I8.1 Ministerie Binnenlandse zaken en Koninkrijksrelaties - Handreiking integriteitstoetsing kandidaten decentrale politieke partijen.pdf

Kan dit volgens u? Zou u uw liefde melden en bij wie? Overwegingen Een relatie staat promotie niet in de weg. Wel kunt u het beste transparant zijn over de relatie, zowel in het college als naar de ambtelijke top. Het is verder beter dat u als bestuurder niet in een gezagsverhouding komt met uw partner. Kaart 8 • Bestuurslaag: gemeente, provincie, waterschap • Doelgroep: volksvertegenwoordiger, bestuurder • Integriteitsthema: opkomen voor individueel belang Beschrijving U bent net gekozen als volksvertegenwoordiger dan wel als bestuurder benoemd en komt op zaterdag in de supermarkt een bekende tegen. Deze feliciteert u en meldt direct dat hij een conflict heeft met een ambtenaar. Hij vraagt of u deze zaak kunt bespreken met desbetreffende ambtenaar. Overwegingen U kunt het beste niet zelf interveniëren, maar desbetreffende persoon verwijzen naar de procedure in het geval van een conflict tussen een ambtenaar en een burger. 37 Kaart 9 • Bestuurslaag: waterschap • Doelgroep: volksvertegenwoordiger • Integriteitsthema: omgaan met vertrouwelijke informatie naar derden Casus U wordt als AB-lid strikt vertrouwelijk geïnformeerd over grootschalige milieuvervuiling op een terrein binnen het waterschapsgebied. Er is nader onderzoek nodig om de precieze omvang vast te stellen en het dagelijks bestuur wil de resultaten van verder onderzoek afwachten om onrust te voorkomen.

Uw dochter staat op het punt om een perceel te kopen om een woning te realiseren. Dit perceel ligt binnen het vervuilde gebied. Ze is niet op de hoogte van de vervuiling. Licht u uw dochter in? En als het uw buurman betreft. Licht u hem in? Overwegingen Als volksvertegenwoordiger is het u niet toegestaan om informatie waarvan u weet of moet vermoeden dat het vertrouwelijk is te delen met derden. Ook uw eigen familie en buurman is in deze een derde. Wees dus heel voorzichtig uw informatie te delen ook met familie, buurman etc.. Kaart 10 • Bestuurslaag: waterschap • Doelgroep: bestuurder • Integriteitsthema: omgaan met vertrouwelijke informatie uit het veld Beschrijving Heemraden worden vaak gekozen vanwege hun specialistische kennis van het veld en omdat ze een achterban vertegenwoordigen. Dit is zeker het geval bij geborgde zetels. Vaak zijn deze heemraden nog nauw betrokken bij de verenigingen of organisaties van hun achterban (Kamer van Koophandel, LTO, etc.), bijvoorbeeld als lid of adviseur van het regionale bestuur. Het openbaar bestuur is gebaat bij bestuurders die midden in de maatschappij staan en betrokken zijn bij hun achterban. U komt bij de vereniging/organisatie (achterban organisatie) waar u bestuurslid of adviseur bent niet openbare informatie ter ore die zeer relevant is voor het wel of niet doorgaan van een groot project van het waterschap.

En dat op een moment dat het dagelijks bestuur in discussie is met het algemeen bestuur en langzamerhand tot besluitvorming moet worden overgegaan. Deelt u de vertrouwelijke informatie die u bij uw achterban hebt vernomen met het waterschap? Overwegingen Het beste is het waterschap op zijn minst op hoofdlijnen te informeren. U heeft immers als heemraad een verantwoordelijkheid in deze. 38 Kaart 11 • Bestuurslaag: gemeente, provincie, waterschap • Doelgroep: volksvertegenwoordiger, bestuurder • Integriteitsthema: privé handelingen Beschrijving U bent politieke ambtsdrager. U laat uw tuin opknappen voor een schappelijk prijsje. Als al het werk gedaan is, vraagt de tuinman of hij contant betaald kan worden zonder factuur. Gaat u hierop in? Overwegingen U kunt hier beter niet op ingaan en voorstellen de rekening per factuur te voldoen. Kaart 12 • Bestuurslaag: gemeente, provincie, waterschap • Doelgroep: volksvertegenwoordiger • Integriteitsthema: gebruik van netwerk Casus U bent oud bestuurder en bereidt als volksvertegenwoordiger een belangrijke motie voor. U heeft hiervoor snel aanvullende niet openbare achtergrond informatie nodig. U kent de ambtelijke organisatie nog goed van vroeger.

Zou u telefonisch contact opnemen met de betrokken ambtenaar dan wel even bij hem binnenlopen om de juiste informatie op te halen? Overwegingen De wijze waarop informatie bij een ambtenaar wordt opgevraagd is afhankelijk van de afspraken die hier binnen de gemeente over zijn gemaakt. Zijn hier geen afspraken over gemaakt dan is het aan te raden niet direct de informatie bij de ambtenaar op te vragen. U kunt beter de weg bewandelen via de bestuurder/portefeuillehouder dan wel de griffier. 39 Kaart 13 • Bestuurslaag: gemeente, provincie, waterschap • Doelgroep: bestuurder • Integriteitsthema: invloed uitoefenen bij inhuur/aanbesteding Casus Uw ambtelijke organisatie bereidt een onderhandse aanbesteding voor, voor de aankoop van kantoorstoelen. Het bedrijf waar uw moeder al jaren bij de receptie werkt staat niet op de shortlist. De betrokken ambtenaar vraagt aan u of u nog suggesties heeft voor de uit te nodigen partijen. Geeft u de ambtenaar de suggestie om dit bedrijf op de shortlist te zetten? Overwegingen U kunt dit wel doen, uw moeder heeft immers geen beleidsbepalende functie binnen het bedrijf. Dit zou anders zijn als uw moeder deel zou uitmaken van het bestuur of een financieel belang heeft in het bedrijf.

Kaart 14 • Bestuurslaag: gemeente, provincie, waterschap • Doelgroep: bestuurder • Integriteitsthema: indirect persoonlijk belang bij besluitvorming Casus In het college/dagelijks bestuur moet een besluit worden genomen over de toewijzing van een grote opdracht in het kader van een aanbesteding. U verneemt uit de stukken dat wordt voorgesteld om het bedrijf van uw broer de opdracht te gunnen. Wat doet u als het agendapunt aan de orde komt? Overwegingen U kunt het beste bij aanvang van de behandeling van het agendapunt aangeven dat het bedrijf van uw broer in de prijzen valt en dat u als gevolg hiervan niet deelneemt aan het agendapunt en de besluitvorming hierover. Vergeet niet achteraf te controleren of dit ook is opgenomen in het verslag. 40 Kaart 15 • Bestuurslaag: gemeente, provincie, waterschap • Doelgroep: bestuurder • Integriteitsthema: aanvaarden van een geschenk Casus U verricht een officiële opening van een gebouw. U krijgt hiervoor van de directeur een fles wijn waarvan u niet zeker weet wat de waarde is. Aanvaardt u de fles? Neemt u de fles mee naar huis? Overwegingen U kunt de fles aanvaarden. Neem de fles echter niet mee naar huis maar naar kantoor. Laat de fles daar registreren als een geschenk en handel conform hetgeen hierover in de gedragscode is opgenomen. Dit kan betekenen dat de fles wordt geretourneerd indien de waarde boven een bepaalde grens ligt.

Kaart 16 • Bestuurslaag: gemeente, provincie, waterschap • Doelgroep: volksvertegenwoordiger, bestuurder • Integriteitsthema: aanvaarden van een geschenk thuis Casus U heeft zich met succes ingezet voor de bescherming van een belangrijk stukje natuur. Als dank krijgt u van de plaatselijke milieuverenigingen een groot pakket biologische voedingswaar door een vertegenwoordiger van deze verenigingen thuis aangeboden. Aanvaardt u dit geschenk? Overwegingen U kunt beter thuis geen geschenken aanvaarden maar vragen deze te bezorgen op het kantoor ter attentie van de fractie of het bestuur. 41 Kaart 17 • Bestuurslaag: gemeente, provincie, waterschap • Doelgroep: bestuurder, volksvertegenwoordiger • Integriteitsthema: omgang met uitnodiging Casus U wordt door een projectontwikkelaar uitgenodigd voor een netwerklunch met enkele andere personen uit de bouwwereld. De bouw valt binnen uw aandachtsgebied/portefeuille en de lunch is een uitgelezen bijeenkomst op de hoogte te raken wat er speelt binnen de sector. Wat doet u? Overwegingen Een dergelijke uitnodiging is risicovol om aan te nemen. U kun verschillende dingen doen: een ambtenaar meenemen, aanbieden de lunch bij u op kantoor te nuttigen of melden dat u alleen komt als u zelf (uw organisatie) uw lunch betaalt.

Kaart 18 • Bestuurslaag: gemeente, provincie, waterschap • Doelgroep: volksvertegenwoordiger, bestuurder • Integriteitsthema: declaratiegedrag Casus U moet in uw rol als volksvertegenwoordiger of bestuurder op pad naar stad A. Daarna reist u door naar stad B voor een partijbijeenkomst. Welke kosten declareert u? Overwegingen Kosten voor een partijbijeenkomst dient u niet te declareren bij de organisatie waar u uw functie uitoefent. 42 Kaart 19 • Bestuurslaag: gemeente, provincie, waterschap • Doelgroep: volksvertegenwoordiger • Integriteitsthema: spookvertegenwoordiging Casus Eén van de raadsleden van uw partij is niet aanwezig geweest bij de laatste vijf vergaderingen. Deze persoon heeft zich niet afgemeld voor deze vergaderingen. Wat doet u als fractievoorzitter? Overwegingen Dit dient u te bespreken met uw fractiegenoot. U vraagt hoe het komt dat hij zo weinig tijd heeft voor het fractiewerk. Probeer gezamenlijk met een oplossing te komen. Als u geen vertrouwen heeft dat het beter zal gaan, kunt u overwegen hem te vragen zijn zetel te beschikking te stellen. Kaart 20 • Bestuurslaag: gemeente, provincie, waterschap • Doelgroep: volksvertegenwoordiger • Integriteitsthema: spookvertegenwoordiging Casus Een fractielid is recent zeer ernstig ziek geworden en kan de vergaderingen niet bijwonen. Het is nog niet bekend wat de medische prognose is.

Wat doet u? Overwegingen Dit is een onderwerp dat u het beste eerst met de fractievoorzitter kunt bespreken. Het is in het belang van u zelf, fractie en de partij om vervanging te regelen. Afhankelijk van de ernst, prognose en uw wens kunt u gezamenlijk bepalen of deze vervanging tijdelijk zal zijn. 44 Colofon Een publicatie van Het Ministerie van Binnenlandse Zaken in samenwerking met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, het Interprovinciaal Overleg en de Unie van Waterschappen. Deze publicatie is digitaal beschikbaar en tevens te downloaden op www.politiekeambtsdragers.nl Januari 2017 Opdrachtnemer Berenschot