMART-doelstellingen partnerorganisaties. Dit document bevat doelstellingen op de thema’s biodiversiteit, klimaatadaptatie, circulariteit, duurzame energie en mobiliteit. Elke kern of wijk heeft een klimaatplan In 2025 heeft 75% van de wijken/kernen een concreet plan om energieneutraal te worden. Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Samen met de Stichting Duurzaam Steenwijkerland bezoeken van 10 kernen en wijken, om de mogelijkheden om tot energie neutrale kernen te komen (zon-op- huis, zon-op-land en evt. windenergie). Elk huis, elke straat telt. We bieden hulp en maken samen een kern- of wijkplan om energieneutraal te worden. In een aantal kernen is het gesprek gestart omtrent verduurzaming, waarbij zowel gekeken wordt naar energiebesparing, de warmtetransitie als opwek. Samen met de Stichting Duurzaam Steenwijkerland en de partners van Besparen in de Kop is op 4 november een infodag duurzaam wonen georganiseerd. Dit is bezocht door ruim 250 inwoners. Ook zijn er uitgebreide energiescans uitgevoerd in representatieve woningen in de wijken Woldmeenthe, Oostermeenthe en Nieuwe Gagels.

Door aangepast zon- en windbeleid vanuit de provincie is energieneutraliteit per kern niet meer logisch, waarop dit doel in de programmabegroting 2024-2027 is aangepast. x Uitvoeren van het actieplan energiearmoede gericht op huishoudens met een laag inkomen. Het project geWOON besparen is gestart. Er is een succesvolle ketensamenwerking opgezet met woningcorporaties en sociaal werk de kop. Zo kunnen we op zowel duurzaam als sociaal vlak hulp bieden. Er zijn 2 “straatacties” uitgevoerd in Steenwijkerwold en Vollenhove waarbij we bij 34 woningen binnen zijn geweest. Bij 32 woningen gas-besparende maatregelen, en bij 22 elektriciteits-besparende maatregelen. Voor 2024 zijn de straatacties maandelijks ingepland. Ook is er een energie-fixteam opgezet. Het project geWOON besparen loopt de komende jaren door.  Met woningbouwcorporaties en particuliere eigenaren van huurwoningen maken we afspraken om lagere energielabels (label D- en lager) versneld te verminderen. In de prestatieafspraken zijn afspraken vastgelegd om de lagere energielabels van sociale huurwoningen versneld uit te faseren. We hebben afgesproken dat de corporaties eind 2027 de sociale huurwoningen met labels E, F of G uit hebben gefaseerd. De labels worden tenminste opgehoogd naar label B.

Via reguliere kanalen Stichting Duurzaam Steenwijkerland, Duurzaam Bouwloket, Besparen in de Kop en onze eigen website zorgen wij voor informatievoorziening verduurzamen over onder andere stimuleringsregelingen voor particuliere woningeigenaren, waaronder particuliere verhuurders. Ook kunnen alle huurders sinds zomer 2023 hun eigen energielabel opvragen via Rijksoverheid.  Opstellen en uitvoeren van actieplan energiebesparing maatschappelijke instellingen. Het energiefonds (noodfonds en duurzaamheidsfonds) voor maatschappelijke organisaties opgericht. De fondsen voorzien in de behoefte van de maatschappelijke organisaties. Inmiddels zijn 14 aanvragen toegekend en met circa 25 organisaties voeren we gesprekken. Dit project loopt door in 2024. 

41 Nieuw beleid voor opwek via zonne- energie vaststellen. Er is beleid herijkt voor zon op land. Dit beleid heeft ter inzage gelegen, is vastgesteld door college en verstuurd naar de raad ter besluitvorming. Gedurende dit proces heeft Provincie Overijssel haar beleid aangepast, waardoor het in de laatste fase van besluitvorming is teruggetrokken. x Onderzoeken hoe waterstof lokaal ingezet kan worden als energiedrager. Via de “Energiehub Eeserwold” vindt onderzoek plaats naar een slim gebruik van opgewekte duurzame energie in combinatie met mogelijke omzetting van duurzame energie in waterstof. Het hieraan verbonden plan van aanpak met kritische succesfactoren is vastgesteld door de aan dit project gekoppelde stuurgroep. De voor de productie van waterstof benodigde vergunning is aangevraagd.  We voldoen aan de afspraken Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 en komen tot afspraken in het kader van de RES 2.0. Er is b ijgedragen aan de invulling van opwek v ia diverse zonprojecten. Met het aandeel zon op land (bestaand, vergund en aangevraagd) zijn we op koers voor zon. Meer zon op land is niet meer mogelijk, vanwege aanpassingen in provinciaal wind- en zonbeleid. Om wel de RES-doelstellingen te halen is er daarom meer windenergie nodig. Besluitvorming over windbeleid en invulling van lokaal eigendom is voorbereid.

Afspraken RES 2.0 zijn nog niet gereed vanwege aanpassingen in provinciaal zon- en windbeleid.   Ontwikkeling doelstellingen Alle woningen in onze gemeente moeten uiteindelijk van het aardgas af. Er wordt daarom nu veel ingezet op het isoleren van woningen. Hierdoor verbruiken woningen direct minder gas en worden de woningen beter geschikt voor het toepassen van verwarming zonder aardgas. Voorheen was het de bedoeling om dit per wijk aan te pakken. Bij andere gemeenten blijkt dit veel weerstand te geven. Daarnaast zijn veel wijken in onze gemeente erg divers. Er is daarom nu gekozen voor een werkwijze per woningtype waarbij de inwoner wordt geholpen met een aanpak die past bij de betreffende woning. Hierdoor gaat de gemeente geleidelijk van het aardgas af. Verwachting is dat dit op veel meer draagvlak kan rekenen. De bestaande kredieten voor het wijkuitvoeringsplan Woldmeenthe en het budget voor energie-advies worden hiervoor aangewend. De gemeente is een inspirerend voorbeeld in duurzaamheid Vanaf 2023 zetten we een zichtbare versnelling in zodat de gemeente een inspirerend voorbeeld wordt Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend In 2023 is de CO2-footprint van de gemeentelijke organisatie gereed.

Dit is de basis voor een actieplan om onze eigen CO2-footprint te verlagen door in te zetten op circulariteit, aanpassing van gebouwen en gebruik van mobiliteit. Elk jaar neemt het energieverbruik van gemeentelijk vastgoed door verduurzamingsprojecten (zoals de plaatsing van zonnepanelen) af. De CO2-footprint van de eigen organisatie is berekend over het jaar 2022. Op basis hiervan is een maatregelenlijst opgesteld om de CO 2-footprint jaarlijks te verlagen. Voor het gemeentelijk vastgoed is er een onderzoek gestart naar de verduurzamingsmogelijkheden.  We kijken breed naar de vergroeningsmaatregelen, bijv. door Onder de medewerkers van de gemeente is de campagne ‘het duurzaamste idee van Steenwijkerland’ gehouden. Het 

42 het afkoppelen van regenwater en benutten van mogelijkheden tot groene daken. idee om een groen dak/gevel te ontwikkelen voor het gemeentehuis heeft gewonnen. In 2023 is de verkenning naar de mogelijkheden gestart. Ook naar buiten toe stimuleren we inwoners om vergroeningsmaatregelen toe te passen. Zo zijn er vanaf 1 maart (start subsidie) t/m december 2023 in totaal 189 tuinsubsidie aanvragen gedaan. In de werkregio Fluvius is Steenwijkerland eerste geworden in de campagne tegelwippen 2023. Steenwijkerland is 15.000 tegels armer en vergroening rijker. In 2025 is tenminste één zonnecarport ontwikkeld. In 2024 wordt een zonnecarport ontwikkeld op de parkeerplaats bij sportcomplex de Waterwyck in Steenwijk. Afgelopen najaar is een succesvolle aanbesteding afgerond.  ‘Zonnecarport voor zwembad’ ‘Besloten is om de parkeerplaats van sportcomplex en zwembad De Waterwyck in Steenwijk te voorzien van een zonnecarport, een grote overkapping met zonnepanelen. Daarvoor is in de begroting ook geld gereserveerd, het is een investering die we als gemeente weer terugverdienen. De wens om een zonnecarport te realiseren bestond al langer en in 2023 is onderzoek gedaan naar de meest geschikte locatie. De Waterwyck blijkt een ideale plek vanwege de omvang van het terrein, met meer dan 150 parkeerplaatsen.

De energie wordt lokaal gebruikt, voornamelijk om het water van het zwembad te verwarmen. Ook komt er een aantal laadpalen voor elektrische auto’s. Mogelijk kunnen we dit plan ook uitrollen naar andere, grote terreinen in Steenwijkerland.’ Marcel Scheringa  Ontwikkeling doelstellingen Op dit moment kan gemeente Steenwijkerland zich nog niet het inspirerende voorbeeld in duurzaamheid noemen. In 2023 is echter wel de gewenste versnelling ingezet. Het in beeld brengen van de CO 2-footprint helpt om de komende tijd verder te versnellen. De zonnecarport is iets waarin de gemeente duidelijk het goede voorbeeld geeft. Zonnecarports zijn er nog weinig en zijn minder rendabel. Op goed gekozen locaties lukt het echter wel en is het zelfs rendabel. Vermindering van de kwetsbaarheid voor klimaatverandering en versterken biodiversiteit Vermindering van de kwetsbaarheid voor klimaatverandering en profiteren van de kansen die een veranderend klimaat biedt. Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Vaststellen en uitvoeren lokale adaptatiestrategie. De Lokale Adaptatiestrategie en Uitvoeringsagenda 2023 - 2027 is door de Raad vastgesteld op 23 mei 2023.

De uitvoeringsagenda is in uitvoering en ligt op koers, waaronder onze interne/externe bewustwordingscampagne (nk tegelwippen).  Vaststellen en promoten impulsregeling klimaatadaptatie voor inwoners. Stimuleringsregeling Klimaatadaptatie (tuinsubsidie) is een groot succes en deze tuinsubsidie is volledig benut voor onze inwoners en ondernemers.  Klimaatbestendig inrichten van de openbare ruimte, zowel bij nieuwbouw als in de bestaande situatie, wordt integraal opgenomen in een herziening van de leidraad inrichting openbare ruimte (LIOR). In de nieuwe LIOR 2024 worden de uitgangspunten hoe om te gaan met wateroverlast, hitte, droogte en biodiversiteit opgenomen. Deze uitgangspunten m.b.t. wateroverlast, hitte en droogte komen uit de vastgestelde lokale adaptatiestrategie. Voor nieuwbouw is de landelijke maatlat Groene Klimaatadaptieve gebouwde omgeving leidend. x

43 Vaststellen van het beleidsplan groen en biodiversiteit. In 2023 is het kli maat- en duurzaamheidsplan opgesteld, met daarin specifieke aandacht voor het versterken van de biodiversiteit. In 2024 wordt met het opstellen van de visie groen en biodiversiteit nadere invulling gegeven aan de in het klimaatplan geformuleerde ambities en doelstellingen. x Het in kaart brengen van het groen- blauwe netwerk, dit vertalen in de omgevingsvisie en onderzoeken waar kansen liggen voor verbetering van de onderlinge verbindingen. Het groenblauwe netwerk is in kaart gebracht en kan in de actualisatie van de omgevingsvisie (2024) worden meegenomen. Ook wordt het groenblauwe netwerk ingebracht bij het opstellen van de visie groen en biodiversiteit.  Ontwikkelen van een systematiek voor natuurinclusieve (nieuw)bouw en ontwikkellocaties. Bij alle uitbreidingslocaties in Steenwijkerland is aandacht voor gebiedseigen soorten. In de planvorming worden maatregelen opgenomen om te voldoen aan de eisen die deze gebiedseigen soorten stellen aan hun leefomgeving. Bij het opstellen van de visie groen en biodiversiteit wordt nader ingegaan op natuurinclusief bouwen.  Ondersteunen van jaarlijks minimaal 2 buurtinitiatieven die als doel hebben de ecologie/natuur te verbeteren. Op verzoek van inwoners zijn op verschillende plekken delen gazon omgevormd naar bloemrijk grasland.

Ook zijn er op twee locaties in Steenwijkerland buurtuinen aangelegd met bloeiende planten, bomen, inheemse struiken en insectenhotel.  ‘Hulp bij besparen op woonlasten’ ‘We willen zoveel mogelijk inwoners van Steenwijkerland helpen om te besparen op hun woonlasten. Dat doen we via het nieuwe plan “geWOON besparen”. Van het rijk krijgt de gemeente geld voor het terugdringen van energiearmoede en dat pakken we samen op met woningcorporaties Woonconcept en Wetland Wonen, Sociaal Werk de Kop en de Stichting Duurzaam Steenwijkerland. Dankzij deze lokale samenwerking kunnen we woningeigenaren en huurders met een smallere beurs helpen hun woning te verbeteren door energiebesparende maatregelen te nemen. Het is een vrijblijvende en sympathieke actie die burgers met raad én daad bijstaat. We zijn gestart met een klusteam dat in twee wijken in Steenwijkerwold en Vollenhove bij de mensen thuis kwam. Ze gaven advies en hadden materiaal bij zich zoals een tochtstrip, ledlamp, radiatorfolie en een bespaardouchekop die eventueel direct, kosteloos kon worden geïnstalleerd. De aanpak werkt laagdrempelig en werd enthousiast ontvangen door bewoners.’ Marcel Scheringa ‘Grote animo voor tuinsubsidie’ ‘De nieuwe tuinsubsidieregeling was in het derde kwartaal van 2023 al opgebruikt, maar loopt gelukkig ook in 2024 door. Er is veel animo voor.

Inwoners kunnen subsidie aanvragen voor een zestal maatregelen om hun tuin te verduurzamen: een boom planten, regenwater afkoppelen van het riool, een regenwatervoorziening plaatsen (bijvoorbeeld een regenton), een groendak of -gevel aanleggen, stenen vervangen door planten of regenwater opnieuw gebruiken. De aanleiding voor die regeling is het stimuleren van klimaatadaptatie: dat wil zeggen dat we ons beter moeten voorbereiden op klimaatveranderingen in de toekomst, zoals hitte en droogte maar ook hoosbuien.’ Marcel Scheringa

44 Koploper zijn in de minste hoeveelheid restafval per inwoner In 2025 is de hoeveelheid restafval minder dan 60 kg per inwoner per jaar (2021: 69 kg). Daarnaast is het afvalscheidingspercentage hoger dan 90%, waarmee we tot de koplopers horen in het ROVA-gebied. Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Inregelen laagfrequent restafval in het buitengebied. In 2023 is laagfrequent restafval in de buitengebieden ingevoerd.  Vervolg aan de campagne ‘Afval scheiden geen kunst aan’. De campagne is in 2023 herhaald.  Opstellen nieuwe voorwaarden zwerfafval en onderbrengen zwerfafvalinitiatieven bij Stichting Duurzaam Steenwijkerland Dit is in gang gezet. Nieuwe afspraken hierover worden in 2024 afgerond. De Stichting Duurzaam Steenwijkerland wordt dan hét aanspreekpunt voor alle zwerfafval- initiatieven van inwoners. x Actieplan verminderen aandeel gft in restafval Deze actie is doorgeschoven. x Overloopcontainers PMD (plastic verpakkingen, metalen verpakkingen (blik) en drankpakken) plaatsen. Na nader onderzoek bleek deze maatregel niet nodig en dus niet doelmatig. Investering is daarom gecanceld. x Verminderen aandeel papier in restafval door invoeren blauwe container in delen van Steenwijkerland.

Eind 2023 zijn de blauwe minicontainers voor oud papier uitgerold in Steenwijk, Onna, Zuidveen en Kallenkote. Met papier inzamelende verenigingen zijn afspraken gemaakt over hun rol en vergoeding. In 2024 komt er een 2e tranche in een aantal andere delen van de gemeente.   Ontwikkeling doelstellingen Met de invoering van de papiercontainers in delen van de gemeente en het minder vaak inzamelen van restafval, worden bewoners steeds meer gestimuleerd om hun afval en grondstoffen te scheiden. Het ook voor de gestapelde mogelijk maken om GFT gescheiden in te zamelen is een logische vervolgstap in dit proces. Dit vraagt echter grote zorgvuldigheid om de kwaliteit van de ingezamelde GFT hoog te houden. Met doorlopende communicatie en voorlichting, zowel via de kanalen van de gemeente als via Stichting Duurzaam Steenwijkerland stimuleren we kwaliteitsverbetering van de ingezamelde grondstoffen. De samenwerking met Stichting Duurzaam Steenwijkerland is geïntensiveerd rond het thema zwerfafval en communicatie. Versterking van de schone mobiliteit Meer inwoners verplaatsen zich CO2-neutraal. Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Uitbreiding van de pilot met e-bikes vanuit de Regiodeal. In 2022 waren er 4 hubs met 42 deelfietsen.

In 2023 is dit uitgebreid naar 5 hubs en 54 fietsen. Ook zijn er gesprekken met gemeente Westellingwerf, Meppel, Noordoostpolder en Zwartewaterland gevoerd om de deelnetwerken met elkaar te verbinden. 

45 Versterken van Steenwijkerland als fietsgemeente (zie leefbare steden en kernen, verbeteren van bereikbaarheid). Het fietsplan is vastgesteld in december 2023. De opwaardering van fietspaden Kalenberg, Jonenweg, Hoogeweg/Meenteweg is voorbereid en zal worden uitgevoerd in 2024. Dit is uitgelopen door complexiteit van natura 2000-regels.  Stimuleren deelautoconcept: minimaal twee nieuwe initiatieven erbij. Er is onderzoek gedaan naar de interesse en geschikte locaties voor deelauto’s onder de inwoners. Er zijn 5 locaties gekozen en voorbereid om de auto’s te plaatsen in het voorjaar van 2024. 2 in Steenwijk, 1 in Oldemarkt, 1 in Willemsoord en 1 in Steenwijkerwold. Er is een informatieavond georganiseerd met als doel inwoners informeren en enthousiasmeren. Ook is er een uitprobeeraanbod opgezet. Hierbij worden inwoners gestimuleerd de auto’s te gebruiken door de eerste 100 km gratis aan te bieden aan de eerste 75 deelnemers.  Opstellen en vaststellen plan voor toekomst vaste laadinfrastructuur Wegens capaciteitsproblemen is dit project niet opgepakt in 2023. x Wat voor effect / impact heeft Oekraïne voor het programma “Duurzaam“ in 2023 gehad Onderwerp Extra Uit- of afstel - - - Overzicht baten en lasten programma Duurzaam Waaraan is het geld besteed?

46 2.6 Leefbare steden en kernen Steenwijkerland is een prettige gemeente om in te wonen, te werken en te recreëren. Dat is geen vanzelfsprekendheid en vraagt van inwoners, verenigingen, bedrijven en de gemeente een inspanning. Een gezamenlijk inspanning. Leefbaarheid is een breed begrip. De onderwerpen binnen dit bestuursprogramma variëren dan ook volop: van openbare ruimte, onderwijs, mobiliteit, sport tot aan participatie. We stellen extra geld beschikbaar om de openbare ruimte te verbeteren. Daarnaast werken we aan vitale, participerende, sportende en bewegende inwoners. Dit gaat samen met meer aandacht voor duurzame mobiliteit, fietsen en wandelen en cultuur & gastvrijheid voor toeristen. Met stimuleringsacties willen we inwoners verleiden vaker de fiets te pakken. We investeren in het verbreden van smalle fietspaden en ontbrekende fietsverbindingen.

AMBITIE VERBETEREN VAN DE LEEFOMGEVING: - Opwaardering van de openbare ruimte - Stimulerende omgeving voor sport en cultuur - Benutten kansen die de regionale verstedelijkingsstrategie biedt - Een sociaal en fysieke veilige woon- en leefomgeving - Meer ruimte voor schone mobiliteit en langzaam verkeer - Verhogen van het fietsgebruik - Onderzoek naar knelpunten uit Verkeerscirculatieplan Steenwijk - Een risico gestuurde benadering van de verkeersveiligheid - Verbeteren van de bereikbaarheid Sport, cultuur en verenigingen zijn belangrijk voor het gemeenschapsgevoel en voor het kunnen gebruiken van je talenten. We stimuleren daarom verenigingen, zorgen voor een goede bereikbaarheid van die voorzieningen en willen een echte ‘evenementen gemeente’ zijn. AMBITIE SPORT-, EN CULTUURVOORZIENINGEN / VERENIGINGSLEVEN: - Stimulerende omgeving voor sport en bewegen - Realisatie van een aantrekkelijk museum in Steenwijk - Doorontwikkeling bibliotheek - Borging kwaliteit evenementen (‘evenementen gemeente’) Het integraal huisvestingsplan (IHP) wordt herzien. Voor 2023 zijn trajecten in voorbereiding voor renovatie of nieuwbouw van basisscholen. De realisatie van de unilocatie voor voortgezet onderwijs in Steenwijk, waarmee we overgaan van 3 naar 1 onderwijslocatie, willen we versnellen.

AMBITIE GOEDE HUISVESTING VAN HET ONDERWIJS: - Huisvesting basisonderwijs - Unilocatie Voortgezet Onderwijs Steenwijkerland Nog meer dan de afgelopen jaren, benutten we de kennis, ervaring en beleving van onze inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners om simpele en complexe opgaven te realiseren. We pakken opgaven die in een dorp of wijk spelen integraal aan. Wij noemen dat gebiedsgericht werken. De kennis van inwoners is daarbij essentieel. AMBITIE GEBIEDSGERICHT WERKEN: - Gebiedsgerichte werkwijze zorgt voor passende oplossingen - Benutten denk- en doekracht inwoners  Trends en ontwikkelingen Onderstaand geven we de belangrijkste trends en ontwikkelingen die positief dan wel negatief hebben bijgedragen aan de beoogde resultaten. Dit betreffen zowel zelf tot stand gebrachte als niet-beïnvloedbare zaken waar de gemeente mee is geconfronteerd.  Veel maatschappelijke organisaties zijn zich aan het oriënteren op het verduurzamen van hun gebouw. De complexe puzzel wordt door veel organisaties in 2024 gelegd, waarna verduurzaming (en aanvragen voor het energiefonds) volgen.

47  De openbare ruimte wordt sinds corona steeds vaker en beter gevonden om te recreëren en sportief te verblijven. In die zin wordt de openbare ruimte steeds belangrijker als “sportaccommodatie”.  Samen voor Ryan heeft als bijeffect gehad dat de onderlinge samenwerking tussen schoolbesturen en kinderopvangorganisaties de afgelopen jaren is verbeterd. Hierdoor weten partijen elkaar ook steeds beter en makkelijker te vinden als het gaat om samenwerking op het gebied van het gebouw.  Het verduurzamen van gebouwen van maatschappelijke organisaties is complex. Voor de veelal vrijwillige bestuursleden is het een hele opgave om tot een goed plan te komen dat ook daadwerkelijk gerealiseerd kan worden. Ondersteuning, met name bij de organisaties die tot heden geen of beperkte acties tot verduurzaming hebben gedaan, is benodigd en kost capaciteit.  Op sommige plekken kan de houdbaarheid van het extra bezoek als gevolg van het steeds meer verblijven in de openbare ruimte om te recreëren en sportief te verblijven niet altijd geregeld worden i.v.m. de aanwezige natuurwaarden.  Hoewel we (sportieve)recreatie in onze gemeente toejuichen, moeten we ook oog houden voor leefbaarheid en de natuurwaarden die op sommige plekken door toenemend bezoek onder druk kunnen komen te staan.  De bouwkosten zijn fors gestegen de laatste jaren en het lijkt ook nog niet volledig gestabiliseerd.

Opwaardering openbare ruimte Het vergroten van de tevredenheid van inwoners over de openbare ruimte (bijvoorbeeld openbaar groen, wandelpaden, wegen, fietspaden en parkeerplaatsen). Wat wilden we bereiken in 2023? Norm 2023 Wat is er bereikt in 2023? Welke acties zijn uitgevoerd om doelstellingen 2023 te behalen? Gehaald?  = gehaald x = niet gehaald NB = Niet bekend Actief communiceren van de beheer- en onderhoudsmaatregelen op het gebied van wegen, riolering, openbaar groen, bruggen en water in 2023. In het voorjaar van 2023 hebben de pbw’s ( plaatselijke belangen- en wijkverenigingen) ter informatie de onderhoudskaart openbare ruimte ontvangen. Daarop worden alle grote onderhoudswerkzaamheden op straatniveau weergegeven. Specifieke aangedragen accenten zijn/worden waar mogelijk meegenomen in de uitvoering.  Ophalen initiatieven van inwoners om de openbare ruimte te verbeteren. In 2023 hebben we de pbw’s gevraagd te komen met ideeën voor de opwaardering van de openbare ruimte. Ruim 15 projecten zijn naar voren gebracht. Er zijn 6 projecten geselecteerd. Een daarvan is het inzaaien van de bermen met bloemenmengsel. Dit wordt op meerdere plekken doorgevoerd. De projecten zijn in voorbereiding en/of in uitvoering.  Opstellen beheer en onderhoudsplan 2024 met extra aandacht voor de opgehaalde overige aandachts- punten van inwoners. Het onderhoudsplan voor 2024 is klaar.

Daarin is een aantal specifieke wensen vanuit pbw’s en/of inwoners opgenomen. Een voorbeeld hiervan is de aanpak van de Kon. Wilhelminalaan in Willemsoord. 

48 Uitvoering van de Beheer- en Onderhoudsplannen 2023. De meeste maatregelen die in 2023 gepland stonden , zijn uitgevoerd. Een enkele is doorgeschoven naar 2024, omdat het werk vertraagd is door bv. weersomstandigheden en vergunningstrajecten.  Verbeteren van de verblijfs- en inrichtingskwaliteit van park Rams Woerthe. De vergunning voor de aanpak van het rijksmonumentale park Rams Woerthe is verleend. In 2024 start de uitvoering. Daarbij wordt een relatie gelegd met de werkzaamheden aan de kop van het Steenwijkerdiep. In 2023 is de beheervisie Rams Woerthe overigens gepresenteerd aan omwonenden en andere betrokkenen en belanghebbenden. Dit als afsluiting van het participatietraject. x Opwaardering van de kwaliteit van begraafplaatsen. De jongste begraafplaats in Kuinre is opgewaardeerd. Ook de Nieuwe Landen in Steenwijk heeft een opwaarderingimpuls gekregen.  Afronding van de herinrichting marktplein Oldemarkt, zodat er een plek komt voor ontmoeting, activiteiten en evenementen. De herinrichting van het Marktplein is afgerond.  ‘Oppepper versterkt dorpsgevoel’ ‘We zijn in 2023 gestart met een oppepper van de openbare ruimte. Er is – ook voor de jaren 2024 en 2025 – een bedrag van 200.000 euro per jaar vrijgemaakt om de directe leefomgeving van onze inwoners een flinke “plus” te geven. Naast de 140.000 euro die in de pot zit van de regeling voor inwonersinitiatieven.