Jaarverslag 2018 Sociaal werk de Kop.pdf

Jaarverslag 2018 iT .T Y ' •„ sociaal werk de kop

Sociaal Werk De Kop in 2018 Op 1 januari 2018 is Sociaal Werk De Kop gestart als nieuwe sociaalwerkorganisatie in de gemeente Steenwijkerland. Het beleidsplan Sociaal Domein van de gemeente Steenwijkerland vormt de basis voor de inhoud van sociaal werk in onze gemeente. Integraal werken, zelfredzaamheid, gebruik maken van de kracht van de samenleving en onder­ steuning verankerd in de directe leefwereld van inwoners zijn de uitgangspunten in dit beleid. We bieden een laagdrempelige toegang voor hulp bij ondersteuning (zonder indicatie) en werken zoveel mogelijk preventief en vooraan in de keten van zorg en dienstverlening. Sociaal Werk De Kop op stoom Het eerste jaar was een jaar van pionieren en kennismaken. Vragen die centraal stonden; wat leeft er onder inwoners, hoe kunnen we van toegevoegde waarde zijn op de mooie (vrijwilligers)initiatieven die er al zijn en hoe zorgen we dat inwoners met een vraag op welk leefgebied dan ook ons kunnen vinden? De medewerkers zijn er in korte tijd in geslaagd om midden in de lokale samenleving - dichtbij inwoners - te staan. Zelfredzaamheid, vraaggericht en integraal werken zijn onze uitgangspunten. We zijn actief betrokken en weten wat er leeft in het gebied.

In de drie gebieds- teams werken de verschillende disciplines van Sociaal Werk De Kop samen en wordt - daar waar nodig - samenwerking gezocht met collega's in de eerstelijns- en tweedelijnszorg. Medewerkers zijn allround inzetbaar, werken outreachend en verbindend. In onze dienstverlening betrekken we het sociale netwerk van de klant en/of zetten daar waar mogelijk vrijwilligers- ondersteuning in.

Waar iets kleins toe kan leiden... Mevrouw van Koten is 81 jaar en woont een paar kilometer buiten het dorp. Een vriendin van mevrouw van Koten woont in het dorp en ontmoet een buurtwerker sport bij Zorg en Boodschappen in de supermarkt. Ze vertelt de buurtwerker dat ze zich zorgen maakt om haar vriendin die - doordat ze buiten het dorp woont en niet meer goed kan fietsen - weinig buiten de deur komt. Kan mevrouw van Koten weer leren fietsen? De buurtwerker sport gaat op bezoek bij mevrouw van Koten en constateert dat mevrouw een dusdanige beperking heeft waardoor dit niet haalbaar is. Tijdens het bezoek wordt duidelijk dat mevrouw van Koten zich sinds het overlijden van haar man eenzaam voelt. Samen gingen ze met de auto op bezoek bij familie en vrienden. Dit is nu niet meer mogelijk, omdat mevrouw van Koten geen rijbewijs heeft. Ze mist haar kinderen, kleinkinderen en vrienden die in het dorp wonen. De buurtwerker sport stimu­ leert mevrouw van Koten om hulp te vragen aan de mensen die dichtbij haar staan. Zo volgt een gesprek tussen mevrouw van Koten, haar kinderen en haar vriendin. Ze stellen zichzelf de volgende vraag: wat is ervoor nodig om onze moeder/vriendin zo zelf­ standig mogelijk sociale contacten te laten leggen en onderhouden? De wens van mevrouw van Koten is om in het dorp te gaan wonen. Samen maken ze hiervoor een stappenplan.

Transformatie van 'zorgen voor' naar 'zorgen dat' De gemeente wil met de vernieuwing van welzijn naar sociaal werk de zelfredzaamheid, samenredzaamheid, (economische) participatie en opvoedkracht van inwoners versterken en ondersteunen. Niet de focus op wat als belemmering, probleem of ziekte wordt ervaren, maar richten op vermogens en talenten die wel beschikbaar zijn. Dit betekent: • collecbef waar het kan, individueel waar nodig. • van aanbodgericht naar vraaggericht. • van centraal naar gebiedsgericht werken, zichtbaar worden in de dorpen en kernen. • van tweede- en eerstelijnszorg naar het voorliggend veld: zichtbaar, laagdrempelig en dichtbij. Dit betekent iets voor ons allen. Voor de gemeente betekent dit dat zij in haar opdrachten steeds meer de nadruk gaat leggen op resultaten en de effecten van Inzet. Voor Sociaal Werk De Kop betekent dit dat medewerkers generalisbsch en integraal werken en verschillende specialisabes binnen het eigen vakgebied hebben. Aanspreken van eigen kracht en talent van inwoners en medewerkers klinkt logisch, maar hoe doe je dat? Dit vraagt om het zichtbaar maken van resultaten en acbef leren en reflecteren op de ervaringen die met elkaar worden gedeeld. Samen met de gemeente Is nagedacht over het aantoonbaar maken van de resultaten van Sociaal Werk De Kop. Welke gegevens doen er toe en

kunnen we resultaten meetbaar maken? In 2018 is een basis gelegd voor het registreren en meten. Aantallen zeggen echter niet albjd iets over het behaalde resultaat. Daarvoor is ook het verhaal achter de cijfers van belang. Sociaal Werk De Kop geeft in dit jaarverslag een overzicht van de meest voorkomende leefgebieden waarbinnen inwoners vragen stellen aan de hand van de gescoorde Zelfredzaamheid-Matrix (ZRM), de regio's waar de meeste vragen voorkomen, het aantal individuele en collecbeve trajecten en het aantal inwoners die onder­ steuning hebben ontvangen van vrijwilligers. Individuele ondersteuning Sociaal Werk De Kop richt zich op inwoners van alle leeftijden die zich op een moment van kwetsbaarheid tijdelijk of voor langere tijd niet (meer) zelf kunnen redden. Het contact ontstaat door de vraag van een inwoner zelf, een familielid, mantelzorger of buren. Een andere mogelijkheid is door signalering van de sociaal werkers of samenwerkingspartners in het gebied. Sociale netwerkversterking wordt ingezet als methodiek om de zelfredzaamheid van inwoners te vergroten. Hierbij wordt samen met de inwoner - en de voor hem of haar belangrijke betrokkenen - de eigen mogelijk­ heden in kaart gebracht. De inwoner en het netwerk worden geactiveerd om zelf met een aanpak of oplossing te komen.

De sociaal werker draagt de oplossing niet aan, maar nodigt uit om samen na te denken over mogelijke antwoorden op hulpvragen en biedt waar nodig aanvullend professionele begeleiding of kortdurende hulpverlening. Uitgangspunt hierbij is dat de inwoner zelf de regie heeft, waar nodig in samenspraak met zijn of haar netwerk. In principe biedt Sociaal Werk De Kop kortdurende ondersteuning. Soms blijkt dat inwoners hier niet genoeg aan hebben of niet kunnen beschikken over een betrokken netwerk. Dan kan aanvullend gebruik worden gemaakt van bijvoorbeeld mantelzorgondersteuning, leefstijlondersteuning (bijvoorbeeld sport en bewegen) of ondersteuning door vrijwilligers. Als problematiek complexer is - of om meer specialistische kennis vraagt - zorgen we in samenwerking met de Centrale Toegang dat de inwoner doorverwezen wordt naar de juiste instantie. /2 Zelfredzaamheid- Matrix brengt de vraag en de mate van zelfredzaamheid in kaart', Samen de juiste wegen bew andelen Twee jaar geleden is bij Peter een zeldzame auto- immuunziekte geconstateerd. Peter heeft een aantal maanden in het ziekenhuis gelegen en moest alles opnieuw leren. Hij had een eigen bedrijf, maar moest hier door zijn ziekte mee stoppen. Samen met zijn vrouw Melanie en hun drie kinderen is Peter in een chalet op een camping gaan wonen. Dit om dichter bij familie te zijn en omdat hij de trap niet meer op en af kon.

Samen met de gemeente en de woningcorporatie hebben we een woning met traplift voor Peter en zijn gezin gevonden. Daarnaast bieden we hulp bij het zoeken naar een oplossing voor de financiële problemen die zijn ontstaan. Peter en Melanie kunnen weer genieten van hun kinderen en hoeven zich geen zorgen meer te maken. In 2018 hebben we 422 inwoners individueel onder­ steund. In onderstaande grafiek staan de belangrijkste leefgebieden waarvoor inwoners in 2018 bij ons hebben aangeklopt voor hulp. Het is onze ambitie om collectief te werken waar dat kan en individueel daar waar nodig. Dat betekent dat we op basis van vragen en signalen in combinatie met de cijfers uit ons registratiesysteem individuele vragen omzetten in collectief aanbod. De assertiviteitstraining voor volwassenen is daar een voorbeeld van. Onafhankelijke cliëntondersteuning is in elk gebieds- team aanwezig, zodat inwoners hulp kunnen vragen bij de soms ingewikkelde zoektocht naar passende zorg- en dienstverlening. Indien gewenst ondersteunen we de inwoner bij de gesprekken die hiervoor gevoerd moeten worden met bijvoorbeeld de Wmo-consulent. Leun- en steuntrajecten en informatie- en adviesvragen Naast individuele ondersteuning bieden we ook leun­ en steuntrajecten en beantwoorden we informatie- en adviesvragen. Leun- en steuntrajecten zijn laagfrequente contacten met als doel Iemand letterlijk een steuntje in de

rug geven tot hij of zij zonder ondersteuning verder kan. In 2018 zijn er 170 leun- en steun- trajecten opgestart. Informatie- en advies- vragen zijn eenmalige vragen die met een kort antwoord opgehelderd kunnen worden. Hiervan zijn 732 anoniem in een app voor medewerkers geregistreerd. Zo'n 240 van deze vragen hadden betrekking op financiën. Indivfduele trajecten per postcode Zichtbaar, laagdrempelig en dichtbij Elk dorp en elke kern kent een eigen verhaal en dyna­ miek. De vraag vanuit de inwoners in de directe leefom­ geving is dan ook de leidraad voor de buurtwerkers om het activiteitenaanbod te bepalen. De contacten met onder andere dorps- en wijkverenigingen, kerken, (sport)verenigingen, woningcorporaties, wijkagenten en de gemeente zijn hierbij van belang. De buurtwerkers hebben in 2018 gezien en ervaren welke verbeteringen wenselijk zijn en verwerken dit in gebiedsplannen, waar inwoners zich in herkennen. Inspelen op de vragen die leven in een dorp of kern vraagt om maatwerk en samenwerking met andere partijen in het gebied. Hiervoor is onder andere het collectief overleg opgestart, dat in ieder gebiedsteam plaatsvindt. Bij dit overleg schuiven naast de sociaal werkers ook de wijkagenten, medewerkers van de woningcorporaties en gemeente aan. Doel is om vanuit ieders expertise het gebied te belichten.

Wat speelt er in het gebied en wat is ieders rol daarin? Ook hierbij geldt dat Sociaal Werk De Kop de kracht vanuit de dorpen en kernen versterkt en ondersteunt en vooral niet overneemt wat vanuit de inwoners, vrijwilligers of dorpsbelangen kan worden neergezet. Onze taak is het ophalen van de vraag, belemmeringen helpen oplossen en het creëren van voorwaarden op basis waarvan inwoners maximaal kunnen meedoen. In 2018 waren we betrokken bij 720 collecbeve bijeen­ komsten. Voorbeelden hiervan zijn Zorg en Boodschap­ pen en Koplopen. Ook ondersteunden we bij ach'vitei- ten in de wijk De Gagels. Het aantal inwoners dat bereikt is met de activiteiten en geregistreerd staat is 1.644. De volgende leeftijdsdoelgroepen hebben we bereikt met de collectieve activiteiten: 3e Sport en bewegen als leefstijl De buurtwerkers sport zijn vanuit de gemeente mee­ gegaan in onze nieuwe organisatie. Een belangrijk deel van hun werkzaamheden hebben ze in 2018 doorgezet. Daarnaast is een integrale samenwerking met de andere medewerkers tot stand gekomen. Hierdoor kunnen we vragen in de volle breedte oppakken, bijvoorbeeld naast buurtmaatschappelijk werk ook inzetten op een beweegcomponent. Samen met zorgorganisaties en het onderwijs hebben de buurtwerkers sport het aanbod voor zowel kinderen, jongeren als volwassenen in meerdere plaatsen uitgebreid met groepsactiviteiten en wandelgroepen.

Daarnaast is er geïnvesteerd in sport- stimulering en -activering. De buurtwerkers sport hebben - in samenwerking met de scholen - kinderen

en jongeren enthousiast gemaakt om deel te nemen aan de StoneCityRun. Voorafgaand aan het evenement hebben de buurtwerkers sport trainingen georganiseerd. Naast de scholieren hebben ook medewerkers van Sociaal Werk De Kop en andere inwoners van de gemeente Steenwijkerland hieraan deelgenomen. Een ander voorbeeld is de samenwerking met huisartsen en praktijkondersteuners (POH) Jeugd dat tot stand is gekomen na signalen over somberheidsklachten onder jongeren. Het inzetten van beweegachviteiten helpt om deze klachten tegen te gaan. Jongeren in Beweging Jelmer en Julia - een jong stel - hebben samen de stap genomen om zich aan te melden voor het project Jongeren in Beweging. Beiden hadden - door onder andere een laag zelfbeeld en weinig zelfvertrouwen - moeite om de deur uit te gaan en dingen af te maken. Onder leiding van de sportcoach en buurtwerker sport hebben ze 12 weken gewerkt aan hun persoonlijke doelen. Dat heeft mooie resul­ taten opgeleverd. Julia: "mijn conditie is verbeterd en daardoor heb ik meer energie. Ik vind het nu makkelijker om dingen gedaan te krijgen en om iets buitenshuis te gaan doen. Ik haak minder snel af en mijn zelfvertrouwen en doorzettingsvermogen hebben een boost gekregen". Jelmer voelt zich fitter en sterker, merkt dat hij zijn werk nu makkelijker kan doen en heeft minder last van zijn chronische aandoening.

Ik heb nu een beter zelfbeeld en meer grip op mezelf, mede door de sociale interactie en gezelligheid tijdens het project Jongerenwerk Onze buurt-/jongerenwerkers werken outreachend en vindplaatsgericht. Dit betekent dat ze daar zijn waar jongeren zijn. Op straat, in de parken, de keten en op en om scholen. Door daar te zijn waar jongeren zijn, kunnen we signaleren of er sprake is van individuele problematiek, afwijkend gedrag, middelengebruik of het veroorzaken van overlast eri daarover gelijk in gesprek gaan met de jongeren. In samenwerking met de jeugdagenten, gemeente en zorgorganisaties brengen we kwetsbare jongeren in beeld. Daar waar nodig trekken we samen op om tot een oplossing te komen. Op het voortgezet onderwijs zijn de jongerenwerkers steeds meer zichtbaar tijdens pauzes. Doel hiervan is om laagdrempelig contact te krijgen en houden met jongeren. De Zelfredzaam- heid-Matrix laat zien dat geestelijke gezondheid, huiselijke relaties en huisvesting de belangrijkste leefgebieden zijn voor vragen van jongeren. Naast het jongerenwerk op straat zijn onze jongeren­ werkers ook te vinden in De Buze, het jongerencentrum in Steenwijkerland. Ondanks alle inspanningen om jongeren te bereiken en hun 'de weg te wijzen' naar het jongerencentrum, heeft het even geduurd voordat de jongeren De Buze opzochten. In samenwerking met

cultur ele partners is onderzoek gedaan o nde r jongeren op het voortgezet ond erwijs naar de beh oefte aan een jongerencentrum . Hier uit blijkt dat de jongeren graag een plek hebben waar zij kunnen ch illen, gamen en huiswerk maken, maar ook om activiteiten te organiseren voo r le eftijdsgen oten. D e ge mee nte h eeft op basis van de uitk omsten van het onderzoek besloten dat De Buze in 20 19 als jongerencentrum aan Sociaal Werk De Kop v erbonden blijft. Inform ele on de rst eu nin g Vrijw illige rs zijn van groot belang e n onmisbaar vo or Sociaal W erk De Kop. Dat ge ldt voor de vrijw illigers die actief betrokke n zijn bij h et organiseren en begelei­ den van a ctiviteiten voo r kinderen en volwassenen, maar ook voor de 'maatjes' die actief zijn in het bege leiden van inwone rs. Sociaal W erk De Kop we rkt daarnaast samen met vrijwilligers die expe rdse hebben op een be paald aandachtsgebied, zoals mante lzorg ondersteuners e n taalcoaches. De taalcoaches h elpe n laaggeletterde inw one rs m et lezen e n schrijven. D e vrijwilligers van Op Stap begeleiden kinderen - thuis of op school - me t leesa chterstanden. De vrijw illigers van In Eigen Hand ond ersteunen inwone rs bij hun adm inistratie en financiële problemen en d e vrijwilligers van de Rechts­ winkel geven gratis juridisch advies aan inw one rs. In 20 18 is Buurtbemid deling o pgezet.

Er zijn inmidd els vijf vrijw illigers getraind die k unnen bemiddelen bij burenruzies. Aantal ingeschreven vrijwilligers 78 Aantal ingeschreven organisaties 7 1 Aantal vacatures 82 Aantal vrijwillige rs v oorgesteld aan een organisatie 72 Aantal vrijwilligers bem idde ld (geslaagde matches) 56 D e k ra ch t va n taai Me rya m, e en jonge v rouw van begin 2 0, kom t langs op he t sp ree kuu r. Ze spre ekt de Neder landse taa l no g niet zo goed . Hierdo or is he t lasti g voor haar om een baan te vinden. W e he bben g eholp en m et he t aan vrag en va n een uitk ering en h et reg ele n van and ere belang rijke zaken, zoals een zorgve rzekering. Na g esprekken m et mense n in haar ne tw er k e n and ere o rganisa ties kw am en w e to t d e conclusie d at Me rya m z ich e igenlijk prim a re dt , als ze de Neder­ land se ta al maar be heers t. Mery am vo lgt n u taalle s b ij een taalco ach v an h et T aalp unt, blijf t nog e ven op he t sociale werkp lein en start b inn en ko rt m et sch olin g. Da ar kijk ze erg naar ui t. Z odra ze d e ta al goed beheerst k an ze verder m et haar a mb itie s en toe ko ms t, samen met haar zo ontje. Op 1 maart 2 01 8 is het Vrijwilligers Info rma tie Pun t (VIP!) Steenwijkerland gestart. VIP! Steenw ijkerland gee ft info rmatie , advies en ond ersteuning aan mensen die vrijwilligersw erk (willen) doen en organisaties die vrijwilligers zoeken.

Z owe l vrijwillige rs als organisaties we ten het VIP! Stee nwijkerland steeds beter te vind en. Na de zomer is een extra vrijw illig er aangetrokken vo or he t behee r vanwege de toename van h et aantal vrage n en wervin gsa ctiv iteiten. Mog eli jke on tw ikke lin ge n voor 20 19 In 20 18 heeft he t strategisch pa rtnerschap m et de gemeente vorm gekregen, w e zijn aangesloten op de ond erw erp en die het sociaal w erk raken. In 2 01 9 denkt Sociaal W erk De Kop op initiatief van de gem eente proactief mee o ver een aantal on derwerpe n die i n 20 19 verd er u itgekristallis eerd gaan worden. D it be tre ft: • inze t van sociaal w erk bij schulddiens tverlening; • inze t van sociaal w erk bij opvoedkundige vraagstuk­ ken (in samenwerkin g met basis onderwijs, voo rtgezet ond erw ijs en Jeugdgezondheidszorg); • pos itieve g ezondheid en hoe dit te concretiseren; • inze t van sociaal w erk bij inclusieve samenleving: • inze t van sociaal w erk bij casusregie. tipnderdeel • i& -. t ....... • ... Aantal vrijwilligers Awital irmoneiii g ,jtóersteurtd ..

r i^onderheden Rechtswinkel 9 -r 1 stagiaire 549 22 1 bela sting vragen 32 8 o verig e juridische vragen Op Stap 10 40 kinderen Er is inmiddels een wa chttijd In Eigen Hand 36 47 We trainen 8 nieuwe vrijwilligers die vanaf februari 20 19 inzetbaar zijn Mantelzorg 3 1 Onduidelijk 1.2 72 geregistreerde mantelzorgers Vrijw illige rs zijn ook actief bij activiteiten Buurtb emiddelin g 5 1 geslaagd traje ct Op 12 novemb er van s tart gegaan Taalpunt 77 255 15 0 inwo ners w orden begeleid doo r taalcoaches, de o verig e in woners neme n deel aan taalklassen en /of p raatgroe pen

Jaarverslag 2018 Sociaal Werk De Kop www.sociaalwerkdekop.nl info@sociaalwerkdekop.nl Sociaal Werk De Kop Stationsplein 10 8331 GM Steenwijk t (0521) 745 080 sociaal werk de kop Onderdeel van Tbitengroep