Jaarverslag 2018 definitief.pdf

Jaarverslag 2018

1 Inhoudsopgave 1. JAARVERSLAG OP HOOFDLIJNEN ........................................................................... ................................. 3 1.1 Inleiding ............................................................................................ ................................................... ...... 3 1.2 Resultaat op hoofdlijnen............................................................................... .............................................. 5 1.3 Analyse resultaten ................................................................................... ................................................... 9 2. PROGRAMMAVERANTWOORDING .............................................................................. ........................... 15 2.1 Steenwijkerlanders voelen zich welkom ................................................................ ...................................15 2.2 Steenwijkerlanders voelen zich thuis ................................................................. .......................................21 2.3 Steenwijkerlanders doen het samen .................................................................... ......................................33 2.4 Steenwijkerlanders zijn actief .......................................................................

............................................38 2.5 Financiën en bedrijfsvoering ......................................................................... ............................................43 3. SPECIFIEKE PARAGRAFEN ................................................................................ ........................................ 47 3.1 Lokale heffingen ..................................................................................... ..................................................4 7 3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing................................................................ .................................51 3.3 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................... ..........................................62 3.4 Financiering ......................................................................................... ................................................... ..67 3.5 Bedrijfsvoering..................................... ................................................... ..................................................7 2 3.6 Verbonden partijen ................................................................................... .................................................75 3.7 Uitvoering grondbeleid 2018 ..........................................................................

..........................................90 4. VERKLARING ENSIA ..................................................................................... ............................................... 92

2

3 1. Jaarverslag op hoofdlijnen 1.1 Inleiding Met dit jaarverslag blikken we terug op 2018. Het jaar waarin de bestuursperiode van het vorige college werd afgerond en we na de gemeenteraadsverkiezingen in maart als nieuwe pl oeg het stokje overnamen. In mei 2018 hebben we on ze ambities gepresenteerd voor de periode 2018 – 2022. In het c oalitieakkoord “Door verbinding naar resultaat” zij n in vijf programma’s een groot aantal speerpunten benoemd en met de aanpak d aarvan hebben we een voortvarende start gemaakt. O mdat dit jaarverslag de afronding is van de vorige bestuursp eriode en is gebaseerd op de indeling van de begrot ing 2018 vindt u de nieuwe bestuursprogramma’s nog niet terug in dit jaarverslag. In dit document leggen we verantwoording af over het gevoerde beleid en de financiële resultaten van het afgelopen jaar. Terugkijkend op 2018 zien we dat 2/3 van de vooraf geformuleerde doelstellingen is gehaald. In de naja arsnota gingen we er nog vanuit dat we uit zouden komen op 75% realisati e, maar dat is achteraf te optimistisch gebleken. M et het oog op de verkiezingen in maart, het nieuw geformuleerd coali tieakkoord en bijgestelde ambitiekaart blijkt de fo cus van het lopende jaar vanuit het vorige college geformuleerde beleid enig szins achtergebleven. In de verschillende hoofdstuk ken in dit jaarverslag geven we hier per programma een toelichting op.

Het rekeningsaldo komt over 2018 uit op € 760.000 positief. In de najaarsnota voorspelden we al een positief saldo (van ruim € 1 mln). Dit is iets lager uitgevallen, o.a. door fina nciële ontwikkelingen in de jeugdzorg. Een belangri jke oorzaak voor het positieve saldo is het feit dat vacatures in de ambtelijke or ganisatie als gevolg van de krapper wordende arbeid smarkt langer open staan, waardoor een overschot is ontstaan op het formatiebudget. Verderop in dit jaarverslag kunt u meer lezen over de financiële resultaten van het afgelopen jaar. In 2018 zijn er een aantal inhoudelijke dossiers ge weest waar we veel op hebben ingezet en die tot moo ie resultaten hebben geleid. Bijvoorbeeld het “bidbook” Land van Weerrib ben en Wieden, op basis waarvan we een bijdrage van ruim € 6 mln van de provincie toegekend hebben gekregen voor het realis eren van onze ambities voor duurzaam en beleefbaar toerisme. Ook voor de uitvoering van de Human Capital Agenda in Regio- Zwolle verband is geld beschikbaar gekomen. Verder is de grondverkoop en kaveluitgifte flink gestegen en hebben we een f orse stimulans kunnen geven aan de bouw van sociale woningen voor de komende 5 jaar. Op het gebied van onderwijshuisvest ing is in 2018 veel geïnvesteerd in herberekening en van het integraal huisvestingsplan en goed overleg met schoolbesturen uit het basis- en voortgezet onderwijs.

De binnens tad van Steenwijk heeft een impuls gekregen door de herinrichting van de markt en de aanleg van de stadstuin De Nettelbosch. In het sociaal domein zijn belangrijke stappen geze t in de transformatie. Sinds 1 januari is het welzi jnswerk overgenomen door Sociaal Werk De Kop en dat is vrijwel rimpelloos verlopen. De nieuwe bekostigingsmethode voor Wmo en Jeugdhulp, die uitgaat van een ander samenspel tussen zorgaanbieders, inwo ners en de gemeente, is met succes ingevoerd. Tevre den zijn we ook over de herijking van het armoede- en minimabeleid en de voorbereiding van de integrale toegang. Ten slotte kijken we terug op een mooie afronding v an het G1000-proces, waarin inwoners concrete voors tellen hebben gemaakt om Steenwijkerland energieneutraal te maken . Dit Burgerbesluit is door de raad overgenomen en wordt nu uitgewerkt in het programma duurzaam. Intussen timmeren inwone rs zelf al flink aan de weg met duurzaamheidscoöper aties in Willemsoord, Belt-Schutsloot en Oldemarkt. Naast successen waren er ook tegenvallers en zaken die ondanks veel inzet (nog) niet het gewenste resultaat hebben gebracht. Het vele voorbereidende werk voor de nominatie van de gezamenlijke Koloniën van Weldadigheid – waarond er Willemsoord - als UNESCO Werelderfgoed heeft nog niet geleid tot een nominatie en vergt nog nadere inspanningen; daa rbij is de uitkomst nog ongewis.

Financieel gezien hadden we aanzienlij ke tegenvallers op de jeugdzorg (net als veel ander e gemeenten overigens) en de Wmo. Verder vormen de opgaven in G iethoorn een complex dossier, net als de hypermarkt en Eeserwold. Projecten en onderwerpen die ook in 2019 de nodige aandacht zullen krijgen. We wensen u veel leesplezier met dit jaarverslag en zien met u uit naar een mooi vervolg in 2019. Het college van burgemeester en wethouders van Steenwijkerland

4

1.2 | Resultaat op hoofdlijnen Dit hoofdstuk toont het totaaloverzicht van de behaalde en niet behaalde doelstellingen. In hoofdstuk 2 zijn deze resultaten per bestuursprogramma gegroepeerd en voorzien van een toelichting. Totaal gerealiseerde doelstellingen Doelstellingen 2018 66% | 34% | Gerealiseerde doelstellingen Niet gerealiseerde doelstellingen Het totaal gerealiseerde doelstellingen in 2018 bedraagt afgerond 66%. Dit ligt iets lager dan de prognose uit de najaarsnota, waarin is gerapporteerd dat 75% van de doelstellingen zou worden gehaald. ( 2017: 76%) Totaaloverzicht realisatie ambities en doelstellingen 2018 Aangegeven is of een doelstelling is gerealiseerd of niet is gerealiseerd. In het programma is deze voorzien van een toelichting.

Doelstellingen 2018 | Doelstelling | Resultaat Programma: Steenwijkerlanders voelen zich welkom Ambitie 1: Goed bereikbaar | Aanvragen gebeuren digitaal | >60% | 48,5% | Niet Gerealiseerd Onze inwoners vinden de informatie op onze site actueel en | ≥75 % | 80% - 85% | Gerealiseerd gemakkelijk vindbaar Efficiënt en robuust georganiseerd KCC | Realisatie | 1-1- 2017 | Gerealiseerd gezamenlijk KCC met Zwartewaterland Ambitie 2: Prettig contact Inwoners en ondernemers zijn tevreden over de dienstverlening van | 7,5 | 7,9 | Gerealiseerd onze gemeente met betrekking tot burgerzaken Bij negatieve beschikkingen zoeken onze medewerkers persoonlijk | ≥60% | NB contact (bv.

weigering bouwvergunning, verzoek om handhaving, afwijzing WMO) Jaarlijkse relatieve toename van het aantal mediation trajecten ten | +5% | NB opzichte van het aantal conflicten (in wording) tussen burger en gemeente Ambitie 3: Gemakkelijk en duidelijk De inwoner wordt binnen 2 werkdagen teruggebeld | ≥90 % | NB Briefafhandeling vindt plaats binnen 5 werkdagen | ≥90 % | 88% | Niet Gerealiseerd Inwoners hebben via Mijn overheid.nl inzicht in hun contacten met de | Mijn Overheid | Januari 2019 | Niet gemeente | Gerealiseerd Programma: Steenwijkerlanders voelen zich thuis Ambitie 4: Passend en betaalbaar wonen voor iedereen In 2020 wordt een volume aan nieuwe energie opgewekt ter grootte | ≥10% | 11% | Gerealiseerd van het huishoudelijke energiegebruik binnen de gemeente Stijging CPO (collectief particulier opdrachtgeverschap) naar 2 per | 2 | - | Niet 5

Doelstellingen 2018 | Doelstelling | Resultaat jaar | Gerealiseerd Verkoop gemeentekavels ten behoeve van zelfbouwers | 50 | 42 | Niet Gerealiseerd Stabilisatie van het aantal sociale huurwoningen als saldo van | 4.900 | -22l | Niet verkoop, sloop en nieuwbouw | Gerealiseerd Realisatie 125 woningen per jaar | 125 | 114 | Niet Gerealiseerd Toepassen gedifferentieerde welstand op basis van nieuwe | vastgesteld | Nog niet gereed | Niet welstandsnota | Gerealiseerd Ambitie 5: Gastvrije en betaalbare ploatsen Onze inwoners zijn tevreden over de sportvoorzieningen | ≥85% | ≥85% | Gerealiseerd Toename opgewaardeerde sportaccommodaties (NOC*NSF) | - | 1 | Gerealiseerd Duurzame exploitatie maatschappelijk vastgoed (waaronder MFC’s) | - | monitoring | Gerealiseerd Herbestemming leegstaand maatschappelijk vastgoed | 80% | 3 | Gerealiseerd Ambitie 6: Thuis in de openbare ruimte Onze inwoners zijn tevreden over de afhandeling van de Meldingen | ≥7,3 | 7,13% | Niet Openbare Ruimte (MOR) | Gerealiseerd Binnen 5 werkdagen zijn de Meldingen Openbare Ruimte verholpen | 85% | 69% | Niet Gerealiseerd Toename aantal burgerschouwers | >2017 | gestopt | Niet Gerealiseerd Onze inwoners zijn tevreden over het schoonhouden van de buurt | ≥55% | 55% | Gerealiseerd De overlast van rommel op straat neemt af | <26% | 20% | Gerealiseerd Bewonersbetrokkenheid bij inrichting/onderhoud groen in de buurt | 2 |

>2 | Gerealiseerd (projecten per jaar Onze inwoners zijn tevreden over de speelmogelijkheden voor | ≥65% | 64% | Niet kinderen | Gerealiseerd Onze inwoners zijn tevreden over de groenvoorzieningen in de | ≥58% | 58% | Gerealiseerd gemeente Inwoners zijn tevreden over de mogelijkheden van de gemeentelijke | 75% | 80% | Gerealiseerd begraafplaatsen Ambitie 7: Veiligheid voorop Onze inwoners zijn tevreden over de verkeersveiligheid in de buurt | ≥48% | 49% | Gerealiseerd De overlast door te hard rijden neemt af (% dat overlast ervaart) | <45% | 41% | Gerealiseerd Basisscholen nemen deel aan verkeerseducatieprogramma | - | 19 | Gerealiseerd Onze inwoners voelen zich veilig | >86% | 87% | Gerealiseerd Onze inwoners doen mee met Burgernet | S > IJ | S> IJ | Gerealiseerd Het aantal misdrijven in Steenwijkerland ligt blijvend onder het | S < IJ | S< IJ | Gerealiseerd gemiddelde van de politieregio IJsselland Ambitie 8: Goed toegankelijk Onze inwoners zijn tevreden over het onderhoud van wegen en | ≥58% | 54% | Niet fietspaden | Gerealiseerd Onze inwoners zijn tevreden over het aanbod van fietspaden in de | ≥75% | 74% | Niet gemeente | Gerealiseerd Onze inwoners zijn tevreden over de toegankelijkheid van de | ≥78% | 78% | Gerealiseerd openbare ruimte Onze inwoners zijn tevreden over de parkeermogelijkheden in de | ≥63% | 72% | Gerealiseerd gemeente Onze inwoners zijn tevreden over het

openbaar vervoer in onze | ≥50% | 48% | Niet gemeente | Gerealiseerd Ambitie 9: Initiatiefrijk Faciliteren dorpsplannen | 10 | 12 | Gerealiseerd PBW’s zijn tevreden over de samenwerking met de gemeente | 7,5 | Tevredenheid | Gerealiseerd bij de evaluatie Kernen/wijken hebben (deel van) de openbare ruimte in zelfbeheer | 4 | 4 | Gerealiseerd Programma: Steenwijkerlanders doen het samen Ambitie 10: Een leefbaar Steenwijkerland Inwoners beoordelen de toegang via de gemeente tot gemeentelijke- | 7,5 | 7,7 | Gerealiseerd en maatwerk- voorzieningen Wmo 6

Doelstellingen 2018 | Doelstelling | Resultaat Inwoners beoordelen de toegang via het CJG tot jeugdhulp met een | 7 | 7,1 | Gerealiseerd nog nader te bepalen cijfer Een nog nader te bepalen % van de inwoners weet waar zij terecht | 50% | 42% | Niet kunnen met vragen over participatie of zelfredzaamheid | Gerealiseerd De inwoners weten waar zij terecht kunnen met vragen over | 90% | 87% | Niet opgroeien en opvoeden | Gerealiseerd Het percentage vrijwilligers dat zich voldoende ondersteund voelt | 90% | 92% | Gerealiseerd Het percentage mantelzorgers dat zich voldoende ondersteund voelt | 75% | 77% | Gerealiseerd Aantal laaggeletterden dat een taalcursus of een programma met | 200 | 261 | Gerealiseerd taalcoach heeft gevolgd % ingezette schuldhulp-verleningstrajecten succesvol afgesloten | 65% | 76% | Gerealiseerd Ambitie 11: Zorg voor en met elkaar Het rapportcijfer voor de tevredenheid over de | ≥7,5 | 8 | Gerealiseerd maatwerkvoorzieningen Ambitie 12: Gezond en veilig opgroeien Geen doelstellingen | - | - | - Programma: Steenwijkerlandanders zijn actief Ambitie 13: Behoud en ontwikkeling werkgelegenheid in Steenwijkerland Revitalisering bedrijventerreinen “2.0” is omgezet in duurzaam, veilig | 100% | Programma | Gerealiseerd en efficiënt gebruik van de gebieden.

| afgerond Samenwerking gecontinueerd Ondernemers zijn tevreden over het ondernemersklimaat | 6,1 | Gerealiseerd Plaatsen mensen met een arbeidsbeperking ( ex-Wajong en Wsw) | 25 | 58 | Niet Gerealiseerd Jaarlijks stromen gemiddeld 150 personen met een afstand tot de | 150 | 128 | Niet arbeidsmarkt uit de WWB naar betaald werk. | Gerealiseerd Alle cliënten met een grote afstand tot de arbeidsmarkt verrichten | 50% | 35% | Niet naar vermogen een tegenprestatie voor hun uitkering in de vorm van | Gerealiseerd vrijwilligerswerk, mantelzorg of anderszins maatschappelijk nuttige activiteiten. Efficiënte en robuuste uitvoering van de Participatiewet | Samenwerking | Eind 2018 | Gerealiseerd traject afgerond, realisatie per 1-1-2020 Het werkloosheidspercentage in de gemeente Steenwijkerland groeit | <1,0% | NB dichter toe naar het werkloosheidspercentage in de Werkbedrijf regio Zwolle Ambitie 14: Meer kansen voor vrije tijdseconomie We streven naar een groei van het aantal arbeidsplaatsen in de | +2% | -1,3% | Niet recreatiesector.

| Gerealiseerd We streven naar een jaarlijkse toename van het aantal | 25 | >25 | Gerealiseerd arbeidsplaatsen in de recreatiesector voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt Ambitie 15: Vitaliteit en leefbaarheid centraal Nationaal Park Weerribben Wieden is een door gebiedspartners | Concept statuten/ | Vastgesteld/ | Gerealiseerd gedragen zelfstandige gebiedsentiteit | bestuursleden | benoemd bekend Nominatie van Koloniën van Weldadigheid voor aanwijzing tot | Positieve | Traject niet | Niet Unesco Werelderfgoed | aanwijzing | afgerond | Gerealiseerd Unesco Toename van het aantal groen/blauwe diensten | 10% groei | Regeling is door | Niet provincie | Gerealiseerd beëindigd Investeringen in leefbaarheid vergroten (m.b.v. investeringen Leader | Leaderprogramma | In uitvoering | Gerealiseerd programma) | 2018 Ruimte voor herbestemming leegstand vastgoed | 3 a 4 | Leegstand is | Gerealiseerd gedaald Buitengebied Steenwijkerland ontsloten met snel internet | Nader te bepalen | Aanleg in volle | Gerealiseerd gang 7

8 Doelstellingen 201 8 Doelstelling Resultaat Programma: F inanciën en bedrijfsvoering Ambitie 16: Verantwoorde gemeentefinanciën De uitgaven en inkomsten zijn inclusief bezuinigingsmaatregelen structureel en reëel in evenwicht Structureel evenwicht Score Provincie Ge realiseerd Ambitie 17: Wendbare bedrijfsvo ering Inkoop efficiënt en robuust georganiseerd Goed lopende samenwerking inkoop Wordt voortgezet in 2019 Gerealiseerd Beheersing van interne werkprocessen (zelfcontrolerend) 13 12 Niet Gerealiseerd Informatiebeveiligingsrisico’s geminimaliseerd Inform atie beveiligingsplan 2018 uitgevoerd Uitgevoerd Gerealiseerd Dynamische, plezierige en gezonde werkomgeving Tevredenheid > 7,5 Geen medewerkers- tevredenheids- onderzoek uitgevoerd Niet Gerealiseerd Ziekteverzuim < 5,3% 4,4% Gerealiseerd Gee n gemelde integriteitsschendingen 0 0 Gerealiseerd Evenwichtige leeftijdsopbouw van de organisatie Instroom 2 medewerkers < 30 jaar 6 Gerealiseerd

1.3 | Analyse resultaten Het jaar 2018 sluit financieel met een positief rekeningsaldo van € 760.000. Het totaaloverzicht van de onder- en overschrijdingen is opgenomen in onderstaande tabel: bedragen x € 1.000 Analyse resultaat jaarrekening (> € 20.000) | PPN | NJN | Jaarrekening | Totaal Saldo begroting Saldo begroting 2018 | 570 | - | - | 570 Raadsbesluiten voorafgaand aan de PPN Diversen < € 20.000 | - 26 | - | - | - 26 Subtotaal resultaat | 544 | 544 Steenwijkerlanders voelen zich welkom 1 | KCC Professionalisering | - 73 | - 73 2 | Bestuur | - 168 | - 168 3 | Overhead | 24 | 24 Steenwijkerlanders voelen zich thuis 4 | Omgevingsdienst Ijsselland | - 42 | - 42 5 | Woonvisie | - 43 | - 43 6 | Omgevingsplan Buitengebied | - 100 | - 100 7 | Openbaar groen | - 175 | - 55 | 67 | - 163 8 | Ruimtelijke Ordening | - 254 | - 51 | - 305 9 | Parkeren | - 21 | - 21 10 | Gladheidsbestrijding | - 25 | - 25 11 | Huren | - 35 | - 35 12 | Gebiedsgerichte aanpak / beschoeiingen Giethoorn | - 94 | - 94 13 | Brugwachters | - 45 | - 45 14 | Economische havens en waterwegen | 21 | 21 15 | Beher gebouwen en gronden | - 79 | - 79 16 | Cultureel erfgoed | 36 | 36 17 | Verkeer en vervoer | 30 | 30 18 | Milieubeheer | 101 | 101 19 | Verkoop onroerende zaken | - 48 | 120 | 72 20 | Bouwen en wonen | 251 | 251 21 | Grondexploitatie woningen | 145 | 145 22 | Grondexploitatie bedrijven | - 317 | - 317

Steenwijkerlanders doen het samen 23 | BUIG middelen | 835 | 835 24 | Zwembaden | - 85 | - 85 25 | Sociaal domein: Maatwerkvoorziening 18+ | 206 | 206 Sociaal domein: Maatwerkvoorziening 18- | - 365 | - 365 Sociaal domein: Geëscaleerde zorg 18+ | 995 | - 55 | 940 Sociaal domein: Geëscaleerde zorg 18- | - 721 | - 1.000 | - 20 | - 1.741 Sociaal domein: Geëscaleerde zorg 18- tlv Reserve SD | 721 | 721 Sociaal domein: Maatwerkvoorzieningen WMO | 448 | 448 Sociaal domein: Samenkracht en burgerparticipatie | - 85 | - 85 Sociaal domein: Wijkteams | - 39 | - 39 Sociaal domein: Begeleide participatie (WSW) | - 480 | 402 | - 78 Sociaal domein: Arbeidsparticipatie ( P wet) | - 259 | - 259 26 | Prijsindex subsidies | - 57 | - 57 27 | BBZ / WWB / IOAW | - 480 | - 643 | - 1.123 28 | Schuldhulpverlening / Minimabeleid | - 200 | - 42 | - 242 9

bedragen x € 1.000 Analyse resultaat jaarrekening (> € 20.000) | PPN | NJN | Jaarrekening | Totaal 29 | IGSD | - 288 | - 288 30 | Onderwijshuisvesting | - 200 | 25 | - 175 31 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 440 | 440 32 | Sportaccommodaties | - 39 | - 39 33 | Cultuurpresentatie | 67 | 67 34 | Sport en activering | - 25 | 34 | 9 Steenwijkerlanders zijn actief 35 | Openbaar groen en openluchtrecreatie | - 35 | - 35 Financiën en bedrijfsvoering 36 | Verzekeringen | - 32 | - 32 37 | Dividenden | 193 | 193 38 | Algemene uitkering | 18 | 955 | 106 | 1.079 Algemene uitkering (sept / dec. circulaire ) | - 468 | - 468 39 | VNG | - 78 | - 78 40 | C.A.O.

Overheid | 130 | 130 41 | Overige belastingen | - 42 | - 42 42 | Toeristenbelasting | 80 | 80 43 | Forensenbelasting | - 50 | - 50 44 | Rioolrechten | - 45 | OZB | - 144 | - 144 46 | Begraafplaatsen en crematoria | 87 | 87 47 | Waardering Onroerende Zaken | - 48 | Overhead | 400 | 562 | 962 Overhead : afschrijvingen | 127 | 127 49 | Treasury | 55 | - 22 | 33 50 | Afschrijvingen | 232 | 232 51 | Onvoorzien / Vrijval voorziening dubieuze debiteuren | - 45 | - 45 52 | Diversen < € 50.000 | - 56 | - 51 | 34 | - 73 Subtotaal resultaat PPN / NJN / Jaarrekening | - 903 | 1.975 | - 312 | 760 Totaal resultaat jaarrekening (cumulatief) | - 903 | 1.072 | 760 In de jaarrekening wordt per programma een uitgebreide toelichting gegeven op de verschillen na vaststelling van de najaarsnota 2018. 10

Saldo van de rekening: De begroting en rekening van de gemeente Steenwijkerland bestaan uit 5 programma’s. De mutaties van en naar de reserves maken integraal onderdeel uit van de rekening 2018. Ook de investeringen die uitgevoerd zijn ten laste van reserves maken hier onderdeel van uit. Dit geeft het resultaat weer over het jaar. Het saldo van de baten en lasten (inclusief mutaties aan en van reserves) bedraagt bijna € 0,8 miljoen positief. Alle programma's (Baten en lasten incl. mutatie reserves) 150.000 145.000 | 146.994 140.000 | 142.952 | Lasten 137.199 | 138.270 | 137.256 | 138.015 | Baten 135.000 130.000 Rekening | Actuele | Rekening 2017 | Begroting | 2018 In bovenvermelde tabel zijn de mutaties aan en van reserves meegenomen. Als we deze uitzonderen krijgen we een beeld van het effect op onze reservepositie. Onze reserves nemen af omdat we tal van investeringen uit reserves afdekken. Hier staat een stijging als gevolg van het resultaat tegenover. Per saldo zijn de lasten in 2018 € 5,6 miljoen hoger dan de baten. Alle programma's (Baten en lasten excl. mutatie reserves) 135.000 130.000 | 132.707 | 131.376 125.000 | 127.108 | 125.754 | Lasten 125.128 | Baten 120.000 | 122.254 115.000 Rekening | Actuele | Rekening 2017 | Begroting | 2018 Dit komt overeen met de verlaging van de omvang van onze reservepositie ultimo 2018. 11

Aandeel van de lasten per programma: De begroting is opgebouwd uit 5 programma’s overeenkomstig het collegeprogramma 2014-2018 (verantwoord anders). Om u een beeld te geven op welk gebied / programma de bestedingen in 2017 zijn gerealiseerd is een verdeling van de lasten per programma in onderstaande grafiek weergegeven. Lasten per programma -Rekening 2018 1,7% | 3,7% | 1. Steenwijkerl'ANDERS' voelen zich welkom (3,7%) 11,0% 33,0% | 2. Steenwijkerl'ANDERS' voelen zich thuis (33,0%) 3. Steenwijkerl'ANDERS' doen het samen (50,6%) 50,6% | 4. Steenwijkerl'ANDERS' zijn actief (1,7%) 5. Financiën en bedrijfsvoering (11,0%) Aandeel van de baten per programma: Zoals u kunt zien wordt het overgrote deel van de inkomsten van de gemeente Steenwijkerland gerealiseerd in het programma Financiën en bedrijfsvoering. In dit programma zijn de lokale belastingen (OZB, toeristenbelasting, forensenbelasting en hondenbelasting ) en de Algemene uitkering van het rijk verantwoord. Baten per programma -Rekening 2018 0,6% 1,0% | 1. Steenwijkerl'ANDERS' voelen zich welkom (1,0%) 12,2% | 2. Steenwijkerl'ANDERS' voelen zich thuis (12,2%) 13,8% 3. Steenwijkerl'ANDERS' doen het samen (13,8%) 72,4% | 4. Steenwijkerl'ANDERS' zijn actief (0,6%) 5. Financiën en bedrijfsvoering (72,4%) De lokale heffingen maken deel uit van programma “Financiën en bedrijfsvoering”.

Het aandeel van deze heffingen in de inkomsten van het programma kunnen onderstaand als volgt worden weergegeven: 0,6% | Belastinginkomsten t.o.v. baten Financiën en Bedrijfsvoering 2018 7,6% | 1,1% | Onroerende-zaakbelasting (5,5%) Toeristenbelasting (0,5%) Hondenbelasting / Forensenbelasting (0,8%) 90,7% Overige inkomsten Financiën en Bedrijfsvoering (65,6%) De overige inkomsten omvatten de inkomsten uit het gemeentefonds. Duidelijk wordt hiermee dat de afhankelijkheid van de Algemene uitkering vele malen groter is dan van de lokale heffingen. 12

13 Kengetallen Vanaf 2015 zijn voor gemeenten nieuwe kengetallen ingevoerd. Dit om inzicht te geven in de ontwikkeling van geldstromen en de hoogte van onze schuldpositie. 1. Netto schuldquote & netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen 2. Solvabiliteit 3. Grondexploitatie 4. Structurele exploitatieruimte 5. Belastingcapaciteit Het Rijk hanteert een drietal categorieën voor de beoordeling van de financiële positie, categorie A (groen), B (oranje), C ( rood). Categorie C is daarbij het meest en categorie A het minst risicovol. Onze kengetallen 2018:

14 In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing geven we een nadere toelichting op deze kengetallen. Verder verwijzen we naar de databank van de provinc ie Overijssel voor informatie over de kengetallen v an alle gemeenten in onze provincie. De databank is te vinden op https://overijssel.databank.nl/jive/?cat_show=Gemeentefinanci%C3%ABn . Ook kunt u deze gegevens van de programmabegroting 2019 op de site van de Vereniging van Nederlandse G emeenten (VNG) bij de houdbaarheidstest gemeentefinanciën versie 2019 raadplegen. Dit jaarverslag blikt terug op 2018. Vele projecten vorderen en/of zijn afgesloten. In bijlage 6 van d e jaarrekening is een totaaloverzicht weergegeven van de afgesloten proje cten en in bijlage 7 worden de nog de beschikbare k redieten per ultimo 2018 ( € 16,7 miljoen, ultimo 2017 € 18,0 miljoen ) gepresenteerd.

15 2. Programmaverantwoording 2.1 Steenwijkerlanders voelen zich welkom Waar gaan we voor? Leidend voor de dienstverlening is de visie die in 2015 is vastgesteld door de raad. Centraal daarin staat dat de inwoner: • als gast wordt ontvangen bij de gemeente Steenwijkerland; • ervaart dat zijn vraag en bedoeling centraal staan; • vertrouwt op een goede afhandeling met de juiste kwaliteit. Wej willen een lerende organisatie zijn, die als gastheer haar inwoners en ondernemers ontvangt, met é én stem spreekt en haar kanalen flexibel inzet. De inwoner of ondernemer vo elt zich welkom en merkt dat onze dienstverlening d uidelijk, gemakkelijk en op maat is. Voor drie aspecten zijn kwantitatieve doelen opgeno men (goed bereikbaar; prettig contact; gemakkelijk en duidelijk). De vraag/vraagstuk centraal stellen, maakt dat we continu alert moeten zijn op veranderingen in de vraag vanuit de samenleving om onze werkwijze daarop aan te laten sluiten. We zetten verschillende instrumenten in om daar zicht op te krijgen. We meten de tevredenheid van onze inwoners over de geboden dienstverlening met een klantcontactmonitor voor balieproducten, telefonie, e-diensten en meldingen openbare ruimte. Vooral de opmerkingen in de vrije tekstvelden geven waardevolle informatie over de verbetermogelijkheden. Daarnaast monitoren we het websitebezoek aan de han d van web statistieken.

Daardoor weten we welke pag ina’s veel bezocht worden, welke zoektermen gebruikt worden en welke p agina’s niet beantwoorden aan de zoekvraag. Daarmee zijn we in staat om de website continu aan te passen aan de vraag van de inwoners en ondernemers. Een periodiek cliënttevredenheidsonderzoek in het s ociaal domein geeft informatie over de tevredenheid over onze dienstverlening op dat gebied. Daarnaast zetten we het instrument klantreizen in om ‘de diepte in te gaan’ bij het optimaliseren van de dienstverlening voor een bepaald product of dienst. Bovendien zetten we het online inwonerpanel in om inwoners naar hun mening te vragen over bepaalde onderwerpen. 60% 40% Doelstellingen 2018 Gerealiseerde doelstellingen Niet gerealiseerde doelstellingen Trends en ontwikkelingen Privacy Privacy is een actueel onderwerp, doordat het vaak, meestal niet positief, in het nieuws is. Denk aan Cambridge Analytica dat gegevens van Facebook gebruikte voor verkiezingscampagnes. Mensen zijn daardoor bezorgd over hun (online) privacy en willen (meer) regie over hun gegevens. De nieuwe AVG (algemene verordening gegevensbescherming) speelt hierin een belangrijke rol. De nieuwe AVG kan mogelijk op gespannen voet staan met onze wens om i nwoners vanuit oogpunt van dienstverlening op een p ro- actieve manier te benaderen. Zelfregie Steeds meer mensen willen zelf de regie houden.

Regie in de producten en diensten die ze van ons afnemen en regie

over hun omgeving. Om die regie mogelijk te maken moeten we zorgen voor dienstverlening op maat, in bereikbaarheid, taal en kanaal. Continu monitoring en aanpassing van onze dienstverlening is essentieel. Daar waar die regie het zelf ontplooien van initiatieven betreft, zullen we meer faciliterend (moeten) optreden. Dat vraagt een andere houding van onze medewerkers. Complexe vraagstukken (integraliteit) | Steeds meer hebben we te maken met (complexe) vraagstukken van inwoners en ondernemers. Naast de enkelvoudige vragen zijn er vraagstukken die een integrale aanpak vereisen, van verschillende disciplines binnen de gemeente, maar ook met andere (netwerk- en samenwerkings) partners. Dat kan leiden tot betere, meer gedragen oplossingen, maar vraagt een andere werkwijze. O.a. de Omgevingswet sluit aan op deze ontwikkeling. Technologische ontwikkelingen: | Met de informatie die we als gemeente beschikbaar hebben, kunnen we onze dienstverlening verbeteren (we hoeven niet om gegevens te vragen die we al in huis hebben; ‘big data’ kan helpen bij beleidsontwikkeling; we kunnen klantsignalen inzetten om dienstverlening gericht te verbeteren). | Toegankelijkheid Websites lijken meer en meer doorontwikkelde apps, die bij ontwerp al geschikt zijn gemaakt voor mobiel gebruik (‘mobile first’) en waarbij in het ontwerp toegankelijkheid o.a.

voor mensen met een (visuele) beperking al meegenomen is. Digitale toegankelijkheid is ook een wettelijke verplichting. | De digitaal beschikbare informatie neemt exponentieel toe. Veel mensen gebruiken zoekmachines om informatie makkelijker te kunnen vinden op internet. Digitale vindbaarheid is daarmee steeds belangrijker (SEO, Search Engine Optimization). We moeten continu monitoren of de vindbaarheid van digitale informatie voldoende is en zo nodig de website daarop aanpassen. | Jongeren ontvangen hun informatie niet of nauwelijks via de traditionele kanalen (geen radio, tv of kranten). Daarmee samenhangend is de trend dat steeds meer mensen in een ‘informatiebubbel’ zitten. Dat wil zeggen dat zij alleen of voornamelijk informatie zien die past bij hun voorkeuren. Bij onze communicatie zullen we daar rekening mee moeten houden en ook andere media inzetten. Bijkomend voordeel is dat we informatie heel gericht kunnen inzetten. | Mensen delen informatie en meningen snel en veel o.m. dankzij sociale media. Omdat (negatieve) informatie snel verspreid wordt, is het zaak snel en adequaat te reageren op klachten die via social media worden geuit. | In 2018 is beleid ontwikkeld hoe we Facebook, Twitter en Whatsapp inzetten vanaf 2019. | Een groeiend gebruik van digitale toepassingen betekent niet automatisch dat daarmee ook de digitale vaardigheden toenemen.

Dat geldt niet alleen voor laaggeletterden die er ook in Steenwijkerland zijn, mensen die opgegroeid zijn met een andere taal of ouderen. Ook jongeren en hoger opgeleiden zijn niet allemaal voldoende digitaal vaardig. We zullen daar oog voor moeten blijven houden en maatwerk leveren waar dat nodig is. Ambitie 1: Goed bereikbaar Wat wilden we bereiken in 2018? | Norm 2018 | Wat is er bereikt in 2018? | Gehaald? = gehaald x = niet gehaald Aanvragen gebeuren digitaal | ≥60% | 48,5% van de producten die digitaal aangeboden | x worden, wordt digitaal afgenomen. Onze inwoners vinden de informatie | ≥75% | Met het inzetten van toptaken en de continue op onze site actueel en gemakkelijk | aanpassing van de website n.a.v. web statistieken en | vindbaar | KCM bedienen we 80% – 85% van onze bezoekers zo snel en efficiënt mogelijk. Efficiënt en robuust georganiseerd | Realisatie | In januari 2017 is een gezamenlijk KCC telefonie | KCC | gezamenlijk KCC | gerealiseerd. met Zwartewaterland 16

17 Ontwikkeling doelstellingen Veel producten en diensten zijn digitaal beschikbaa r. Steeds meer inwoners en ondernemers maken daar gebruik van. Daarmee sluiten we met onze dienstverlening aan bij die inwoners en ondernemers die tijd- en plaatsonafhankelijk zaken willen doen met de overheid. Er zijn ook inwoners die geen gebruik willen of kunnen maken va n ons digitale aanbod, omdat ze niet digitaal vaardig zijn, laaggeletterd zijn of een vo orkeur hebben voor persoonlijk contact. De producten worden aangeboden via de website, die vol gens het principe van toptaken is ingericht om het navigeren op de website zo goed mo gelijk aan te laten sluiten bij de klantvragen. Informatie uit de continue monitoring van de feedback op de website (onder andere Klantcontactmonitor), het bezoek aan de webs ite en het zoekgedrag wordt gebruikt om de website te verbeteren. Het gaat daarbij om de in houd van de website (informatie op maat) en de vindbaarheid van de gezochte informatie (zoek machine-optimalisatie). Ook zorgen we ervoor dat de website gemakkelijk te gebruiken is o p een mobiel apparaat. We zorgen er ook voor dat de website toegankelijk is voor mensen met een beperking en voldoet aan de richtlijnen daarvoor. Het gezamenlijke KCC telefonie Steenwijkerland-Zwar tewaterland is op 16 januari 2017 live gegaan.

De afgelopen periode van deze gezamenlijke telefonische dienstverlening is positief verlopen. In afstemming met Zwartewaterland wordt g ekeken naar verdere verbetering van de telefonische dienstverlening voor Zwartewaterland. De ervaringen van de KCC medewerkers en de medewerkers in Zwartewaterland worden hierin meegenomen. Ambitie 2: Prettig contact Wat wilden we bereiken in 2018? Norm 2018 Wat is er bereikt in 2018? Gehaald? = gehaald x = niet gehaald Inwoners en ondernemers zijn tevreden over de dienstverlening van onze gemeente met betrekking tot burgerzaken 7,5 Het cijfer dat inwoners gemiddeld geven in de klantcontactmonitor voor alle zaken die ze met de gemeente doen is 7,9. Hieronder in de tabel is te zien welke scores er per onderdeel gegeven worden. Bij negatieve beschikkingen zoeken onze medewerkers persoonlijk contact (bv. weigering bouwvergunning, verzoek om handhaving, afwijzing WMO) ≥60% Het exacte getal hebben we niet, omdat het onvoldoende wordt gemeten. In de werkafspraken is opgenomen dat medewerkers persoonlijk contact zoeken voorafgaand aan het voornemen een afwijzing te sturen. Dat gebeurt ook steeds vaker. NB Jaarlijkse re latieve toename van het aantal mediation-trajecten ten opzichte van het aantal conflicten (in wording) tussen burger en gemeente. +5% Dit wordt niet gemeten. Er wordt vooral ingezet op pre - mediation, zodat mediation wordt voorkomen.

NB

Cijfer klantcontactmonitor 2018 10,0 9,0 8,0 | 8,4 | 8,3 7,0 | 7,8 | 7,9 | 7,5 6,0 | 7,0 5,0 4,0 Telefonie | Balie | MOR | E form. | Gemiddeld | Norm Vanwege de geringe respons op het onderdeel proceskamer is geen beoordeling hiervan opgenomen. Ontwikkeling doelstellingen Er is een klantcontactmonitor ingericht voor telefonie, balie (grotendeels burgerzaken), proceskamer, MOR en E-formulieren. De scores staan in de tabel hierboven. Bij negatieve beschikkingen wordt steeds vaker persoonlijk contact opgenomen met de aanvrager voordat de beschikking verstuurd wordt. Dat kan leiden tot aanpassing van het besluit, intrekken of aanpassen van de aanvraag of meer begrip voor het besluit. Hierdoor wordt voorkomen dat een aantal negatieve beschikkingen tot een juridisch geschil leiden. We registreren op dit moment onvoldoende om cijfers te kunnen geven. Ook de inzet van mediation leidt tot minder juridische geschillen. Dat betekent dat inwoners en ondernemers meer tevreden zullen zijn over de uitkomst, ook als we niet aan de wensen van de inwoner tegemoet kunnen komen (bijvoorbeeld: vergunning die niet verleend wordt). In 2018 (en in 2019) hebben we het aanbod van trainingen op het gebied van mediation opgenomen in het concernopleidingsprogramma.

Ambitie 3: Gemakkelijk en duidelijk Wat wilden we bereiken in 2018? | Norm 2018 | Wat is er bereikt in 2018? | Gehaald? = gehaald x = niet gehaald De inwoner wordt binnen 2 | ≥90% | We kunnen het exacte percentage niet melden omdat werkdagen teruggebeld | het niet voldoende wordt gemeten. De implementatie | NB van het systeem om te meten is niet gerealiseerd. Briefafhandeling vindt plaats binnen | ≥90% | 90% van de brieven wordt binnen 5 werkdagen in 5 werkdagen | behandeling genomen. 88% van de brieven wordt | x binnen de wettelijke termijn of streeftermijn afgehandeld. Inwoners hebben via Mijn | Bewoners | We zijn aangesloten op MijnOverheid: de technische overheid.nl inzicht in hun contacten | kunnen alle | koppeling om gebruik te kunnen maken van de met de gemeente | zaken welke | Berichtenbox werkt sinds januari 2019. | x digitaal worden aangeboden ook digitaal inzien. ‘Nieuwe manier van kijken’ ‘Voor mij was 2018 letterlijk een dubbel jaar, als voorzitter van het oude én nieuwe college van B en W: we gingen de tweede helft van het jaar in met een compleet andere ploeg en een nieuwe gemeentesecretaris, Judith de Groot. Zij keek bij haar start bewust met een helicopterview naar onze organisatie, van een professionele afstand dus.

Hoe zit die in elkaar? Zijn we goed bezig of kunnen sommige zaken slimmer worden aangepakt? Zo’n observatie is belangrijk om je organisatie efficiënter en effectiever in te richten. Daar zijn we volop mee bezig.’ 18

Rob Bats Ontwikkeling doelstellingen We weten niet hoeveel % binnen 2 werkdagen teruggebeld wordt, omdat de terugbelnotities niet in het zaaksysteem geregistreerd worden. Het is belangrijk om, als er een terugbelnotitie gemaakt is, de klant snel (binnen 2 werkdagen) te bellen. Nog beter is het om ervoor te zorgen dat er zo min mogelijk teruggebeld moet worden. Dat doen we door de kennis in en voor het KCC telefonie (Antwoordportaal) te optimaliseren en door een goede telefonische bereikbaarheid van de (backoffice) medewerkers te stimuleren. 90% van de brieven wordt binnen 5 werkdagen in behandeling genomen. 80% van de brieven wordt binnen 2 werkdagen in behandeling genomen. 88% van de brieven wordt binnen de wettelijke termijn of streeftermijn afgehandeld. Dit percentage is waarschijnlijk hoger, aangezien het voorkomt dat zaken wel worden afgehandeld, maar niet in het systeem worden “afgehandeld”. Zaken worden wel afgehandeld voor de aanvrager, maar niet ‘afgevinkt’ in het systeem. In 2018 is een marktverkenning gedaan naar de eventuele alternatieven voor de huidige manier van zaakgericht werken. In vervolg daarop worden nu strategische uitgangspunten geformuleerd voor online dienstverlening. Op dit moment is de digitale toegang tot het zaaksysteem geregeld via de persoonlijke internetpagina voor die producten die als e-dienst worden aangeboden.

Aansluiten op MijnOverheid is in 2018 gerealiseerd. Begin 2019 is de technische koppeling om gebruik te kunnen maken van de Berichtenbox opgeleverd. We gaan in eerste instantie de attendering van bijna verlopen reisdocumenten ook via de Berichtenbox versturen. We gaan inwoners daarna vragen welke berichten nog meer via de Berichtenbox willen ontvangen, bijvoorbeeld de aanslag gemeentelijke belastingen (in 2020). Overzicht baten en lasten programma: Steenwijkerlanders voelen zich welkom 1. Steenwijkerl'ANDERS' voelen zich welkom (Baten en lasten excl. mutatie reserves) 5.000 4.806 4.000 | 4.407 3.000 | 3.419 | Lasten 2.000 | Baten 1.000 | 903 | 1.048 | 1.314 0 Rekening | Actuele | Rekening 2017 | Begroting | 2018 Waaraan is het geld besteed? Lasten 2018 | Bedragen x € 1.000 1. Steenwijkerl'ANDERS' voelen zich welkom 0.1 Bestuur | 3.229 0.2 Burgerzaken | 1.410 0.4 Overhead | 166 19

20

2.2 | Steenwijkerlanders voelen zich thuis Waar gaan we voor? Een goede woning in een veilige, mooie en vitale omgeving maakt dat je je al snel thuis voelt. Even belangrijk is het goed contact hebben met de buurt, elkaar ontmoeten en helpen als dat nodig is. Maar ook moet er ruimte zijn voor gezamenlijke initiatieven: een fijne leefomgeving maak én houd je immers met elkaar. Daarnaast moeten kernen en wijken over voldoende voorzieningen beschikken en goed bereikbaar zijn. Leegstand moet zoveel mogelijk worden voorkomen of opgelost. Doelstellingen 2018 62% | 38% Gerealiseerde doelstellingen Niet gerealiseerde doelstellingen Trends en ontwikkelingen | Met de corporaties zijn afspraken gemaakt over het toevoegen van 250 sociale huurwoningen in de komende 10 jaren. | De verkoop van kavels ten behoeve van de woningbouw neemt toe. | Onze openbare verlichting verbruikt steeds minder energie. Het verbruik loopt voor op SER-doelstelling van 2020. | De groei van het aantal huishoudens in Steenwijkerland verloopt iets gematigder dan verwacht, maar conform de West- Overijsselse prognoses.

Ambitie 4: Passend en betaalbaar wonen voor iedereen Wat wilden we bereiken in | Norm 2018 | Wat is er bereikt in 2018? | Gehaald? 2018? | = gehaald x = niet gehaald In 2020 wordt een volume aan | ≥10% | In 2018 was de duurzaam opgewekte energie in | nieuwe energie opgewekt ter | Steenwijkerland ruim 11%. De BCS heeft dit in haar grootte van het huishoudelijke | flyer opgenomen. De door hen uitgevoerde nulmeting energiegebruik binnen de gemeente | heeft dit specifieke Steenwijkerlands inzicht verschaft. Stijging CPO (collectief particulier | 2 | Er zijn geen CPO- projecten in 2018 gerealiseerd. | X opdrachtgever-schap) naar 2 per jaar Verkoop gemeentekavels ten | 50 kavels | Er zijn 42 kavels verkocht ten behoeve van zelfbouwers. | X behoeve van zelfbouwers Stabilisatie van het aantal sociale | 4.900 huur- | In 2018 is het aantal sociale huurwoningen met 22 woningen | X huurwoningen als saldo van | woningen | afgenomen. verkoop, sloop en nieuwbouw. Realisatie 125 woningen per jaar | 125 | In 2018 zijn er 114 woningen gerealiseerd. | X Toepassen gedifferentieerde | Nieuwe nota | Nog niet gereed. | X welstand op basis van nieuwe | gereed welstandsnota. 21

‘G1000 mooi stuk bewustwording’ ‘Met de G1000 stelden burgers zichzelf massaal de vraag: hoe maken we Steenwijkerland samen energieneutraal? Na de Burgertop van 2017 kwam in het voorjaar van 2018 een Burgerbesluit met concrete voorstellen van inwoners over de inzet van wind- en zonne-energie, waterkracht en andere, veelal originele vormen van duurzame energie. Ik vind het mooi dat zoveel mensen aanschoven, meedachten, initiatieven ontwikkelden. Deze G1000 is écht een bewustwordingsproject geweest. Je ziet dat er van alles gebeurt op stads-, dorps-, wijk- en straatniveau. Duurzaamheidscorporaties in Willemsoord, Belt-Schutsloot en Oldemarkt timmeren bijvoorbeeld flink aan de weg, financieel ondersteund door de gemeente.’ Tiny Bijl Ontwikkeling doelstellingen In 2018 is nader uitvoering gegeven aan de Woonvisie Steenwijkerland 2017-2021 en aan de Prestatieafspraken Steenwijkerland 2018-2022, die samen met de woningcorporaties en de huurdersorganisaties zijn opgesteld. In 2018 zijn er 114 woningen gereed gemeld in Steenwijkerland. Dit aantal ligt iets lager dan het geplande gemiddelde en ligt ook iets lager dan in 2017. De groei van het aantal huishoudens in Steenwijkerland verloopt daarmee gematigd. Dit is in lijn met de prognoses die in West-Overijssels verband worden gehanteerd voor de woningprogrammering in de West-Overijsselse gemeenten.

In 2018 zijn er geen sociale huurwoningen toegevoegd in Steenwijkerland, maar is de sociale huurwoningvoorraad – door wijkvernieuwing en verkoop huurwoningen - met 22 woningen afgenomen. De gevolgen van de indeling van het werkgebied van woningcorporaties in woningmarktregio’s, in 2016, is hier voor een belangrijk deel debet aan. Hierdoor viel Steenwijkerland buiten het kernwerkgebied van Woonconcept en mocht deze woningcorporatie de afgelopen jaren niet investeren in nieuwbouw in Steenwijkerland, behalve in sloop-nieuwbouw. Steenwijkerland valt ook buiten het kernwerkgebied van Omnia Wonen. Op basis van concrete afspraken die in 2018 zijn gemaakt tussen de corporaties en de gemeente heeft Woonconcept in 2018 een ontheffing voor Steenwijkerland bij de minister aangevraagd en verkregen voor de komende 5 jaren. Zowel Woonconcept als Wetland Wonen zijn voornemens om de komende jaren forse investeringen te doen in de sociale huurwoningvoorraad, waardoor deze in de komende jaren op peil kan worden gebracht en gehouden. Welstand De kaders voor welstand zijn een belangrijk onderdeel van het pilotomgevingsplan voor het buitengebied. Met het pilotplan en welstandsbeleid anticiperen we op de Omgevingswet. Het omgevingsplan Buitengebied moet worden aangepast. Het welstandsbeleid voor het buitengebied en de kernen wordt op elkaar afgestemd.

De vertraging van het welstandsbeleid voor het buitengebied werkt door in het opstellen van het beleid voor de kernen. Naar verwachting zal het nieuwe welstandbeleid in het najaar van 2019 ter vaststelling aan de gemeenteraad worden aangeboden. Uitgifte aantal gemeentelijke kavels zelfbouwers 50 50 40 | 41 | 42 30 | 35 | 35 20 | 23 10 0 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | Doelstelling 2018 ‘Vertrouwen doet weer bouwen’ ‘Dat het economisch beter gaat zie je ook op de bouwplaats: er is meer vertrouwen, mensen gaan weer bouwen. We noteerden in 2018 een groei van 122 procent (!) in grondverkoop: 5,1 miljoen euro ten opzichte van 2,3 miljoen in 2017. Het gaat hartstikke goed met de woningbouw in Steenwijkerland en de kaveluitgifte loopt gesmeerd. Het aantal zelfbouwers blijven iets achter, maar de projectmatige bouw maakt dit meer dan goed. Het Kornputkwartier (Steenwijk) loopt het hardst, gevolgd door Molenkampen 3 (Sint Jansklooster), de Noordwal (Vollenhove), Noordermaten (Blokzijl) en nieuwbouw in Oldemarkt.’ Marcel Scheringa 22

Aantal gerealiseerde woningen 150 135 100 | 110 | 114 | 125 50 | 69 | 76 0 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | Doelstelling 2018 Aantal gerealiseerde huurwoningen sociale woningbouw 40 30 | 34 | 34 20 | 27 10 | 13 - | - 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 In 2018 zijn er geen sociale huurwoningen gerealiseerd. ‘Impuls sociale woningbouw’ ‘Met de woningbouwcorporaties in onze regio is overeenstemming bereikt over de bouw van 250 extra sociale huurwoningen in Steenwijkerland. De komende vijf jaar gaan Wetland Wonen en Woonconcept samen 190 huizen bouwen in Steenwijk en Tuk en 60 in de noordelijke kernen: Oldemarkt, Kuinre en Scheerwolde. Een succes voor de gemeente, want dit is een enorme impuls voor de sociale woningbouw in kernen die jarenlang op slot zaten. De raad heeft in december een krediet van 2,6 miljoen beschikbaar gesteld om de komende jaren te investeren in de uitvoering.’ Marcel Scheringa Ambitie 5: Gastvrij en betaalbare ploatsen Wat wilden we bereiken in | Norm 2018 | Wat is er bereikt in 2018? | Gehaald? 2018? | = gehaald x = niet gehaald Onze inwoners zijn tevreden over de | ≥85% | De score uit het inwonersonderzoek 2017 is 81%. In een | sportvoorzieningen | ronde langs de sportvelden geeft het merendeel van de sportverenigingen aan dat zij tevreden is over de sportvoorzieningen.

Bij een tweetal voetbalverenigingen is het trainingsveld in dermate staat dat deze een belemmering vormt voor de trainingsactiviteiten. We zijn met hen in gesprek om te komen tot een effectief plan van aanpak. Het afgeleid tevredenheidspercentage is hierdoor ≥85% 23

Ambitie 5: Gastvrij en betaalbare ploatsen Wat wilden we bereiken in | Norm 2018 | Wat is er bereikt in 2018? | Gehaald? 2018? | = gehaald x = niet gehaald Toename opgewaardeerde | - | Met de renovatie van de kleedruimten van MHC in 2018 | sportaccommodaties (NOC*NSF) | zijn alle gemeentelijke sportaccommodaties aangepast aan de NOC*NSF-richtlijn. Duurzame exploitatie | Nader invullen | - Inzicht in energieverbruiken (actieve monitoring); | maatschappelijk vastgoed | beleidsplan | - Betere instellingen installaties (op juiste (waaronder MFC’s) | momenten); - Inzicht in bezettingen. Herbestemming leegstaand | 80 % | - Verkoop voormalig peuterspeelzaal Sint | maatschappelijk vastgoed | Jansklooster; - Verkoop voormaling peuterspeelzaal ‘De Pereboom’ te Vollenhove; - Verkoop (deels) leegstaande wijkgebouw De Oerthe. Ontwikkeling doelstellingen Maatschappelijk vastgoed Nagenoeg alle sport- en gymaccommodaties zijn op NOC*NSF norm. Schoonmaak is en blijft een aandachtspunt, zonder ‘vaste’ beheerder op locatie. Er is beter zicht ontstaan op duurzame exploitaties van het maatschappelijk vastgoed. In 2019 wordt dit verder uitgebouwd door het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed. Ook wordt ingezet op kostendekkende huren van (sport)accommodaties. De besturen van de MFC’s, dorpshuizen en wijkgebouwen streven naar een gezonde en duurzame exploitatie van hun vastgoed.

Daar waar dit in gevaar komt, ondersteunen we met kennis om weer tot een duurzame exploitatie te komen. Zodra een gemeentelijk pand leeg komt te staan, wordt er gekeken of er initiatieven zijn die hier invulling aan kunnen geven. Lukt dit niet, dan is verkoop aan de orde. Ambitie 6: Thuis in de openbare ruimte Wat wilden we bereiken in | Norm 2018 | Wat is er bereikt in 2018? | Gehaald? 2018? | = gehaald x = niet gehaald Onze inwoners zijn tevreden over de | ≥7,3 | De uitkomsten van de klantmonitor 2017 en 2018 laten | X afhandeling van de Meldingen | een stijging zien van 6,6 naar 7,1. Deze score ligt nog Openbare Ruimte (MOR) | wel beneden de in de begroting 2018 opgenomen doelstelling van minimaal 7,3. Binnen 5 werkdagen zijn de | 85% | 68,6% van de meldingen zijn binnen de streeftermijn | X Meldingen Openbare Ruimte | afgedaan. verholpen Toename aantal burgerschouwers | > 2017 | De burgerschouw is gestopt in 2018. | X Onze inwoners zijn tevreden over | ≥55% | 55% van onze inwoners is tevreden over het | het schoonhouden van de buurt | schoonhouden in de buurt (bron: inwonersonderzoek 2017). De overlast van rommel op straat | <26% | Onze inwoners hebben in 2017 aangegeven dat 20% | neemt af | overlast ervaart van rommel op straat (bron: inwonersonderzoek 2017) . 24

Ambitie 6: Thuis in de openbare ruimte Wat wilden we bereiken in | Norm 2018 | Wat is er bereikt in 2018? | Gehaald? 2018? | = gehaald x = niet gehaald Bewonersbetrokkenheid bij | 2 | Er zijn verschillende bewonersinitiatieven gestart en | inrichting/onderhoud groen in de | uitgevoerd. Enkele aansprekende voorbeelden zijn de buurt (projecten per jaar | Capellestraat (Steenwijk), Oostercluft/Rikking (Steenwijk), Aan Zee (Vollenhove), Geologisch monument Heetveld. Onze inwoners zijn tevreden over de | ≥65% | Het inwonersonderzoek van 2017 geeft aan dat 64% | X speelmogelijkheden voor kinderen | tevreden is over de speelmogelijkheden voor kinderen. Onze inwoners zijn tevreden over de | ≥58% | 58% van onze inwoners is tevreden over de | groenvoorzieningen in de gemeente | groenvoorzieningen in de gemeente. Inwoners zijn tevreden over de | 75% | 80% van onze inwoners is tevreden over de | mogelijkheden van de gemeentelijke | mogelijkheden van de begraafplaatsen. begraafplaatsen ‘Leefbare binnenstad: meer dan stenen’ ‘De detailhandel ontwikkelt zich in rap tempo. We zien krimp, leegstand, dalende omzetten door online koopgedrag, winkeliers die het moeilijk hebben. Maar er liggen ook kansen. Kijk bijvoorbeeld naar de kwaliteitsimpuls in Steenwijk. De binnenstad onderging vorig jaar een enorme upgrade en we zijn nog volop bezig.

We investeren niet alleen in stenen, maar ook in wonen, horeca, cultuurhistorie. Zo creëren we “de nieuwe winkelstraat”, een leefbare binnenstad. De volgende stap: met eigenaren van stadspanden om tafel om de leegstand terug te dringen. In de uitvoering wordt steeds nauw samengewerkt met bewoners en ondernemers én bewust ingezet op beleving, sfeer en vitaliteit. Met het thema vestingstad als leidraad, want dat is ons unieke verhaal. Daarmee maken we het onderscheid.’ Bram Harmsma ‘De Markt als blauwdruk’ ‘De herinrichting van de Markt was een majeur project en onderdeel van het totaalpakket voor de Steenwijker binnenstad. Het is nog niet helemaal af; er wordt nog gewerkt aan gevelverlichting en lantaarnpalen. De Markt groeit uit tot een aantrekkelijk trefpunt voor inwoners en gasten, startpunt in een wandelnetwerk en nodigt uit tot een terrasje; hier wordt geld besteed. Het werk dat nu in Steenwijk is uitgevoerd kan een blauwdruk zijn voor andere stads- en dorpskernen. Wat werkt wel en wat niet? Wat zijn de do’s en don’ts voor Vollenhove, Blokzijl, Oldemarkt? De ervaring uit de praktijk ligt er.’ Bram Harmsma Percentage inwoners tevreden over schoonheid in de buurt | bron: inwonersonderzoek 2017 65% 60% 55% | 55% | 55% 50% | 54% 50% | 51% 45% 40% 2011 | 2013 | 2015 | 2017 | Doelstelling 2018 25

Percentage inwoners tevreden over de groenvoorziening in de buurt | bron: inwonersonderzoek 2017 70% 65% 60% | 63% 55% | 58% | 58% | 58% | 58% 50% 2011 | 2013 | 2015 | 2017 | Doelstelling 2018 Percentage inwoners dat tevreden is over de speelmogelijkheden voor kinderen | bron: inwonersonderzoek 2017 80% 70% 60% | 63% | 66% | 64% | 65% 50% | 52% 40% 2011 | 2013 | 2015 | 2017 | Doelstelling 2018 ‘Een stadstuin van iedereen’ ‘De opening van stadstuin De Nettelbosch, aan de voet van de Hoge Wal in Steenwijk, is nou zo’n typisch voorbeeld van hoe bewoners, ondernemers en vrijwilligers van de Historische Vereniging samen hun stad mooier hebben gemaakt. Een ongelofelijke transformatie, van rommelhoek in de binnenstad tot bloementuin van iedereen. Een voorbeeld van verbinding in de buurt. Daar ben ik trots op! Het is ook een mooi project waarbij de provincie Overijssel ons financieel geholpen heeft.’ Bram Harmsma Ontwikkeling doelstellingen Openbaar groen Er is een duidelijke toename van het aantal “groene” inwonersinitiatieven en de samenwerking tussen gemeente en inwoners. Met diverse groepen mensen is er gewerkt aan plannen en uitvoering van groene projecten.

Zo is er op initiatief van een groep bewoners een pluk- en beleeftuin gerealiseerd in de Oostermeenthe (spelen), is er in de Capellestraat (spelen) verharding ingeruild voor groen, zijn er in Steenwijk-West (spelen) samen met bewoners plannen gemaakt voor het aangenamer maken van de straat door het toevoegen van groen. Op Heetveld is het Geologisch monument op initiatief van Plaatselijk Belang opgeknapt en in Vollenhove wordt de straat Aan Zee verfraaid. Ook is in 2018 Stadstuin De Nettelbosch gerealiseerd, een tuin die is ontworpen in nauwe samenwerking met de Historische Vereniging, omwonenden en de Vereniging Bewoners Centrum Steenwijk. Deze initiatieven en de realisatie ervan zullen op termijn de tevredenheid van onze inwoners positief beïnvloeden. Spelen De tevredenheid over de speelvoorzieningen is nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van het eerdere inwonersonderzoek. We verwachten dat de tevredenheid weer stijgt, zodra er weer voorzieningen vervangen worden. Afval Onder het motto ‘Mooi Schoon’ heeft ROVA in 2018 het zwerfafvalprogramma uitgevoerd, met gerichte acties op het gebied van gedragsbeïnvloeding, participatie en aanvulling op de afvalvoorzieningen. Zo zijn in het winkelgebied van Steenwijk 25 grote afvalbakken geplaatst. Een kleine 1000 leerlingen van 19 basisscholen uit Steenwijkerland namen deel aan de week van Mooi Schoon. 26

Openbare verlichting We werken hard aan het terugdringen van het energieverbruik van de openbare verlichting. De komende jaren tasten we de mogelijkheden van Smart lighting af. Vanuit het Innovatie Lokaal zoomen we in op de mogelijkheden voor Vollenhove. Verder passen we energiezuinige LED-verlichting toe en zetten we in op ‘slim’ schakelen en dimmen waar kan. Voor 2018 geldt dat we met deze acties uitkomen op een reductie van 21,6% t.o.v. 2013. Hiermee lopen we voor op koers de normen vanuit het SER energieakkoord van 20% reductie in 2020 en 50% reductie in 2030 ten opzichte van 2013. Meldingen openbare ruimte In het kader van de Inwoner op 1, wordt met ingang van 1 januari 2019 de nieuwe werkwijze rondom de Melding openbare ruimte gehanteerd. Inwoners kunnen veel makkelijker digitaal een melding doen (ze hoeven niet meer een keuze te maken uit een lange lijst met categorieën) én krijgen sneller te horen wat er met hun melding is gedaan. Als inwoner hoef je alleen aan te geven wat je wilt melden en waar dat is. Ook kan er bij de melding een document (bijvoorbeeld een foto) worden toegevoegd. Natuurlijk kunnen inwoners ook nog steeds telefonisch een melding doorgeven. Het KCC is de spin in het administratieve web rondom de MOR-meldingen geworden. Alle meldingen komen voortaan binnen bij het KCC.

Het KCC zet deze vervolgens door naar de juiste collega’s en bewaakt de voortgang ervan. Vervolgens koppelt het KCC binnen vijf werkdagen aan de inwoner terug wat er met zijn of haar melding is gedaan of gaat gebeuren. Dit geldt voor alle meldingen die gaan over het doorgeven van schade, storing of gevaar. Burgerschouw In 2018 is gestopt met de burgerschouw als instrument om de kwaliteit van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte in beeld te brengen. In plaats hiervan biedt de gebiedsgerichte aanpak ruimte om deze kwaliteit met inwoners en directe betrokkenen te bespreken en hen bij het onderhoud te betrekken. Social return In de uitwerking van het gemeentelijke inkoop- en aanbestedingsbeleid is een Protocol Social Return opgenomen. Veelal is gekozen voor het voorschrijven in het bestek van Social return met een waarde tussen 2% en 8% van de aanneemsom. De experimenten zijn met wisselend succes verlopen. We zetten de ingezette lijn voort en onderzoeken hoe een ander goed kan worden getoetst en geborgd. Ambitie 7: Veiligheid voorop Wat wilden we bereiken in | Norm 2018 | Wat is er bereikt in 2018? | Gehaald? 2018? | = gehaald x = niet gehaald Onze inwoners zijn tevreden over | ≥48% | 49% van onze inwoners is tevreden over de | de verkeersveiligheid in de buurt | verkeersveiligheid in de buurt.

De overlast door te hard rijden | <45% | 41% van onze inwoners ervaart overlast door te hard rijden. | neemt af (% dat overlast ervaart) Onze inwoners voelen zich veilig | >86% | Uit het inwonersonderzoek blijkt dat 87% van onze inwoners | zich veilig voelt. Onze inwoners doen mee met | S >IJ | We zijn met burgernetdeelnemers gegroeid naar 18,2% | Burgernet | deelnemers, dat ligt ver boven het landelijk gemiddelde van zo’n 10%. Het aantal misdrijven in | S < IJ | Het aantal misdrijven is onder het gemiddelde van | Steenwijkerland ligt blijvend onder | IJsselland. De woninginbraken in onze gemeente een het gemiddelde van de politieregio | blijven een aandachtspunt. We zetten in op een (verdere) IJsselland | daling. 27

Rapportcijfer voor veiligheidsgevoel in onze gemeente | bron: inwonersonderzoek 2017 95% 90% 85% | 86% | 85% | 87% | 86% 80% | 81% 75% 70% 2011 | 2013 | 2015 | 2017 | Doelstelling 2018 ‘Ook dit is de grote wereld…’ ‘We denken soms ten onrechte dat we als plattelandsregio ver van de grootstedelijke problematiek blijven. Maar we moeten niet naïef zijn: dit is óók de grote wereld. Ook onze gemeente doet mee als het gaat om het ontdekken van wietplantages, oprollen van xtc-laboratoria en opsporing en vervolging van andere ongewenste criminele activiteiten. Het zijn vervelende excessen maar ze zijn inmiddels ook onderdeel van onze samenleving, daar mogen we onze ogen niet voor sluiten. En dat zal ik zeker niet doen. Het zijn zaken waarop ik me onverminderd focus in structureel overleg met het openbaar ministerie, de politie en met onder meer buurgemeenten. Wat me verder zorgen baart is de toename van het aantal verwarde personen. We onderzoeken hoe we met GGZ-hulp al veel preventief kunnen oplossen, voordat een situatie escaleert en iemand in een psychose raakt. Ondanks dat we ‘meedoen’, kunnen we ons gelukkig nog steeds een veilige gemeente noemen. Waar mensen zich prettig én veilig voelen in wonen en werken.